Raadsbrief afdoening moties discriminatie en achterstelling in het onderwijs.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 juli 2025 Onderwijs Wethouder Moorman Directie Onderwijs, bestuurszaken.onderwijs@amsterdam.nl Afdoening moties Discriminatie en achterstelling in het Onderwijs van het lid Koyuncu (DENK), Benadrukken en verbetering van meldingsprocedures voor discriminatie en pesten van het lid Kabamba (Lijst Kabamba) en toezeggingen Bewustwording onderadvisering aan het lid Alberts (SP), Handreiking ouders Verwey-Jonker Instituut aan het lid Yemane (GroenLinks) en het organiseren van een stedelijke conferentie aan het lid Bouhassani (PvdA)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 12 december 2024 heeft uw raad bij de behandeling van het VU-rapport ‘Discriminatie en achterstelling in het Amsterdamse onderwijs’1, motie 606.24 van raadslid Koyuncu (DENK) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 1. Te onderzoeken welke aanvullende ondersteuning scholen, leraren en onderwijsondersteund personeel nodig hebben om discriminatie en racisme op scholen te herkennen, bespreekbaar te maken en effectief tegen te gaan; 2. Nagaan hoe ouders beter kunnen worden ondersteund in gesprekken met leraren en scholen op het moment dat zij discriminatie en racisme op school ervaren; 3. Het bestaande aanbod voor ouders en leerlingen die te maken krijgen met discriminatie en racisme op school beter inzichtelijk maken en actief onder de aandacht te brengen. Daarnaast heeft uw raad motie 656accent.24 van raadslid Kabamba (Lijst Kabamba) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 4. Het jaarverslag van Discriminatie.nl jaarlijks actief onder de aandacht te brengen bij schoolbesturen; 5. Het meldpunt Discriminatie.nl te promoten bij scholen, ouders en leerlingen; 6. Antidiscriminatie campagnes onder de aandacht te brengen bij scholen. Tevens is er een toezegging gedaan aan het lid Alberts (SP): 7.

Bewustwording onderadvisering bij Amsterdamse lerarenopleidingen En aan het lid Bouhassani (PvdA): 8. Een stedelijke conferentie samen met ervaringsdeskundigen te organiseren, over discriminatie en racisme in het onderwijs. 1

Achterstelling_en_Discriminatie_in_het_Amsterdamse_Onderwijs_Crul-SteinmetzLelie_2024.pdf

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 2 van 7

Ten slotte is in de vergadering van de gemeenteraad van 5 maart 2025 tijdens de rondvraag inzake het onderzoek van SCALIQ over ongelijke schooladviezen op basis van achternamen, aan het lid Yemane (GroenLinks) toegezegd om: 9. De handreiking voor ouders van het Verwey-Jonker Instituut mee te nemen bij de uitwerking van de motie Koyuncu, die gaat over het aanpakken van discriminatie in het Amsterdamse Onderwijs. Het college geeft als volgt uitvoering aan voornoemde moties en toezeggingen. 1. Te onderzoeken welke aanvullende ondersteuning scholen, leraren en onderwijsondersteund personeel nodig hebben om discriminatie en racisme op scholen te herkennen, bespreekpaar te maken en effectief tegen te gaan. Dit voorjaar is een veldonderzoek opgezet dat door Onderzoek en Statistiek (O&S) wordt uitgevoerd onder leraren en onderwijspersoneel. Momenteel vinden de eerste gesprekken met leraren plaats. Direct na de zomer wordt een enquête uitgezet. De resultaten hiervan worden dit najaar verwacht. Dit onderzoek moet onder meer inzicht verschaffen in de behoefte aan extra ondersteuning van scholen, leraren en onderwijsondersteunend personeel in het po, vo en mbo bij het aanpakken en bespreekbaar maken van verschillende vormen van discriminatie en racisme. De inzichten zullen met u worden gedeeld in de volgende voortgangsbrief over het burgerschapsbeleid ‘Amsterdammerschap in het onderwijs’.

De resultaten vormen input voor het burgerschapsbeleid voor de komende jaren. Daarnaast vormen de resultaten een basis voor gesprekken met scholen over de manier waarop zij discriminatie en racisme op school tegengaan. Tevens wordt de uitkomst van het onderzoek betrokken bij de afdoening van motie 317.23 van het lid Van Pijpen, waarin wordt gevraagd om een verkenning van het verbreden van het steunpunt Holocausteducuatie naar een steunpunt discriminatie en racisme voor het onderwijs. We willen de ondersteuning zo goed mogelijk laten aansluiten bij wat leraren nodig hebben, zowel qua inhoud als qua vorm van het aanbod. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een steunpunt, website, specifieke interventies of het organiseren van onderlinge kennisdeling zijn. Daarnaast gebruikt het Kenniscentrum Kansenongelijkheid Amsterdam (KCO)- consortium ‘’Onderwijs & Opvoeding’’ het rapport Achterstelling en Discriminatie in het Amsterdamse Onderwijs2, als uitgangspunt voor onderzoek dat in de komende twee jaar wordt uitgevoerd. Het centrale doel van dit onderzoek is om discriminatie en racisme in het Amsterdamse onderwijs aan te pakken met een structurele benadering, door het ontwikkelen van een inclusieve pedagogiek.

Het KCO-consortium Onderwijs & Opvoeding gaat de komende periode aan de slag met casestudy’s, waarin wordt onderzocht en verder ontwikkeld, hoe inclusief onderwijs in de praktijk vorm krijgt. Zo willen zij bestaande goede voorbeelden versterken en nieuwe inzichten opdoen, om inclusief lesgeven in Amsterdam te verbeteren. Scholen, leerlingen, ouders en buitenschoolse betrokkenen zoals zorgprofessionals, worden actief betrokken in dit proces. Uw raad wordt in de 3

Achterstelling_en_Discriminatie_in_het_Amsterdamse_Onderwijs_Crul-Steinmetz-Lelie_2024.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 3 van 7

voortgangsbrief ‘’Amsterdammerschap in het Onderwijs’’ op de hoogte gehouden van de uitkomsten van dit onderzoek. 2. Nagaan hoe ouders beter kunnen worden ondersteund in gesprekken met leraren en scholen op het moment dat zij discriminatie en racisme op school ervaren. Om na te gaan hoe ouders beter ondersteund kunnen worden in gesprekken met leraren en scholen wanneer zij discriminatie en racisme op school ervaren, hebben we aan enkele scholen uit verschillende stadsdelen, gevraagd ouders uit te nodigen om met ons hierover in gesprek te gaan. We hebben als gemeente geluisterd naar de soms verdrietige en pijnlijke verhalen die ouders bereid waren met ons te delen. Verhalen en ervaringen die geen plaats horen te hebben in ons onderwijs, maar die wel gehoord moeten worden, zodat ouders beter ondersteund kunnen worden wanneer dat nodig is. Daarnaast hebben we ook gesproken met diverse organisaties die zich met dit thema bezighouden, zoals Fawaka, Ouders & Onderwijs, de Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) en het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam. Inzicht in bestaand aanbod In de gesprekken kwamen verschillende obstakels aan bod, die ouders tegenhielden in het voeren van gesprekken met scholen en leraren, als zij discriminatie en racisme ervaarden.

Zo vertelden ouders dat zij nauwelijks op de hoogte zijn van het bestaande aanbod van de organisaties en instanties waarbij zij terecht kunnen of het doen van een melding. Daarnaast gaven sommige ouders aan onvoldoende geïnformeerd te zijn over de organisatiestructuur van de school, waardoor zij niet op de hoogte zijn van relevante contactpersonen binnen de school. Aansluitend gaven ouders aan dat enkel kennis van het bestaande aanbod voor velen niet toereikend is om daadwerkelijk tot actie over te gaan. Verschillende ouders spraken uit behoefte te hebben aan een vorm van begeleiding hierbij. Dit zou bijvoorbeeld middels informatieavonden kunnen, of constructieve gesprekstrainingen voor ouders en opvoeders met kinderen in het onderwijs. Vertrouwen tussen ouder en school Ouders gaven aan dat zij zich regelmatig belemmerd voelden om ervaringen met discriminatie of racisme bespreekbaar te maken op school. Een gebrek aan herkenning in het onderwijsteam, draagt bij aan dit gevoel. Ouders lieten weten dat het vertrouwen kan groeien, wanneer onderwijsteams divers zijn samengesteld. Hierdoor zouden zij zich beter gezien en gehoord kunnen voelen. Taal en communicatie Een ander belangrijk knelpunt dat benoemd werd is de taalbarrière. Ouders die de Nederlands taal niet machtig zijn, ervaren vaak belemmeringen in communicatie met scholen en leraren.

Dit heeft invloed op het wederzijds begrip en vertrouwen. Toegankelijke communicatie kan ertoe leiden dat ouders zich begrepen en serieus genomen voelen. Signalen en zorgen van discriminatie en racisme kunnen hierdoor vroegtijdig besproken en aangepakt worden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 4 van 7

Ten slotte deden ouders de volgende voorstellen voor vormen van ondersteuning tijdens gesprekken met leraren en scholen, op het moment dat zij discriminatie en racisme op school ervaren: - Het inzetten van tolken bij gesprekken tussen ouders en leraren - Aandacht voor taaldiversiteit binnen het onderwijsteam - Trainingen voor onderwijspersoneel om (onbewuste) vooroordelen te herkennen - Meer aandacht voor deze thema’s binnen lerarenopleidingen - Het organiseren van buurtavonden waar mensen met verschillende achtergronden elkaar kunnen ontmoeten - Het organiseren van informatieavonden bij buurtteams over bijvoorbeeld meldpunten - Het vergroten van de zichtbaarheid van meldpunten, binnen en buiten de schoolomgeving 3. Het bestaande aanbod voor ouders en leerlingen die te maken krijgen met discriminatie en racisme op school beter inzichtelijk maken en actief onder de aandacht te brengen. Ouders en leerlingen die te maken krijgen met discriminatie en racisme op school, kunnen verschillende routes bewandelen op het moment dat zij hiervan een melding willen maken. Uit onze gesprekken met ouders, is gebleken dat deze wegen niet altijd helder of gemakkelijk te vinden zijn.

Zo kunnen ouders en leerlingen terecht bij verschillende interne voorzieningen binnen de school, maar kunnen zij zich ook wenden tot organisaties en instanties buiten de schoolomgeving, zoals het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (DRA), OCO, Ouders & Onderwijs, de Kinderombudsman en het College voor de Rechten van de Mens. Omdat de informatievoorziening versnipperd is en het voor ouders niet altijd duidelijk is wat de school, organisaties en instanties voor hen kunnen betekenen, hebben wij als gemeente drie communicatiemiddelen ontwikkeld namelijk: een routekaart, poster en een gebruiksvriendelijke PowerPoint-dia. Deze zullen actief onder de aandacht worden gebracht en verspreid onder schoolbesturen, scholen, leraren, DRA, OCO, buurtteams, brugfunctionarissen, OKT, JGZ en de GGD. We starten met het verspreiden van de routekaart tijdens de stedelijke conferentie over het doorbreken van discriminatie en achterstelling in het Amsterdamse onderwijs op maandag 30 juni in Pakhuis de Zwijger. Routekaart In de routekaart zijn alle beschikbare voorzieningen, binnen en buiten de schoolomgeving, gebundeld. De routekaart vormt daarmee één overzichtelijk informatiepunt voor ouders en leerlingen die te maken krijgen met discriminatie en racisme op school. Poster Op basis van dezelfde informatie hebben wij ook een poster ontwikkeld.

Deze bevat een QR-code die, wanneer gescand, toegang geeft tot vertalingen in meerdere talen, zoals Engels, Turks en Arabisch. Met deze meertalige aanpak willen we toegankelijkheid van informatie verbeteren voor álle ouders en leerlingen in Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 5 van 7

PowerPoint-dia Ten slotte is de routekaart ook omgezet in een gebruiksvriendelijke PowerPoint-dia. Scholen kunnen deze inzetten tijdens bijeenkomsten om ouders te informeren over de beschikbare ondersteuning en hulpmogelijkheden, voor ouders en leerlingen die te maken krijgen met discriminatie en racisme op school. 4. Het jaarverslag van Discriminatie.nl jaarlijks actief onder de aandacht brengen bij schoolbesturen. Het jaarverslag van Discriminatie.nl is actief onder de aandacht gebracht en besproken in onze bestuurlijke gesprekken met het scholenveld. In afstemming met directie Diversiteit, blijft de directie Onderwijs het jaarverslag van Discriminatie.nl jaarlijks via het BBO en OSVO actief onder de aandacht van schoolbesturen brengen. 5. Het meldpunt Discriminatie.nl te promoten bij scholen, ouders en leerlingen. Het meldpunt Discriminatie.nl is onder de aandacht gebracht in onze bestuurlijke gesprekken met het scholenveld en via onze onderwijsnieuwsbrieven. In deze brief hebben wij scholen gevraagd om Discriminatie.nl ook onder de aandacht te brengen bij ouders en leerlingen. Het landelijk platform Discriminatie.nl ontwikkelt een kindvriendelijk meldplatform, waarbij de Kinderombudsman betrokken is. In september 2025 vindt de eerste proefperiode plaats, waarna het platform in januari 2026 officieel wordt gelanceerd.

Tijdens deze maand wordt er zowel landelijk als lokaal bekendheid gegeven aan het platform. Alle aangesloten antidiscriminatievoorzieningen, waaronder Discriminatie.nl/Regio Amsterdam (DRA), zijn hierbij betrokken. Daarnaast worden twee consulenten opgeleid, die zich specifiek zullen richten op het kindvriendelijke meldplatform voor Regio Amsterdam. Als gemeente zullen wij tijdig het scholenveld, ouders en leerlingen hierover informeren. 6. Antidiscriminatie campagnes onder de aandacht brengen bij scholen. Het meldpunt Discriminatie.nl/Regio Amsterdam (DRA) besteedt in haar communicatie specifieke aandacht aan het onderwijs. Het DRA wil hierin nauw optrekken met het ROC van Amsterdam, het Amstel Lyceum en het Onderwijsnetwerk Amsterdam (ONA). Hierbij richt het DRA zich onder andere op het vergroten van de zichtbaarheid binnen het scholenveld. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan een fysieke en online campagne. Tevens wil het DRA voorlichtingensessies aanbieden om discriminatie en racisme bespreekbaar te maken binnen de schoolomgeving, en scholen actief over deze mogelijkheden informeren. Zoals eerder vermeld in de bestuurlijke reactie naar aanleiding van het rapport Kinderombudsman ‘Anders Behandeld’, zet het college zich actief in voor het tegengaan en bespreekbaar maken van discriminatie en racisme, via de antidiscriminatie campagne ‘’Kom Op’’.

Deze campagne stelt als norm dat discriminatie en racisme in geen enkele vorm wordt geaccepteerd en roept omstanders op om zich uit te spreken wanneer het toch voorkomt. Voor de volgende editie van de Kom Opcampagne, treden de kinderraadsleden op als ambassadeurs en brengen zij de campagne onder de aandacht van scholen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 6 van 7

7. Bewustwording onderadvisering bij Amsterdamse lerarenopleidingen. Onderadvisering is een hardnekkig probleem dat talent en potentie van leerlingen tekortdoet. Het raakt de kern van gelijke kansen in het onderwijs. Daarom hebben wij als gemeente het rapport ‘Achterstelling en Discriminatie in het Amsterdamse Onderwijs’ van Maurice Crul, Carl Steinmetz en Frans Lelie, geagendeerd in het overleg van de Alliantie Lerarenopleidingen Metropoolregio Amsterdam (ALMA) en in onze bestuurlijke overleggen met het scholenveld. Iedere leerling moet kunnen groeien op basis van talent. Geen enkele leerling moet worden beperkt door vooroordelen of systemen die niet recht doen aan hun potentieel. Als wethouder Onderwijs blijf ik mij hier onverminderd voor inzetten. 8. Het organiseren van een stedelijke conferentie, samen met ervaringsdeskundigen, over discriminatie en racisme in het onderwijs. Als gemeente organiseren we op maandag 30 juni in Pakhuis de Zwijger een stedelijke conferentie over het doorbreken van discriminatie en achterstelling in het Amsterdamse onderwijs. Onderwijsprofessionals, ervaringsdeskundigen en onderzoekers gaan met elkaar in gesprek over hoe we samen gelijke kansen voor alle leerlingen kunnen bevorderen. De conferentie staat in het teken van dialoog, kennisdeling en het bedenken van concrete oplossingen voor een inclusiever onderwijssysteem.

Ook uw raad is voor deze conferentie uitgenodigd. 9. De handreiking voor ouders van het Verwey-Jonker Instituut mee te nemen bij de uitwerking van de motie Koyuncu, die gaat over het aanpakken van discriminatie in het Amsterdamse Onderwijs. Bij de totstandkoming van de eerdergenoemde routekaart, is zorgvuldig rekening gehouden met bestaande kennis en informatie over het bestrijden van discriminatie en racisme in het onderwijs. Daarbij is ook de handreiking voor ouders van het Verwey-Jonker Instituut meegenomen. Deze handreiking biedt met name praktische ondersteuning en advies aan ouders over hoe het schooladvies tot stand komt en wat ouders kunnen doen wanneer zij vermoeden dat er sprake is van discriminatie of vooroordelen. Specifieke partijen en aanbevelingen vanuit de handreiking, zijn meegenomen in de uitwerking van onze routekaart. Tot slot Ieder kind en jongere heeft recht op gelijke kansen in het onderwijs. Ongeacht afkomst, achtergrond, religie, huidskleur, beperking of seksuele geaardheid. Onderwijs is niet alleen de sleutel tot kennis, maar ook tot een eerlijke toekomst. Een plek waar dromen vorm krijgen en waar kansen eerlijk verdeeld horen te zijn. Als wethouder Onderwijs blijf ik mij daarom dan ook, dag in en dag uit, inzetten voor een onderwijssysteem waarin elk kind en jongere, zich gezien, gehoord en veilig voelt.

Een systeem waarin talenten tot bloei kunnen komen en waar het verschil wordt gemaakt op basis van inzet en potentie. Het is onacceptabel dat kinderen worden gediscrimineerd. Daarom blijven wij als college samen met het scholenveld, actief werken aan het tegengaan van elke vorm van uitsluiting en achterstelling. We blijven scholen, leraren, leerlingen en ouders ondersteunen om een inclusieve leeromgeving te creëren, voor ieder Amsterdams kind. Want alleen samen kunnen we racisme en discriminatie in het onderwijs bestrijden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 juli 2025 Pagina 7 van 7

Het college beschouwt de moties hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl