Raadsbrief intensiveren aanpak diplomazwemmen._DEF 8.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 Juni 2024 Sport en bewegen Sofyan Mbarki Sport en Bos, bestuurszaken.seb@amsterdam.nl

Onderwerp

Intensivering aanpak diplomazwemmen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In januari heb ik u met een raadsbrief geïnformeerd over de ontwikkeling in het diplomabezit van de Amsterdamse kinderen.1 Met deze voortgangsbrief informeer ik u over de intensivering van de aanpak diplomazwemmen. We hebben als gemeente de afgelopen jaren veel in gang gezet om de daling van het diplomabezit tegen te gaan. Financiële belemmeringen worden weggenomen zodat kinderen uit minimahuishoudens ook hun zwemdiploma kunnen halen. Het schoolzwemmen wordt sinds de wettelijke afschaffing daarvan in 1985 volledig vergoed door de gemeente. We zijn continu bezig om het schoolzwemmen effectiever en strategischer te organiseren en Amsterdamse kinderen structureler aan het zwemmen te krijgen. Ondanks onze inzet zijn er ook enkele ontwikkelingen waar wij ons zorgen over maken waar ik u over informeerde in uw raadscommissie van 14 februari jongstleden. Het aantal leerlingen in groep 8 in het Amsterdamse basisonderwijs met een A-diploma was bij de diplomameting in 2020 nog 95,2% maar daalde in 2023 naar 92,3%. De voornaamste reden voor deze daling is de coronapandemie. Door de sluiting van de zwembaden konden kinderen niet op zwemles en lag alles stil. Daarnaast zien we dat de verschillen in diplomabezit binnen Amsterdam groot zijn. In gebieden waar gezinnen met een laag inkomen wonen is het diplomabezit naar verhouding lager.

Het meest opvallend hierbij is Zuidoost. Bij de meting in 2023 had 85,6% van de kinderen in groep 8 een A-diploma. Ter vergelijking: in stadsdeel Centrum was het diplomabezit 98,6%.2 Bovendien blijft over de hele linie het B-diplomabezit achter; in 2023 had 71,4% van de kinderen in groep 8 een B-diploma.3 Een zwemdiploma is van levensbelang, vooral in een waterrijke stad als Amsterdam. De daling wordt dan ook niet lichtzinnig genomen. Het college heeft daarom besloten om de aanpak diplomazwemmen te intensiveren om de bovengenoemde daling een halt toe te roepen, om de 1 Zie raadscommissie SED 14 februari nr 8 (https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1203734) 2 Ibidem. 3 Het B-diploma wordt pas sinds 2023 uitgevraagd. Op verzoek van de raad wordt bij de meting van 2024 ook het C-diploma

uitgevraagd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 juni 2024 Pagina 2 van 6

verschillen tussen de gebieden te verminderen en om het behalen van een A en B-diploma te stimuleren. In deze brief komen de onderstaande onderwerpen aan bod: 1. Intensiveren van de aanpak diplomazwemmen met aandacht voor: a. Gerichte aanpak op scholen met kwetsbare doelgroepen b. Tussenresultaten van de pilot waarin we testen hoe we scholen kunnen ontzorgen en belemmeringen wegnemen zodat zij mee blijven doen aan het schoolzwemmen c. Een uitbreiding van het vangnet zodat kinderen ook hun B-diploma kunnen halen d. Uitbreiding van het arrangement diplomazwemmen Jeugdfonds Sport en Cultuur Amsterdam (JFSCA) waardoor nu ook de B diploma wordt vergoed en e. De jaarlijkse diplomameting die van wezenlijk belang is om goed zicht te hebben op het diplomabezit 2. Rapport met betrekking tot zwemles kinderen met een beperking

Intensiveren aanpak diplomazwemmen: gerichte aanpak op met kwetsbare doelgroepen Om het diplomabezit te verhogen is het belangrijk om zoveel mogelijk kinderen in de gelegenheid te stellen een diploma te halen. Veel ouders lukt het gelukkig om hun kinderen op eigen gelegenheid op zwemles te zetten. Dit is één van de belangrijkste redenen waarom scholen, met name in en rondom het centrum, de afgelopen jaren zich hebben afgemeld voor schoolzwemmen; de meeste kinderen hadden verhoudingsgewijs al op eigen gelegenheid hun diploma’s gehaald. Tegelijkertijd weten we dat dat niet voor iedereen geldt; niet iedereen is – om allerlei redenen – in staat de zwemles zelf te regelen. Daarom biedt de gemeente Amsterdam als één van de weinige gemeenten in Nederland nog schoolzwemmen aan, naast individuele zwemarrangementen voor kinderen in huishoudens met een laag inkomen. Een deel van de scholen meldt zich echter af voor schoolzwemmen omdat ze knelpunten ervaren zoals tijdsdruk, extra belasting van de groepsdocenten of een te hoge claim op de benodigde onderwijstijd. Juist de scholen in de ontwikkelgebieden waar de sociale opgave het grootst is hebben last van het lerarentekort. De leerlingen op deze scholen hebben veel baat bij het schoolzwemmen omdat zij vaker dan gemiddeld uit huishoudens komen in een kwetsbare positie. Daarom is een gerichte aanpak nodig om het diplomabezit te verhogen.

Aanpassingen programma schoolzwemmen Om kinderen uit huishoudens in een kwetsbare positie aan een diploma te helpen en om verschillen tussen kinderen qua diplomabezit te verkleinen, richten we ons voortaan specifiek op bepaalde doelgroepen die schoolzwemmen het meest nodig hebben, te weten: • Kinderen op scholen met een relatief laag diplomabezit • Speciaal Onderwijs (SO), Speciaal Basis Onderwijs (SBO) en Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) • Nieuwkomersklassen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 juni 2024 Pagina 3 van 6

Voor het schooljaar 2024/2025 is gericht campagne gevoerd voor nieuwe aanmeldingen van deze scholen voor het schoolzwemmen. Dit heeft direct resultaat opgeleverd: voor het aankomende schooljaar hebben zich weer meer scholen aangemeld – in totaal circa 115 ten opzichte van 106 dit jaar. Aanvullend hebben we het aankomende seizoen voor het eerst een zomercursus speciaal voor kinderen met een beperking.4 Tussenresultaten pilot diplomazwemmen veelbelovend maar meer onderzoek is nodig Daarnaast zijn we aan het begin van dit schooljaar op vier scholen met een pilot gestart om nieuwe organisatievormen van schoolzwemmen te onderzoeken en te ontwikkelen. Hiermee proberen we enerzijds scholen te helpen met het oplossen van de hierboven genoemde knelpunten en ervoor te zorgen dat kinderen uit huishoudens in een kwetsbare positie minder kostbare onderwijstijd kwijt zijn aan zwemmen. De zwemles wordt naschools georganiseerd waarbij scholen worden ontlast door de begeleiding door ouders of externe samenwerkingspartners zoals de BSO te laten uitvoeren. Anderzijds wordt in de pilot een programma ontwikkeld om de zwemvaardigheid van kinderen uit de midden- en bovenbouw op peil te houden of te verbeteren, ook ná het behalen van hun zwemdiploma.

Het programma biedt kinderen de mogelijkheid om 6 tot 8 weken achter elkaar wekelijks te ‘blijven zwemmen’ en ondertussen kennis te maken met zwemsporten en bijvoorbeeld reddingszwemmen. De pilot wordt bewust in de stadsdelen Zuidoost en Noord uitgevoerd omdat daar zich naar verhouding veel scholen met een relatief laag diplomabezit bevinden. Omdat wij het bevorderen van kansengelijkheid ook belangrijk vinden zorgen we ervoor dat deze kinderen zo min mogelijk kostbare onderwijstijd verliezen en ook, net als kinderen uit het centrum van Amsterdam, hun zwemdiploma’s halen. De eerste resultaten van de pilot zijn veelbelovend. De deelnemende scholen zijn enthousiast en willen deze pilot het aankomende jaar graag voortzetten. De schooldirecties omarmen het aanbod op de rand van de schooldag. Ook de betrokken zwemaanbieders zijn positief. Daarnaast verloopt de onderlinge samenwerking van de begeleiders van de kinderen en het zwembadpersoneel naar ieders tevredenheid. De beperkte beschikbaarheid van badwater in het naschoolse tijdsblok vormt wel een aandachtspunt voor de toekomstige uitbreiding van deze vorm van schoolzwemmen. De naschoolse uren zijn in de baden grotendeels al gevuld met zwemles. Bovendien is het organiseren van begeleiding ook een uitdaging, vooral wanneer het gaat het committeren van ouders.

