Raadsbrief_aanvullend_openbaar_vervoer_10_november_2020.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad

Datum

10 november 2020

Behandeld door Willem Hakkenberg, OJZD Onderwerp

Aanvullend openbaar vervoer

Geachte leden, Hierbij informeert het college u over de ontwikkelingen in het aanvullend openbaar vervoer (AOV). Ingevolge corona dalen momenteel het gebruik en de kosten van het AOV. Hierdoor kunnen we afzien van besparingen in 2021. Toch zijn op termijn maatregelen nodig om de financiële houdbaarheid van het AOV structureel veilig te stellen. Het college zoekt daarvoor naar oplossingen in samenhang met de ‘grotere’ uitdagingen in het openbaar vervoer. Korte termijn ingrepen in het AOV blijken technisch lastig uitvoerbaar te zijn. Nu het budget het toelaat, stelt het college de voorgenomen ingrepen uit tot het moment we de organisatie van het hele sociaal vervoer kunnen aanpakken. Dat is naar verwachting eind 2021. Dat begint met een visie op de toekomst van het Amsterdams sociaal vervoer, die u in het 1ste kwartaal van 2021 kunt verwachten. Voor een goed begrip nemen wij u eerst mee in de basis van het Amsterdams AOV (§1) en de denkrichtingen voor de visie op het sociaal vervoer (§2). In §3 leggen wij u uit dat we voor 2021 kunnen afzien van besparingen. Tenslotte informeren wij u over de vervolgstappen richting een toekomstbestendig AOV (§4). 1.

Context

Om mee te doen in de samenleving willen we ons kunnen verplaatsen. Niet alle Amsterdammers lukt dat geheel op eigen kracht. Daartoe is er betaalbaar sociaal vervoer ingericht, zoals het AOV. Op verzoek kunnen 75-plussers hiermee reizen naar hun sociale en recreatieve activiteiten. Op indicatie kunnen ook Amsterdammers met een beperking het AOV gebruiken. Is dit geen oplossing, dan kunnen burgers een beroep doen op individuele regelingen op grond van de wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Demografische en maatschappelijke trends leiden tot meer gebruik en hogere kosten voor het AOV. De opgave is een toekomstbestendig vervoerssysteem vorm te geven waarin Amsterdammers met een mobiliteitsbeperking hun weg vinden.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 10 november 2020 Kenmerk Pagina 2 van 4

2. Toekomstvisie Sociaal Vervoer Met sociaal vervoer doelt het college op het geheel van vervoersoplossingen waar Amsterdammers met een mobiliteitsbeperking gebruik van kunnen maken. Daarbinnen neemt het AOV de meeste reizigers voor haar rekening. Het college kiest voor inclusief, kwalitatief, betaalbaar en toekomstbestendig vervoer, dit wil zeggen: o een structureel financieel gezond vervoerssysteem, o een inclusieve samenleving waaraan mensen met een beperking gelijkwaardig en zichtbaar kunnen meedoen, o dat Amsterdammers met een beperking zich veilig, betrouwbaar en betaalbaar kunnen verplaatsen in de stad, o dat het sociaal vervoer de zorgkwaliteit biedt voor mensen die er écht van afhankelijk zijn. De gesprekken met de doelgroep en cliëntbelang bevestigen dat zij niet anders willen dan zoveel mogelijk met het regulier OV te reizen, boven het AOV. Daarvoor is in een aantal gevallen wel een betere toegankelijkheid nodig. Belangrijke waarden vanuit cliëntbelang zijn: o o o o o

keuzevrijheid erkenning gelijkwaardigheid zelfstandigheid bewustzijn in de samenleving

2.1. Integrale oplossingen Vervoer heeft nauwe raakvlakken met andere domeinen waarover het college de afgelopen jaren beleidsambities heeft uitgesproken en reeds stappen heeft gemaakt: o In het beleidskader Inclusieve mobiliteit 2020 neemt de Vervoersregio Amsterdam zich voor om het OV fysiek en mentaal toegankelijk te maken (materieel, haltes, bejegening). Daartoe sluit het college een convenant af met de gemeenten die deel uitmaken van de vervoersregio. o De Agenda Amsterdam Autoluw (Amsterdam maakt ruimte, 2020) stelt diverse milieumaatregelen in het vooruitzicht (autoluw, schone voertuigen etc) . o Het Programma Smart Mobility 2019-2025 kiest voor een mobiliteitssysteem van de toekomst, gebruik makend van innovatiekansen op het gebied van technologie en data. Het college werkt aan een integrale oplossing waarin sociale doelen hand in hand gaan met ambities inzake duurzaamheid en technologische innovatie. 2.2 Strategie voor een toekomstbestendig sociaal vervoer Uit de op te stellen toekomstvisie volgt een actieprogramma dat meer vervoersoplossingen dichterbij brengt. Gedeeltelijk zijn deze al in voornoemde nota’s aangekondigd. Denk bijvoorbeeld aan de volgende activiteiten: o Optimaliseren sociaal vervoer: beperken gebruik voor burgers die ook met OV kunnen reizen, meer kwaliteit voor mensen die niet zonder kunnen.

o Toegankelijker OV: verhogen mentale en fysieke toegankelijkheid, OV-coaches, optimaliseren reisinformatie. o Andere vormen van vervoer: vrijwilligersinitiatieven, inclusieve deelmobiliteit. o Aansluiten sociaal en openbaar vervoer: fijnmazig SV naar hubs OV, regiecentrale. o Integreren van vervoerssystemen: 1 ticket voor een reis.

Gemeente Amsterdam

Datum 10 november 2020 Kenmerk Pagina 3 van 4

3. Besparingsmaatregelen en impact corona De verwachte tekorten noopten het college om in de begroting 2021 besparingen voor het AOV af te spreken, door: a) b) c) d)

het kilometergebruik te maximeren, een inkomensafhankelijke bijdrage te introduceren, gebruik van het OV te stimuleren, in het nieuwe AOV-contract in te zetten op efficiency en kostenbesparing.

Door corona is het gebruik echter flink afgenomen. Viel dat bij het begin van de lockdown terug tot ± 15%, na enkele maanden herstelde het zich tot 60 à 65%. Met de huidige tweede golf zakt het vervoer weer enigszins terug. Daardoor kan het college in 2021 afzien van € 1,7 miljoen aan besparingen, zoals die in de begroting zijn opgenomen, waardoor er iets meer tijd is de noodzakelijke maatregelen zorgvuldig te implementeren. Voor de verdere toekomst blijven betrouwbare voorspellingen lastig. In een optimistisch en een pessimistisch corona-scenario ziet u hieronder wat corona financieel met het AOV doet. De prognose is gebaseerd op ervaringscijfers van de afgelopen maanden en jaren.

Beide scenario’s geven de financiële prognose zonder de in de begroting 2021 opgenomen bezuinigingsmaatregelen zoals hierboven benoemd. Als voornoemde maatregelen vanaf 2022 worden doorgevoerd, blijven de kosten van het AOV in beide scenario’s binnen de begroting.

Gemeente Amsterdam

Datum 10 november 2020 Kenmerk Pagina 4 van 4

4. Conclusies en vervolgstappen Het college wil een laagdrempelig AOV voor 75-plussers. Amsterdammers die écht niet zonder kunnen, mogen rekenen op kwalitatief AOV. Met de toekomstvisie werkt het college dit kwartaal aan een inclusief sociaal vervoerssysteem. Hieruit volgt een uitvoeringsagenda voor het sociaal vervoer, alsmede de inkoopstrategie voor het nieuwe contract AOV per 1 augustus 2022. In het 1ste kwartaal 2021 stelt het college u op de hoogte van haar toekomstvisie. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Sharon A.M. Dijksma wethouder Verkeer & Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Simone Kukenheim wethouder Zorg & Jeugd