Raadsbrief Heropening Scholen.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum

12 februari 2021

Behandeld door OJZ/Onderwijs en Leerplicht

Onderwerp

Stand van zaken Amsterdamse onderwijs en het coronavirus

Geachte raadsleden, De afgelopen week is het basisonderwijs en de kinderopvang na de tweede lockdown weer fysiek opengegaan. In deze brief neem ik u mee in de besluiten van het kabinet en de wijze waarop ik samen met het onderwijsveld en kinderopvangorganisaties een zo veilig mogelijke openstelling probeer te organiseren en ga ik in op wat we als gemeente zowel vóór als tijdens de huidige COVID-19 crisis gedaan hebben en nog gaan doen om onderwijsvertraging tegen te gaan. Het besluit van het kabinet om het basisonderwijs en de kinderopvang weer te openen zijn een belangrijke stap, maar ik maak me grote zorgen om de impact van de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) op onze Amsterdamse kinderen en jongeren. De coronacrisis komt bovenop een crisis die we al hadden in het onderwijs, onder andere door het lerarentekort. Het aanpakken van ongelijkheid en investeren in het onderwijs is daarom des te urgenter geworden. Ik zie dagelijks de enorme negatieve effecten van de coronacrisis op de kansengelijkheid onder kinderen en jongeren en de oplopende onderwijsvertraging onder kwetsbare groepen. Ik neem u daarom in deze brief ook mee in de maatregelen om de studievertraging zo veel mogelijk te voorkomen. En mijn eerste ideeën ten aanzien van de rol als gemeente om scholen te faciliteren om vertragingen op de middellange termijn in te lopen.

Daarbij zal ik ook aangeven wat ik hier verwacht van de rijksoverheid. Waarbij ik opnieuw wil benadrukken dat de gehele onderwijssector en de kinderopvang een bewonderenswaardig aanpassingsvermogen en creativiteit getoond heeft om het onderwijs op afstand en de noodopvang te organiseren. Het college is hen daar ontzettend dankbaar voor. Het kabinet heeft besloten dat vanaf 8 februari jongstleden:  De dagopvang voor 0-4 jarigen weer volledig open gaat.  De basisscholen en het speciaal (basis)onderwijs weer volledig opengaan.  De buitenschoolse opvang nog gesloten blijft (alleen open voor noodopvang).

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 februari 2021 Kenmerk Pagina 2 van 5

 Het voortgezet onderwijs fysiek gesloten blijft tot en met tenminste 1 maart, dus tot na de voorjaarsvakantie. Hieronder licht ik de besluiten kort toe en licht ik toe hoe we als gemeente de scholen ondersteunen. Nadere uitleg over de besluiten leest u op de website van de Rijksoverheid. Kinderopvang, gastouderopvang en BSO De voorscholen en reguliere kinderopvang hebben hun deuren geopend op 8 of 9 februari. De buitenschoolse opvang is alleen beschikbaar voor noodopvang. Sinds de heropening van de voorscholen wordt intensief ingezet op een hogere deelname aan de voorschool. Een van de acties is een kennismaking voor ouders via een digitaal programma “Dag van de Voorschool” op 14 april aanstaande. Basisscholen, speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs In principe zijn alle scholen op 9 februari geopend. De winterse omstandigheden zijn daarin met name aan het begin van de week een extra uitdaging geweest. Op een aantal scholen is maatwerk aan de orde, bijvoorbeeld wanneer veel leraren tot de risicogroep behoren. Zo laat een aantal scholen klassen nog in halve groepen naar school gaan tot de voorjaarsvakantie. Als een school niet volledig open gaat, is dit met instemming van de MR, het schoolbestuur en in afstemming met de kinderopvang en BSO. Kinderen krijgen online onderwijs in die gevallen waarin fysiek onderwijs niet mogelijk is.

Dit geldt ook voor groepen die in quarantaine gaan naar aanleiding van een positief geteste leerling. Voortgezet onderwijs Reguliere voortgezet onderwijs scholen geven les op afstand om zo het aantal contacten te beperken. Voor specifieke groepen leerlingen gelden uitzonderingen hierop. Voor deze leerlingen geldt dat zij zich op school zoveel mogelijk aan de regel van 1,5m afstand moeten houden. Ook in het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs gelden de algemene maatregelen. Deze scholen doen er alles aan om fysiek onderwijs zoveel mogelijk, met inachtneming van de richtlijnen, door te laten gaan. In de praktijk betekent dit nu voor veel scholen een vorm van hybride onderwijs (deels fysiek op school, deels online onderwijs). Ondersteuning GGD en testcapaciteit voor leraren en pedagogisch medewerkers Sinds 1 februari zijn kosteloze hygiëne adviesbezoeken van de GGD aan schoollocaties in het po, so en v(s)o gestart. Daarnaast organiseert de GGD sinds vorige week opnieuw webinars voor ouders en leraren om te informeren en vragen te beantwoorden. GGD heeft nieuw online aanbod voor het vo ontwikkeld om met jongeren in gesprek te gaan over hun welzijn en de impact van corona en de coronamaatregelen op hun leven: corona colleges. V(s)o scholen in de regio Amsterdam-Amstelland zijn hier afgelopen week over geïnformeerd.

De corona colleges zijn onderdeel van een brede scholierencampagne die onder andere bestaat uit live vraag- en antwoordsessies via sociale media, advertenties op social media en informatie op de GGD-jongerenwebsite JouwGGD.nl. Voor alle leraren en pedagogisch medewerkers zijn zogenaamde fast-lane tests (LAMP testen) beschikbaar waarbij je een snelle uitslag krijgt, meestal direct en uiterlijk binnen 3 uur. Voor vo scholen zijn snelle testen een belangrijke voorwaarde voor het veilig kunnen organiseren van het onderwijs. De gemeente en schoolbesturen zijn daarom met de GGD in gesprek hoe het testbeleid het beste ingericht kan worden voor het onderwijs.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 februari 2021 Kenmerk Pagina 3 van 5

De GGD, in samenwerking met het onderwijs, onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor het starten van een pilot met sneltesten in het vo. Leerplicht De leerplichtwet is nog steeds van kracht en leerplicht werkt conform de landelijke richtlijnen. Uitgangspunt is dat alle leerlingen het onderwijs volgen dat hen wordt aangeboden, of dit nu fysiek op school of online is. Alle scholen kunnen verzuim bij Leerplicht melden zoals gebruikelijk. Leerplicht staat in nauw contact met de schoolbesturen en scholen rondom de heropening. Bij vragen of zorgen van de school kan leerplicht ondersteunen om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk leerlingen weer naar school gaan. Sociale impact en onderwijsvertraging Zoals ik hiervoor al aangaf is het besluit van het kabinet om het basisonderwijs en de kinderopvang weer te openen een belangrijke stap, maar dit neemt niet weg dat de uitbraak van het coronavirus (COVID-19) een enorme impact op onze Amsterdamse kinderen en jongeren heeft. Waarbij de impact op jongeren van 12 jaar en ouder de komende weken alleen nog maar toeneemt. Ik zie dagelijks de enorme negatieve effecten van de coronacrisis op de kansengelijkheid onder kinderen en jongeren en de oplopende achterstanden onder kwetsbare groepen. De eerste en tweede scholensluiting hebben forse impact op de sociale leefomgeving en de ontwikkelkansen van kinderen en jongeren.

Dit leidt tot nog grotere verschillen in onderwijsresultaten en veel kinderen en jongeren krijgen vertraging in hun onderwijs carrière. De gemeente zet met scholen actief in op het bereiken van juist de kwetsbare kinderen. Naast de acties met als doel veilige openstelling van scholen op de korte termijn, die u boven heeft kunnen lezen, zet ik mij daarom in om leerlingen en scholieren extra te stimuleren en ondersteunen in hun ontwikkeling. Juist omdat de opgelopen vertraging niet snel kan en hoeft te worden ingelopen. In Amsterdam investeren we al veel extra voor leerlingen die meer nodig hebben, onder andere door de kansenaanpak, volgens het adagium ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’. Net als bijvoorbeeld de brede brugklasbonus is deze aanpak in deze tijd extra nodig. We hebben gezamenlijk met de G4 wethouders minister Slob gevraagd om ook juist nu extra te investeren in de kinderen die dat het hardst nodig hebben, zodat ruimte ontstaat voor extra leertijd. En dit ook voor langere tijd te doen, want het zal tijd kosten om achterstand weer in te halen. We moeten de scholen de tijd en de ruimte hiervoor geven. Ik ga op beide nader in. 

Gemeentelijke inzet – Binnen en buitenschools De COVID-19 crisis bevestigt hoe urgent de inzet op het tegengaan van onderwijsvertraging in het onderwijs is. De crisis heeft de verschillen tussen leerlingen en scholen zichtbaar gemaakt en vergroot. In Amsterdam zetten we zowel vóór als tijdens de crisis sterk in om onderwijsvertraging tegen te gaan. Vanaf de start van het college zijn de bestaande onderwijsvoorzieningen uitgebreid en/of versterkt en heeft het college nieuwe onderwijsprogramma’s ontwikkeld en ingezet. Zo is sinds schooljaar 2019-2020 de nieuwe voorziening Vroegschools aanbod beschikbaar vanaf 2 jaar, die voorziet in de versterking van de aansluiting tussen de kinderopvang en de basisschool. Via de Kansenaanpakken Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO) investeert het college in onder andere verlengde leertijd voor zo’n 29.000 doelgroepleerlingen in het Amsterdamse onderwijs daar waar dit het hardste

Gemeente Amsterdam

Datum 12 februari 2021 Kenmerk Pagina 4 van 5

nodig is. Met de PIEK-aanpak investeert het college in vier Alles-in-één-scholen, tien Amsterdamse familiescholen en zeven brede brugklassen. Juist in deze tijd, waarin veel leerlingen met een onderwijsvertraging in het voortgezet onderwijs instromen, wil ik het belang van die financiële stimulans voor stevige brede brugklassen nog eens benadrukken. De brede brugklassen in Amsterdam zorgen ervoor dat het selectiemoment wordt uitgesteld en leerlingen langer de tijd krijgen om het maximale uit zichzelf te halen. De scholen die mee doen investeren in betere coaching van leerlingen, doorlopende leerlijnen en coaching aan leraren voor gedifferentieerd lesgeven. Ook de inzet op het tegengaan van het lerarentekort, de ondersteuning in de ouderbijdrage waarmee alle kinderen aan alle activiteiten mee kunnen doen en de G4 lobby richting het rijk dragen bij aan het tegengaan van kansenongelijkheid in het onderwijs. Met de voortgangsbrief kansenongelijkheid in het onderwijs (brief d.d. 28 augustus 2020, besproken in CIE WIO d.d. 21 oktober 2020) heb ik u hierover uitgebreid geïnformeerd. Daarnaast richt ik mij op extra aandacht voor bijvoorbeeld bovenschoolse initiatieven, het stimuleren van samenwerking en activiteiten op het snijvlak van onderwijs en gemeentelijke inzet.

Denk aan activiteiten op gebied van talentontwikkeling, mentoraten of studiebegeleiding, mede door mijn veronderstelling dat binnen het onderwijs de komende periode het zwaartepunt van de extra inzet op de kernvakken zal komen te liggen. Ik denk hierbij nu aan intensiveren van bestaande aanpakken zoals de extra inzet op zomerscholen, een intensivering van het aanbod HDT en Midzomermokum. Om deze crisis met elkaar te bezweren is het van groot belang dat we vooruit durven kijken, en perspectief bieden: zowel voor de jongeren als de verschillende organisaties, betrokken bij het onderwijs en in de wijken, die daarin een belangrijke rol spelen. Ik trek hierin samen op met wethouder Kukenheim, die vanuit het perspectief van onder andere MBO, jongerenwerk, jeugdwelzijn en sport al mee bezig is . En voor het vervolg van MidzomerMokum is daarbij ook wethouder Meliani betrokken, juist omdat ook bijvoorbeeld culturele activiteiten een rol kunnen spelen als aanvulling op het aanbod van scholen. Voor de financiering van deze aanvullende inzet onderzoek ik momenteel de mogelijkheden vanuit bestaande onderwijsmiddelen en de aanvullende coalitiemiddelen, om te komen tot een stevig totaalpakket gericht op de ontwikkeling van jongeren tijdens en na deze coronacrisis.

Ik informeer u hierover dit voorjaar, na het verschijnen van het Nationaal Plan onderwijs na corona door de minister van OCW, waar ik hierna op in ga. Met de extra Amsterdamse inzet zijn we er namelijk nog niet. Om echt een stap te maken voor de langere termijn is ook inzet van het rijk nodig, met name op systeemaanpassingen. 

Landelijke inzet - Nationaal Plan Onderwijs na corona De belangrijkste verantwoordelijkheid om scholen extra tijd en ruimte te geven, opdat we als volwassenen de impact van de coronacrisis op de ontwikkeling voor kinderen en jongeren oplossen, ligt bij de minister van onderwijs. Dit schooljaar zijn scholen inhaal- en ondersteuningsprogramma’s gestart met subsidie van het ministerie van OCW, maar daarmee zijn we er niet.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 februari 2021 Kenmerk Pagina 5 van 5

Op 6 januari stuurde ik gezamenlijk met de G4 wethouders een brief aan minister Slob, waarin we opriepen tot een nationaal plan voor gelijke onderwijskansen en het wegwerken van onderwijsvertraging (brief d.d. 13 januari 2021, via de dagmail d.d. 13 januari 2021 aan u verspreid). Aan deze oproep is gehoor gegeven; op dit moment werkt het ministerie van OCW een Nationaal Plan uit. Hierin roepen we op om in te zetten op gelijke toegang van de peutervoorzieningen voor alle kinderen voor 0-4 jaar, extra leertijd voor kinderen en jongeren die dat het hardst nodig hebben, het uitstellen van het selectiemoment voor de middelbare school en de bestrijding van het lerarentekort. Ik verwacht hierover op korte termijn (begin maart) duidelijkheid vanuit het kabinet. Met elkaar stellen we alles in het werk om, samen met de onderwijspartners, deze moeilijke tijd te door te komen en ongelijkheid in het onderwijs tegen te gaan. We zijn nog lang niet klaar en ik zal u blijven informeren over de voortgang, Met vriendelijke groet,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs, Armoede en Inburgering