Raadsbrief aanvullende informatie op bestuurlijke reactie evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille Portefeuillehouder Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 januari 2022 Kunst en Cultuur Touria Meliani Afdeling Kunst en cultuur Afdoening toezegging aanvullende informatie bij raadsinformatiebrief van 26 oktober 2021 over de evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024 - Cie KDD 8 december 2021

Geachte leden van de gemeenteraad, Bij de behandeling van de bestuurlijke reactie op de evaluatie totstandkoming Kunstenplan 20212024 (bijlage 1) tijdens de raadscommissie KDD van 8 december 2021, heeft de commissie mij verzocht om aanvullende informatie (addendum) ten behoeve van verdere bespreking van deze evaluatie op 12 januari 2022. U heeft mij verzocht om nader in te gaan op: 1. de tijdlijn waarin is aangeven welke partij welke rol heeft gespeeld tijdens de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024, met specifieke aandacht voor: a. de aanpassing van de Amsterdam Bis (instellingen op naam en op functie); b. de herprioritering van AFK-gelden in de vierjarige regeling t.b.v. theaterinstellingen en Museum Ons’ Lieve Heer op Solder; c. overige aanpassingen die door de gemeenteraad zijn geïnitieerd. 2. het juridisch advies dat is ingewonnen bij de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024. Daarbij heeft u gevraagd dit juridisch advies te delen met de gemeenteraad. 3. de rol van de gemeenteraad bij de verkenning naar een toekomstbestendige Kunstenplansystematiek. In deze brief vindt u de gevraagde extra informatie. Tijdlijn Het onderzoeksbureau Blueyard heeft als bijlage bij de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024 een tijdlijn bijgevoegd.

Hieronder vindt u de tijdlijn uitgebreid met welke partijen op welke momenten een rol hebben gehad in het proces.   

19 oktober 2018 - Opdrachtbrief Verkenning Van het college aan de Amsterdamse Kunstraad. 18 januari 2019 - Verkenning Amsterdamse Kunstraad Door de Amsterdamse Kunstraad aan het gemeentebestuur. 26 maart 2019 - Bestuurlijke reactie Verkenning Van het college aan de gemeenteraad.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

   







   



  

   

Datum 6 januari 2022 Pagina 2 van 6

14 mei 2019 - Contouren Kunstenplan 2021-2024 Vaststelling door het college. 5 juni 2019 - Bespreking Contouren Kunstenplan 2021-2024 in de commissie KDD 5 juni 2019 - Het college verzoekt de Amsterdamse Kunstraad om een advies uit te brengen over de Amsterdam-Bis 20 juni 2019 - Debat met de cultuursector naar aanleiding van de Contouren Kunstenplan 2021-20214 (Inclusieve stad) Georganiseerd door de gemeente in samenwerking met het Amsterdams Fonds voor de Kunst. 24, 25 en 26 juni 2019 - Expertmeetings over cultuureducatie en cultuurparticipatie in de stadsdelen Zuidoost, Nieuw-West en Noord naar aanleiding van de Contouren Kunstenplan 2021-2024 Georganiseerd door de gemeente in samenwerking met Mocca en het Amsterdams Fonds voor de Kunst. 27 juni 2019 - Breed debat met de cultuursector naar aanleiding van de Contouren Kunstenplan 2021-2024 Georganiseerd door de gemeente in samenwerking met het Amsterdams Fonds voor de Kunst. 5 juli 2019 - Expertsessie Internationalisering naar aanleiding van de Contouren Kunstenplan 2021-2024 Georganiseerd door de gemeente in samenwerking met het Amsterdams Fonds voor de Kunst en Dutch Culture. 5 juli 2019 - Publicatie advies ‘A-Bis 2021-2024’ Door de Amsterdamse Kunstraad aan het gemeentebestuur.

5 juli 2019 - Publicatie advies ‘Kunst, Culturele Diversiteit en Inclusiviteit – de volgende stap’ Door de Amsterdamse Kunstraad aan het gemeentebestuur. 25 oktober 2019 - Raadsbrief over uitstel Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 Door het college aan de gemeenteraad. 12 november 2019 - Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 Vaststelling door het college. Het college licht in de voordracht de nieuwe opbouw van de Amsterdam Bis toe. Zie onder ‘Juridisch advies’. 15 november 2019 - Publieke presentatie van De kracht van cultuur. Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 Door de wethouder Kunst en Cultuur namens het college. 2 december 2019 - Inspraakavond Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 Mogelijkheid tot inspreken in de commissie KDD. 4 december 2019 - Bespreking Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 in de commissie KDD 18 december 2019 - vaststelling Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 Bij de vaststelling door de gemeenteraad worden moties en amendementen aangenomen waarmee onder meer De Balie wordt toegevoegd aan de Amsterdam Bis (op naam) en vier muziekensembles worden toegevoegd (nieuwe functie met 4 plekken). Zie toelichting hieronder. 23 december 2019 - Start aanvraagperiode vierjarige Kunstenplansubsidies Start voor de aanvragers voor Amsterdam Bis (bij de gemeente) en het AFK.

3 februari 2020 - Sluiting aanvraagperiode vierjarige Kunstenplansubsidies 15 juni 2020 - Advies Amsterdamse Kunstraad over aanvragen Advies van de Amsterdamse Kunstraad over de aanvragen voor de Amsterdam Bis 2021-2024. 30 juni 2020 - College besluit over de samenstelling van de Amsterdam Bis en de hoogte van de subsidies

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief







 

 

  

Datum 6 januari 2022 Pagina 3 van 6

3 augustus 2020 - bekendmaking besluiten AFK over de aanvragen voor de regeling vierjarige subsidies en de verdeling van subsidies Het Amsterdams Fonds voor de kunst maakt bekend welke instellingen in aanmerking komen voor een vierjarige subsidie in het kader van het Kunstenplan 2021-2024. Tevens stuurt het AFK een brief d.d. 3 augustus 2020 aan het college waarin het fonds voorstelt extra budget vrij te maken zodat binnen de discipline theater binnen de regeling vierjarige subsidies van het Kunstenplan 2021-2024 meer instellingen met een positief advies gehonoreerd kunnen worden. 3 augustus 2020 - Raadsbrief over de besluiten van het AFK. De wethouder Kunst en Cultuur informeert de raad over de besluiten van het AFK en kondigt aan dat het college met een voorstel komt naar aanleiding van de brief van het AFK d.d. 3 augustus 2020. 25 augustus 2020 - het college besluit over het voorstel aan de gemeenteraad over aanpassing van het financieel kader Kunstenplan 2021-2024 Met dit voorstel wordt het mogelijk voor het AFK om 11 extra theaterinstellingen toe te laten tot het Kunstenplan en voor de college om Museum Ons’ Lieve Heer op Solder toe te voegen aan de Amsterdam Bis (op naam). 25 augustus 2020 - Raadsbrief met voorstel van het college over de aanpassing van het financieel kader Kunstenplan 2012-2024. 26 augustus 2020 - Bespreking raadsbrief d.d.

3 augustus 2020 over de besluiten van het AFK en het voorstel van het Amsterdams Fonds voor de Kunst over ophogen budget regeling vierjarige subsidies Kunstenplan 2021-2024 in commissie KDD Bespreking op verzoek van raadslid Boomsma (zie toelichting hieronder). 16 september 2020 - Bespreking van het voorstel van het college over de aanpassing van het financieel kader Kunstenplan 2012-2024 in de commissie KDD. 30 september 2020 - Besluit extra honorering van 11 theaterinstellingen die bij het AFK hebben aangevraagd en toevoeging Museum Ons’ Lieve Heer op Solder aan Amsterdam Bis De gemeenteraad stemt in met het voorstel van het college om het financieel kader van het Kunstenplan 2021-2024 aan te passen zodat het AFK 11 extra theaterinstellingen toe kan laten tot het Kunstenplan en het college Museum Ons’ Lieve Heer op Solder toe kan voegen aan de Amsterdam Bis (op naam). 17 november 2020 - Het college stemt in met het Kunstenplan 2021-2024. 2 december 2020 - Bespreking Kunstenplan 2021-2024 in de commissie KDD 17 december 2020 - Behandeling Kunstenplan 2021-2024 in in gemeenteraad De gemeenteraad stemt in met het Kunstenplan 2021-2024.

Herprioritering van AFK-gelden in de vierjarige regeling t.b.v. theaterinstellingen en Museum Ons’ Lieve Heer op Solder In de evaluatie van Blueyard staat op pagina 35 de besluitvorming door de gemeenteraad beschreven. Hier wordt aangegeven dat wat betreft de herprioritering door het AFK dit gaat om een reparatie van de gemeenteraad. Dit was echter een verzoek van het AFK op basis waarvan het college een voorstel heeft gedaan aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft vervolgens ingestemd met dit voorstel. Door het financieel kader van het Kunstenplan 2021-2024 (deelbudgetten van het AFK) aan te passen, ontstond ruimte bij het AFK om 11 extra theaterinstellingen - waarvan de aanvragen positief waren beoordeeld - te honoreren en tevens om Museum Ons’ Lieve Heer op Solder toe te voegen aan de Amsterdam Bis.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 januari 2022 Pagina 4 van 6

De toevoeging van Museum Ons’ Lieve Heer op Solder aan de Amsterdam Bis (op naam) is een voorstel van het college aan de gemeenteraad geweest. Direct na de bekendmaking van de besluiten van het AFK over de vierjarige Kunstenplansubsidies ontstond grote commotie over het feit dat de aanvraag van Museum Ons’ Lieve Heer op Solder niet was gehonoreerd (omdat het subsidieplafond was bereikt) ondanks een positieve beoordeling. Het voortbestaan van het museum kwam hierdoor ik gevaar. Veel partijen en Amsterdammers hebben hun ongenoegen over dit besluit kenbaar gemaakt bij de gemeente. Met dit voorstel heeft het college ook rekening gehouden met de waarde die raadsleden hechten aan het historisch erfgoed in de stad. Op verzoek van raadslid Boomsma werden voor de raadscommissie van 26 augustus 2020 het voorstel van het AFK over het ophogen van het budget van de regeling vierjarige subsidies Kunstenplan 2021-2024 en de raadsbrief hierover ter bespreking geagendeerd. Als reden van bespreking heeft de raadsgriffie hierbij aangegeven: “Het CDA wil in gesprek over onlangs gepubliceerde besluiten AFK over de aanvragen voor vierjarige subsidies. Specifiek wil het CDA in gesprek over de zaaglijnsystematiek voor de subsidieverdeling, en de gevolgen van de gemaakte keuzes.

Specifiek wil het CDA de keuze bespreken om het museum Onze Lieve Heer op Solder wel een positieve beoordeling te geven maar geen subsidie, en wat de mogelijke gevolgen zijn. Wat het CDA betreft dient de gemeente haar erfgoed te beschermen, en dit museum is daar een onderdeel van. Te allen tijde moet voorkomen worden dat een dergelijk uniek monument zou moeten worden verkocht.” Tijdens de bespreking in de raadscommissie KDD hebben de raadsleden Boomsma (CDA), Huisman (CU) en De Grave-Verkerk (VVD) aangegeven veel waarde te hechten aan historisch erfgoed en daarom Museum Ons’ Lieve Heer op Solder te willen subsidiëren in het Kunstenplan 2021-2024. Overige aanpassingen die door de gemeenteraad zijn geïnitieerd In een eerder stadium, bij de vaststelling van de Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021-2024 door de gemeenteraad op 18 december 2019, heeft de aanneming van 2 amendementen geleid tot wijzigingen in de Amsterdam Bis. Op basis van amendement 2077 van de leden Boomsma, Bosman, A.L. Bakker, Van Soest, Ceder en Taimounti inzake de Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021– 2024 is De Balie toegevoegd aan de Amsterdam Bis als instelling op naam. Het college had een negatief preadvies uitgebracht over dit amendement op basis van het juridisch advies. Zie onder ‘Juridisch advies over samenstelling Amsterdam Bis’.

Op basis van amendement 2083 van de leden Bosman, Biemond, Boomsma en Ceder inzake de Hoofdlijnen kunst en cultuur 2021–2024 is de functie ‘muziekensembles’ met vier plekken toegevoegd aan de Amsterdam Bis. Bij de vaststelling van het Kunstenplan 2021-2024, op 17 december 2020, heeft de gemeenteraad op verzoek van het college en mede naar aanleiding van discussie in de raadscommissie KDD op 26 augustus 2020, besloten SEP (Stichting Educatieve Projecten) toe te voegen aan het Cluster Cultuureducatie binnen het Kunstenplan 2021-2024. De aanvraag van SEP was niet gehonoreerd door het AFK.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 januari 2022 Pagina 5 van 6

In het evaluatierapport en de bijbehorende tijdlijn is motie 1412 inzake de Begroting 2021 (Amsterdamse Bostheater en Museum Het Schip) van de leden Bosman, Biemond, Nadif, N.T. Bakker en Boomsma niet meegenomen. Uitvoering van deze motie heeft ervoor gezorgd dat beide instellingen extra financiële ondersteuning hebben gekregen vanuit de gemeente. Juridisch advies over samenstelling Amsterdam Bis Bij de Contourenbrief Kunstenplan 2021-2024 (14 mei 2019) heeft het college de Amsterdamse Kunstraad verzocht een advies uit te brengen over de samenstelling van de nieuwe Amsterdam Bis. Het uitgangspunt was dat ook voor de Kunstenplanperiode 2021-2024 de instellingen in de Amsterdam Bis vooraf worden aangewezen door het gemeentebestuur. De Kunstraad heeft op 5 juli 2019 het gevraagde advies uitgebracht. Dit advies betekende een substantiële uitbreiding van het aantal instellingen (op naam) in de Amsterdam Bis waarbij de Kunstraad niet de criteria had toegepast zoals door het college meegegeven in de adviesaanvraag. Het college kon zich deels vinden in het advies van de Kunstraad en zag belangrijke aanknopingspunten voor aanpassing van de Amsterdam Bis in de nieuwe Kunstenplanperiode. Daarbij ging het vooral om de verbinding met de beleidsdoelstellingen gericht op inclusie en vernieuwing, waardoor de Amsterdam Bis meer vernieuwingskracht krijgt.

Bij de uitwerkring van het advies van de Kunstraad bleek dat dit advies juridisch - mede als gevolg van recente jurisprudentie - niet geheel uitvoerbaar was. Deze constatering heeft het college laten checken door een juridisch advies te vragen aan huisadvocaat Pels Rijcken. Zie bijlage 2. Op basis van dit juridisch advies en de behoefte om zo dicht mogelijk bij het advies van de Kunstraad te blijven, heeft het college in de voordracht over de samenstelling van de Amsterdam Bis 2021-2204 de volgende toelichting opgenomen: “Recente jurisprudentie Daarnaast maakt recente jurisprudentie over het bieden van mededingingsruimte bij het verlenen van subsidies het onmogelijk om de Amsterdam Bis in te richten zoals de Kunstraad voorstelt. Uitgangspunt van rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is dat schaarse subsidies, waarvan hier sprake is, op een transparante wijze moeten worden verdeeld en dat belangstellenden op gelijke wijze en met dezelfde kansen aan die verdeling moeten kunnen deelnemen. Wel kan op de verplichting tot het bieden van mededingingsruimte (concurrentieruimte) een uitzondering worden gemaakt als bij voorbaat vaststaat dat er sprake is van uniciteit.

Dit betekent dat het gemeentebestuur uitsluitend instellingen kan aanwijzen in de Amsterdam Bis die uniek zijn in hun functie, onvervangbaar en een vast onderdeel van het fundament van de Amsterdamse culturele infrastructuur. Opbouw Amsterdam Bis Het gemeentebestuur kiest voor de nieuwe Kunstenplanperiode voor een tweeledige Amsterdam Bis. Op basis van het advies van de Kunstraad creëren we in de Amsterdam Bis ruimte voor een aantal instellingen die een voortrekkersrol vervullen bij het realiseren van de beleidsdoelstellingen in de nieuwe Kunstenplanperiode en zich hierin in de afgelopen periode ruimschoots hebben bewezen op. Deze ruimte wordt gecreëerd via acht functies waarvoor instellingen een aanvraag kunnen indienen. Binnen deze functies in de Amsterdam Bis kunnen in totaal 11 instellingen geselecteerd worden. Het andere deel bestaat uit instellingen die uniek zijn in hun functie,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 januari 2022 Pagina 6 van 6

onvervangbaar en een vast onderdeel van het fundament van de Amsterdamse culturele infrastructuur. Door in de Hoofdlijnennota het beleid en de criteria vast te leggen, instellingen aan te wijzen in de Amsterdam Bis en een aantal functies te definiëren in de Amsterdam Bis, heeft de gemeenteraad de kaders gesteld. Daarop volgend dienen de instellingen hun aanvragen in bij de gemeente (Amsterdam Bis) of bij het AFK. Instellingen die inschrijven op een van de functies in de Amsterdam Bis en daartoe een aanvraag indienen bij de gemeente, moeten ook een aanvraag indienen bij AFK. Het fonds neemt deze aanvragen mee in de beoordeling. Deze aanvragen worden beoordeeld door onafhankelijke commissies op basis waarvan het college en het AFK vervolgens een besluit nemen de aanvraag te honoreren of niet. De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd.” Verkenning naar een toekomstbestendige Kunstenplansystematiek Zoals in de raadsinformatiebrief van 26 oktober jl. is aangegeven zal, mede op basis van de evaluatie van de totstandkoming van het Kunstenplan 2021-2024, Bureau &Maes een verkenning uitvoeren naar verbeteringen en nieuwe vormen van kunstfinanciering in relatie tot de waarde van kunst en cultuur voor de samenleving en de stad Amsterdam in het bijzonder. Uiteraard heeft u daar een belangrijke rol in.

Zoals ik tijdens de commissie van 8 december 2021 heb aangegeven, zullen ook de leden van uw raad worden betrokken bij deze verkenning zodat u input kunt leveren. U heeft inmiddels een uitnodiging ontvangen voor een bijeenkomst met Bureau &Maes. Ik hoop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Kunst en Cultuur

Bijlagen 1. Raadsbrief d.d. 26-10-2021 over de evaluatie totstandkoming Kunstenplan 2021-2024 2. Juridisch advies door Pels Rijcken over de samenstelling Amsterdam Bis

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl