Raadsbrief buurtrechtspraak

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum

26 januari 2021

Behandeld door Directie Openbare Orde en Veiligheid/Mr. B. de Graaf Kenmerk Bijlagen Kopie aan Onderwerp

Rapportage Verkenningsfase buurtrechtspraak Venserpolder voorzitters bestuurscommissies Rapportage voortgang buurtrechtspraak Venserpolder / Start tweede fase Buurtrechter

Geachte leden van de gemeenteraad,

Afgelopen jaar bent u per raadsbrieven geïnformeerd over het dossier Buurtrechtspraak (ZOOV20-4006-Uit-20-1138/ZOOV20-4007-Uit-1139). Wij hebben toegezegd de Raad te informeren over de uitkomsten van de verkenningsfase welke is uitgevoerd door de gemeente in samenwerking met de rechtbank. Doel van de verkenningsfase was om te onderzoeken of en in welke vorm Buurtrechtspraak in ontwikkelbuurt Venserpolder wenselijk en haalbaar is en het meest recht doet aan de behoeften van de bewoners van Venserpolder. U treft bij deze brief de rapportage aan waarin de uitkomsten van de verkenningsfase zijn beschreven en een beschrijving van de wijze waarop het project, met de werktitel ‘de Buurtrechter’ (verder: de Buurtrechter) zal worden voortgezet. De Driehoek+ (Driehoek plus president van de rechtbank) heeft op 14 december 2020 ingestemd met de rapportage en het voorstel om van start te gaan met fase twee. Fase 1: Verkenning Uitgangspunt voor de verkenning was dat de behoeften van de bewoners en de mogelijkheden in de wijk Venserpolder centraal staan. De verkenning was dan ook breed opgezet, door gesprekken aan te gaan met bewoners en professionals van diverse lokale en bovenlokale organisaties en door het organiseren van twee brede expertsessies in oktober. Het ervaren enthousiasme voor het

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 26 januari 2021 Pagina 2 van 3

project is groot en lijkt te voldoen aan een breed gevoelde behoefte om de rechtspraak dichter bij buurt en bewoners te brengen. Alle rechtsgebieden en vormen van rechtspraak zijn onderzocht op mogelijkheden voor buurtrechtspraak. De nadruk zal daarbij liggen op lichtere zaken met complexe onderliggende sociale problematiek. Wat betreft de inzet van het strafrecht zal aansluiting worden gezocht bij de werkwijze van de aanpak ‘Zorgvuldig, snel en op maat’ (ZSM). De Buurtrechter zal in Venserpolder in een omgeving opereren waar aangesloten kan worden op reeds bestaande initiatieven en programma’s. Aan de kant van de gemeente is de buurtrechter ingebed in het programma Weerbare Mensen Weerbare Wijken (verder: WMWW) en wordt een Masterplan Zuidoost ontwikkeld. Fase 2: De Leerateliers, januari-juli 2021 In fase twee (1 januari 2021-31 juli 2021) wordt voor een aantal specifieke thema’s, de inzet van de Buurtrechter procesmatig uitgewerkt en uitgetest in zogenoemde ‘leerateliers’. De leerateliers zullen op de volgende thema’s worden gericht: 1. De aansluiting van de Buurtrechter op ZSM; 2. Schulden, in eerste instantie zorgpremieschulden en huurachterstand/huisuitzetting. Later uit te breiden naar meer; 3. LVB-problematiek en laaggeletterdheid: begrijpelijke communicatie en beeldtaal; 4. Schoolverzuim –en uitval (NB. In de rapportage wordt nog gesproken over leerplicht). 5.

De mogelijke inzet van de civiele Buurtrechter (Vrederechter of Nabijheidsrechter) als

alternatief voor aangifte bij intimidatie/stalking, bedreiging of ander huiselijk geweld; 6. De mogelijke inzet van de Buurtrechter voor een oplossingsgericht gesprek met een hulpverlener en zijn/haar cliënt, als er tussentijds richting of regie nodig is bij de uitvoering van een door de rechter opgelegde taak en/of om een procedure bij de rechter te voorkomen. In de leerateliers zal met fictieve zaken in simulatiesessies en zo mogelijk ook met echte zaken worden gewerkt. De leerateliers zijn bedoeld om werkenderwijs uit vinden op welke wijze de buurtrechter een waardevolle plek kan vinden binnen de genoemde thema’s. Daarbij wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht met bestaande instanties, overlegstructuren en afspraken die reeds een actieve of leidende rol hebben binnen de thema’s. Fase 3: Uitvoering in pilot vanaf 1 augustus 2021 – augustus 2023 De in de leerateliers ontwikkelde werkwijze en opgedane ervaringen zullen de uitgangspunten vormen voor de start van de pilot in augustus 2021, waarin de Buurtrechter volledig operationeel zal gaan. Hierbij wordt de mogelijkheid opengehouden dat in fase drie gefaseerd met de thema’s wordt gestart of dat een thema beter niet kan worden voortgezet in fase drie, bijvoorbeeld omdat de buurtrechter onvoldoende meerwaarde zal blijken te kunnen bieden op een thema.

Uitgangspunt zal zijn dat de Buurtrechter, in samenwerking met en in aansluiting op bestaande

Gemeente Amsterdam

Datum 26 januari 2021 Pagina 3 van 3

initiatieven en organisaties, daadwerkelijk bijdraagt aan versterking van de leefbaarheid en het rechtsgevoel van de bewoners van Venserpolder. Projectleiding en verantwoording Het project Buurtrechter wordt in het kader van het programma WMWW voortgezet. Vanaf de start is het project gevolgd door een actieonderzoeker van de Vrije Universiteit die expertise inbrengt en de voortgang monitort. Deze samenwerking wordt voortgezet en ook in deze fase zal weer regelmatig tussentijds geëvalueerd worden om te bezien of de beoogde doelstellingen worden behaald en of dat bijsturing nodig is vanuit de driehoek+. De bevindingen van fase 2 / de leerateliers zullen uiteraard weer met u worden gedeeld en daarnaast zal u periodiek worden geïnformeerd via het programma Weerbare Mensen, Weerbare Wijken”. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Namens de Driehoek+ en het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester