Raadsbesluit2021-166A Voortgangsrapportage 2 Progra
Tekst van het document
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 25 van 57
4.5 Risico’s De volgende risico’s zijn op dit moment voor De Nieuwe Zijde belangrijk: •
Tijdens de uitvoering kunnen we oude kademuren, obstakels of archeologische vondsten tegenkomen. Dit kan effect hebben op de locatie van bijvoorbeeld te plaatsen bomen, en daarmee vertraging en extra kosten voor aanpassing ontwerp. Beheersmaatregelen: Afspraken maken met programma Bruggen en Kade muren en met afdeling archeologie om snel te kunnen schakelen, escalatiemodel en afspraken vastleggen tussen gemeente en nutspartij- samenwerkingspartners.
•
Er moeten mogelijk meer bomen gekapt of verplant worden dan voorzien of er kan bezwaar op kapvergunning komen, met gevolgen voor tijd en omgeving/draagvlak/imago. Beheersmaatregelen: In communicatie goed uitleggen waarom bomenkap nodig is en aangeven dat er naast kap veel nieuwe bomen terugkomen.
•
Verloop risicoreservering (bedragen € x miljoen)
De aannemer van De Nieuwe Zijde Zuid zal ook de
VGR-I
VGR-II
Aanwezige risicobuffer in prognose
€ 5,10
€ 6,50
onvoldoende is en/of we niet tot overeenstemming
Verwachtingswaarde benoemde risico’s
€ 1,80
€ 3,60
komen (bv. door te hoge aanbieding) dan kan ervoor
Restant risicobuffer voor onbenoemde risico’s
€ 3,30
€ 2,90
realisatie van De Nieuwe Zijde Noord verzorgen. In het geval dat de samenwerking met de aannemer
worden gekozen de samenwerking te stoppen, waarbij een nieuwe aanbesteding voor De Nieuwe Zijde Noord
De wijziging van de risicoreservering is veroorzaakt door een
nodig is. Dit leidt tot vertraging. Beheersmaatregelen:
aantal scopewijzigingen, een aanvullende monitoringopdracht en
Prestatiemetingen doen, goed in gesprek blijven, en een
een aanvulling van de risicoreservering vanuit scopeuitbreiding
duidelijk go/no-go moment in de planning hebben.
Martelaarsgracht voor de wijzigingen in de risicoreservering.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 26 van 57
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 27 van 57
Project Vernieuwing Bruggen
Nie
uwe
zijd
5. Project Vernieuwing Bruggen
s Voorburgwal
Raadhuisstra at
8
KEIZERSGRACHT
bruggen, 4 op de Raadhuisstraat, 2 op de Rozengracht,
63
2 op de De Clercqstraat en 1 op de Jan Evertsenstraat. We
PRINSENGRACHT
zorgen dat de constructie helemaal wordt vernieuwd; het Roz
monumentale uiterlijk van de bruggen blijft ongewijzigd.
eng rach
Project Bruggen heeft de volgende doelstellingen:
renoveren dat ze een ontwerplevensduur hebben van 100 jaar en hun rijksmonumentale karakter behouden,
t
Kwalitatief: Het veiligstellen van de verkeersfunctie van de bruggen op het traject, waarbij we de bruggen zodanig
HERENGRACHT
106
Het project Bruggen betreft het vernieuwen van 9 vaste
•
SINGEL
22
Mar
nixs
Nas
traa
sauk
t
ade
117 167
binnen een constant veranderende opgave. •
Tijd: De tramverkeersfunctie van de bruggen zo snel
108
mogelijk zeker gesteld hebben, ook tijdens de
rcqs
Omgeving: De overlast voor de omgeving zoveel mogelijk
135
e
kad
ijk erd Bild
t
traa
beperken. •
at
stra
k rdij
e Bild
Cle
•
D
De
realisatiefase.
e
kad
sta
o aC
Geld: Het werk uitvoeren binnen de financiële kaders van het budget zoals opgenomen in de vastgestelde voorjaarsnota 2019.
We bereiden de integrale aanpak van bruggen, straten en ondergrond voor in bouwteamverband. Zo combineren we specialistische-, uitvoerings-, omgevings- en bruggenkennis maken voor de stad en dit zo efficiënt mogelijk uit te voeren.
Straten, en voorgelegd in het eind dit jaar aan te leveren
t
nstraa
naar aanleiding van de samenvoeging van Bruggen en
n Gale
Bovenstaande projectddoelstellingen worden geactualiseerd
Jan va
van experts, aannemers en gemeente om het beste plan te
uitvoerings- en kredietbesluit.
359
Jan stra
tsen
Ever at
Mercatorplein
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 29 van 57
5.1 Voortgang Bruggen Bouwteam
voorgelegd zou worden. Na het vaststellen van het UKB in de
Kademuren en Stadsregie wordt nu nagegaan welke
In de tweede helft van 2020 hebben we het samenwerken in
Raad zou volgens planning in de tweede helft van 2021 de
optimalisaties doorgevoerd kunnen worden en welke
het bouwteam Bruggen vormgegeven. Samen met aannemers
realisatieovereenkomst gesloten kunnen worden.
kostenverhogende randvoorwaarden mogelijk losgelaten
Dura Vermeer en Mobilis hebben we als eerste de structuur
Deze planning wordt nu bijgesteld. Het opstellen van het
kunnen worden, waardoor de raming robuuster wordt.
en vervolgens de cultuur van samenwerken in bouwteam
VO voor de bruggen bleek technisch zeer complex. Het
Op basis van het aangepaste VO wordt opnieuw een toets op
opgebouwd. Vervolgens is gewerkt aan het ophalen van de
ontwerpen van vaste bruggen die voldoen aan de eisen van
de raming gedaan, waarna het aangepaste VO en de nieuwe
klanteisen (KES) en aan de opzet van de fasering. We hebben
deze tijd (waaronder de constructieve regels voor het bouwen
kostenraming worden voorgelegd als onderdeel van het
daarbij gekeken welke eisen en wensen stakeholders hadden
op basis van het Bouwbesluit), binnen het monumentale
uitvoerings- en kredietbesluit bruggen en straten, eind 2021.
en hoe we invulling konden geven aan de projectdoelstellin-
karakter, betekent dat de brug significant sterker gebouwd
gen. In de eerste ronde van klanteisen hebben we vooral
moet worden dan 100 jaar geleden. Dit vereist een vergrote
Hulpbruggen
gekeken naar de inhoudelijke eisen van de stakeholders aan
brugdekdikte en dat heeft gevolgen voor de aansluiting op
Met het maken van de funderingen van de onderbouw is in
de bruggen, de zogenaamde ‘wat’ KES. Deze KES is in
het ontwerp van de maaivelden (spoor en afwatering). Een
april 2021 de realisatie van de hulpbruggen gestart. Naar
december 2020 vastgesteld.
ander belangrijk gevolg is dat er minder ruimte resteert voor
verwachting liggen ze in augustus allemaal op hun plaats,
het terugleggen van de kabels en leidingen in de vernieuwde
conform planning. Het participatietraject voor de kunstwerken
Tegelijkertijd hebben we mogelijke faseringen, uitvoeringsme-
bruggen. Een specifiek voorbeeld is brug 106 waar de opgave
op de hulpbruggen begint in mei/juni.
thoden en werkvolgordes onderzocht. We hebben bekeken
nog complexer is door de wens vanuit Programma Varen om
hoe we de werkzaamheden kunnen comprimeren en
de brug op te hogen. Dit levert een knelpunt op in relatie tot
eventueel samen laten lopen om te komen tot een eerste
de monumentale status van de brug en de (wettelijke) eisen
uitvoeringsplanning op hoofdlijnen. Er is een kostenraming
die de mogelijkheden om het aanzicht van de brug te wijzigen
gemaakt op het huidige VO. In de periode mei/juni 2021
beperken. In afstemming met deze stakeholders wordt in mei/
wordt gewerkt aan een herziene robuuste kostenraming,
juni een voorstel voorbereid, waarbij de consequenties
uitvoeringsplanning en fasering van het werk aan bruggen en
inzichtelijk zijn gemaakt.
straten in de corridor. Het VO was inmiddels nagenoeg afgerond, maar zal als
Ontwerp
gevolg van bovenstaande nog flink wijzigen. Pas daarna kan
Het was ons plan om in het eerste kwartaal 2021 het
het definitief ontwerp (DO) van de bruggen afgerond worden.
Voorlopig Ontwerp (VO) gereed te hebben, en op basis
Op basis van het huidige VO voor de bruggen is al wel een
daarvan een raming vast te stellen. Het uitgangspunt was dat
kostenraming opgesteld. De raming is getoetst door een
het afgeronde VO met bijbehorende de raming de onderleg-
onafhankelijke externe partij. De raming laat een forse
ger zouden vormen voor het integrale uitvoerings- en
verhoging van ca € 45 tot 55 miljoen zien ten opzichte van de
kredietbesluit voor de bruggen en straten van Raadhuisstraat
eerste raming uit 2019 die als basis diende voor de eerste
tot Mercatorplein, dat op 7 juli 2021 aan de gemeenteraad
kredietreservering. Samen met programma Bruggen en
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 30 van 57
Start bouw van eerste hulpbrug, over de Admiralengracht
Monitoring
vergunningen. Uiteraard worden ook de toekomstige
We monitoren in nauwe samenwerking met programma
walbewoners geïnformeerd over de tijdelijke plekken aan hun
Bruggen en Kademuren de staat van de bruggen van Oranje
kade. Afhankelijk van hun huidige locatie kunnen de
Loper. Tot op heden zien we gelukkig geen redenen tot extra
woonboten binnen een half jaar tot anderhalf jaar terug naar
zorg of maatregelen.
hun oorspronkelijke plek.
Afgelopen periode is de samenwerking met het "Voorportaal" van Programma Bruggen en Kademuren geïntensiveerd, onder andere om door Oranje Loper geconstateerde deformaties eerder onder de aandacht te brengen. Het Voorportaal is een intern gemeentelijk overleg waarin asset managers, stadsdelen
Bomen verplanten
en programma Bruggen en Kademuren monitoring of benodigde maatregelen bepalen. Ook is er samengewerkt om
bezwaar binnengekomen. Na overleg tussen omgevings
concrete maatregelen te bepalen rondom rakken in de
manager en de bezwaarmaker is dit bezwaar ingetrokken.
Herengracht, Singel, Lijnbaansgracht en het meest recent de Prinsengracht. Vanuit het voorportaal is er direct contact met
Voor de vernieuwing van 3 van 9 bruggen moeten 8 woon
project Bruggen zodra er meldingen zijn over assets die
boten tijdelijk verplaatst worden. Deze woonboten liggen te
mogelijk een relatie kunnen hebben met Oranje Loper. Dit kan
dicht bij de brug, waardoor de werkzaamheden niet
zijn omdat ze fysiek raken aan de werkgrenzen, of omdat
uitgevoerd kunnen worden. In de zomer van 2020 is
omleidingen / afsluitingen kunnen leiden tot aanpassing van
geïnventariseerd om welke boten het gaat: afmetingen,
bereikbaarheidsroutes voor de Oranje Loper.
diepgang, waar kunnen ze eventueel naar toe en wat willen de bewoners zelf? Voor 5 van 8 woonboten zijn we al ver in
5.2 Omgeving
de zoektocht naar een nieuwe tijdelijke plek. In dezelfde periode is ook project Da Costakade (herstel van de kades en maaiveld) gestart met onderzoek naar mogelijke tijdelijke
Voor de plaatsing van 2 hulpbruggen hebben we 2 bomen
locaties voor woonboten. Voor dit project moeten 36
moeten verwijderen van de Keizersgracht en zijn 2 bomen
woonboten verplaatst worden. Uit onderzoek lijken 10 kades
verplant van de Prinsengracht naar het Veenendaalplein in
(verdeeld over vijf grachten)geschikt te zijn als tijdelijke
Zuidoost. Het belangrijkste streven in de keuze voor de
liglocatie voor woonboten. Voor de woonboten die weg
locaties van de hulpbruggen was het behoud van de bomen.
moeten voor de Oranje Loper beperken we ons tot de Willem
Bij 6 hulpbruggen is dit gelukt. Bij deze 2 bruggen helaas niet.
de Zwijgerlaan. Als we overeenstemming hebben met alle
Op het verwijderen van 1 boom op de Keizersgracht was 1
woonbootbewoners start de procedure voor de benodigde
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 31 van 57
5.3 Geld Budget en realisatie (bedragen € x miljoen) per 31-03-2021 Totale kosten raming
Nog toe Toegekend te budget kennen budget
Realisatie Verplicht Rest Cost to budget Com plete
PEW
Resultaat
Bruggen Algemeen
€ 100,80
€ 89,55
€ 11,25
€ 10,52
€ 4,63
-€ 3,90
€ 133,13
€ 148,28
-€ 47,48
Hulpbruggen
€
8,10
€ 0,00
€ 8,10
€ 0,11
€ 6,83
€ 1,16
€
1,16
€
8,10
€ 0,00
Functievrij Maken
€
7,10
€ 0,00
€ 7,10
€ 0,00
€ 0,00
€ 7,10
€
7,10
€
7,10
€ 0,00
€ 116,00
€ 89,55
€ 26,45
€ 10,63
€ 11,46
€ 4,36 € 141,39 € 163,48
-€ 47,48
NB: kosten en verplichtingen functievrij maken zijn nog geregistreerd bij Bruggen algemeen.
Dekkingsbronnen (bedragen € x miljoen) per 31032021 SMF
VRA
MVP
K ONR
K&L
R&V
Overige
Totaal
Bruggen Alg toegekend
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 11,25
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 11,25
Bruggen Alg niet-toegekend
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 89,86
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 89,86
HulpBruggen toegekend
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,10
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 8,10
Functievrij Maken € 0,00 toegekend
€ 0,00
€ 0,00
€ 7,10
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 7,10
SMF: Stedelijk Mobiliteitsfonds | VRA: Vervoer Regio Amsterdam | MVP: Meerjaren Vervangingsprogramma Tramspoor K ONR: Krediet onrendabel | K&L: Kabels en Leidingen | R&V: Reserves en Voorzieningen.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 32 van 57
NB Het geraamde negatieve resultaat van - € 47,48 voor de
UKB naar eind 2021 betekent dat we langer op het voorberei-
gemeente en kabel- en leidingbedrijven is nog niet bepaald.
bruggen kent nog onzekerheden omdat er een schatting is
dingskrediet moeten werken. Daarom vragen we bij deze
De komende periode worden, zoals hierboven al beschreven,
gemaakt van de kosten voor het terugleggen van de kabels en
voortgangsrapportage een aanvullend voorbereidingskrediet
samen met Programma Bruggen en Kademuren optimalisaties
leidingen omdat een kostenraming hiervoor in deze fase nog
voor Bruggen en Straten tot eind 2021. Daarnaast is het ook
onderzocht om de kostenraming robuuster te maken.
niet gemaakt kan worden. Daarnaast is er nog geen kosten
nodig alvast een deel van het uitvoeringskrediet aan te
verdeling afgesproken met de kabel- en leidingbedrijven.
vragen, teneinde op tijd de werkzaamheden te kunnen
Voorbereidende uitvoeringswerkzaamheden
starten. Onderdeel daarvan is bijvoorbeeld het bestellen van
Om tijdig met de bruggen en de straten te kunnen beginnen
Voorbereiding bruggen in bouwteam
tramspoor waarvoor doorgaans een levertijd bestaat van
zijn de voorbereidende werkzaamheden ten aanzien van de
Voor de vernieuwing van de bruggen is een kredietreservering
meer dan een jaar.
hulpbruggen en het verleggen van de kabels en leidingen
gemaakt van € 116 miljoen, gebaseerd op een globale
gepland vanaf 2021. Daarvoor zijn bij de vorige voortgangs-
kostenraming uit 2019. Ten laste van deze kredietreservering
•
Engineeringskosten
€ 10,0 miljoen
rapportage voorbereidings- en uitvoeringskredieten vast
zijn de volgende kredieten beschikbaar gesteld:
•
Uitvoeringskosten
€ 1,7 miljoen
gesteld voor respectievelijk € 8,1 miljoen en € 7,1 miljoen.
•
Totaal
€ 11,7 miljoen
•
Voorbereidingskredieten van € 11,25 miljoen (raadsbesluit
Krediet hulpbruggen
2017/645 d.d. 29 juni 2017: € 1,350 miljoen en raadsbesluit 2019/343 d.d. 4 april 2019: € 9,895 miljoen),
Voorlopig Ontwerp raming Bruggen
Voor het realiseren van de hulpbruggen is de opdracht
voor het in bouwteamverband voorbereiden van de
De raming bij het voorlopig ontwerp is substantieel hoger dan
verstrekt aan de aannemers uit het bouwteam Bruggen en zijn
bruggen tot en met het uitvoerings- en kredietbesluit in
de eerste raming uit 2019. Vanwege de locatiespecifieke
de werkzaamheden inmiddels gestart. Naar verwachting
eind 2020.
complexiteit ten aanzien van het ontwerp van de bruggen
zullen de werkzaamheden binnen budget worden afgerond.
Uitvoeringskrediet van € 8,1 miljoen (raadsbesluit van 4
(doorvaarthoogte, monumentenstatus en maaiveldontwerp),
november 2020), voor het realiseren van de hulpbruggen.
de grote hoeveelheid kabels en leidingen in de bruggen en
Krediet functievrij maken
Uitvoeringskrediet van € 7,1 miljoen (raadsbesluit van 4
de uitdagingen ten aanzien van de leefbaarheid en bereik-
Het krediet voor functievrij maken is toegekend op basis van
november 2020), voor het realiseren van het functievrij
baarheid is gebleken dat de raming hoger is dan de raming
de informatie die eind 2020 beschikbaar was. In de raming
maken van de bruggen.
uit 2019. De eerste raming was een inschatting op basis van
zaten grote onzekerheden (zie ook vorige voortgangs
De restant reservering bedraagt € 89,55 miljoen.
een schetsontwerp gebaseerd op referentieprojecten zoals de
rapportage). In de afgelopen maanden is meer inzicht
Leidsebrug en brug 116 en kengetallen. Ondanks meerdere
verkregen in de omvang van het werk. Gebleken is dat het om
Voor de voorbereiding van de bruggen in bouwteamverband
optimalisaties komt de huidige kostenraming € 45 - 55 miljoen
nog meer kabels gaat dan gedacht, met nog complexere
was de aanname dat deze kredieten toereikend zouden zijn
hoger uit. Zoals hierboven aangegeven is er nog een mate
werkzaamheden en daardoor langere doorlooptijden. Dat zal
tot aan het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten
van onzekerheid over deze raming omdat een schatting
ook effect hebben op de kosten. De kosten voor het
van de corridor, dat in het tweede kwartaal van 2021 gepland
gemaakt moest worden van de kosten van het terugleggen
functievrij maken komen voor een belangrijk deel voor
stond voor besluitvorming in de gemeenteraad. Hierboven is
van de kabels en leidingen, het is nu nog niet mogelijk de
rekening van de kabel- en leidingexploitanten (eigenaren van
aangegeven dat we dit uitvoerings- en kredietbesluit eind
werkelijke kosten hiervoor te ramen. Ook de kostenverdeling
de kabels en leidingen). Maar afhankelijk van het type, de
2021 voorleggen, in plaats van juli 2021. Het uitstel van het
voor de werkzaamheden Kabels en Leidingen tussen
leeftijd van de kabels en leidingen en de regeling waaronder
• •
•
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 33 van 57
5.4 Planning ze vallen, is een deel van de kosten voor rekening van de
Mijlpalen
gemeente. We bereiden het werk voor in het bouwteam
•
Kabels en Leidingen, samen met de kabel- en leiding
Uitvoerings- en kredietbesluit hulpbruggen en functievrij maken bruggen: Q4 2020.
exploitanten en met de aannemers Van Gelder en Heijmans.
•
Start uitvoering functie vrijmaken: Q2 2021.
Voor de bouwteamfase (voorbereiding) is het werk aanbe-
•
Start uitvoering hulpbruggen Q1 2021.
steed voor circa € 0,6 miljoen.
•
Uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten: Q4 2021.
De komende tijd actualiseren we de raming voor het
•
Start uitvoering bruggen en straten: voor programma
functievrij maken. We brengen ook de kosten voor het
Oranje Loper wordt een herziene aanpak, fasering en
vervolgwerk aan de kabels en leidingen in beeld. Hiervoor is
uitvoeringsplanning gemaakt.
op 25 februari 2021 een zogenaamde wenstracéprocedure gestart. Bij het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten eind 2021 actualiseren we, indien dat nodig blijkt, het uitvoeringskrediet functievrij maken. Voor de voorbereiding van het terugleggen van de kabels en leidingen vragen we bij dit besluit een voorbereidingskrediet aan. Reden hiervoor is dat er nog onzekerheden bestaan voor het terugleggen van de ondergrondse infrastructuur qua hoeveelheid werk, benodigde uitvoeringsduur en benodigd budget. NB de budgetten voor vernieuwing van bruggen en functievrij maken vormen een geheel. De inhoud van het functievrij maken komt aan bod in het volgende hoofdstuk: project Kabels en Leidingen.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 34 van 57
5.5 Risico’s •
Er kan schade optreden aan belendingen, zoals
samenwerking bij de uitvoering van dit contract als eerste
aangrenzende kademuren, landhoofdwanden,
naar boven. Risico’s kunnen liggen op het gebied van
vleugelwanden, panden en funderingen tijdens uitvoering.
productverantwoordelijkheden en de verrekenwijze “open
Dit kan leiden tot stilstand, extra werkzaamheden, inzet
boek”. Beheersmaatregelen: met de aannemerscombina-
van een andere uitvoeringswijze, tijdelijk verminderde
tie is de samenwerking goed uitgewerkt maar mogelijke
bereikbaarheid. De staat van de belendingen zijn in beeld,
lessen worden gebruikt bij het maken van het uitvoe-
maar het kan zijn dat de staat toch slechter is dan
ringscontract van Bruggen & Straten.
verwacht. Beheersmaatregelen: Onderdeel van het bouwteam is Crux, een onafhankelijk bouwkundig bureau. Het bureau legt de staat vast, voert bouwkundige metingen uit en monitort de belendingen, voor en tijdens
Verloop risicoreservering (bedragen € x miljoen)
de uitvoering en geeft hiernaast advies over verschillende
Programmaplan
Huidige VGR
Aanwezige risicobuffer in prognose
€ 28,7
€ 27,2
Verwachtingswaarde benoemde risico’s
€ 22,0
€ 25,9
Restant risicobuffer onbenoemde risico’s
€ 6,7
€ 1,3
uitvoeringswijzen. Voor sommige kademuren worden al noodconstructies geplaatst. Bovendien wordt goed gekeken en met experts besproken wat te verzekeren is. •
Project Bruggen zal een Tijdelijke Buiten Gebruik Name (TBGN) ofwel een tramvrije periode aanvragen voor een bepaalde periode gedurende de werkzaamheden. Hierbij zijn omleidingsroutes noodzakelijk, waarbij één van de omleidingen de kruising met de Kinkerstraat is. Het kan gebeuren dat raakvlakproject Kinkerstraat de spoorvernieuwing op de kruising niet tijdig gereed heeft wat tot
•
vertraging van werkzaamheden bij Bruggen Oranje Loper
De risicobuffer in de kostenramingen is met de actualisatie van
kan leiden. Beheersmaatregelen: We voeren regelmatig
de ramingen aangepast. Daarvoor worden enerzijds de normen
gesprekken met zowel project Kinkerstraat, Stadsregie als
gehanteerd die binnen Amsterdamse infrastructurele projecten
GVB, ook op ambtelijk opdrachtgeversniveau. Hierin
gebruikelijk zijn (% objectgebonden, % objectoverstijgende
worden bindende afspraken gemaakt, zodat tijdens de
risicoreservering). Daarnaast zijn de gekwantificeerde risico’s
uitvoering omleidingsroutes mogelijk blijven.
(kans x gevolg) daar tegenover gezet, de zogenaamde
De voorbereidende werkzaamheden voor de hulpbruggen
benoemde risico’s. De verhouding benoemde risico’s versus
risico’s, bijvoorbeeld op het gebied van te verzekeren risico’s.
zijn gestart. Dit contract is het eerste uitvoeringscontract
aanwezige buffer dient in deze fase 70-30 te zijn. Uit de review
Daarom is de hoogte van de risicoreserve nog niet aangepast.
van het bouwteam bruggen en straten. Daarmee komen
van de kostenramingen en risicoreserves bleek dat er nog veel
De verwachting is dat bij het uitvoerings- en kredietbesluit de
eventuele kinderziektes t.a.v. de contractering en
te optimaliseren is in de omvang van de gekwantificeerde
juiste verhouding zal kunnen worden toegepast.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 35 van 57
Project Kabels en Leidingen
Nie
uwe
zijd
6. Project Kabels en Leidingen
s Voorburgwal
Raadhuisstra at
8
SINGEL
22
Raadhuisstraat tot Mercatorplein. De kabels en leidingen
leidingwerk in het maaiveld van de Raadhuisstraat en
liggen in de straten en bruggen en zorgen voor gas, water,
Rozengracht is de voorbereiding gestart. Op basis van het
stroom, telefonie en internet in een groot gebied. Voor we
huidige voorlopig ontwerp van de bruggen blijkt er te weinig
de bruggen kunnen vervangen, moeten we de kabels en
ruimte te zijn om alle kabels en leidingen weer terug te
leidingen hieruit halen en veiligstellen (het zogenaamde
leggen. In mei/juni 2021 wordt duidelijk wat de verschillende
‘functievrij maken’). Dit gebeurt via tijdelijke hulpbruggen
eisen aan het bruggenontwerp betekenen voor de ruimte
die naast de bruggen komen te liggen die we gaan
voor kabels en leidingen. Dan kunnen keuzes worden
vernieuwen. Als de bruggen zijn vernieuwd, gaan de kabels
gemaakt. De voorbereiding van het werk aan kabels en
en leidingen weer uit de tijdelijke hulpbruggen, terug naar
leidingen in de Jan Evertsenstraat en de De Clercqstraat start
de ‘echte’ bruggen. Als de straten worden aangepakt,
ook in mei/juni 2021.
KEIZERSGRACHT
63 PRINSENGRACHT
t
bruggen, als ze vernieuwd zijn, en voor het kabel- en
rach
kilometer aan kabels en leidingen op het traject van
106
eng
Voor het terugleggen van de kabels en leidingen in de
Roz
Project Kabels en Leidingen houdt zich bezig met de 200
HERENGRACHT
Mar
nixs
Nas
traa
sauk
t
ade
117 167
worden ook hier de kabels en leidingen verlegd en, waar nodig, vernieuwd. Het werk zal veel overlast geven voor de
de
aka
ost
108
C Da
De rcqs 135
e
kad
ijk erd Bild
t
traa
Belangrijkste aandachtspunt van dit project is voorlopig de
at
stra
k rdij
e Bild
Cle
omgeving, voor bewoners, ondernemers en het verkeer.
opgave van het verleggen van de kabels en leidingen uit de bruggen en het beheersbaar houden van de overlast voor de omgeving. Met name de enorme hoeveelheid kabels van KPN in het Centrum is hierbij cruciaal.
n Gale
Jan va t
nstraa
359
Jan stra
tsen
Ever
Kabels en leidingen
at
Mercatorplein
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 37 van 57
6.1 Voortgang KPN
verleggen van de kabels en leidingen voorbereid in een
aanbesteding de bestekken uitgewerkt, de plannen voor
De afgelopen periode stond in het teken van het voor
bouwteam. Na een aanbesteding met zes partijen is op
Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie
bereiden van de uitvoering. Veel aandacht ging hierbij uit naar
1 april 2021 de opdracht voor dit bouwteam gegund aan
(BLVC) gemaakt en ingediend bij de Werkgroep Werk in
hoe de enorme hoeveelheid KPN-kabels. Er ligt teveel om
2 aannemers: Heijmans Infra B.V. en Van Gelder Kabel-,
Uitvoering (WWU). De bodem is onderzocht en er is een
alles te kunnen verleggen. Dit zou bij een ongewijzigde en
Leiding- en Montagewerken B.V. Er zijn 2 aannemers gekozen
raamsaneringsplan opgesteld voor de hele oranje loper.
reguliere aanpak betekenen dat we enkele jaren extra nodig
vanwege de omvang van de opdracht en om te zorgen dat
Voor de uitvoering begint, maken we een integraal plan voor
zouden hebben. Die tijd hebben we niet. Bovendien is
meerdere partijen ervaring kunnen opdoen binnen Amster-
de leefbaarheid, optimaliseren we de bestekken, uitvoering
hiervoor geen ruimte in de grond. Intensief contact met KPN
dam. Dit is belangrijk met het oog op de grote vervangings-
en faseringen, bereiden we het werk voor, sluiten we
heeft geleid tot een plan waarmee allereerst het aantal kabels
opgave van bruggen en kades.
samenwerkingsovereenkomsten met de kabels- en leidingen-
wordt uitgedund en omgeleid. De kabels die niet meer in
partijen, bereiken we overeenstemming over de uitvoerings-
gebruik zijn worden vervolgens weggehaald (‘gesaneerd’). De
Voorbereidingen voor start uitvoering
kosten in het Bouwteam en verstrekken we de opdracht voor
kabels die overblijven worden verlegd naar de tijdelijke
Voor een snelle start van de uitvoering zijn al tijdens de
uitvoering.
hulpbruggen, tezamen met de andere kabels en leidingen. Het saneren en het uiteindelijke verleggen is een enorme klus. De afgelopen periode is gewerkt vanuit het idee dat er meer dan 140 KPN kabels in de bruggen op de Raadhuisstraat liggen (ter vergelijking: in een ‘normale stadsbrug liggen er ongeveer 10 kabels en leidingen in totaal). Recente inzichten en nader onderzoek bij KPN hebben echter opgeleverd dat er nog veel meer ligt, namelijk meer dan 200 kabels per brug. Iedere kabel bestaat uit tot wel 1.800 koperdraadjes, die allemaal handmatig gemeten en geknipt en/of weer gelast moeten worden. Deze nieuwe inzichten hebben ertoe geleid dat KPN een nieuwe uitvoeringsplanning heeft afgegeven, met veel langere doorlooptijden per brug. Gevolg hiervan is, zoals eerder aangegeven, dat programma Oranje Loper zijn fasering en planning moet herzien. De voorstellen hiervoor worden opgenomen in het UKB eind 2021.
Bouwteam Net als voor het vernieuwen van de bruggen en straten en de herinrichting van de Nieuwezijds Voorburgwal, wordt ook het
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 38 van 57
6.2 Omgeving
6.4 Geld
Het verleggen van de kabels en leidingen geeft veel overlast.
De budgetten voor het verleggen van kabels en leidingen zijn
De omgeving is breed geïnformeerd over de werkzaamheden
onderdeel van de budgetten voor bruggen. Zie hoofdstuk
die eraan komen en over hoe we in overleg met de omgeving
Bruggen.
proberen maatwerk te leveren om de overlast waar mogelijk zoveel mogelijk te beperken.
Klachten over trillingen
6.5 Risico’s
Afgelopen jaar zijn op 19 locaties rondom de bruggen
Onderstaande risico’s worden als de belangrijkste beschouwd:
mantelbuizen geplaatst. Dit zijn holle buizen onder de
•
Het risico dat de voorbereidende werkzaamheden van
trambaan en rijbaan, waardoor straks kabels van de ene kant
KPN niet tijdig zijn afgerond heeft zich voorgedaan.
van de weg naar de andere kant kunnen worden gebracht,
Zie Risico’s in hoofdstuk programmaniveau.
zonder dat daarvoor de straat open moet. Door enkele
•
De drukke complexe binnenstad en beperkte werkruimte
bewoners zijn sinds het aanbrengen van de mantelbuizen
voor het verplaatsen van de kabels en leidingen kunnen
klachten gemeld over trillingen. Ondanks het feit dat
zorgen voor klachten vanuit de omgeving over de
metingen hebben uitgewezen dat de trillingen en het geluid
methodiek en de duur. Het risico bestaat dat de hinderbe-
onder de normen blijft, hebben we verschillende acties
leving in geluid, stof en verkeer (bereikbaarheid) meer is
ondernomen. Omdat we vermoeden dat de trillingen worden
dan de omgeving vooraf verwacht. Dit leidt tot vermin-
veroorzaakt doordat zand onder het wegdek inklinkt, hebben
derd draagvlak. Beheersmaatregelen: Duidelijk toelichten
we verschillende malen het zand aangevuld en het wegdek
dat de hinder groot zal zijn, en aangeven wanneer we wat
hersteld. Ook hebben we de adviessnelheid op de Raadhuis-
doen. Daarnaast analyseren we welke werkzaamheden
straat verlaagd naar 30 kilometer/uur.
veel hinder geven en bedenken we wat we kunnen doen om deze specifieke hinder te beperken.
6.3 Planning
•
Tijdens de uitvoering kan een belangrijke kabel of leiding geraakt worden en/of dienen onbekende of loze kabels en leidingen verwijderd te worden. Bij een bestaande
Mijlpalen • • •
kabel of leiding is niet altijd voldaan aan de minimale
Uitvoerings- en kredietbesluit functievrij maken bruggen:
gronddekking. Ook kan deze niet op de voorgeschreven
Q4 2020.
diepte te liggen. Dit kan leiden tot onveilige situaties,
Uitvoerings- en kredietbesluit terugleggen kabels en
vertraging en extra kosten voor verwijdering. Beheers-
leidingen volgt na het wenstracé proces.
maatregelen: Maatregelenplan ter voorkoming van
Start uitvoering functie vrijmaken: Q2 2021.
graafschade en incidentenplan waarmee geoefend is, in samenhang met het V&G-plan.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 39 van 57
Project Raadhuisstraat Rozengracht
Nie
uwe
zijd
7. Project Raadhuisstraat - Rozengracht
s Voorburgwal
Raadhuisstra at
8
KEIZERSGRACHT
mensen wonen en werken, winkelen, uitgaan of doorheen
63
reizen. Er zijn o.a. voetgangers, fietsers, auto’s, taxi’s,
PRINSENGRACHT
trams en bussen. Het is er druk en er is te weinig ruimte Roz
voor alle soorten verkeer. Verkeersstromen zitten elkaar in
eng
de weg; onveilig en met een slechte doorstroming voor het
rach
OV tot gevolg. De openbare ruimte is rommelig, van lage
van de stad is een herinrichting nodig van de straat, van
t
kwaliteit en sluit niet aan bij de verblijfsfunctie. racebaan. Om de straten in te richten conform de ambities
HERENGRACHT
106
De Raadhuisstraat en de Rozengracht zijn straten waar
Omwonenden ervaren de straten als een gevaarlijke
SINGEL
22
Mar
nixs
Nas
traa
sauk
t
ade
117 167
gevel tot gevel. Project Raadhuisstraat en Rozengracht heeft de volgende
voetgangers. •
Het verbeteren van de doorstroming voor fietsers.
•
Het verbeteren van de doorstroming en betrouwbaarheid
135
e
kad
ijk erd Bild
t
traa
Het verbeteren van de doorloop- en verblijfsruimte voor
rcqs
•
at
stra
k rdij
e Bild
Cle
Het verbeteren van de verkeersveiligheid.
C Da
De
doelstellingen: •
de
aka
ost
108
van het ov. •
Het vergroten van de kwaliteit van de openbare ruimte.
n Gale
Jan va t
nstraa
359
Jan stra
tsen
Ever at
Mercatorplein
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 41 van 57
7.1 Voortgang De afgelopen periode stond in belangrijke mate in het teken
fietsstrook aan beide zijden en een zo breed mogelijk
weggedeelte, waardoor meer eenheid ontstaat in het
van participatie over de ontwerpen voor de herinrichting. De
trottoir. Langs de arcade tussen de Heren- en Keizersgracht
plein- en weggedeelte. Ook het doorzetten van de
planvorming is inmiddels zo goed als afgerond. De komende
komt een servicestrook met plek voor laden en lossen en
boomstructuur van het plein naar de weg, zorgt dit voor
periode staat in het teken van integratie van de maaiveld
fietsparkeren. Meer ruimte voor fiets en voetganger
meer samenhang in het geheel en een vergroting van de
ontwerpen met de ontwerpen van de bruggen. Samen met
betekent minder ruimte voor parkeren. Het merendeel van
pleinbeleving.
het bouwteam Kabels & Leidingen is in het eerste kwartaal
de parkeerplaatsen wordt opgeheven. Parkeervergunning-
van 2021 de wenstracéprocedure opgestart voor de
houders kunnen gebruik maken van de Rokingarage.
definitieve ligging van kabels en leidingen in de bruggen en het maaiveld.
•
Westermarkt •
Rozengracht • •
intensieve participatie met de omgeving. •
In het najaar van 2020 (november) hebben we allereerst in een online informatiebijeenkomst mensen geïnformeerd
In juli 2020 heeft de gemeenteraad het voorkeursontwerp
laatste eisen. Ook hier komt een servicestrook met ruimte
over de uitgangspunten voor een nieuwe inrichtingen van
voor de Rozengracht vastgesteld.
voor laden en lossen en fietsparkeren. Er komen 13 extra
de Raadhuisstraat en Westermarkt. Via de website konden
In het najaar van 2020 hebben we het voorkeursontwerp
bomen op de Westermarkt, zodat een groen bladerdak
verder uitgewerkt met een klankbordgroep van bewoners
ontstaat dat doorloopt tot de bebouwing. Bijzonder is dat
en ondernemers. Het ging hierbij specifiek om de
hier op de tramhalte ook bomen komen. Er blijft
inrichting van de strook tussen rijbaan en trottoir, de
voldoende ruimte voor gehandicapten. •
We verplanten 4 tot 5 bomen omdat deze in het nieuwe
mensen hierop reageren. •
Bij de ondernemers aan de Raadhuisstraat, Westermarkt en Rozengracht zijn de laad- en losbehoeften geïnventariseerd.
•
Met deze informatie als input is in verschillende klankbord-
40 fietsvakken, 24 laad- en losplekken in combinatie met
ontwerp midden op de toekomstige rijweg zouden
groepen met bewoners en ondernemers de indeling
parkeren en 4 plekken voor ondergrondse afvalcontainers.
komen te staan. Een van de bomen heeft aanrijschade en
gemaakt van de ‘servicestroken’ voor respectievelijk de
Het parkeergebied is uitgebreid met parkeerplekken in de
er wordt nog onderzocht of deze boom levensvatbaar is
Rozengracht, Raadhuisstraat en Westermarkt. Dit zijn de
parkeergarage Europarking, waar bewoners en onderne-
na verplanten.
stroken tussen rijbaan en trottoir waar ruimte is voor
Mensen in de omgeving hebben de wens geuit om het
bomen, laden- en lossen, fietsparkeerplaatsen, laden en
mers gebruik van kunnen maken. Hierdoor is meer ruimte
•
in de servicestrook beschikbaar voor fietsparkeren, groen,
pleingedeelte en het weggedeelte van de Westermarkt
een bankje of anderszins.
als één plein in te richten. Omdat het pleingedeelte nog
Raadhuisstraat •
Op de Westermarkt vernieuwen we de tramhalte zodat
De (uitgewerkte) ontwerpen zijn tot stand gekomen in
deze voor iedereen goed toegankelijk wordt, volgens de
zogenaamde servicestrook. In de servicestrook komen
•
Participatie
lossen en terrasjes. •
De voorstellen uit de klankbordgroepen plaatsten we
niet toe is aan een herinrichting (de bestrating is nog van
online en we nodigden mensen uit de brede omgeving uit
voldoende kwaliteit), is het niet verantwoord dit toe te
hierop te reageren.
In het najaar van 2020 hebben we voor de Raadhuisstraat
voegen aan onze werkzaamheden. Alleen het trottoir aan
op basis van uitgangspunten een ontwerp opgesteld en
de zuidzijde van het plein nemen we mee, omdat dit
in de uitgangspunten en uitwerking van de ontwerpen.
voorgelegd aan de omgeving. Het wegprofiel sluit aan op
onderdeel is van de verkeersruimte. Om wel tegemoet te
Van 10 november tot 15 december 2020 hebben de
dat van de Rozengracht en heeft een vrijliggende (deels)
komen aan de wens uit de omgeving, maken we
uitgangspunten en uitgewerkte ontwerpen online gestaan
verhoogde trambaan, een rijbaan met rijstrook en
specifieke materiaalkeuzes in de bestrating van het
en hebben mensen weer kunnen reageren.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 42 van 57
•
Alle informatie uit de participatie is waar mogelijk verwerkt
•
•
7.2 Omgeving
7.3 Planning
Op 15 maart 2021 was er een ‘afsluitende’ online
Specifiek voor de herinrichtingsplannen speelt de zorg om de
Mijlpalen
informatiebijeenkomst over het ontwerpproces voor de
bomen. Op de Rozengracht moet een boom gekapt worden.
•
Uitvoerings- en kredietbesluit: Q4 2021.
herinrichting. Tijdens deze bijeenkomst hebben we de
Deze boom staat in het nieuwe ontwerp op de fietsstrook en
•
Integratie in bouwteam bruggen en straten t.b.v.
ontwerpen gepresenteerd en het vervolgproces geschetst.
kan niet behouden of verplant worden. Op de Westermarkt
In maart 2021 heeft stadsdeel Centrum positief geadvi-
staan 5 bomen in het nieuwe ontwerp op de fietsstrook. Vier
seerd over de plannen voor de Raadhuisstraat, Wester-
van deze bomen worden verplant binnen het projectgebied.
herziene aanpak, fasering en uitvoeringsplanning
markt en de servicestrook voor de Rozengracht. Dit advies
De vijfde boom heeft aanrijschade en het is daardoor
gemaakt, naar aanleiding van de ontwikkelingen rond
leggen we in het Uitvoerings- en Kredietbesluit eind 2021
twijfelachtig of de boom verplantbaar is. Deze boom krijgt
KPN.
voor aan de gemeenteraad, tezamen met de ontwerpen,
hersteltijd en wordt nogmaals onderzocht op
uitgangspunten en een participatieverslag met daarin alle
verplantbaarheid.
realisatie: Q3 2021. •
Start uitvoering: voor programma Oranje Loper wordt een
resultaten uit de participatie.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 43 van 57
7.4 Geld Budget en realisatie (bedragen € x miljoen) per 31-07-2020 besluitvorming over de voorjaarnota 2021, die worden via de
Totale kosten raming RaRo
Nog toe te kennen budget
Toegekend budget
€ 18,3
€ 5,3
€ 23,7
Realisatie
Verplicht
€ 3,9
Rest budget
€ 0,1
Cost to PEW Complete
€ 1,5
€ 18,3
Resultaat
vaststelling van de begroting beschikbaar gesteld. De dekking komt uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds en uit de
€ 23,7
€0,0
nog vast te stellen bijdrage van Vervoerregio Amsterdam (VRA). Op basis van de bovenstaande prognose is de verwachting dat het project uitkomt met het voorbereidingsbudget tot het moment dat het uitvoerings- en kredietbesluit
Dekkingsbronnen (bedragen € x miljoen) per 31032021 SMF
VRA
MVP
K ONR
wordt verstrekt eind 2021.
K&L
R&V
Overige
Totaal
RARO toegekend
€ 11,20
€ 0,03
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 11,23
RARO niettoegekend
€ 0,00
€11,61
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,85
€ 0,00
€ 0,00
€ 12,46
Investeringskosten Ten behoeve van de voorjaarsnota 2021 is voor Rozengracht en Raadhuisstraat een geactualiseerde raming opgesteld op basis van het voorkeursontwerp (voor Rozengracht reeds bestuurlijk vastgesteld). De totale investeringskosten voor beide projecten vanaf PBI-fase 3 tot en met uitvoering zijn
SMF: Stedelijk Mobiliteitsfonds | VRA: Vervoer Regio Amsterdam | MVP: Meerjaren Vervangingsprogramma Tramspoor
geraamd op € 19,5 miljoen (respectievelijk € 7,0 miljoen en
K ONR: Krediet onrendabel | K&L: Kabels en Leidingen | R&V: Reserves en Voorzieningen
€ 12,5 miljoen). Samen met de € 4,2 miljoen voor fase 2 PBI zijn de totale verwachte kosten voor Raadhuisstraat en
Voorbereidingskosten
Rozengracht derhalve € 23,7 miljoen.
Voor de voorbereiding van de Rozengracht en Raadhuisstraat
Vanwege het verschuiven van het uitvoerings- en
gezamenlijk is € 5,3 miljoen beschikbaar gesteld via begroting
kredietbesluit naar eind 2021 is er (omdat Rozengracht
Dekking
en voorbereidingsbudgetten. Dit betreft onder andere
inmiddels in fase 3/4 van PBI zit) voor de verdere
De totale kosten van € 23,7 miljoen worden gedekt door SMF,
voorbereidingsbudgetten voor Raadhuisstraat én Rozengracht
voorbereiding van het ontwerp van de Rozengracht een
VRA en een bijdrage in K&L door de kabel- en leidingexploi
van € 1,8 miljoen en € 0,6 miljoen en een voorbereidings
aanvullend voorbereidingskrediet nodig van € 0,25 miljoen.
tanten. De beoogde dekking is als volgt:
budget van € 0,35 miljoen specifiek om het ontwerp Rozen-
Daarvoor wordt een besluit gevraagd bij de bestuurlijke
gracht uit te werken ten behoeve van het uitvoerings- en
behandeling van deze voortgangsrapportage. Voor de
Bijdrage derden (kabel- en leidingexploitanten) € 0,9 miljoen
kredietbesluit. Vervoerregio Amsterdam (VRA) draagt naar
verdere voorbereiding van Raadhuisstraat (zit nog in fase 2
Vervoerregio Amsterdam
€ 11,6 miljoen
verwachting circa € 2 miljoen bij aan de voorbereiding.
PBI) tot aan het uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en
Stedelijk Mobiliteitsfonds
€ 11,2 miljoen
Dit budget is voor circa € 4,2 miljoen voor fase 2 PBI en voor
Straten eind 2021 zijn middelen aangevraagd bij de
€ 1,3 miljoen voor fase 3/4 PBI.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 44 van 57
In het SMF is een meerjarige reservering gedaan voor Raadhuisstraat en Rozengracht. Met VRA is overleg gaande over een bijdrage in de voorbereidingskosten PBI-fase 2 en voor de realisatiekosten PBI-fase 3 t/m 5. We streven ernaar in oktober akkoord te krijgen van het Dagelijks Bestuur van VRA op de indicatieve bijdrage voor de planuitwerkingsfase. Een definitieve beschikking voor de realisatiefase volgt na het uitvoerings- en kredietbesluit.
7.5 Risico’s Voor project Raadhuisstraat en Rozengracht zijn de volgende risico’s op dit moment belangrijk: •
Genomen maatregelen om bomen te behouden werken niet, waardoor bomen op de Rozengracht tijdens de uitvoering als gevaarlijk worden gezien en toch nog vervangen moeten worden. Beheersmaatregelen: Het
Verloop risicoreservering (bedragen € x miljoen)
project houdt hier rekening mee door de werkzaamheden
VGR-I
VGR-II
Aanwezige risicobuffer in prognose
€ 4,94
€ 3,62
Verwachtingswaarde benoemde risico’s
€ 2,51
€ 1,94
Restant risicobuffer voor onbenoemde risico’s
€ 2,43
€ 1,68
onder toezicht van een boomspecialist uit te laten voeren, zodat direct maatregelen genomen kunnen worden. Extra onderzoeken doen naar passende maatregelen. Goede afstemming over het verleggen van de kabels en leidingen.
Ook voor Raadhuisstraat en Rozengracht zijn de risicoreser veringen gebaseerd op de normpercentages van Amsterdamse infraprojecten. De benoemde risico’s worden nog herzien in de optimalisatieslag rond de ramingen.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 45 van 57
8 Project De Clercqstraat - Jan Evertsenstraat
uwe
8. Project De Clercqstraat Jan Evertsenstraat
zijd
s Voorburgwal
Raadhuisstra at
8
SINGEL
22
HERENGRACHT
106 KEIZERSGRACHT
De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal
63
de Ruijterweg daartussen zijn straten waar veel mensen
PRINSENGRACHT
wonen, verblijven en doorheen fietsen, lopen of rijden met Roz
auto of tram. De straten bieden tussen de gevels beperkte
eng
ruimte voor al deze verkeersdeelnemers. Veel mensen
rach
ervaren de straten als onoverzichtelijk. De straten zijn lastig hoeveelheid fietsers. Ook stagneert de doorstroming van de tram, doordat de auto en tram dezelfde baan delen. Op de straten is weinig ruimte voor het laden en lossen.
t
over te steken en er is weinig ruimte voor de grote Mar
nixs
Nas
traa
sauk
t
ade
117 167
Dit leidt tot onveilige situaties en verkeersopstoppingen. De kruising Admiraal de Ruijterweg/Jan Evertsenstraat
108
staat bekend als blackspot, een gevaarlijke kruising.
Da
De rcqs 135
erd
Bild
ade
ijkk
t
traa
Clercqstraat – Jan Evertsenstraat anders inrichten. De
at
stra
k rdij
e Bild
Cle
Om deze knelpunten op te lossen, willen we het tracé De
e
kad
sta
Co
ambities voor dit project heeft de gemeenteraad op 3 april 2019 vastgesteld door de reikwijdte van het project te verbreden van het verbeteren van de tramdoorstroming naar een onderzoek naar een herinrichting van gevel tot gevel.
n Jan va straat
Galen 359
Jan stra
tsen
Ever at
8
Nie
Mercatorplein
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 47 van 57
8.1 Voortgang De afgelopen periode stond in het teken van participatie over
In de variant met fietsstraat in twee richtingen, is de auto
met name stad- uit op de De Clercqstraat en Jan
twee ontwerpen. Naar aanleiding van de participatie en de
te gast en rijdt de auto in principe achter de fietser. In
Evertsenstraat heeft meer verkeer tot gevolg op de
resultaten uit de verkeersproef en verkeersmodel hebben we
deze variant moet het aantal auto’s drastisch verminderen
ontsluitingswegen, met name Jan van Galenstraat. De
omdat het anders niet veilig is.
uitkomsten uit de proef en de zorg van de omgeving
In de variant met rijbaan met rij- en fietsstrook in twee
onderschrijven de uitkomsten uit het VMA. Omdat met de
De uitkomsten nemen we mee in het Uitvoerings- en
richtingen rijden auto’s en fietsers naast elkaar. De hoe-
variant met rijbaan met rij-/fietsstrook in twee richtingen
kredietbesluit eind 2021. Naast uitwerking van het ontwerp
veelheid rijdende auto’s hoeft niet persé omlaag.
het blackspot kruispunt niet kan worden opgelost en het
richten we ons de komende periode op de integratie van de
De rijbaan moet wel minimaal 4,50 breed zijn. Dit
teveel autoparkeerplaatsen kost, is op basis van boven-
ontwerpen bruggen en maaiveld, inclusief kabels en leidin-
betekent dat er minder ruimte overblijft voor ofwel de
staande uitkomsten uit de participatie een 3e ontwerp
gen. Met bouwteam Bruggen en Straten en bouwteam Kabels
trottoirs ofwel plaats om te parkeren, laden en lossen en/
gemaakt. Dit ontwerp combineert op toekomstbestendi-
en Leidingen werken we aan de aansluiting van de ontwer-
of groen. Om de minimale trottoirbreedte te kunnen
ge wijze de twee eerdere varianten, met een fietsstraat
pen, bovengronds en ondergronds. In het tweede kwartaal
halen, moeten in deze variant teveel parkeerplaatsen
stad-in en een rijbaan met rij- en fietsstrook stad-uit.
van 2021 starten we de wenstracéprocedure op voor de
verdwijnen. Omdat de parkeerdruk met name in Oud-
De fietsstrook kan op termijn, als de autointensiteit dit
definitieve ligging van kabels en leidingen in de bruggen en
West ter hoogte van de De Clercqstraat hoog is, is dit een
toelaat, met relatief kleine aanpassingen omgebouwd
het maaiveld.
probleem. Ook blijft minder ruimte over voor laden en
worden tot een fietsstraat. In dit combinatie-ontwerp kan
lossen, fietsparkeerplaatsen en groen.
het blackspotkruispunt alsnog veiliger worden ingericht
In het najaar van 2020 zijn we een intensief participatietra-
wordt er een minimum van 18 parkeerplekken op de De
elkaar niet meer blokkeren, dat voetgangers en fietsers
ject gestart over de uitgangspunten en ontwerpen en zijn
Clercqstraat opgeheven. Deze variant leggen we in het
meer ruimte krijgen, dat het blackspotkruispunt Jan
we een proef met tijdelijke verkeersmaatregelen gestart
tweede kwartaal 2021 voor aan stadsdeel West en aan de
Evertsenstraat/Admiraal de Ruijterweg veiliger wordt en
van 9 november 202 tot 18 januari 2021. De proef ging
omgeving.
dat de kwaliteit van de openbare ruimte, inclusief groen,
om vermindering van het autoverkeer op de De Clerc-
verbetert.
qstraat tot aan Mercatorplein met behoud van bestem-
Om de problemen op te lossen hebben we uitgangspun-
mingsverkeer. De proef diende om te onderzoeken hoe
Participatie, proef en verkeersonderzoek in najaar 2020
ten opgesteld en twee ontwerpen gemaakt. De uitgangs-
de omgeving de maatregelen zou ervaren (via enquêtes
•
punten betreffen het verlagen van de snelheid voor auto's
en gesprekken), welk gedrag het autoverkeer zou
naar 30 km/uur en fietsers en auto de rijweg laten delen.
vertonen (via schouwen) en of de buurt voldoende
Zo krijgen fietsers en voetgangers meer ruimte, kunnen
bereikbaar zou blijven (via tellingen). Parallel aan de proef
we de trambaan vrijliggend en verhoogd aanleggen en
is modelmatig verkeersonderzoek uitgevoerd in het
hun ervaring te delen via een enquête, voor en tijdens de
komt er meer ruimte voor voetgangers, laden en lossen,
Verkeersmodel Amsterdam (VMA).
proef. Op beide enquêtes hebben ca 1000 mensen
•
een derde ontwerp gemaakt, dat we in mei presenteren aan de omgeving. In juni vragen we advies aan Stadsdeel West.
•
•
Met de herinrichting willen we zorgen dat auto en tram
(fiets)parkeren en groen. Het delen van de rijweg door
•
•
•
mensen geïnformeerd over de uitgangspunten en de ontwerpen. •
De participatie en het Verkeersmodel Amsterdam (VMA)
fiets en auto kan op twee manieren: met een fietsstraat
hebben laten zien dat de variant met fietsstraat in
(auto te gast) of een rijbaan met fietsstrook.
2 richtingen niet wenselijk is. Vermindering van verkeer
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 48 van 57
Via de website en een online informatiebijeenkomst zijn
Tijdens de proef is aan 22.000 omwonenden gevraagd
gereageerd. •
Bewoners en ondernemers gaven aan voorstander te zijn van rustiger winkelstraten met een lagere
8.2 Omgeving
•
•
maximumsnelheid maar zorgen te hebben over de
De Bizzen en een aantal individuele ondernemers op met
verkeersdrukte op de ontsluitingswegen, met name de
name de De Clercqstraat waren niet blij met de proef in het
Jan van Galenstraat en Willem de Zwijgerlaan. Een aantal
najaar. Dit had mede te maken met de coronamaatregelen en
ondernemers gaf aan last te hebben van de ‘knip’ op brug
de lockdown in december 2020. We zijn regelmatig met de
108. Ook kwamen berichten binnen over sluiproutes.
Biz en ondernemers in gesprek geweest over de
In 2 klankbordgroepen (één voor De Clercqstraat/
verkeersmaatregelen van de proef, maar met name de
Admiraal de Ruijterweg en één voor de Jan
ondernemers rond brug 108 hadden weinig begrip voor de
Evertsenstraat) is in enkele sessies samen met bewoners
proef. We zijn met in achtneming van de coronamaatregelen
en ondernemers bedacht waar de plekken voor laden en
individueel met hen in gesprek gegaan.
lossen, fietsparkeren, autoparkeren, terrassen en zaken
Naast gesprekken over de herinrichting voeren we regulier
zoals bankjes en beplanting moeten komen. Deze functies
overleg met de ondernemers en Bizzen over de (aanstaande)
krijgen een plaats in de zogenaamde servicestrook, de
uitvoering in de omgeving van de bruggen en bespreken we
ruimte tussen rijbaan en trottoir.
welke maatwerk-oplossingen mogelijk zijn voor de
De terrassen werden nog ingevuld conform de huidige
ondernemers rond de bouwterreinen.
vergunningen. Gesprekken met individuele horecaondernemers vinden plaats zodra het ontwerp verder is uitgewerkt. Aan de hand daarvan wordt in
8.3 Planning
samenwerking met stadsdeel West en de ondernemers •
een terrassenplan opgesteld.
Mijlpalen
In mei 2021 presenteren we de resultaten van de
•
participatie via een online informatiebijeenkomst en is er via de website de mogelijkheid om te reageren op het
Bruggen en Straten Q3 2021. •
aangepaste ontwerpprofiel en de servicestrook, die iets gewijzigd is. •
Overdracht ontwerp maaiveld aan het Bouwteam Uitvoerings- en kredietbesluit Bruggen en Straten Q4 2021.
•
Start uitvoering bruggen en straten: voor programma
Om inzicht te geven in de standpunten van alle
Oranje Loper wordt een herziene aanpak, fasering en
stakeholders, leggen we alle resultaten uit de participatie
uitvoeringsplanning gemaakt.
vast in een participatieverslag, dat we aanbieden aan de gemeenteraad als we het integrale uitvoerings- en kredietbesluit voorleggen, in het laatste kwartaal van 2021.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 49 van 57
8.4 Geld Budget en realisatie (bedragen € x miljoen) per 31-03-2021 Totale kosten raming JE/DCQ
Nog toe te kennen budget
Toegekend budget
Realisatie
Verplicht
€ 30,04
€ 3,1
€ 1,94
€ 0,01
€ 33,2
SMF
VRA
MVP
K ONR
Rest budget
Cost to PEW Complete
€ 1,25 € 30,04
K&L
R&V
Resultaat
€ 33,2 Overige
€ 0,0 Totaal
JE-DC toegekend
€ 15,30
€ 0,05
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,00
€ 15,4
JE-DC niettoegekend
€ 0,00
€ 17,10
€ 0,00
€ 0,00
€ 0,70
€ 0,00
€ 0,00
€ 17,8
Voorbereidingskosten
Investeringskosten
Dekking
Voor de voorbereiding van de De Clercqstraat, Jan
Ten behoeve van de voorjaarsnota 2021 is voor De
De totale kosten van € 33,2 miljoen worden gedekt door
Evertsenstraat en het stukje Admiraal de Ruijterweg ertussen
Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de
SMF, VRA en een bijdrage in K&L door de nutsbedrijven.
straat is gezamenlijk € 3,1 miljoen beschikbaar gesteld via de
Ruijterweg ertussen een geactualiseerde raming 0pgesteld op
De beoogde dekking is als volgt:
begroting. Dit budget is voor circa € 2,5 miljoen voor fase 2
basis van het voorkeursontwerp. De totale investeringskosten
PBI en voor € 0,6 miljoen voor fase 3/4 PBI.
voor beide projecten vanaf PBI-fase 3 tot en met uitvoering
Bijdrage derden (kabel- en leidingexploitanten) € 0,7 miljoen
van zijn geraamd op € 30,6 miljoen (respectievelijk € 16,6
Vervoerregio Amsterdam
€ 17,2 miljoen
De dekking komt uit het Stedelijk Mobiliteitsfonds en uit de
miljoen en € 14,0 miljoen). Samen met de € 2,5 miljoen voor
Stedelijk Mobiliteitsfonds
€ 15,3 miljoen
nog vast te stellen bijdrage van Vervoerregio Amsterdam
fase 2 PBI zijn de totale verwachte kosten voor De
(VRA). Op basis van de bovenstaande prognose is de
Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de
In het SMF is een meerjarige reservering gedaan voor
verwachting dat het project uitkomt met het
Ruijterweg ertussen derhalve (afgerond) € 33,2 miljoen.
De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en het stukje Admiraal de
voorbereidingsbudget tot het moment dat het uitvoerings- en
Ruijterweg ertussen. Met VRA is overleg over een bijdrage in
kredietbesluit wordt verstrekt eind 2021.
de voorbereidingskosten PBI-fase 2 en in de realisatiekosten PBI-fase 3 t/m 5. We streven ernaar in oktober het akkoord te krijgen van het Dagelijks Bestuur van VRA op de indicatieve bijdrage in de planuitwerkingsfase. Een definitieve beschikking volgt na het uitvoerings- en kredietbesluit in de realisatiefase.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 50 van 57
8.5 Risico’s Voor project De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat zijn de volgende risico’s op dit moment belangrijk: •
Verloop risicoreservering (bedragen € x miljoen)
Op basis van de uitkomsten uit het participatietraject en het VMA onderzoek is een derde ontwerp naar voren gekomen. We vragen mensen in de omgeving in het tweede kwartaal van 2021 wat ze van dit ontwerp vinden. De omgeving heeft wel de eerdere ontwerpvarianten gezien maar deze variant nog niet. Risico is dat men negatief is over deze variant. Beheersmaatregelen: in de participatie horen we graag of de belanghebbenden
VGR-I
VGR-II
Aanwezige risicobuffer in prognose
€ 5,53
€ 5,72
Verwachtingswaarde benoemde risico’s
€ 0,70
€ 1,92
Restant risicobuffer voor onbenoemde risico’s
€ 4,83
€ 3,80
vinden dat deze variant een verbetering van de huidige
•
situatie is. Op basis van de uitkomsten van de participatie
Ook voor Jan Evertsenstraat en de De Clercqstraat zijn de
geeft het stadsdeel advies. Dit wordt meegenomen in
risicoreserveringen gebaseerd op de normpercentages van
de bestuurlijke besluitvorming.
Amsterdamse infraprojecten. De benoemde risico’s worden
Voor het terugleggen van de kabels en leidingen naar
nog herzien in de optimalisatieslag rond de ramingen.
de definitieve locaties in de De Clercqstraat en Jan Evertsenstraat wordt een wenstracéprocedure gestart, wat leidt tot een Definitief Tracé Akkoord (DTA). Dit wordt op basis van het combinatieontwerp uitgevraagd. Omdat het ontwerp voor de Jan Evertsenstraat en de De Clercqstraat nog niet bestuurlijk is vastgesteld kan het gebeuren dat dit nog wijzigt waardoor de wenstracéprocedure opnieuw gedaan moet worden, waardoor de DTA passend op het DO niet tijdig gereed is. Beheersmaatregelen: wenstracé is opgestart voor de corridor Raadhuisstraat tot Mercatorplein met de vraag aan kabel- en leidingbedrijven welke kabels en leidingen er in de toekomst verwacht worden. De kabel- en leidingbedrijven zijn op de hoogte van de stand van zaken Jan Evertsenstraat en De Clercqstraat. Door het bouwteam kabels en leidingen zijn hierover afspraken gemaakt.
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 51 van 57
Raakvlakken
9. Raakvlakken De omvang en duur van het programma Oranje Loper
Prinsengracht/ Rozengracht en de De Clercqstraat. Op de Jan
parkeerplekken te hebben opgeheven in 2025.
zorgen voor veel raakvlakken zijn met andere
Evertsenstraat komen spooraanpassingen ten behoeve van de
Het beleid is erop gericht het parkeren van auto’s in garages
gemeentelijke programma’s en projecten en met
halte Marco Polostraat en voor de oplossing van het black
te stimuleren. Parkeerplaatsen kunnen worden opgeheven
gemeentelijk beleid. In dit hoofdstuk geven we inzicht in
spotkruispunt Jan Evertsenstraat/Admiraal de Ruijterweg.
indien ná opheffing de parkeerdruk niet hoger is dan 90%. Bij
deze raakvlakken.
Oranje Loper is hierover doorlopend in gesprek met GVB en
een hogere parkeerdruk wordt, indien mogelijk, het parkeer-
MET.
gebied vergroot door inzet van parkeerplaatsen in garages, of
Programma’s
het vergunningenplafond moet worden verlaagd. Vergroting
Programma Bruggen en Kademuren
van het parkeergebied dient binnen een loopafstand van 800
Meerjaren Vervangingsprogramma Tramspoor
Een groot deel van de Amsterdamse kademuren en bruggen
meter te liggen. Er vindt actieve afstemming plaats over zowel
Het groot onderhoud aan het tramspoor wordt in een
is in slechte staat. Programma Bruggen en Kademuren stelt
de rijdende auto op de De Clercqstraat, Jan Evertsenstraat en
Meerjaren Vervangingsprogramma (MVP) door Metro en Tram
een overzicht op van bruggen en kademuren die in slechte
stukje Admiraal de Ruijterweg daartussen als voor de gehele
(MET) gepland. De technische staat van het spoor bepaalt
staat verkeren. In de westelijke grachtengordel is een aantal
Oranje Loper over de geparkeerde auto.
(gefaseerd) wanneer spoordelen aan vervanging toe zijn.
bruggen en kademuren aan vervanging toe. Deze worden op
Idealiter worden maaiveldherinrichtingen en brugvervangin-
korte termijn vervangen, of er worden gebruiksbeperkingen
gen gecombineerd met dit groot onderhoud. Programma
opgelegd. Zo vinden er in dit kader gelijktijdig met de
Oranje Loper staat in nauw contact met MET om de werk-
werkzaamheden van Oranje Loper ook werkzaamheden plaats
zaamheden op maaiveld en bruggen af te stemmen met het
op het Singel, Herengracht, Keizersgracht, Brouwersgracht,
MVP werk. Dat heeft als groot voordeel dat straten en
Kostverlorenkade en de Da Costakade. Er vindt intensieve
bruggen niet twee keer in korte tijd gestremd hoeven te
afstemming plaats tussen programma Oranje Loper en
worden en dat heeft uiteraard een financieel voordeel. Als
programma Bruggen en Kademuren om deze raakvlakken af
Oranje Loper werkzaamheden aan het spoor uitvoert waarop
te stemmen.
(binnen een periode van vijf jaar) groot onderhoud is gepland, dan vormen de gereserveerde middelen voor het MVP
Agenda Amsterdam Autoluw
dekking voor dit deel van de Oranje Loperprojecten.
Het coalitieakkoord uit 2018 bevat een aantal bestuurlijke
Andersom kan ook. Op de Rozengracht tussen de Wester-
ambities die deels vertaald zijn in concrete kaders en
markt en Lijnbaansgracht is bijvoorbeeld in de zomer van
belangrijk zijn voor de inrichting van de openbare ruimte van
2018 het spoor vervangen. Daarbij is het spoor direct op de
de binnenstad. In het bijzonder de Agenda Amsterdam
gewenste hoogte gelegd voor de herinrichting met een
Autoluw (vastgesteld in februari 2020) is belangrijk voor de
vrijliggende trambaan. Er staan spoorvervangingen in de
herinrichting van de straten van de Oranje Loper. Door het
planning op het kruispunt met de Marnixstraat en op enkele
vorige college werd al ingezet op het inperken van de
gedeeltes van de Raadhuisstraat (op de brug over het Singel,
mogelijke autoroutes in de stad en Agenda Autoluw bouwt
de brug over de Herengracht, de Westermarkt), de kruising
hierop voort. Het doel van de Agenda is om 7.000 tot 10.000
Concept Voortgangsrapportage Programma Oranje Loper | mei 2021 | pagina 53 van 57
Omgevingsprojecten
De Bilderdijkkade Noord wordt tot en met de zomer van
Clercqstraat. Het tweede deel van de werkzaamheden in de
De Oranje Loper wordt omringd door een aantal omgevings-
2021 heringericht. Hier vindt afstemming plaats over
Kinkerstraat zal later plaatsvinden. Over de precieze planning
projecten die op het gebied van ontwerp of bereikbaarheid
buurtcirculatie, ook in verband met de werkzaamheden die
vindt intensieve afstemming plaats.
raakvlakken hebben. In overleg met deze projecten stemmen
nog op de Kinkerstraat en Kostverlorenkade Noordoost zijn
we deze zaken op elkaar af. Het tijdvenster voor uitvoering
gepland.
waarbinnen de Oranje Loper prioriteit heeft gekregen, vormt
Eind 2021 t/m eind 2022 wordt de Westertoren gerestaureerd. Aan- en afvoer van grote materialen gebeurt mogelijk
een belangrijk beheersmaatregel voor raakvlakrisico’s. Het
Onder de Singelgracht komt een parkeergarage met 800
over onderdelen van de Oranje Loper en daarom vindt
gaat om de volgende projecten:
parkeerplaatsen. In deze garage worden op te heffen
hierover afstemming plaats.
parkeerplaatsen op maaiveldniveau gecompenseerd. De Project De Entree (waaronder de Prins Hendrikkade West) is
bovengrondse ruimte komt dan beschikbaar voor onder
Op de Groenmarktkade werkt men aan een herinrichting, tot
begin 2018 in uitvoering gegaan en duurt ongeveer vijf jaar.
andere groen, voetgangers en fietsers. De garage komt