Onder andere vanwege de hierboven genoemde belemmeringen is het niet mogelijk de pilot op korte termijn stadsbreed uit te rollen. Wél proberen we het aankomende schooljaar in de betreffende stadsdelen het aantal deelnemers met enkele scholen uit te breiden. Bovendien bekijken we ook of de pilot in Nieuw-West kan worden gestart. Zo proberen we nog meer kinderen te bereiken die zowel schoolzwemmen als onderwijstijd het meeste nodig hebben. Uitbreiding onderdeel ‘blijven zwemmen’ Het onderdeel ‘blijven zwemmen’ startte halverwege dit schooljaar met één school. De betrokken schooldirectie en de groepsdocenten zijn zeer positief. Het doel is om in schooljaar 2024/2025 minstens vijf scholen in Zuidoost deel te laten nemen aan ‘blijven zwemmen’. Ondertussen blijf ik samen met onze partners (de zwemaanbieders) een gevarieerd programma ontwikkelen. ‘Blijven 4 Deze pilot start aankomende zomervakantie met plek voor in totaal 20 kinderen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 juni 2024 Pagina 4 van 6

zwemmen’ moet een duidelijk onderdeel worden van schoolzwemmen, zodat kinderen op de basisschool na het behalen van hun zwemdiploma’s regelmatig hun zwemvaardigheid oefenen. De evaluatie en verder voortzetting van de pilot zal uiteindelijk meegenomen worden in de Agenda Zwemmen. Zo kan het beste worden gekeken hoe de ambities van de pilot het beste waar gemaakt kunnen worden, ook in relatie tot andere ambities – onder andere wat betreft badwater en personeel. Uitbreiding vangnet Om het diplomabezit in het algemeen te verhogen en om in het bijzonder het behalen van het B diploma te stimuleren hebben we twee acties ingezet. De eerste heeft betrekking op het vangnet binnen het programma schoolzwemmen, de ander op het arrangementen diplomazwemmen van het JFSCA. Kinderen vanaf groep 6 tot en met de leeftijd van 17 jaar die nog geen zwemdiploma hebben, kunnen via het vangnet alsnog op kosten van de gemeente een diploma halen. De gemeente betaalt én organiseert dan de zwemles. Ouders die hun kind hiervoor inschrijven krijgen dan een les toegewezen in het dichtstbijzijnde zwembad. Dit vangnet is extra belangrijk om de Corona achterstanden in te halen. Want ‘oudere’ kinderen die destijds de zwemles hebben moeten missen, kunnen zo toch nog hun A-diploma halen.

Bovendien merken we dat vangnetkinderen na het behalen van het A-diploma vaak geen mogelijkheid hebben om door te gaan met zwemles terwijl ze dat wél graag willen. Daarom starten we vanaf het aankomende schooljaar een pilot om het vangnet uit te breiden naar het B-diploma. Tot slot bieden we vanaf het aankomende seizoen ook extra lessen in het vangnet aan voor kinderen met een beperking zodat ook meer kwetsbare kinderen buiten het reguliere schoolzwemmen om zwemles kunnen krijgen. Om deze voortzetting en uitbreiding van het vangnet te kunnen bekostigen komt het college bij de Begroting 2025 met een dekkingsvoorstel. Uitbreiding arrangement diplomazwemmen Jeugdfonds Sport en Cultuur Amsterdam (JFSCA) Ook het arrangement diplomazwemmen van het JFSCA breiden we uit. Vanuit dit arrangement vergoeden wij voor kinderen die in armoede opgroeien het behalen van hun zwemdiploma’s (A, B en C). Ouders kunnen terecht bij de reguliere lessen die in de zwembaden worden gegeven. Deze lessen worden rechtstreeks door het JFSCA aan de zwemlesaanbieder vergoed. De vergoeding van het JFSCA is gekoppeld aan een diplomagarantie: kinderen krijgen les tot ze hun diploma’s hebben behaald.

Het arrangement diplomazwemmen is belangrijk voor het verhogen van het diplomabezit in Amsterdam, want het is juist de groep kinderen die in armoede opgroeit die geen zwemdiploma haalt.5 Om de benodigde inhaalslag vanwege de Coronapandemie te maken is het nodig om tijdelijk meer diploma’s te vergoeden. Daarnaast willen we graag stimuleren dat meer kinderen óók hun B-diploma halen. Daarom wordt in het zwemarrangement de financiering van het A en B-diploma voortaan gecombineerd tot één pakket AB. Oftewel: als je je opgeeft voor A dan geef je je direct óók op voor B – het betreffende kind stroomt automatisch door. Ook voor deze uitbreiding komt het college bij de Begroting 2025 met een dekkingsvoorstel zodat al deze extra diploma’s kunnen worden vergoed.

5 Mulier Instituut, Zwemvaardigheid 2022.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 juni 2024 Pagina 5 van 6

Jaarlijkse diplomameting Om te kunnen achterhalen of al deze inspanningen tot gewenste resultaten leiden is het meten van diplomabezit onder alle Amsterdamse kinderen essentieel. Afgelopen twee maanden heeft deze weer plaatsgevonden. Alle basisscholen hebben een uitnodiging gekregen om het diplomabezit van groep 3 tot en met 8 te registreren. Deze keer is er extra campagne is gevoerd om de respons zo hoog mogelijk te krijgen. Bovendien is dit jaar specifiek aandacht geweest voor een uitvraag naar het B en C-diplomabezit, conform een toezegging aan uw raad van 14 februari jl.6 De resultaten van deze meting worden in het laatste kwartaal van 2024 verwacht.

Rapport met betrekking tot zwemles kinderen met een beperking Álle Amsterdamse kinderen moeten de kans krijgen om te leren zwemmen, ook de kinderen met een beperking. Om dit mogelijk te maken, is er een hogere vergoeding vanuit het arrangement diplomazwemmen voor ouders onder een bepaalde inkomensgrens. Daarnaast kunnen kinderen van het S(B)O en het VSO gebruik maken van schoolzwemmen en het vangnet schoolzwemmen. Omdat we signalen ontvingen dat dit niet voldoende is, heeft het Mulier Instituut (in opdracht van de gemeente Amsterdam) de aansluiting tussen aanbod en vraag van zwemdiplomatrajecten voor kinderen met een beperking in Amsterdam onderzocht. Hierbij keken zij naar de financiële haalbaarheid voor ouders en de belemmeringen van ouders en zwemlesaanbieders om zwemles voor deze kinderen te organiseren. Het onderzoek treft u aan in de bijlage Zwemles voor kinderen met een beperking in Amsterdam. Onderzoek naar vraag en aanbod. De belangrijkste aanbevelingen van het Mulier Instituut zijn: zorg dat de kosten van zwemles voor kinderen met een beperking voor ouders beter te dragen zijn en faciliteer hiervoor een contactpersoon. Zet verder in op schoolzwemmen voor het speciaal onderwijs en op een betere informatievoorziening over aangepaste zwemles in Amsterdam. Deze aanbevelingen neem ik ter harte en deze krijgen een plek in de Agenda Zwemmen.

Daarop vooruitlopend komt het college bij de Begroting 2025 met een dekkingsvoorstel, specifiek voor deze doelgroep. Omdat ouders van kinderen met een beperking met extra kosten te maken krijgen doordat de kosten voor het behalen van een zwemdiploma voor kinderen met een beperking veel hoger zijn dan gemiddeld, zijn zwemlessen voor de groep ouders net boven de armoedegrens vaak niet op te brengen. Via deze extra middelen willen we specifiek deze groep ouders beter ondersteunen zodat hun kinderen toch op zwemles kunnen.

6 Zie hiervoor ook de afhandeling van deze toezegging (TA2024-000137) in de raadsbrief van 29 maart jongstleden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

24 juni 2024 Pagina 6 van 6

Vervolg Al deze inspanningen hebben een helder doel: wij werken hard aan een inhaalslag om de eerder geconstateerde daling in het diplomabezit om te buigen naar een stijging. We willen wat betreft diplomabezit weer terug naar boven de 95% in alle gebieden van Amsterdam en dat meer kinderen hun B-diploma behalen. Daarnaast is het van belang dat kinderen ook na het behalen van hun diploma blijven zwemmen en dat álle kinderen de kans krijgen om te zwemmen. Het beleid hiervoor zal verder uitgewerkt worden in de Agenda Zwemmen die u in de eerste helft van 2025 ontvangt. Hierin is zwemvaardigheid het centrale thema. Daarnaast ontvangt u in het laatste kwartaal van dit jaar de resultaten van de diplomameting 2024. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Sofyan Mbarki Wethouder Sport en Bewegen

Bijlage: Mulier instituut. Zwemles voor kinderen met een beperking in Amsterdam. Onderzoek naar vraag en aanbod.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl