Raadsbrief diplomameting zwemmen 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 maart 2025 Sport en bewegen Sofyan Mbarki Sport en Bos, bestuurszaken.seb@amsterdam.nl

Onderwerp

Resultaten diplomameting zwemmen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 24 juni 2024 heb ik in de raadsbrief Intensivering aanpak diplomazwemmen de resultaten aangekondigd van de diplomameting 2024 die we onder alle Amsterdamse basisscholen hebben uitgevoerd.1 Met deze brief breng ik u op de hoogte van deze uitkomsten aan de hand van de onderstaande punten: • • • • • • •

Aanpak diplomazwemmen Jaarlijkse diplomameting Diplomabezit basisonderwijs (BO) Verschillen tussen gebieden B en C diplomabezit Diplomabezit speciaal (basis) onderwijs (S(B)O) Inbedding in de nieuwe Agenda Zwemmen

Aanpak diplomazwemmen Amsterdam biedt sinds jaar en dag als een van de weinige gemeenten in Nederland nog schoolzwemmen aan; wekelijks in het dichtstbijzijnde zwembad voor kinderen in groep 5. Aanvullend hierop organiseren we zomercursussen en in Noord, Nieuw-west en Zuidoost cursussen in de herfst- en de voorjaarsvakantie. Voor oudere kinderen zonder diploma (vanaf groep 6 tot en met 17 jaar) organiseren we daarnaast een aanvullend vangnet waarin zij zowel hun A als hun B diploma kunnen halen. Tot slot kunnen kinderen waarvan de ouders het niet zelf kunnen betalen via het arrangement diplomazwemmen van het Jeugd Fonds Sport en Cultuur Amsterdam (JFSCA) bij een zwemaanbieder bij hen in de buurt op individuele basis een A, B en C diploma halen. Jaarlijkse diplomameting Aan het einde van het schooljaar 2023/2024 hebben we een stadsbrede diplomameting uitgezet onder alle basisschoolkinderen in Amsterdam, groep 3 tot en met groep 8. Voor het eerst hebben we hierbij ook expliciet naar het B- en C-diplomabezit gevraagd, volgens een toezegging aan uw 1

Deze raadsbrief is behandeld in de raadscommissie SED op 11 september 2024.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 maart 2025 Pagina 2 van 4

raad van 14 februari 2024.2 In totaal hebben 139 scholen (namelijk 123 basisonderwijsscholen en 16 speciaal (basis)onderwijsscholen) in de maanden mei en juni de meting ingevuld. Diplomabezit basisonderwijs Na een daling van het diplomabezit – voornamelijk veroorzaakt door de Coronapandemie waardoor de zwembaden moesten sluiten – zien we nu voor het eerst weer een stijging van het diplomabezit onder Amsterdamse basisschoolkinderen. Het A diplomabezit onder leerlingen van groep 8 viel tussen 2020 en 2023 terug van 95,2% naar 92,3%. Extra inspanningen – o.a. door meer zwemlessen te geven in de elf gemeentelijke zwembaden en door de groei van het zwemarrangement van het Jeugdfonds Sport en Cultuur Amsterdam (JFSCA) – hebben ervoor gezorgd dat het percentage voor het jaar 2024 weer is toegenomen naar 93,9%.

Tegelijkertijd halen we de streefwaarde van 95% nog niet. Dat gaat echter binnen één tot twee jaar wel lukken, op voorwaarde dat we de huidige inzet op peil houden en de trend van een geleidelijk stijgende toename van het diplomabezit doorzet. We zien dat de inzet op groepen met een lagere sociaal-economische positie via schoolzwemmen en het JFSCA diploma-arrangement groot is en de inhaalslag ook voor deze groepen is ingezet. Zwemdiplomabezit ondanks groei nog ongelijk verdeeld Hoewel het met het gemiddelde percentage de goede kant op gaat zien we ook dat de verschillen tussen de stadsdelen soms relatief groot zijn en dat bepaalde gebieden achterblijven. Zuidoost en Nieuw-West (en in mindere mate West en Noord) springen eruit met relatief laag diplomabezit ten opzichte van ons streefwaarde van 95%. We gaan ons extra inspannen om in deze gebieden meer kinderen te bereiken. Een zwemdiploma is van levensbelang. A-diplomabezit groep 8 (juni 2024) Centrum Weesp Zuid Oost

Noord

West

Nieuw-West

Zuidoost

98,3%

94,5%

94%

89,8%

87,5%

2

98,2%

97,3%

95,3%

Zie hiervoor ook de afhandeling van deze toezegging (TA2024-000137) in de raadsbrief van 29 maart 2024.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 maart 2025 Pagina 3 van 4

Naast de financiële situatie van de ouders, zijn tijdgebrek van ouder(s) en verzorger(s) en/of hun beperkingen om zwemles zelf te organiseren en onbekendheid met het belang van zwemmen, redenen waarom kinderen in deze gebieden minder vaak hun zwemdiploma halen. Specifiek vanwege deze kwetsbaarheid zet de gemeente zich extra in om de kinderen in deze gebieden te bereiken. Scholen zijn hierin een belangrijke vindplek. Het programma schoolzwemmen heeft bijzondere aandacht voor de betrokkenheid van de scholen in de gebieden waar de opgave het grootst is conform het uitgangspunt ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’. Het merendeel van de scholen in deze gebieden doet (al jaren) mee met het programma schoolzwemmen, zo’n 75% van alle scholen. Diegene die nog niet meedoen of niet meer meedoen maar waarvan deelname van groot belang is, benaderen we afzonderlijk om samen te bekijken wat nodig en mogelijk is. De gemeente financiert het schoolzwemmen waardoor het gratis is voor de scholen. Desondanks zien we de afgelopen jaren een daling van het aantal scholen dat deelneemt aan het schoolzwemmen. Dit hangt onder meer samen met de problematiek als gevolg van het lerarentekort. Zoals u weet kampen juist de scholen in de focusgebieden waar de maatschappelijke opgave het grootst is met het lerarentekort.

De organisatie van schoolzwemmen vraagt ook om begeleiding wat vooralsnog vooral wordt geboden door onderwijskundig personeel en schoolzwemmen onder schooltijd kost ongeveer een halve dag aan kostbare onderwijstijd. Tegelijkertijd zijn het juist de leerlingen op deze scholen, vaak uit minimahuishoudens, die baat hebben bij schoolzwemmen. Deze daling hebben wij ook onder de aandacht gebracht bij het Rijk. Vorig jaar is een motie aangenomen waarin de Kamer pleit voor herinvoering van het schoolzwemmen. In Amsterdam zijn we gelet op bovenstaande ontwikkeling vorig schooljaar gestart met een pilot schoolzwemmen. Pilot schoolzwemmen: hoe ontlasten we scholen waar de maatschappelijke opgave het grootst is? Vorig schooljaar zijn we gestart met een pilot op vier basisscholen in Zuidoost waarin we verschillende vormen van begeleiding onderzoeken. We testen in de pilot wat het beste helpt bij het ontlasten van deze scholen en onderwijspersoneel bij de organisatie van het schoolzwemmen en hoe we het zwemdiplomabezit kunnen verhogen. We zijn gestart in Zuidoost omdat in dit stadsdeel het diplomabezit het laagst is. U wordt geïnformeerd zodra de uitkomsten van de pilot gereed zijn. B en C diploma bezit Conform toezegging aan uw raad is de meting van het diplomabezit uitgebreid met een uitvraag naar het B en C diplomabezit.3 B en C diplomabezit groep 8 Juni 2023

Juni 2024

B diploma

71,4%

72,2%

C diploma

Onbekend

43,7%

3 Zie hiervoor ook de afhandeling van deze toezegging (TA2024-000137) in de raadsbrief van 29 maart 2024.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 maart 2025 Pagina 4 van 4

De bovenstaande tabel laat zien dat het B diploma bezit van het afgelopen jaar een lichte stijging kent ten opzichte van het jaar 2023. Zoals in de raadsbrief van januari 2024 echter aangegeven, was de B diplomameting destijds niet representatief. Van het C diploma zijn geen eerdere metingen bekend. De komende jaren vragen we het B en het C diplomabezit standaard uit bij de meting. De eerstvolgende meting vindt plaats in mei/ juni 2025. Diplomabezit speciaal basisonderwijs Voor het speciaal (basis) onderwijs zien we voor wat betreft het A-diploma dit jaar een daling ten opzichte van vorig jaar: 74% in 2024 tegen 80,7% in 2023. Dit is een trend die we vanzelfsprekend nauwlettend in de gaten zullen houden de aankomende tijd. Vanuit het programma schoolzwemmen zullen we proberen nog meer scholen aan te laten haken bij de klassikaal aangeboden zwemlessen. Daarnaast gaan we de aanbevelingen van het Mulier Instituut voor zwemles voor kinderen met een beperking opvolgen. Het college heeft hiervoor bij de begroting 2025 voor vier jaar € 350.000 per jaar vrijgemaakt. In de nieuwe Agenda Zwemmen werken we dit beleid uit. Tegelijkertijd is het belangrijk te vermelden dat deze cijfers om verschillende redenen minder betrouwbaar zijn dan die van het reguliere basisonderwijs.

Juist diegene waarvoor het behalen van een zwemdiploma niet vanzelfsprekend is zitten op SO-scholen die oververtegenwoordigd zijn in de meting van 2024. Daarnaast is het belangrijk te wijzen op de relatief lage respons (in vergelijking met het aantal deelnemers onder BO scholen bijvoorbeeld). Een beperkt aantal deelnemers heeft als risico dat er gemakkelijker een vertekend beeld uit een meting tevoorschijn komt. Inbedding in de nieuwe Agenda Zwemmen Momenteel is er een nieuwe Agenda Zwemmen in voorbereiding. De resultaten van deze diplomameting en de lopende pilot schoolzwemmen vormen belangrijke input voor de aanscherping van de ambities voor de zwemvaardigheid van de Amsterdamse basisschoolkinderen. Naar verwachting delen we deze agenda voor de zomer 2025 met u.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Sport en Bewegen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl