Raadsbrief_frisdrankonderzoek.pdf
Tekst van het document
Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl
Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam
Aan de leden van de commissie Zorg, Jeugdzorg en Sport
Datum
9 februari 2022
Behandeld door
GGD Amsterdam, R. Pepping, r.pepping@amsterdam.nl
Onderwerp
Onderzoek naar frisdrankconspumtie van jongeren
Geachte raadsleden, In opdracht van de GGD Amsterdam is onderzoek gedaan naar frisdrankconsumptie van jongeren. Dit onderzoek is uitgevoerd vanuit het Meerjarenprogramma Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht 2018-2021 omdat frisdrank een belangrijke oorzaak is voor overgewicht bij jongeren. Met dit onderzoek hebben we ook meer inzicht gekregen hoe jongeren over dit onderwerp denken. Jongeren zeggen dat zij frisdrank heel normaal en ze drinken gemiddeld 2 à 3 glazen frisdrank per dag1. Ze realiseren zich dat er veel suiker in frisdrank zit, maar ze verwachten niet dat ze daarmee problemen krijgen op de lange termijn. Slechts 12% van de geënquêteerde jongeren drinkt nooit frisdrank. Meer dan de helft van de frisdrank halen jongeren zelf in de supermarkt, bijvoorbeeld tijdens de pauze. Gemiddeld geven ze er 3 à 4 euro per week aan uit. De prijs maakt wel uit, maar jongeren schatten in dat er een flinke prijsverhoging (van 1.200%) nodig is voordat zij geen frisdrank meer kopen. De helft van de jongeren ziet prijsmaatregelen wel als effectieve methode om jongeren minder frisdrank te laten drinken. Uit onderzoek blijkt dat een prijsverhoging van minimaal 20% al leidt tot een afname van frisdrankverkoop en een stimulans is voor frisdrankfabrikanten om de hoeveelheid suiker te verlagen. Ouders spelen ook een belangrijke rol: één derde van de jongeren krijgt frisdrank mee van thuis.
De ondervraagden zien water of light dranken niet als alternatief, maar als een andere categorie drankjes.
1
Frisdrank en light frisdranken staan niet in de Schijf van Vijf en het Voedingscentrum adviseert om deze zo min mogelijk te drinken (maximaal 3 keer per week) vanwege het risico op overgewicht, diabetes type 2 en tandbederf.
Gemeente Amsterdam
Datum 13 december 2021 Onderzoek frisdrank Pagina 2 van 2
Voor het onderzoek zijn 48 Amsterdamse jongeren (12 tot 16 jaar) geïnterviewd en is er een enquête afgenomen onder bijna 1.000 Nederlandse jongeren. Dit is een representatieve steekproef. Het onderzoek laat zien hoe gewoon we frisdrank zijn gaan vinden. Dat is zorgelijk want 1 op de 5 kinderen en jongeren in Amsterdam heeft overgewicht of obesitas en dit heeft ernstige gevolgen voor hun gezondheid op korte en lange termijn. We weten uit wetenschappelijk onderzoek dat frisdrank een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van overgewicht. De frisdrankconsumptie moet verminderen om jongeren gezond op te laten groeien. Het Amsterdamse beleid is gericht op het gezonder maken van de opgroeiomgeving van kinderen en jongeren, dit doen we via Gezonde School waarin aandacht is voor voedseleducatie, het sportevenementenbeleid, de subsidievoorwaarden sociale basis en de eisen voor marketing in de openbare ruimte en metro. Veel Amsterdamse middelbare scholen werken aan het thema voeding van Gezonde School. Deze scholen hebben een gezonde kantine en leren jongeren hoe ze een gezonde keuze kunnen maken. In de afgelopen jaren hebben 50 scholen een gezonde kantineschaal behaald en 16 scholen hebben bovendien ook het vignet voeding van het Voedingscentrum. Op basis van het frisdrankonderzoek willen we scholen uitnodigen om hun ambitie te verhogen en volledig frisdrankvrij te worden.
In dit traject gaan scholen, docenten en leerlingen samen aan de slag om alle frisdrank uit school weren, inclusief light dranken. Dit helpt om de sociale norm over frisdrankconsumptie te veranderen. Het Voedingscentrum kan alle scholen die dit willen hierbij ondersteunen. Ik vind het belangrijk dat er meer kennis en bewustzijn komt over de hoeveelheid suiker in frisdrank. En er zijn ook andere maatregelen nodig om het tij te keren. Dit onderzoek onderstreept de noodzaak voor een wettelijke suikertaks en maatregelen in de voedselomgeving om gezonde voedselkeuzes mogelijk te maken. Daarom ben ik heel blij dat er een voornemen is opgenomen in het regeerakkoord om o.a. de suikertaks in te voeren. Om overgewicht onder jongeren een halt toe te roepen, is het aanpassen van nationale regelgeving wat betreft de prijs, (online) marketing en strengere eisen aan producten hiervoor een absolute noodzakelijk. Ik zal blijven aandringen op veranderingen bij de regering en voedselproducenten.
Met vriendelijke groet,
Simone Kukenheim Wethouder Zorg