Raadsbrief definitief 30 mei 2023 - Jaarverslag Leerplicht 2021-2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 mei 2023 Onderwijs en beroepsonderwijs Marjolein Moorman, Sofyan Mbarki onderwijs@amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarverslag Leerplicht 2021-2022

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u ter kennisname het jaarverslag Leerplicht 2021-2022 aan. Het jaarverslag beschrijft de belangrijkste resultaten en ontwikkelingen op het gebied van Leerplicht en het verzuim dat scholen melden in dat schooljaar. Alhoewel er een aantal mooie resultaten bereikt zijn - zoals afname van verzuim in het speciaal onderwijs - zien we vooral een aantal zorgelijke ontwikkelingen. Het aantal thuiszitters is toegenomen en het verzuim in het mbo is gestegen. Ook blijkt dat het totaal aantal vrijstellingen stijgt. Wij vinden deze cijfers te hoog en willen dit terugdringen. In deze brief gaan wij hier nader op in en geven aan wat wij hieraan doen. Inzet Leerplicht Kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs. Leerplicht ziet erop toe dat dit recht wordt gehandhaafd. Onze betrokken leerplichtambtenaren zetten zich samen met de scholen in om verzuim en uitval van leerlingen te voorkomen. Mede door de preventieve aanpak maakt Leerplicht het verschil in verzuim en uitval. Daarom is de titel van het jaarverslag ‘Leerplicht maakt het verschil’. De lockdowns en het onderwijs op afstand in de voorgaande coronajaren resulteerden zowel in leervertragingen, als zorgen over de sociaal emotionele ontwikkeling en welzijn van jongeren1. Als gevolg hiervan zagen wij een toename in het aantal afwezige leerlingen op school.

Ook de toestroom van nieuwkomers, grotendeels door de oorlog in Oekraïne, leverde de scholen, ketenpartners en Leerplicht veel druk op. Hierdoor kende het schooljaar 2021-2022 vele uitdagingen. Er zijn ondanks deze uitdagingen van dit schooljaar mooie resultaten bereikt. Het blijft een uitdaging voor Leerplicht in samenwerking met ketenpartners om voor ieder kind een passende plek te vinden. Jaarverslag Leerplicht In het jaarverslag van Leerplicht vergelijken wij de kerngetallen van dit schooljaar (te weten: 2021-2022) met de kerngetallen van vorig schooljaar 2020-2021. De belangrijkste conclusies op hoofdpunten zijn:

1

https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/rapporten/2022/04/13/de-staat-van-het-onderwijs-2022

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2023 Pagina 2 van 3

1. Thuiszitters Het aantal thuiszitters (LRV: langdurig relatief verzuim) is hoger dan vorig schooljaar: 149 thuiszitters (2021-2022) ten opzichte van 129 thuiszitters in voorgaand schooljaar (20202021). Ook in dit lopende schooljaar (2022-2023) signaleert Leerplicht een toename van het aantal thuiszitters en dit lijkt zich voort te zetten. Landelijk blijkt dat leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs achterstanden hebben opgelopen als gevolg van corona. Dit heeft invloed op het welzijn van jongeren en de motivatie om te leren. Aannemelijk is dat dit ook bijdraagt aan de toename van het aantal thuiszitters. Uit intern onderzoek blijkt dat 40% van het aantal thuiszitters te maken heeft met psychische problematiek. 2. Verzuim mbo Het verzuim in het mbo is gestegen. Bij leerplichtigen stijgt dit ten opzichte van het schooljaar 2020-2021 met 6,4% naar 33,3%. Bij bovenleerplichtigen gaat het om een stijging met 2,9% naar 41,1%. Oorzaak hiervan is dat het mentaal welzijn van jongeren onder druk staat. Jongeren hebben daarbij als gevolg van de coronacrisis leer, - en ontwikkelachterstanden opgelopen. Het percentage ongeoorloofd verzuim in het mbo is desalniettemin zeer hoog en dat baart ons zorgen. Er is hier sprake van een generieke stijging. 3. Vrijstellingen Er is een stijging van 22,82% van het totaal aantal vrijstellingen ten opzichte van het schooljaar 2020-2021.

Deze stijging doet zich voor na twee schooljaren van lichte daling. De grootste stijgingen zien wij bij vrijstellingen op basis van artikel 5 sub a (fysieke/cognitieve beperkingen) en artikel 5 sub c (met name onderwijs in buitenland). De stijging bij artikel 5 sub a betreft meerdere schooljaren, terwijl de stijging bij artikel 5 sub c sinds twee schooljaren zichtbaar is. Acties naar aanleiding van de cijfers Zoals in de inleiding beschreven vinden wij het aantal thuiszitters te hoog, evenals het verzuim in het mbo. Daarnaast willen wij onderzoeken hoe het komt dat de vrijstellingen 5 sub a de afgelopen jaren blijven stijgen. Deze cijfers willen wij terugdringen. Dat kan door het uitvoeren van de aanpak die Leerplicht aangeeft in het jaarverslag. Op hoofdpunten zet Leerplicht in op het volgende: 1. Aanpak thuiszitters Leerplicht geeft in het lopende schooljaar (2022-2023) prioriteit aan de aanpak van absoluut verzuim en thuiszitters. Leerplicht houdt de ontwikkeling van het aantal thuiszitters bij via een maandelijkse monitor. Leerplicht en haar netwerkpartners (te weten: samenwerkingsverbanden PO en VO, de GGD en het OKT) versterken de aanpak thuiszittende jongeren. Het doel is: in augustus 2023 geen kind langer dan 3 maanden thuis zonder passend aanbod van onderwijs en/of zorg.

Leerplicht zet hierbij in op een vroegtijdige aanpak en maatwerk bij thuiszittende jongeren en een effectieve integrale aanpak in samenwerking met haar netwerkpartners. 2. Aanpak verzuim mbo Het verzuim in het mbo was reeds hoog en is nog verder gestegen. Vanuit de gemeente gaan we met de scholen na hoe we dit verzuim kunnen terugdringen. Zo wordt de aanpak

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2023 Pagina 3 van 3

van het hoge ongeoorloofde verzuim meegenomen in de gesprekken die Leerplicht jaarlijks voert met de mbo-opleidingen. Om de aanpak van ongeoorloofd verzuim van bovenleerplichtige studenten in het mbo te verbeteren is sinds dit schooljaar de aanpak voor deze groep gewijzigd. Leerplicht zet vanaf dit lopende schooljaar extra capaciteit hierop in om scholen te ondersteunen bij het terugdringen van verzuim. We hebben daarnaast met de mbo-instellingen afgesproken dat zij zich intensiever gaan inzetten om bovenleerplichtigen bij ongeoorloofd verzuim in beeld te krijgen en te begeleiden. Leerplicht wordt daarbij proactief ingeschakeld door de mbo-instelling als hun expertise

en inzet nodig is. Hierdoor wordt de samenwerking met - en overdracht naar Leerplicht verbeterd. Maandelijks wordt via het aantal verzuimmeldingen gemonitord of het verzuim wordt teruggedrongen. Wethouder Mbarki zal in zijn overleg met de

mbo-bestuurders de uitvoering en resultaten van deze nieuwe aanpak bespreken.

3. Onderzoek vrijstellingen Wat betreft de stijging van de vrijstellingen 5 sub a (fysieke/cognitieve beperkingen) laten wij onderzoek uitvoeren samen met de G4 naar welke factoren hierbij een rol spelen. Dit in relatie tot de groei van het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs. Op basis van dit onderzoek verwachten wij meer kennis en informatie te hebben om gerichte acties te kunnen inzetten. U wordt hierover geïnformeerd voor het zomerreces. Tot slot Met dit jaarverslag leggen wij verantwoording af 2 over de inzet van Leerplicht en volgen wij de belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot verzuim van leerlingen en studenten. De informatie in het jaarverslag benutten wij waar mogelijk bij de uitvoering van ons onderwijs- en jeugdbeleid. Wij hopen u middels deze brief en het jaarverslag een goed beeld te hebben gegeven van de inspanningen van Leerplicht in het afgelopen schooljaar voor de kinderen en jongeren van onze stad. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman wethouder Onderwijs

Sofyan Mbarki wethouder Beroepsonderwijs

Bijlagen 1. Jaarverslag Leerplicht 2021-2022

2 Dit is een wettelijke verplichting volgens art. 25 van de Leerplichtwet

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl