Raadsbrief beantwoording openstaande vragen bij eindrapportage moslimdiscriminatie in TAR 30-6-22

Bezoekadres Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam Postbus 1840 1000 BV Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 1840, 1000 BV Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum Behandeld door

Onderwerp

13-09-2022 OJZ/Diversiteit Raadsbrief openstaande vragen bij eindrapportage moslimdiscriminatie, TAR 30 juni 2022

Zeer geachte raadsleden, Op 30 juni jl. is in de TAR het punt “Kennisnemen van de raadsbrief Eindrapportage actie-onderzoek moslimdiscriminatie” besproken. Met deze brief worden enkele vragen schriftelijke beantwoord zoals is toegezegd in de commissie van 30 juni jl. Elke vorm van discriminatie is onacceptabel. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn en zich veilig voelen in de stad, ongeacht gender, leeftijd, geloof, culturele identiteit of seksuele oriëntatie. Het rapport over moslimdiscriminatie bevestigt het pijnlijke beeld uit de overige actieonderzoeken, namelijk dat discriminatie een groot en wijdverbreid probleem is in onze stad. Ook moslims (of mensen die voor moslims worden aangezien) krijgen veelvuldig met discriminatie te maken. Het rapport bevat persoonlijke ervaringen die voelbaar maken hoe ingrijpend dit is en hoeveel impact discriminatie kan hebben in het dagelijks leven. Ervaringen met discriminatie komen helaas ook veelvuldig aan bod in de gesprekken die ik momenteel voer met mensen en organisaties in de stad ter voorbereiding op het nieuwe beleidskader Antidiscriminatie en Inclusie 2023-2026. De actieonderzoeken en deze gesprekken bieden stof tot nadenken en vormen belangrijke input voor dit nieuwe beleidskader, dat in 2023 aan de raad wordt gepresenteerd. Ik zal in deze brief ingaan op een aantal toezeggingen en vragen uit het debat op 30 juni jl..

Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam In de commissie is stilgestaan bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) en is besproken of het college het vergroten van kennis over het MDRA meetbaar kan maken. Ik heb op 2 september jl. een werkbezoek gebracht aan het MDRA. Tijdens dit werkbezoek werd voor mij

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 13 september 2022 Kenmerk Pagina 2 van 4

duidelijk hoe belangrijk de rol van het MDRA in de strijd tegen discriminatie maar ook zeker in het bieden van hulp en ondersteuning aan de mensen die zich daar melden. Het college is het daarom met de raad eens dat inzichtelijk moet worden gemaakt hoeveel mensen op de hoogte zijn van het bestaan van het MDRA en van wat zij precies doen. Ook uit de actie-onderzoeken komt het beeld naar voren dat de meldingen van discriminatie achterblijven bij de werkelijke discriminatie, en dat ingezet moet worden op het vergroten van de zichtbaarheid van het MDRA. Het MDRA heeft daarom voor 2022 een aanvullende subsidie gekregen om de zichtbaarheid en toegankelijkheid te vergroten. Daarnaast wordt er een systeem van monitoring ontwikkeld om inzichtelijk te krijgen hoe het staat met de bekendheid en zichtbaarheid van het MDRA en hoe deze zich door de tijd ontwikkelen. Nog dit jaar zal een nulmeting worden uitgevoerd. De suggestie van de raad om te onderzoeken of het mogelijk is om hierin discriminatie op grond van het dragen van een hoofddoek apart te registreren wordt daarin meegenomen. Het college blijft in gesprek met het MDRA over wat er nodig is om hun rol en aanwezigheid is de stad verder te versterken.

Uitkomsten afrondende bijeenkomst moslimdiscriminatie De raad vroeg naar de uitkomsten van de fysieke bijeenkomst waarin de uitkomsten van de rapportage moslimdiscriminatie besproken zijn. Deze vond plaats op 20 juni jl. en hierbij waren vertegenwoordigers uit de islamitische gemeenschap, de onderzoekers, het MDRA, de politie en het OM aanwezig. Tijdens de bijeenkomst werd het beeld bevestigd dat moslimdiscriminatie veel voorkomt en dat de meldingen en aangiften achterblijven. Er is onvrede over de manier waarop meldingen en aangiften worden afgehandeld en behandeld door het MDRA, politie en het OM. Hierdoor zijn mensen minder snel bereid om te melden en aangifte te doen. De aanwezigheid van het MDRA en het OM tijdens deze bijeenkomst werd als waardevol ervaren. Het OM heeft tijdens de bijeenkomst een bijdrage geleverd aan kennis over wat wel en niet strafbaar is en waarom dat zo is. Het MDRA heeft haar zichtbaarheid bij de aanwezigen vergroot, inzicht gegeven in de manier waarop een melding wordt afgehandeld en laten zien dat de organisatie ook een belangrijke rol heeft bij bemiddeling en voorlichting. Lancering website “Eerste hulp bij discriminatiebestrijding’ De website “Eerste Hulp bij Discriminatie (bestrijding)” biedt maatschappelijke organisaties concrete hulpmiddelen om discriminatie in hun organisatie of hun dienstverlening tegen te gaan of om inclusie te bevorderen.

De raad vroeg op 30 juni wanneer deze website online komt. Momenteel wordt hier nog de laatste hand aan gelegd en wordt goed bekeken hoe de website zo ingericht kan worden dat deze een antwoord biedt op de behoefte van de doelgroep. De raad wordt geïnformeerd als de website online gaat. Zorg voor slachtoffers van discriminatie In de TAR van 30 juni is toegezegd om te onderzoeken welke mogelijkheden er voor hulp en ondersteuning zijn als mensen een melding van discriminatie hebben gedaan (TA2022-000611). Slachtoffers van discriminatie kunnen een melding doen bij het MDRA of bij de politie. In beide gevallen kunnen slachtoffers, waar nodig, doorgeleid worden naar organisaties die (na)zorg bieden. De invulling van de nazorg door het MDRA is, net als de behandeling van klachten, maatwerk. Aan het eind van het traject wordt bij de melder nagevraagd in hoeverre die tevreden is 2

Gemeente Amsterdam

Datum 13 september 2022 Kenmerk Pagina 3 van 4

met de geboden ondersteuning en de stappen die gezet zijn en in hoeverre er nog behoefte is aan meer begeleiding. Als blijkt dat er behoefte is aan verdere begeleiding, kan het MDRA doorverwijzen naar therapeuten en maatschappelijke organisaties die ervaring hebben met slachtoffers van discriminatie. Ook kent het MDRA organisaties waar lotgenoten elkaar kunnen ontmoeten en organisaties waar steun gevonden binnen de eigen gemeenschap kunnen treffen, zoals Asian Raisins en COC Amsterdam. Het kan ook zijn dat een slachtoffer van discriminatie een melding of aangifte doet bij de politie. De politie-eenheid Amsterdam heeft 9 interne netwerken van agenten uit verschillende doelgroepen die getraind zijn om bij specifieke problematiek het slachtoffer te ondersteunen. Als er verdere behoefte is aan zorg, kan de politie Slachtofferhulp inschakelen. Die brengen vervolgens de behoeften en eventuele zorg-indicatie in kaart, en verwijzen het slachtoffer naar de juiste organisatie door die in de specifieke zorgvraag kan voorzien. Naast de zorg die via het MDRA en de politie geboden kan worden, faciliteert de gemeente in de stad verschillende activiteiten die als veilige plek fungeren voor slachtoffers van discriminatie en mensen uit gemarginaliseerde groepen in de stad.

Zo organiseert de alliantie antidiscriminatie bijeenkomsten over discriminatie tegen verschillende groepen, waaronder moslims. De alliantie BIPOC LGBTQI+ organiseert safe spaces voor de bi-culturele lhbtiq+ community. Verder faciliteert de gemeente safe spaces voor mensen uit de Zwarte en de Joodse gemeenschap. De opzet en ervaring van deze safe space bijeenkomsten worden na afloop geëvalueerd en waar nuttig verbreed en verankerd in het nieuwe beleidskader. Ik beschouw deze toezegging hiermee als afgedaan. Aanbevelingen actie-onderzoek Toegezegd is om de raad te informeren over wat gedaan wordt met de aanbevelingen uit het actie-onderzoek moslimdiscriminatie (TA2022-000607). Het onderzoek maakt deel uit van een groter geheel van actie-onderzoeken, waarin naast moslimdiscriminatie ook anti-zwart racisme, antisemitisme en lhbtiq+-gerelateerde discriminatie zijn onderzocht. De uitkomsten van deze andere onderzoeken en de daaruit volgende acties zijn per brief met de raad gedeeld op 15 juli 2021. Er zijn ook aanbevelingen uit het actie-onderzoek moslimdiscriminatie die niet eerder zijn verwerkt in de acties. Bekeken wordt hoe deze aanbevelingen reeds voor het nieuwe beleidskader in acties kunnen worden vormgegeven. Ik informeer u hier over zodra de acties bekend zijn.

