Raadsbrief inzake werkbezoek Driehoek aan Milaan nov 22.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s)

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 januari 2023 Openbare Orde & Veiligheid

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Directie Openbare Orde & Veiligheid ondermijning@amsterdam.nl

Onderwerp

Verslag werkbezoek van de Driehoek aan Milaan, 20-23 november 2022

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeer ik u over de opbrengsten van het driedaags werkbezoek aan Milaan van 20 t/m 23 november 2022 - met mijn Driehoekspartners, hoofdcommissaris Frank Paauw en hoofdofficier René de Beukelaer. Het doel van dit bezoek was om als samenwerkingspartners gezamenlijk kennis op te doen over het Italiaanse stelsel en de methoden die in Milaan worden gehanteerd om georganiseerde criminaliteit een halt toe te roepen. Gelet op de verharding in de criminele drugsnetwerken die we als Driehoek signaleren de laatste jaren; de toename van geweldsdelicten gelieerd aan drugshandel in Amsterdam en de pogingen die drugscriminelen doen om zelfs de rechtsstaat aan te tasten is er ons alles aan gelegen om waar mogelijk te leren van praktijken in het buitenland. De Italiaanse expertise in het bestrijden van de maffia is daarbij met name relevant. Context en inhoud van het werkbezoek Al is Milaan met 1,3 miljoen inwoners van een andere schaalgrootte dan Amsterdam; er zijn veel overeenkomstige kenmerken tussen beide steden: ze vormen een financieel, economisch en cultureel centrum; een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven. Dit vestigingsklimaat brengt ook risico’s met zich mee voor criminele bedrijvigheid en illegale geldstromen.

En problemen op het gebied van huisvesting en opvang van kwetsbare groepen, die in een kosmopolitische stad minder weerbaar en kansrijk zijn en het risico lopen om af te glijden. Lange tijd was de maffia een zaak van het zuiden van Italië en Sicilië. Dat is al lang niet meer het geval. Uit rapporten van de Direzione Investigativa Antimafia ( de organisatie die de opsporing van maffiagerelateerde criminaliteit coördineert) blijkt, dat de georganiseerde misdaad zich in de afgelopen twee decennia ook in het noorden van Italië heeft genesteld; in de regio Lombardije is vooral de ‘Ndrangheta – maffiaorganisatie sterk aanwezig. En deze organisatie heeft zich ook al verder naar Noord Europa uitgebreid, waaronder Nederland. We kijken terug op een geslaagd en interessant bezoek aan Milaan, met als thema de Italiaanse aanpak van ondermijning door de georganiseerde criminaliteit; en de specifieke lokale wortels, verschijningsvormen en effecten ervan in de regio Lombardije. Het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 januari 2023 Pagina 2 van 3

programma omvatte diverse thema’s die raken aan ondermijnende criminaliteit, waarbij het accent lag op het leren van lessen over politiële, justitiële en bestuurlijke aspecten van de aanpak, en het uitwisselen van kennis en ervaring. Tijdens het werkbezoek is gesproken met de hoofdofficier Marcello Viola en enkele officieren van het Openbaar Ministerie, burgemeester Giuseppe Sala, prefect Renato Saccone, hoofdcommissaris van politie Giuseppe Petronzi, CEO van Banca Ifis Frederik Geertman, hoogleraar Criminologie Francesco Calderoni (instituut Transcrime), hoogleraar Sociologie Nando Dalla Chiesa (instituut Cross Research) en vertegenwoordigers van deelnemende organisaties aan het protocol San Siro: Bocconi Universiteit; de woningbouwvereniging ALER Milano; de gemeente Milaan (portefeuilles Wonen, Ruimtelijke Ordening, Veiligheid en Zorg), de regionale korpsen van Guardia di Finanza, marechaussee en politie.

De Driehoek heeft waardevolle input opgehaald zoals wetenschappelijke inzichten over de historische ontwikkeling van maffiaorganisaties in Italië en het gevoerde beleid; inzicht in de wijze van toetsen en screenen van aanbestedingen, bouw- en exploitatievergunningen; de inrichting van het systeem van onderzoek naar criminele geldstromen en de rol van financiële instellingen en opsporingsdiensten daarbij; de vormgeving van het strafrecht en detentieregime voor betrokkenheid bij criminele organisaties, en de wijkaanpak in Milaan. Follow-up De follow-up van het bezoek bestaat uit drie onderdelen:  Internationaal: uitwisseling, kennisdeling, debat o Uitnodiging aan burgemeester Sala van Milaan; prefect Saccone en politiecommissaris Petronzi voor een tegenbezoek aan Amsterdam tbv nadere samenwerking en kennisdeling o Vervolg geven aan de contacten met Transcrime Research Centre in Milaan o Een bezoek organiseren van de (vice-)DG en/of hoofd UIF ofwel de Suspicious Transactions Unit van de Banca d’Italia (en mogelijk de Guardia di Finanza, Carabinieri en de politiecommissaris uit regio Milaan). o Amsterdam organiseert een internationale conferentie in 2023 rond het thema drugseconomie en nodigt daarvoor onder meer een Italiaanse delegatie uit.

 Nationaal en regionaal: Follow the money o Nadere gesprekken met het Rijk over versterking van de keten financieel toezicht in relatie tot ondermijning: wat kunnen wij leren van Italië? Hoe verloopt samenwerking FIU en opsporing? Welke kwetsbaarheden zien we op lokaal niveau? Zijn de sancties steviger in Italië? o Bij het Rijk agenderen van het belang van internationale informatieuitwisseling over criminele geldstromen, ten behoeve van interventiemogelijkheden op lokaal niveau o Lobby richting het Rijk vervolgen op cash geldtransacties (naar 1000 euro)  Lokaal: aanscherpen screening o Onderzoek of wij in de uitvoering van de BIO en de Bibob kunnen leren van de Italiaanse aanpak (o.a. reikwijdte van het netwerk van te screenen personen, inclusief buitenlandse (rechts)personen; indicatoren op basis waarvan in Italië sectoren als risicovol worden beschouwd). De vraag is of het toetsingskader voldoende is aangesloten bij de modus operandi binnen criminele netwerken;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 januari 2023 Pagina 3 van 3

denk aan economische, culturele en sociaal maatschappelijke afhankelijkheidsrelaties en beïnvloeding. En welke gewijzigde regelgeving er eventueel voor nodig is om dat te bewerkstelligen. In de Driehoeksstrategie tegen drugscriminaliteit, die we in mei 2021 presenteerden gaven we de complexiteit weer van de problematiek waartegen we strijden. We realiseren ons terdege dat er een langdurige inzet nodig is om de stad, haar inwoners en ondernemers voldoende weerbaar te maken. Aankomend voorjaar zullen we als Driehoek de opbrengst van de activiteiten en maatregelen over de periode 2022 in een rapportage vervatten, die we u voor de zomer zullen aanbieden. Dat is ook een moment om eventueel prioriteiten bij te stellen of activiteiten aan te passen. Daarbij zullen we de ervaringen uit het werkbezoek aan Milaan zeker betrekken. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens de Driehoek Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Bijlage: Programma werkbezoek Driehoek aan Milaan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl