Raadsbrief - Actualisatie bk Buitenreclame (ondertekend).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 mei 2024 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte Bestuurlijke.zaken.VOR@amsterdam.nl

Onderwerp

Plan van Aanpak voor actualisatie van Beleidskader Buitenreclame

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissievergadering Mobiliteit, Openbare Ruimte en Water van 11 januari 2024 en in de raadsvergadering van 24 januari 2024 is gesproken over de aanwezige reclame in de openbare ruimte, of wel ‘buitenreclame’ in Amsterdam. Naar aanleiding hiervan heeft het college van B&W besloten om: 1. de onderhandelingsgesprekken met reclame exploitant JCDecaux over het op dit moment gebruiken van de verlengoptie in het bestaande buitenreclame contract niet voort te zetten; 2. in voorbereiding op een aanbesteding voor nieuwe reclamecontracten in de openbare ruimte het Beleidskader Buitenreclame te actualiseren. Het contract dat als eerste afloopt is voor lichtmastreclame in januari 2027. Een aanbesteding moet dan beginnen in het eerste kwartaal van 2026. Daarnaast zijn tijdens de vergadering van de gemeenteraad twee moties aangenomen. Namelijk: • Motie 029.24 van de leden Van Pijpen, Veldhuyzen, Garmy en Kabamba inzake de toekomst van buitenreclame; onderzoek scenario’s voor andere organisatie en exploitatie; • Motie 030.24 van de leden Van Pijpen, Bobeldijk, Veldhuyzen en Kabamba inzake geen digitale stoepborden en meer aandacht voor toegankelijkheid. De raadsinformatiebrief voor afdoening van deze beide moties is ter kennisname aangeboden in de commissie MOW van 11 april 2024.

Daarnaast is tijdens de raadsvergadering de toezegging gedaan om met een plan van aanpak te komen om het Beleidskader Buitenreclame te actualiseren. Voordat het beleidskader wordt geactualiseerd moet onderzoek worden gedaan en moet een gesprek plaatsvinden in de commissie MOW over de toekomst van buitenreclame. In deze brief wordt u hierover geïnformeerd.

A. Beleidskader Buitenreclame (2020) Het huidige Beleidskader Buitenreclame is vastgesteld in september 2020 en is een actualisatie van het Stedelijke Kader Buitenreclame uit 2016. Volgend uit het coalitieakkoord “Een nieuwe lente en een nieuw geluid” voor de periode 2018-2022 richtte de actualisatie zich vooral op een vermindering van de hoeveelheid reclame met als doel meer rust in de openbare ruimte. Daarnaast werd de reclamebelasting opnieuw ingevoerd. Het belang van een kwalitatief goede openbare ruimte werd

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 2 van 6

belangrijker dan het plaatsen van zo veel mogelijk buitenreclame als inkomstenbron. Een uitgangspunt van het huidige beleid is dan ook: ‘Het verbod om reclame te maken’ is de regel in Amsterdam, het verlenen van een ontheffing op dat verbod (of toestemming op een mededeling of het verlenen van een omgevingsvergunning) is de uitzondering. Het toevoegen van een nieuwe reclamevorm, ook een tijdelijke, zonder dat dit andere bestaande reclame vervangt, wordt als ontsierend beschouwd en zal niet worden toegestaan.

Een aantal grote veranderingen tijdens deze actualisatie in 2020 waren het verbod op bewegende beelden en het definiëren van wanneer een digitaal reclamebeeld stilstaand is (6 seconden), het verbod op steigerdoekreclame en het verbod op reclame met levende dieren. In het huidige coalitieakkoord voor de periode 2022 – 2026 is over buitenreclame opgenomen: ‘We onderzoeken hoe we de reclamebelasting verder kunnen differentiëren zodat kleine uitingen niet belast zijn en het zwaartepunt ligt op die uitingen die het meeste beslag leggen op de openbare ruimte.’

De uitvoering van de reclamebelasting ligt buiten het Beleidskader Buitenreclame en wordt verzorgd door de afdeling Belastingen. De passage in het coalitieakkoord zegt niks over digitalisering of inhoud van de reclame, maar wel over minder ruimte voor reclame in de openbare ruimte. De lijn uit het huidige beleidskader waarin wordt gestreefd naar minder reclameobjecten en meer reclame van een hogere kwaliteit wordt hiermee voortgezet.

B. Plan van aanpak nieuw beleidskader Voor de aanpassing van het beleid is het van belang om te inventariseren welke aanpassingen gewenst zijn in de stadsdelen, het stadsgebied Weesp en in de gemeenteraad. De komende periode worden de verschillende mogelijkheden onderzocht en uitgewerkt, conform motie 029.24, om dit op een later moment voor te leggen aan de raad. In een nieuw beleidskader worden volgende stappen gezet om meer ruimte te maken voor een fijne verblijfsruimte in de stad. Hierin moet ruimte blijven voor publieksinformatie van de gemeente, maar minder ruimte voor commerciële communicatie. De buitenreclame moet duurzaam zijn in uitvoering en in reclame uiting. Aan de andere kant kan buitenreclame ook een rol blijven spelen in het verzorgd houden van de openbare ruimte, het reguleren van de hoeveelheid reclame-uitingen in de openbare ruimte, het verzorgen van zichtbaarheid en attentiewaarde aan lokale ondernemers en het verzekeren van wachthuisjes voor het openbaar vervoer van hoge kwaliteit. Het is een zoektocht naar de balans in ruimte, rust en regulatie in aanbod van buitenreclame. Welke uiting nog wel en niet meer te zien zal zijn in de openbare ruimte moet daarnaast duidelijk worden in nieuw beleid zodat dit kan worden meegenomen bij het afsluiten van eventuele nieuwe overeenkomsten voor de exploitatie van buitenreclame in Amsterdam.

Om te komen tot nieuw beleid voor de reclame in de openbare ruimte moeten verschillende onderdelen worden onderscheiden, onderzocht en gedefinieerd. Dit betekent dat er verschillende scenario’s ontstaan over hoeveel en welke reclame nog gewenst is en welke mogelijke financiële consequenties dit zal hebben doordat een nieuwe contract minder gaat opbrengen. Als de verschillende scenario’s duidelijk zijn, volgt een gesprek met de commissie over welke kant het op

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 3 van 6

moet met het beleid. Uiteindelijk wordt hierover een besluit genomen door de gemeenteraad bij vaststelling van het beleidskader. De beleidsregels die voortvloeien uit het Beleidskader Buitenreclame worden daarna vastgesteld door het college van B&W. In dit plan van aanpak staat welke vragen beantwoord moeten worden voor een nieuw beleidskader.

De vragen zijn opgedeeld in 3 delen: 1. Reikwijdte van beleid voor reclame in de openbare ruimte o Definitie van de reclame in de openbare ruimte. Tot waar reikt het beleid? o Reclame in de openbare ruimte is opgenomen in het Beleidskader Buitenreclame en reclame aan gevels is opgenomen in Welstandsnota, omdat het gaat over de gebouwen in de stad. Beide beleidskaders verwijzen naar elkaar voor de reclame in de andere situatie. Gaan we deze deling handhaven of iets aan wijzigen? o Is het nieuwe beleid van toepassing op reclame in metrostations en op sportlocaties? o Is het nieuwe beleid en de beperking op de inhoud van reclame alleen van toepassing op contracten tussen gemeente en marktpartijen met reclame van derden of ook op reclame door lokale ondernemers van eigen producten? Werkwijze en planning Om te komen tot een besluit hierover wordt in samenspraak met verschillende inhoudelijke organisatieonderdelen en de lokale kennis in de stadsdelen gekeken naar waar een geschikte afbakening ligt. Een voorstel hiervoor wordt in het eerste kwartaal van 2025 voorgelegd in de commissie MOW.

2. Onderzoek naar welke opties er mogelijk zijn bij exploitatie (motie 029.24) o Wil de gemeente wel of geen mupi’s (losstaande reclameschermen) of andere reclamedragers in de openbare ruimte? o Wil de gemeente abri’s en eventueel mupi’s, lichtmastreclame en andere reclamedagers in eigen beheer nemen? o Wil de gemeente wel of geen digitale reclame in mupi en/of abri schermen? o Wil de gemeente participeren in bijvoorbeeld een deelneming namens de gemeente? o Wil en kan de gemeente samenwerken met andere gemeentes voor de exploitatie van buitenreclame? o Hoe definieert de gemeente bewegende beelden (Moet daarvoor een beeld 6 seconden stilstaan, 12 seconden stilstaan of langer)? Werkwijze en planning Er wordt opdracht gegeven aan een onafhankelijk adviesbureau om te onderzoeken wat de vooren nadelen zijn, wat de financiële gevolgen zijn, wat de juridische beperkingen kunnen zijn en hoe dit is georganiseerd c.q. de ervaringen zijn in andere Nederlandse en buitenlandse gemeenten. Daarnaast wordt afgestemd met verschillende onderdelen uit de gemeentelijk organisatie om te bepalen wat wenselijk en mogelijk is in de toekomstige exploitatie van buitenreclame. Hierbij zijn vragen van belang als:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

Datum 14 mei 2024 Pagina 4 van 6

Is het wenselijk om reclameobjecten en een halte voor het openbaar vervoer in eigen beheer te nemen? Hoe wordt hiernaar gekeken door gemeentelijke beheerders (afstemming met Stedelijke Beheer van Verkeer & Openbare Ruimte en Stadswerken) Is het wenselijk om als gemeente betrokken te zijn in de exploitatie van de reclame in de openbare ruimte door een deelneming. (afstemming met de afdeling Deelnemingen) Is het wenselijk om een bepaald type reclamedragers of de hoeveelheid digitale reclame te verminderen in specifieke delen van de stad. (afstemming met stadsdeelcommissies)

In motie 029.24 wordt gevraagd dit onderzoek uit te voeren in 2024 en de resultaten terug te koppelen aan de commissie voordat een besluit wordt gemaakt over een nieuw beleidskader of nieuwe aanbestedingen voor reclameobjecten. De uitkomsten van het onderzoek worden in het eerste kwartaal van 2025 gedeeld in de commissie MOW. 3. Definities voor welke inhoud van reclame de gemeente niet meer wil en welke wel Allereerst moet onderzocht worden wat de juridische haalbaarheid is van dergelijke verboden op de inhoud van reclame en wat de eventuele financiële gevolgen zijn voor de gemeente. Dit vraagt om onderzoek naar de mogelijkheden tot een goede definitie en de gevolgen daarvan. Het moet juridisch voor een ieder voldoende duidelijk zijn wat wel en wat niet passend is binnen een thema. Deze definities moeten eerst worden vastgelegd zodat deze kunnen worden overgenomen in een nieuw Beleidskader Buitenreclame en ook in toekomstige nieuwe overeenkomsten. Om te komen tot definities van reclamebeperkingen op inhoud die breder dan Amsterdam toepasbaar zijn, is afstemming met andere gemeenten en met de Rijksoverheid wenselijk. Daarna zijn de verschillende reclamebeperkingen onder te verdelen in zware impact op het klimaat en het milieu en de impact op de volksgezondheid. Definiëring van deze thema’s is nog nodig.

o Zware impact op klimaat en milieu ▪ Formuleren van een definitie van fossiele reclame. ▪ Wil de gemeente zich inzetten tegen vleesreclame? (in navolging van brief uit 2023) ▪ Wil de gemeente zich inzetten tegen ‘fast fashion’? ▪ Wil de gemeente zich inzetten tegen overconsumeren? o Impact op volksgezondheid ▪ Wil de gemeente zich inzetten tegen alcoholconsumptie? ▪ Wil de gemeente zich inzetten voor de transitie naar plantaardige voeding? ▪ Wil de gemeente zich inzetten tegen ongezond voeding? Daarnaast zijn er ook mogelijkheden om reclame voor bepaalde thema’s meer ruimte te geven binnen de reclamecontracten. Een thema als duurzame mobiliteit of minder consumeren en meer repareren kunnen worden verspreid via de reclamedragers. Meer ruimte voor gemeentelijke communicatie of restruimte op reclamezuilen toewijzen aan specifiek afgebakende thema’s is hierin mogelijk. Dit kan onderdeel zijn van nieuw beleid. Vragen die uitgezocht moeten worden zijn: - Welke thema’s zou de gemeente graag terugzien op de reclameschermen? - Hoe kan dit verwerkt worden in buitenreclame beleid?

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 mei 2024 Pagina 5 van 6

Werkwijze en planning De wens tot inperking of stimulering van de inhoud van reclame valt niet alleen onder de portefeuille Openbare Ruimte en Groen. Dit is een gezamenlijke opgave van het hele college. Hiervoor is onderzoek en besluitvorming nodig vanuit de portefeuilles ‘Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie’, ‘Voedsel’ en ‘Publieke Gezondheid en Preventie’. Het besluit over een gewenste inperking, omgang met de consequenties en formuleren van de definitie (juridische reikwijdte van een inperking) ligt bij deze portefeuilles. De financiële consequentie komt uiteindelijk terecht in de nieuwe contracten. Deze verantwoordelijk valt binnen de portefeuille Openbare Ruimte en Groen. De afweging of de definitie haalbaar en wenselijk is moet daarom ook voorliggen bij het gesprek over de toekomst van Buitenreclame in het eerste kwartaal van 2025. Deze wens tot reclamebeperking en de bijbehorende definitie moet gereed zijn in het vierde kwartaal van 2024 zodat dit kan worden meegenomen bij de hiervoor benoemde onderzoeksresultaten. De uitkomsten van dit gesprek in de commissie worden vervolgens meegenomen in de actualisatie van het Beleidskader Buitenreclame in 2025.

Huidige contracten De gemeente sluit langdurende reclameovereenkomsten voor de exploitatie van buitenreclame in de stad middels verschillende reclamedragers. De begrote inkomsten uit deze reclamecontracten is ruim € 12 miljoen per jaar. Nieuw beleid is niet vanzelfsprekend van toepassing op deze lopende contracten. Hierover moeten afspraken gemaakt worden met de contractanten. Nieuw beleid zorgt voor een basis bij het aangaan van eventuele nieuwe overeenkomsten door het toe te passen bij een aanbesteding. Het eerste contract loopt af op 31 december 2026. Daarvoor moet worden besloten om deze reclamevorm anders of niet meer aan te besteden. Dit kan dus een effect hebben op de begroting voor buitenreclame vanaf 1 januari 2027. De grootste contracten staan in onderstaand schema. Contracten NPB voor lichtmastreclame JCDecaux voor abri’s en mupi’s Centercom voor culturele affichage CSDM voor reclame in metrostation (niet openbare ruimte)

Datum van aflopen 31 december 2026 31 december 2028 31 december 2030 1 april 2033

Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 14 mei 2024 Pagina 6 van 6