Raadsbrief Drones 230628.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 juni 2023 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema Digitalisering en Innovatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Veiligheids- en privacyaspecten in relatie tot de opkomst van onbemande luchtvaartuigen (drones) in Amsterdam

Geachte leden van de gemeenteraad, Amsterdam streeft ernaar een veilige, leefbare en bereikbare stad te zijn voor haar inwoners en bezoekers. Een ambitie waar actueel aan wordt gewerkt door het College als het gaat om de bereikbaarheid van het wegen- en waternet. De recente dronestrategie 2.01 van de Europese luchtvaartautoriteit (EASA) benadrukt dat drones en het lagere luchtruim binnen de komende zeven jaar een integraal onderdeel worden van het dagelijks leven in stedelijke gebieden, waaronder Amsterdam. Naast de voordelen, zoals inspectiewerkzaamheden, opsporing van vermiste personen en luchtfotografie, brengt de groei van het aantal dronevluchten ook zorgen met zich mee op het gebied van onder andere privacy. De driehoek hecht er waarde aan uw raad te informeren over enkele ontwikkelingen die (voornamelijk) vanuit politie en gemeente worden uitgevoerd. De onbemande luchtvaartsector is een innovatieve en internationaal georiënteerde sector die in de afgelopen jaren een volwassen speler in de luchtvaarsector is geworden. De toepassingsmogelijkheden met drones worden steeds meer benut en toekomstige innovaties krijgen vorm2. Echter, de regelgeving met betrekking tot drones is niet altijd even duidelijk, vooral voor beginnende dronevliegers.

Dit komt mede door de sterke ontwikkeling van lichte drones (minder dan 250 gram), waarbij vliegers die zonder camera vliegen geen registratie- en opleidingsplicht hebben. Deze lichte drones zijn makkelijk aan te schaffen en bij aankoop is er weinig tot geen voorlichting over wet- en regelgeving. In de regel gaat het vaak om beginnende vliegers die zich (mogelijk) minder bewust zijn van de geldende wet- en regelgeving. Onvoldoende kennis over wet- en regelgeving en als gevolg daarvan het niet naleven daarvan levert dus een risico op. Dat risico is sterker aanwezig in de grote steden en in het bijzonder 1

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_7076

2 Actieplan onbemande luchtvaart, I&W (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2023/04/20/rapport-

actieplan-onbemande-luchtvaart-20232025#:~:text=Het%20actieplan%20beschrijft%20de%20doelen,Schiphol'%20mee%20met%20de%20Kamerbrief. )

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 juni 2023 Pagina 2 van 3

Amsterdam. De stad Amsterdam valt binnen het zogenoemde gecontroleerd luchtruim (CTR) van Schiphol (met uitzondering van een deel van Stadsdeel Noord en Oost, IJburg). Dit betekent dat er strenge voorwaarden van kracht zijn voor overige (niet-)commerciële luchtvaart, waaronder drones. Als voorbeeld: momenteel mogen er binnen de CTR slechts twee dronevluchten tegelijkertijd plaatsvinden die van tevoren zijn aangemeld en goedgekeurd door Luchtverkeersleiding Nederland. Gebaseerd op metingen van een dronedetectiesysteem zijn er ongeveer 40.000 niet geautoriseerde dronevluchten actief geweest in de CTR boven Amsterdam in 2022. Over het algemeen hebben deze dronevluchten geen groot gevaar gevormd, maar is er wel een potentiële inbreuk op de privacy geweest. Daarom is van het belang om meer controle op het luchtruim te krijgen. Dit is een complexe uitdaging, omdat het merendeel van de vluchten niet wordt aangemeld. Dit willen we deels verhelpen door de genoemde initiatieven op pagina 3 van deze brief. Het is van groot belang dat de regels van de luchtvaartwet worden nageleefd en gehandhaafd om ervoor te zorgen dat het luchtruim boven Amsterdam veilig en beheersbaar blijft. Daarnaast zijn al gevallen bekend waarbij de software van drones opzettelijk wordt gemanipuleerd om hoger te kunnen vliegen dan de oorspronkelijke software toestaat.

De algemene regel is dat je met toestemming tot 120 meter hoog (400 voet) mag vliegen, de software zelf laat tot 500 meter hoogte toe. Hierdoor zijn er zelfs drones gedetecteerd op te hoge vlieghoogtes (soms meer dan 1.5km hoog) nabij de aanvlieg- en vertrekroutes van Schiphol. Daar vormen ze een serieus risico voor de veiligheid van het bemande luchtverkeer. Een ander aandachtspunt is de bescherming van de privacy van Amsterdammers. Onder een drone hangt in de meeste gevallen een camera en deze drones worden zowel door professionals als door recreanten bestuurd. Dit botst met uitgangspunt van de gemeente Amsterdam om onbespied door de openbare ruimte te bewegen. Deze groepen kunnen allebei binnen en buiten de CTR opereren, met potentiële inbreuken op onder andere:  Privacy. Drones zijn in staat om nauwkeurig in te zoomen. Professionele drones kunnen tot wel 200x zoomen waardoor je al gauw niet meer door hebt dat je mogelijk gefilmd wordt;  Visueel- en geluidsoverlast. Een drone kan als storend worden ervaren;  Provocerende situaties. Naast camera’s kunnen er ook andere voorwerpen onder een drone worden gehangen. Er zijn situaties bekend waarbij een provocerende vlag van een voetbalclub tot rellen heeft geleid. Verder kunnen er bijvoorbeeld ook nare teksten worden geprojecteerd of kunnen drones bij evenementen een bedreiging vormen.

Het gebruik van drones kent zoals gezegd vooral ook een kansrijke kant. Die wordt door de gemeente en politie onderzocht en deels al geoperationaliseerd in onder meer een gecontroleerde omgeving en binnen een publiek-privaat samenwerkingsverband genaamd Amsterdam Drone Lab (ADL). Momenteel maken zowel de gemeente Amsterdam als de politie al gebruik van drones voor verschillende doeleinden, zoals inspecties van gemeentelijke assets en bijvoorbeeld toezicht bij evenementen, ongevallen en demonstraties. Drones zijn uitgerust met geavanceerde camera's en zijn in de gelegenheid opnamen te maken in unieke situaties en op moeilijk te bereiken locaties. Capaciteit van mensen en middelen kan hiermee slimmer en efficiënter worden ingezet.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 juni 2023 Pagina 3 van 3

Gezien het bovenstaande informeert de driehoek uw raad over een aantal ontwikkelingen/suggesties (afkomstig uit het actieplan van het ministerie), waar de Amsterdamse gemeente en politie nauw bij betrokken zijn en die de komende tijd verder zullen worden uitgewerkt. Voor de initiatieven die op nationaal niveau gaan plaatsvinden neemt het ministerie van I&W de verantwoordelijkheid. Voor de lokale initiatieven neemt Amsterdam de verantwoordelijkheid. 





Toepassing van de regelgeving: er moet duidelijke en toegankelijke informatievoorziening komen voor dronevliegers van alle niveaus, zodat zij zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden met betrekking tot privacy en veiligheid. De verantwoordelijkheid hiervan ligt bij de Rijksoverheid en Amsterdam kan deze regels nog eens extra benadrukken. Handhaving en toezicht: ondanks verschillende ontwikkelingen van het detectiesysteem en het onderzoek in een Fieldlab is het essentieel dat de handhaving van bestaande regels wordt gestart. Daarbij is het van belang dat er voldoende middelen worden toegewezen aan controle en toezicht op dronevluchten, met name in gebieden waar veel mensen zijn of verstoring van het luchtverkeer of de openbare orde kan optreden. Gezien de grote hoeveelheid dronevluchten, zou het in eerste instantie om de excessen kunnen gaan. Bewustwording en educatie: het stimuleren van bewustwording en educatie over de wet- en regelgeving van drones, zowel bij dronevliegers als bij het brede publiek, kan helpen om overtreding van de regels te voorkomen. Lokaal kunnen we extra aandacht bieden aan verschillende vormen van communicatie om de specifieke situatie van Amsterdam beter naar voren te laten komen.

Het is van groot belang dat gemeente en politie blijven samenwerken met de drone-industrie, het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat en de Inspectie Leefomgeving & Transport. Op deze manier kunnen beleid en richtlijnen worden ontwikkeld die zowel de innovatie als toepassingen stimuleren en verantwoord vliegen bevorderen. Op die manier wordt gezorgd dat de opkomst van onbemande luchtvaartuigen in Amsterdam hand in hand gaat met de bescherming van privacy en de veiligheid van onze stad en haar inwoners. Zodra er nieuwe ontwikkelingen zijn en/of bepaalde maatregelen worden geïmplementeerd, zal de driehoek uw raad wederom informeren. Met vriendelijke groet, Namens de driehoek,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl