Raadsbrief Afdoen toezegging monitoringstrajecten

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 november 2023 Jongerenwerk Wethouder Mbarki Directie Jeugd Afdoen toezegging monitoringstrajecten jongerenwerk in commissie SED 4 oktober 2023 (TA2023-001126)

Geachte raadsleden, In uw commissie SED van 4 oktober jongstleden is u de toezegging gedaan een overzicht aan te leveren van bestaande monitoringsinstrumenten die jongerenwerkorganisaties gebruiken met als doel de effectiviteit van interventies te meten (TA2023-001126). U ontvangt separaat ook een brief over de afdoening van de toezegging om de verdeling van de middelen jongerenwerk over de stadsdelen inzichtelijk te maken (TA2023-001125). Monitoring van en door het jongerenwerk In de beleidsbrief ´Vakkundig jongerenwerk. Een sterke basis voor Amsterdamse jongeren´ staan de doelen en actielijnen beschreven om het jongerenwerk de komende periode verder door te ontwikkelen. Bij de bespreking van de beleidsbrief in uw commissie werden verschillende vragen gesteld over de kwaliteitseisen op basis waarvan we beoordelen of het beleid succesvol is en de wijze waarop dit wordt gemonitord. De afgelopen jaren zijn goede stappen gezet om meer zicht te krijgen op de effectiviteit van het jongerenwerk. Zo hebben de samenwerkende jongerenwerkorganisaties de programma’s Meidenwerk, online leefwereld en Jongerenwerk in School gezamenlijk gemonitord.

1Youthspot, het lectoraat jongerenwerk van de Hogeschool van Amsterdam speelt hierin een belangrijke rol (zie bijlage 1 voor een overzicht van verschillende monitoringstrajecten en onderzoeken die zijn gedaan naar de effectiviteit van het jongerenwerk). Tegelijkertijd zien we ook nog verbetermogelijkheden. De indicatoren die in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen over ‘aantallen themabijeenkomsten’ en ‘individuele coachingsgesprekken’ zeggen weinig over de impact van het jongerenwerk. Daarbij moet worden opgemerkt dat het meten van het effect van preventie in het algemeen en ook in het jongerenwerk complex is, zoals ook de Rekenkamer constateert in haar onderzoek naar de

1

De grote jongerenwerkorganisaties hebben zich verenigd in het samenwerkingsverband ´Samen voor Jongeren Amsterdam (SVJA)´; een samenwerkingsverband van zes jongerenwerkorganisaties. Dit samenwerkingsverband breiden we de komende periode uit.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 november 2023 Pagina 2 van 5

preventieve jeugdhulp. Jongerenwerk is geen gerichte interventie met een vastomlijnd doel en vastomlijnde doelgroep. De Rekenkamer beveelt aan om juist ook systematisch kwalitatieve informatie te verzamelen om inzichtelijk te maken welke inzet gedaan wordt, om deze informatie gezamenlijk vanuit de gemeente met de uitvoerende partners te duiden, zodat duidelijker wordt of we de goede dingen doen en of we de dingen goed doen. Belangrijk hierbij is om een goede gesprekscyclus te organiseren. De komende periode verkennen we met onze jongerenwerkpartners hoe we tot beter inzicht kunnen komen in welke doelgroepen en welke doelen we bereiken met het jongerenwerk. Het samenwerken in de ontwikkeling van de Vakacademie is hier ondersteunend aan. Amsterdamse Jongerenwerk Academie: ontsluiten van kennis, ervaring en kunde In uw commissie is de vraag gesteld in hoeverre goed gestuurd kan worden op kwaliteit in een versnipperd veld. Zoals gezegd zijn er de afgelopen jaren al belangrijke stappen gezet in het bevorderen van samenwerking in het jongerenwerk, gezamenlijk innoveren en gezamenlijk monitoren van. Een deel van de jongerenwerkorganisaties is aangesloten bij het samenwerkingsverband Samen voor Jongeren Amsterdam. Dit willen we verder gaan uitbreiden. Met de Amsterdamse Jongerenwerk Academie beogen we een plek waar kennis, ervaring en kunde samenkomt en breed gedeeld wordt.

Momenteel onderzoeken we samen met onze partners hoe we vorm kunnen geven aan de academie. Het uitgangspunt is dat de Amsterdamse academie er is voor álle jongerenwerkorganisaties in de stad; dus ook jongerenwerkers die bij een kleine organisatie werken. De academie moet uiteindelijk uitgroeien naar een samenwerkingsverband van jongerenwerkers, kennisinstellingen, ervaringsdeskundigen, collega’s uit het sociaal domein en natuurlijk jongeren zelf. Het jongerenwerk is geen beschermd beroep. Ook jongeren die geen opleiding hebben gevolgd tot jongerenwerker kunnen zich zo noemen. We onderzoeken in hoeverre een ‘Amsterdams Keurmerk’ voor jongerenwerk onderdeel kan vormen van de academie. Tot slot Met het beleid Vakkundig Jongeren zetten we in op versteviging van de randvoorwaarden om de kwaliteit van het jongerenwerk en de impact die jongerenwerkers kunnen maken te vergroten. Doorhierin te investeren faciliteren we hen om zo optimaal mogelijk hun werk kunnen doen. Via de voortgangsrapportage houd ik u op hoogte van de vorderingen die we hier in maken. Ik beschouw hiermee de toezegging ‘monitoringstrajecten jongerenwerk’ als afgedaan.

Sofyan Mbarki Wethouder Jongerenwerk Bijlage 1) overzicht monitoringstrajecten en effectiviteitsonderzoek in het jongerenwerk Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 november 2023 Pagina 3 van 5

De organisaties van Samen voor Jongeren Amsterdam (SvJA) meten en monitoren de resultaten van hun inspanningen op verschillende wijzen en niveaus: • Jongerenwerkorganisaties hebben in samenwerking met andere welzijnsorganisaties (SB020) en de gemeente een stedelijke monitor basisvoorzieningen ontwikkeld. Hierin wordt vooralsnog alleen output gemeten en gevisualiseerd aan de hand van twee indicatoren voor jongerenwerk: themabijeenkomsten en individuele coaching gesprekken. Er is nog geen indicatorwaarde aan gekoppeld, waardoor we momenteel niks kunnen zeggen over de mate waarin we bereiken wat we beogen met het jongerenwerk. • Gezamenlijke programma’s van SvJA worden gemonitord: Meidenwerk, Online Leefwereld, Jongerenwerk in School. Voor het meidenwerk is afgesproken om de output mee te nemen in de stedelijke monitor, om zo samen beter in kaart wat er waar gebeurt in het meidenwerk. • Voor jongerenwerk in school is een uitgebreide monitor en impactmeting uitgevoerd door Youth Spot, het lectoraat Jongerenwerk van de Hogeschool voor Amsterdam. Daarnaast heeft het Jeugdplatform Amsterdam (JPA) in december 2022 een kwalitatief onderzoek verricht naar de ervaringen van leerlingen met jongerenwerk in school. Jongerenwerkers vullen twee keer per jaar samen met de school een voortgangsrapportage in. In deze rapportage wordt ingegaan op o.a.

de onderlinge samenwerking, het aantal en type contacten/bijeenkomsten en hoe gewerkt wordt aan gezamenlijke doelen, zoals online weerbaarheid en het verminderen van middelengebruik. • Jongerenwerkorganisaties hanteren verschillende meet- en monitoringsinstrumenten. Een voorbeeld hiervan is Stichting DOCK. Deze organisatie werkt met dashboards en voert impactmetingen uit onder jongeren om te bepalen in hoeverre beoogde doelen zijn behaald met groepsbijeenkomsten en individuele trajecten. • Het meidenwerk is onderbouwd met praktijkkennis en effectonderzoek. Maatschappelijke Business Case Jongerenwerk (Participe Advies, 2018). Het meidenwerk draagt via een proces van zelfversterking (empowerment) bij aan het vergroten van het eigenaarschap van het eigen leven. Talentgericht werken draagt, door het faciliteren van succeservaringen, bij aan het versterken van de persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie van jongeren in kwetsbare situaties. • Landelijk longitudinaal onderzoek over een periode van 16 maanden wijst uit dat het jongerenwerk positief bijdraagt aan de transformatiedoelen van de huidige Jeugdwet: deelname aan het jongerenwerk leidt ertoe dat jongeren in kwetsbare situaties meer participeren, meer eigen verantwoordelijkheid laten zien en meer gebruik maken van hun eigen mogelijkheden.

Jongerenwerkers verwijzen jongeren door naar professionele hulp en dragen eraan bij dat jongeren met zware problemen stabiel blijven (Sonneveld, Metz & Manders, 2019) (Metz, 2020). Jongerenwerkorganisaties maken gebruik van kennis en werken mee aan de opbouw van kennis van het vak: • De methodieken die worden gebruikt in het jongerenwerk zijn onderbouwd (bijvoorbeeld: oplossingsgericht werken, motiverende gespreksvoering, youth organizing e.a.) • Het jongerenwerk zelf kan ook worden gezien als onderbouwde methodiek: het jongerenwerk en de preventieve kracht is uitvoerig onderzocht door instellingen als Youth Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

7 november 2023 Pagina 4 van 5

Spot, InHolland e.a. kennisinstituten. Uit deze onderzoeken blijkt wat de werkzame elementen zijn en de randvoorwaarden voor goede uitvoering. Als de werkzame elementen en randvoorwaarden geborgd worden, kunnen we ervan uitgaan dat het jongerenwerk de beoogde doelen bereikt. Die doelen zijn afhankelijk van de vraag en de behoefte van bewoners/jongeren. Daarnaast zijn bepaalde methodieken die door jongerenwerk worden ingezet, door onder andere het Nji en Movisie, geoormerkt als ‘evidence based’. Het betreft interventies gericht op een specifieke doelgroep en met een specifiek doel: - De Inloop - Ambulant Jongerenwerk - Individuele Begeleiding - Groepswerk - Informatie & Advies Dit zijn beschreven methodieken die met praktijkkennis zijn onderbouwd. Samen voor Jongeren Amsterdam (SvJA) levert een grote bijdrage aan onderzoek naar de effecten van jongerenwerk door mee te werken aan onderzoeken vanuit Youth Spot, InHolland e.a. onderzoeksinstituten. Youth Spot; het Lectoraat Jongerenwerk van de Hogeschool van Amsterdam is een partnerschap van de Hogeschool van Amsterdam met aanbieders en opleidingen binnen en buiten Amsterdam. Via kennisontwikkeling (volgens de driehoek van: onderwijs, beroepspraktijk en wetenschap) wordt continue gewerkt aan de professionalisering van het vak. De laatste jaren is flink in geïnvesteerd in de wetenschappelijke onderbouwing.

Binnen Youth Spot zijn bestaande methodieken beschreven en nieuwe ontwikkeld via practice of evidenced based werken. Handboeken jongerenwerk en lopende onderzoeken Er zijn voor jongerenwerkers verschillende handboeken ontwikkeld om eenduidig te werken. Ook zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd die handvatten bieden als het gaat over de effectiviteit van jongerenwerk. Enkele voorbeelden hiervan zijn: - Handboek straathoekwerk - Sterk Meidenwerk - Preventieve kracht van het jongerenwerk - Jongerenwerk in school Amsterdam - Jongerenwerk in de online leefwereld Momenteel lopen er daarnaast verschillende onderzoeken waar Amsterdamse jongerenwerkorganisaties aan meedoen, zoals: - Seksuele vorming onder jongeren - Inzetten van ervaringskennis in het jongerenwerk - Preventie aanwas jeugdcriminaliteit - Crafting Resilient cities. Over het overwinnen van sociale ongelijkheden en het creëren van sociale veerkracht. - Drop In! Over de bijdrage van jongerenwerk aan criminaliteitspreventie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

7 november 2023 Pagina 5 van 5