De aanbevelingen uit alle actie-onderzoeken worden verder meegenomen bij de ontwikkeling van het nieuwe beleidskader, in combinatie met de gesprekken die de komende maanden worden gevoerd met mensen en organisaties in de stad. Nieuw beleid U ontvangt in oktober een brief met het proces over het opstellen van het nieuwe beleidskader. De afgelopen jaren heeft Amsterdam een omvangrijk programma opgezet om discriminatie en racisme te bestrijden en de emancipatie te bevorderen van groepen die worden gediscrimineerd. Het is belangrijk om het nieuwe beleidskader samen met de groepen die worden gediscrimineerd vorm te geven. Het gesprek hieronder in de stad is van belang en noodzakelijk. Ook het gesprek 3

Gemeente Amsterdam

Datum 13 september 2022 Kenmerk Pagina 4 van 4

hierover met uw raad is daarin van belang. Ik informeer u per brief in oktober op welke wijze de stad en uw raad worden meegenomen in het nieuwe beleidskader. In de TAR van 30 juni heeft uw raad verder gevraagd om in het nieuwe beleidskader aandacht te besteden aan een aantal onderwerpen, namelijk de in het coalitieakkoord genoemde akkoorden en de ervaringen met discriminatie van islamitische vrouwen en meisjes. Met betrekking tot de akkoorden wil uw raad weten hoe daaraan opvolging gegeven wordt. Het betreft een aantal akkoorden die gesloten zijn tijdens de verkiezingscampagnes, waarmee partijen zich committeren aan uitgangspunten die kunnen bijdragen aan een inclusieve stad. Ik ga de komende tijd in gesprek met de opstellers van de akkoorden om hier verder vorm aan te geven en de akkoorden worden meegenomen in het nieuwe beleidskader. Met betrekking tot moslimdiscriminatie heeft uw raad erop gewezen dat gelet op de uiterlijke herkenbaarheid middels hoofdbedekking islamitische vrouwen en meisjes specifiek aandacht behoeven. Het college is zich daar bewust van en gaat daarom mede in het licht van het nieuwe beleid ook in gesprek met islamitische vrouwen en meisjes over hun ervaringen met discriminatie. Tot slot Tenslotte heeft de raad vragen gesteld over de samenwerking tussen de politie, het OM, het MDRA en de gemeente bij het tegengaan en de registratie van discriminatie.

In de aanpak van discriminatie heeft de gemeente de afgelopen jaren langs twee sporen inzet gepleegd. Vanuit de portefeuille Diversiteit is gewerkt aan preventie: het stellen van de norm dat discriminatie niet door de beugel kan en het vergroten van bewustzijn en emancipatie. Deze preventieve maatregelen moeten discriminatie voorkomen en verminderen. Helaas is het bestrijden van discriminatie een strijd van een lange adem en komt het nog steeds voor in Amsterdam. De burgemeester heeft daarom vanuit veiligheidsperspectief de afgelopen jaren ook veel aandacht gehad voor dit onderwerp. Incidenten waarbij discriminatie een rol speelt worden met hoge prioriteit behandeld door zowel de politie als het OM. Ter voorbereiding op het nieuwe beleidskader ga ik met de burgemeester in gesprek om te onderzoeken hoe het preventieve beleid zo goed mogelijk aan kan sluiten bij de repressieve aanpak. De vragen die de raad hierover heeft gesteld zal ik, conform mijn toezegging (TA2022-000612) met de burgemeester bespreken en er samen met de burgemeester voor zorgen dat de raad hierover wordt geïnformeerd. In het bijzonder vroeg de raad of het mogelijk is om moslimdiscriminatie apart te registreren bij de politie.

Over dit laatste verwijs ik u graag naar de beantwoording van de motie 443 accent van het oud-raadslid Yilmaz (DENK) door de burgemeester, die in het vierde kwartaal van 2022 met de raad zal worden gedeeld. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Touria Meliani Wethouder Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 4