Raadsbrief 15 febr - Schoffelen in Boomspiegels (Puccini)

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 februari 2024 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte Bestuurlijke.zaken.VOR@amsterdam.nl

Onderwerp

Schoffelen in boomspiegels

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de commissievergadering MOW van 8 februari is tijdens de bespreking van de actualisatie van het Beleidskader Puccinimethode gesproken over beplanting in boomspiegels. Naar aanleiding van een vraag van het lid De Vos (PvdD) heb ik toegezegd terug te komen op de beplanting in boomspiegels. De specifieke vraag van het lid De Vos (PvdD) was: ‘Waarom stoppen we dan niet met het schoffelen / wegmaaien van de planten die natuurlijk in boomspiegels groeien?’ Stoppen met schoffelen in de boomspiegels kent voordelen en nadelen. In deze brief worden ze onder elkaar gezet. De verschillende argumenten voor of tegen stoppen met schoffelen zijn onder te verdelen in: 1. Biodiversiteit; 2. Concurrentiekracht; 3. Verrommeling openbare ruimte; 4. Bewoners.

1. Biodiversiteit Vanuit ecologisch perspectief is het stoppen met schoffelen bevorderlijk voor de biodiversiteit in de stad. Niet schoffelen betekent dat meer biodiversiteit (planten en dieren) de boomspiegels in kan waaien, kruipen en groeien. Dit geldt voor zowel de wenselijke als de onwenselijke biodiversiteit. Gewenste onkruiden zijn bijvoorbeeld madeliefjes en vingerhoedskruid, maar ongewenste onkruiden zijn bijvoorbeeld brandnetel, kweek en braam. Als gemeente hebben we weinig invloed op hoeveel en welke van deze soorten in de boomspiegels komen als we het laten gaan en niet meer schoffelen. Sommige soorten worden als ongewenst beschouwd, omdat ze kunnen zorgen voor blessures/allergische reacties (braam/brandnetel) of omdat ze zowel tussen als onder de omliggende tegels kruipen en zo zorgen voor verzakking en/of het uit verband raken van de verharding. Hierdoor verandert de beheeropgave rond boomspiegels met daarbij ook financiële consequenties. Minder schoffelen betekent dus niet automatisch minder beheerkosten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2024 Pagina 2 van 3

Ten aanzien van de dieren die gebruik maken van niet geschoffelde boomspiegels kun je denken aan insecten, muizen, ratten en egels. Dat kan in potentie bijdragen aan de biodiversiteit, maar sommige diersoorten die nestelen in boomspiegels kunnen worden ervaren als ongedierte.

2. Concurrentiekracht De boom en het groen in de boomspiegel putten uit dezelfde ondergrond en hebben een verschillende concurrentiekracht. Hierdoor is het goed laten groeien van planten onder wat oudere bomen lastig en vaak minder succesvol. De concurrentiekracht van de boom (licht, water en voedingsstoffen) is namelijk groter ten opzichte van vaste planten/grassen/kruiden die in de boomspiegel kunnen staan. Hierdoor groeit het groen in de boomspiegels minder goed. Een jonge boom daarentegen heeft minder concurrentiekracht en daardoor is het voor het groeien van de boom goed als de boomspiegel wordt geschoffeld. In die eerste jaren na aanplant is de wortelkluit nog in ontwikkeling en vol op zoek naar waterbronnen en die komen deels van boven via de boomspiegel. Als die grond vol staat met onkruid wordt dat water eerst gebruikt door het boomspiegelgroen voordat het bij de boomwortels is. Dit is een klein nadeel voor de ontwikkeling van de boom. Na vier jaar is de boom zo sterk geworteld dat water uit het grondwater opgenomen wordt. Onkruiden in de boomspiegel hebben dan weinig tot geen invloed op het groeien van de boom.

3. Verrommeling openbare ruimte Een consequentie van het stoppen met schoffelen in boomspiegels is dat het beeld rommeliger wordt. Groen dat als vervelend ervaren kan worden, zoals brandnetels en distels, groeit makkelijker door. Zwerfafval blijft makkelijker tussen de begroeiing in de boomspiegel liggen. Ook kan dit extra groen de verharding aantasten en doorgroeien tussen de voegen. Het schoonmaken van een boomspiegel met meer groen is lastiger dan een ‘kale’ boomspiegel, waardoor zwerfvuil mogelijk blijft liggen. Dit geheel van factoren zal leiden tot een verrommeling van het straatbeeld in de boomspiegel en daaromheen. De optelsom van onbeheerd groen en toenemend afval dat in het groen blijft hangen, vormt ook een schuilplaats voor dieren. Dat kan als positief gezien worden voor de biodiversiteit, maar biedt bijvoorbeeld ook ruimte aan ratten.

4. Bewoners Amsterdammers hebben op dit moment de mogelijkheid om een boomspiegel op eigen initiatief te vergroenen door de boomspiegel te adopteren. Bewoners die daarbij betrokken zijn voegen daarmee groenkwaliteit toe aan hun buurt. Het beheer van de boomspiegel is dan aan de initiatiefnemer. De geadopteerde boomspiegel wordt gemarkeerd met een houten paaltje met oranje stip zodat de gemeentelijke beheerder de plek overslaat op de vaste beheerrondes. Als wordt gestopt met schoffelen is het administreren van deze adopties niet meer nodig, omdat beheer niet meer groen in boomspiegels weghaalt. Het stoppen met schoffelen leidt dan tot natuurlijke begroeiing in de boomspiegels. Sommige bewoners zullen deze natuurlijke groene invulling waarderen. Andere bewoners zullen naar verwachting ontevreden zijn over onverzorgd ogend groen, planten als distels en brandnetels en de toename van onkruid en afval (zie 3) in een boomspiegel. Mogelijk leidt dit tot meer klachten bij de gemeente.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 februari 2024 Pagina 3 van 3

Conclusie Met deze brief zie ik de toezegging uit de commissie van 8 februari 2024 als afgedaan. Een eventueel voorstel vanuit de gemeenteraad omtrent de omgang met boomspiegels zie ik tegemoet. Deze brief kan betrokken worden bij de behandeling van het Beleidskader Puccinimethode in de raad van 28 februari. Daarbij geef ik mee dat de Puccinimethode niet toeziet op het beheerregime in de openbare ruimte. Een eventuele aanpassing van het beheerregime met betrekking tot het beheer van boomspiegels zal dus geen directe gevolgen hebben voor het Beleidskader Puccinimethode zoals dat u ter vaststelling is aangeboden. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder openbare ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl