Raadsbesluit2021-099D 5. BP Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Toelichting

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1

3 Inleiding

4

Aanleiding Doel bestemmingsplan Ligging plangebied en plangrens Geldende bestemmingsplannen Leeswijzer

4 5 5 7 8

Hoofdstuk 2

Het plangebied

9

2.1 2.2

Historie Planbeschrijving

9 10

Beleidskader

42

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

42 57 63 66

Milieuaspecten

82

Milieueffectrapportage Milieuzonering bedrijven Luchtkwaliteit Geluidhinder Bodemkwaliteit Externe veiligheid

82 82 84 88 90 94

Omgevingsaspecten

105

Verkeer en vervoer Water Archeologie en cultuurhistorie Natuur Duurzaamheid Kabels en leidingen

105 113 122 127 134 135

Juridische toelichting

138

Algemeen De bestemmingen

138 138

Economische uitvoerbaarheid

143

Inleiding

143

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

145

Voortraject Inspraak Vooroverleg Zienwijzen

145 148 148 148

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 Hoofdstuk 6 6.1 6.2 Hoofdstuk 7 7.1 Hoofdstuk 8 8.1 8.2 8.3 8.4

2

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Toelichting

3

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

In het Ontwikkelingsplan Zeeburgereiland (vastgesteld op 13 april 2005) zijn de eerste programmatische en financiële kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen voor het Zeeburgereiland beschreven en de te ontwikkelen deelgebieden gedefinieerd. In 2007 is er een verkavelingsplan gemaakt voor de Bedrijvenstrook. Veranderingen in het programma en een gewijzigde ontwikkelingsstrategie hebben ertoe geleid dat er anno 2020 een nieuw kader is gemaakt voor de Bedrijvenstrook. De interesse voor de bedrijvenstrook is groot, wat betekent dat ook het faciliteren van aanvragen weer actueel is. Om aan deze vraag tegemoet te komen, is besloten om een bestemmingsplan op te stellen als vertaling van het Stedenbouwkundig Plan Bedrijvenstrook Zeeburgereiland (2020). In de structuurvisie Amsterdam 2040 wordt het deelgebied Bedrijvenstook aangeduid als stadsverzorgend bedrijventerrein. De stadsverzorgende bedrijvigheid, draagt er in belangrijke mate toe bij dat de stad kan blijven functioneren als volwaardig leefmilieu. De stadsverzorgende bedrijvigheid is de smeerolie van de metropool. Door de verplaatsing van de grootschalige, milieuhinderlijke bedrijven van Zeeburgereiland, zoals de waterzuivering RI-Oost, naar elders, is er ruimte ontstaan om een nieuw stedelijk gebied te ontwikkelen dat goed aansluit bij de bestaande stad. Een stedelijk gebied met zowel ruimte voor wonen als werken.

De Bedrijvenstrook is een aanvulling hierop. Een stadsverzorgend bedrijventerrein dat past bij de ligging van de Bedrijvenstrook binnen de ring A10 en bij de transformatie van Zeeburgereiland naar hoogstedelijk gebied. De potentie van het Zeeburgereiland en daarmee ook de Bedrijvenstrook wordt grotendeels bepaald door de goede bereikbaarheid. Het Zeeburgereiland ligt binnen de ring A10 en is daardoor goed bereikbaar vanuit zowel de regio als de binnenstad. Deze bereikbaarheid is gelijk ook een aandachtspunt voor de Bedrijvenstrook. De Bedrijvenstrook heeft een hoge duurzaamheidsambitie. Primair wordt er ingezet op energieneutraliteit en het ontwikkelen op een natuurinclusieve en klimaatbestendige wijze. Als derde thema is circulariteit van groot belang. Naast dat het goed is voor milieu en klimaat draagt het ook bij aan ruimtelijke kwaliteit en dus een prettige werkomgeving. De samenwerking tussen bedrijven, onderling en als collectief, wordt gestimuleerd voor meer sociale cohesie, uitwisseling van kennis, goederen, energie, circulariteit, afval en collectief beheer. De ontwikkelstrategie voor de Bedrijvenstrook is een geleidelijke ontwikkeling over circa 10 jaar. Een deel van de kavels is zo goed als bouwrijp, een deel van kavels wordt anno 2020 bouwrijp gemaakt en een deel moet nog bouwrijp gemaakt worden.

4

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

1.2

Doel bestemmingsplan

Voorliggend bestemmingsplan vormt het juridisch planologisch kader voor de ontwikkeling van de Bedrijvenstrook. Toekomstige aanvragen voor omgevingsvergunningen worden aan dit bestemmingsplan getoetst. Met het bestemmingsplan wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de wijze van bestemmen van andere actuele bestemmingsplannen om te komen tot uniformiteit in regels. Met dit bestemmingsplan wordt tevens vorm gegeven aan de Amsterdamse wens om te komen tot digitaal raadpleegbare en uitwisselbare bestemmingsplannen. Dit bestemmingsplan is de juridisch planologische vertaling van het Stedenbouwkundig Plan Bedrijvenstrook Zeeburgereiland (vastgesteld door de gemeenteraad op 2 juli 2020).

1.3

Ligging plangebied en plangrens

Het Zeeburgereiland met daarop de Bedrijvenstrook is een binnenstedelijke locatie aan de ring van Amsterdam (A10). Het eiland ligt tussen het Oostelijk Havengebied en IJburg. Het is een belangrijke schakel op de verstedelijkingsas Centraal Station - IJburg. De begrenzing van het plangebied wordt gevormd door de IJburglaan aan de zuid-westzijde en Bob Haarmslaan aan de westzijde. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door de A10 en aan de noordzijde door het Buiten IJ.

5

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Ligging plangebied (bron: maps.google.nl)

6

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Ligging plangebied in de nabije omgeving (bron: maps.google.nl)

Begrenzing plangebied

1.4

Geldende bestemmingsplannen

In het gebied van het voorliggende bestemmingsplan zijn momenteel de volgende bestemmingsplannen van kracht: 1.

2.

Bestemmingsplan Zeeburg - Schellingwoude; vastgesteld op 26 april 1978, goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van provincie Noord Holland op 11 september 1979 en onherroepelijk sinds 24 mei 1984; Facetherziening zonebesluit Oostelijk Havengebied-Zeeburg; vastgesteld op 7 juli 2010 7

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

3.

en onherroepelijk op 3 september 2010; Zeeburgereiland RI-Oost; vastgesteld op 30 september 2009 en onherroepelijk op 2 maart 2010.

De facetherziening heeft betrekking op de geluidzone - industrielawaai van het industrieterrein Cruquius en het uitbreiden van de regels met betrekking tot strijdig gebruik. Bestemmingsplan Zeeburgereiland RI-Oost heeft betrekking op de oever van het Buiten-IJ.

1.5

Leeswijzer

Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende regels, vergezeld van een toelichting en bijlagen. De regels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. In de toelichting is een beschrijving van het plangebied opgenomen en zijn de aan het plan ten grondslag gelegen keuzes en beleidsuitgangspunten beschreven. De toelichting bestaat uit 8 hoofdstukken. Hoofdstuk 2 beschrijft de bestaande ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied en geeft aan welke ontwikkelingen zijn beoogd in het plangebied. De voor het plan relevante beleidsuitspraken van rijk, provincie en regio en het eigen gemeentelijke beleid zijn in hoofdstuk 3 beschreven. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verschillende milieuaspecten en hoofdstuk 5 behandelt de overige relevante omgevingsaspecten. Een toelichting op de juridische systematiek, met een omschrijving van de afzonderlijke bestemmingen is beschreven in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 wordt de economische uitvoerbaarheid beschreven en in hoofdstuk 8 de maatschappelijke uitvoerbaarheid en de te doorlopen procedures.

8

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Hoofdstuk 2

Het plangebied

In dit hoofdstuk is de ruimtelijke structuur van het plangebied beschreven aan de hand van de historische ontwikkeling, de huidige situatie en de nieuwe ontwikkelingen. Aandacht is besteed aan functies zoals bedrijven, (commerciële) voorzieningen en structuren zoals de beoogde bebouwingsstructuur van het plangebied.

2.1

Historie

Het ontstaan van het Zeeburgereiland is in feite het gevolg van de aanleg van de Oranjesluizen en het Amsterdam-Rijnkanaal. De sluizen vereisten namelijk de aanleg van een strekdam richting IJmeer, die later de noordelijke dijk van het Zeeburgereiland zou worden. De westelijke dijk van het eiland ontstond toen het Amsterdam-Rijnkanaal (destijds het Merwedekanaal) werd gegraven. Rond 1900 is ook de zuidelijke dijk aangelegd, waardoor een driehoekig baggerdepot ontstond. Toen het depot eenmaal was gevuld, was er sprake van het destijds genoemde Eiland Zeeburg. De historie van het Zeeburgereiland is die van een typische ‘rafelrand’ van de stad, met door de tijd heen allerlei activiteiten die elders in de stad niet gewenst waren: een marinevliegkamp, een Luftwaffe basis voor watervliegtuigen, camping, artistieke enclave, hondentrainingsveld, volkstuinen, asielzoekerscentrum en tot 2005 de rioolwaterzuiveringsinstallatie RI-Oost. In de Sportheldenbuurt zijn de silo’s en slibvijzelgemalen opgenomen in het plan. De dijkhuisjes blijven in het plan voor de Sluisbuurt bestaan. In de Baaibuurten zijn nog een wachtershuis, contouren van oude loodsen, enkele Duitse bouwwerken en het schuifhuis van de Syphonsluis zichtbaar. In de planvorming voor de Baaibuurten zullen deze elementen worden behandeld. De dijklichamen worden gezien als waardevolle elementen voor het eiland als geheel.

De dijken zijn de kaders voor het eiland met elk hun eigen kwaliteiten. Ondanks dat er op Zeeburgereiland oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden is het niet aannemelijk is dat er nog (restanten van) explosieven aanwezige zijn. In de na-oorlogse periode hebben er diverse werkzaamheden plaatsgevonden waarbij de grond dusdanig is geroerd dat het niet aannemelijk is dat er (restenten van) explosieven aanwezig zijn. Dijken In de loop van de jaren werd het Zeeburgereiland steeds meer een knooppunt van verkeerswegen die het eiland in stukken hebben gesneden. Dat maakte het onmogelijk om het eiland als één samenhangend gebied te ontwikkelen. Daarom is en wordt dat nu per buurt gedaan, beginnend met de (meer inzichzelf gekeerde) Sportheldenbuurt en de Sluisbuurt. De drie dijken hebben de potentie om de samenhang te herstellen, elke dijk vanuit zijn eigen karakter: 9

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

De westelijke dijk langs de mond van het Amsterdam Rijnkanaal is onderdeel van een groene recreatieve route richting de Oranjesluizen, met zicht op de stad en het weidse water van het IJ; De zuidelijke dijk ligt aan een kleine waterkom, heeft een intiemer karakter en wordt gekenmerkt door woonboten langs de oever. De dijk wordt opgewaardeerd naar primaire waterkering en krijgt daarmee een nieuwe inrichting die gericht is op recreatie; De noordelijke dijk is meer functioneel en stenig van karakter. Hier is een wijds zicht op het open water van het buiten-IJ en het landschap van Noord. Vanaf 2022 wordt de primaire waterkering verlegd van de westelijke naar de zuidelijke dijk en wordt het binnenwater van het eiland aangesloten op het binnen-IJ. Het is vooral de westelijke dijk die ruimtelijk de meeste betekenis heeft; met zijn groene karakter, aanlanding op de Oranjesluizen, en het weidse uitzicht op stad en water. Toekomst Het Zeeburgereiland verandert in gestaag tempo van een rommelige stadsrand tot een volwaardige stedelijke locatie. De huidige ontwikkelingen in de Sportheldenbuurt laten zien dat er veel belangstelling is voor wonen op het Zeeburgereiland. En met de Sluisbuurt krijgt het eiland een buurt met hoogstedelijk karakter. In de toekomst heeft het eiland ca. 20.000 bewoners.

Waar mensen wonen moet ook ruimte zijn voor mensen om te werken, hun auto te laten repareren en voor voorzieningen en bedrijven die hun diensten aan de stad kunnen aanbieden. Dergelijke bedrijven en voorzieningen die niet zijn te combineren met woningbouw omdat ze in een hogere milieucategorie vallen kunnen terecht op Bedrijvenstrook Zeeburgereiland. Dit vraagt wel om goede verbindingen tussen de buurten. De Zuiderzeeweg en vooral de IJburglaan en de A10 vormen voor langzaam verkeer nog een grote barrière. Dit moet in het kader van de ontwikkeling van de Baaibuurten en de Oostpunt verder uitgewerkt worden.

2.2

Planbeschrijving

2.2.1

Doelstelling en ambities

De Bedrijvenstrook moet een bedrijventerrein worden dat past op de schaal en in het beeld van Zeeburgereiland, dat voorziet in de behoefte van Zeeburgereiland en IJburg en waarbij alles op acceptabele fiets- en loopafstand is. Een bedrijventerrein dat modern is en past bij de ambities van dit gemeentebestuur: energieneutraal, circulair, natuurinclusief en klimaatbestendig. Bovenal moet er een prettige omgeving ontstaan voor alle gebruikers. Op de Bedrijvenstrook moet ingezet worden op intensief ruimtegebruik, op bedrijvigheid die niet footloose en/of heel grootschalig is, maar gedifferentieerd en op bedrijvigheid die gebonden is aan deze locatie omdat bijvoorbeeld de klanten in de omgeving te vinden zijn. Criteria Het programma en verkaveling voor de Bedrijvenstrook staat nog niet precies vast. Op basis van resultaten uit vooronderzoek en het beleid in de Structuurvisie worden een aantal mogelijke programmaonderdelen benoemd. Voor geïnteresseerde bedrijven geldt dat die moeten voldoen aan de volgende criteria: Het dient stadsverzorgende bedrijvigheid te betreffen; De beeldkwaliteit dient voldoende te zijn; Het ruimtegebruik is intensief; Aantoonbare minimale verkeersaantrekkende werking; 10

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Duurzaam karakter. Deze criteria worden nog nader uitgewerkt in een afwegingskader en concrete bouwregels voor de kaveluitgifte en tenders. Bedrijven Er is ruimte voor in totaal ruim 76.000 m2 bvo voor kleine en middelgrote stadsverzorgende bedrijven (ambachten, bouwbedrijven, onderhoud en reparatiebedrijven, afval- en reinigingsdiensten, groothandels en toeleveranciers) en een bouwmarkt. Als gevolg van eerdere besluitvorming en contracten zijn onderdeel daarvan ruimtereserveringen voor een gebouwde P+R (600 auto en 20 touringcarplekken), een Hulpwarmtevoorziening, een recyclepunt (max. 10.000 m2 bvo) en een Politiebureau (basisteambureau 1.600 m2 bvo). Ook is ook een buurtmoestuin gerealiseerd (2020). De vrije ruimte voor stadsverzorgende bedrijven en de bouwmarkt is maximaal ruim 33.000 m2 bvo. De Bedrijvenstrook is geschikt voor kleinschalige (100 tot 250 m2 bvo) en middelgrote (tot 6.000 m2 bvo) bedrijvigheid met een maximale milieucategorie 3.2. Op de Bedrijvenstrook wordt circa 4 ha grond uitgegeven in erfpacht. Doordat er gekozen is voor variatie in verschijningsvorm, grootte van kavels en ontwikkelingsstrategie (zelfbouw, bedrijfsverzamelgebouw, etc.), zal het gebied aanspreken bij een grote groep ondernemers. Door een divers kavelaanbod worden de risico’s gespreid wat de levensvatbaarheid van het gebied ten goede komt.

Omdat het beleid zoals beschreven in de Structuurvisie uitgaat van het bouwen in een hoge dichtheid op stadsverzorgende bedrijventerreinen wordt het bouwen in meerdere lagen mogelijk gemaakt. Stedenbouwkundig is een hogere dichtheid gewenst om een stedelijk karakter te creëren. Door functies te stapelen kunnen kavels dichter worden bebouwd en de grond zo effectief mogelijk worden gebruikt. Lichte productie kan op een verdieping worden geplaatst. Gebouwen moeten hiervoor geschikt worden gemaakt. Door eisen voor hogere verdiepingshoogtes en ruimte voor goederenliften in de bouwenveloppen op te nemen kunnen initiatieven getoetst worden. Ook kantines en ondergeschikte kantoorruimtes kunnen op een eerste of hogere verdieping. Op basis van de gemeentelijke Bedrijvenstrategie (zie hoofdstuk 3) wordt uitgegaan van een 70% bedrijfsruimte en maximaal 30% kantoor (behorende bij het bedrijf) per ontwikkeling of erfpachter. Hoofdopzet Bedrijvenstrook De Bedrijvenstrook is binnenstedelijk gebied onder andere vanwege de ontwikkelingen op het Zeeburgereiland. Schaarse en daarmee dure ruimte vragen om een intensief gebruik van de grond. Er dient in de rooilijn gebouwd te worden zodat de scheiding tussen openbare ruimte en uitgegeven terrein helder is gedefinieerd. Zo ontstaat een duidelijke opzet van straten waartussen uitgeefbare kavels liggen met een grote variatie in kavelmaten.

De variatie in kavelgrootte en de gunstige ligging aan de A10 en op korte afstand van het centrum en IJburg zijn goede uitgangspunten voor een goed functionerend stadsverzorgend bedrijventerrein. Mede vanwege de ligging nabij het woongebied de Sportheldenbuurt ligt bij het ontwerp voor dit bedrijventerrein de nadruk op de ontwikkeling van een gebied met een groene, duurzame en aantrekkelijke uitstraling in een sociaal veilige omgeving. Door de hoofdstructuur van de Sportheldenbuurt door te zetten ontstaan er visuele verbindingen tussen de gebieden waarmee de Bedrijvenstrook en de Sportheldenbuurt stedenbouwkundig een geheel vormen. Er zijn al enkele, voornamelijk gemeentelijke, initiatieven waarvoor ruimte is gereserveerd op 11

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

de Bedrijvenstrook. De overige kavels zullen in tender of 1 op 1 worden uitgegeven. Er wordt voorang verleend aan bedrijven in transformatiegebieden mits deze passen binnen het nog nader op te stellen afwegingskader. Structuur Vanuit de Sportheldenbuurt worden twee structurerende zichtlijnen, de Faas Wilkesstraat en de EefKamerbeekstraat, doorgetrokken tot in de Bedrijvenstrook. Deze lijnen vormen de hoofdstructuur van de openbare ruimte, waardoor drie bouwvelden ontstaan. Door dezelfde straatprofielen en openbare ruimte inrichting als in de Sportheldenbuurt toe te passen, ontstaat er samenhang tussen beide gebieden. De bouwvelden die overblijven tussen de twee zichtlijnen kunnen opgedeeld worden in nader te bepalen eenheden. De genoemde indeling van de kavels is dan ook indicatief.

structuur Sportheldenbuurt doorzetten Korrelgrootte De Bedrijvenstrook biedt door een groote variatie aan korrelgrootte ruimte aan verschillende bedrijven. Op de Bedrijvenstrook kunnen kavels van ca 100m2 tot ca 9.000m2 worden uitgegeven. In de verkaveling moet de variatie terugkomen. De verschillende maten kavels zijn niet gezoneerd maar worden gemengd door het gebied. Daarbij wordt wel de grootste ruimtevragers aan de zijde van de A10 geplaatst. Groenstrok en Langs de kavels aan de Faas Wilkesstraat en de Anthonie van Akenstraat worden groenstroken aangelegd die onderdeel zijn van de openbare ruimte. In profiel sluit dit aan op de Sportheldenbuurt. De groenstrook is hier specifiek bedoeld voor vergroening van de Bedrijvenstrook en draagt bij aan een natuurinclusieve en klimaatbestendige ontwikkeling van de Bedrijvenstrook. Milieucategorie Voor de gehele Bedrijvenstrook worden bedrijven met een maximale milieucategorie van 3.2 toegestaan. Op basis van de VNG brochure Bedrijven en milieuzonering kan het hele Zeeburgereiland worden aangemerkt als gemengd gebied. Dit door de nabijheid van de IJburglaan, scheepvaartroutes op het Amsterdam- Rijnkanaal en het Buiten IJ, de A10, en 12

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

de niet-woonfuncties die het geldende bestemmingsplan toe laat in de Sportheldenbuurt.

afstand bedrijven tot Sportheldenbuurt Voor een gemengd gebied kunnen richtafstanden worden gehanteerd zoals in onderstaande tabel zijn weergegeven.

richtafstanden op basis van VNG Brochure Bedrijven en milieuzonering

13

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

2.2.2

Programma en initatieven

De bedrijvenstrook betreft mede vanwege de ontwikkelingen op Zeeburgereiland een binnenstedelijk gebied. Gebouwen worden in de rooilijn gebouwd zodat de scheiding tussen openbare ruimte en uit te geven terrein is gedefinieerd. Voor de kavelmaten is gekozen voor een grote variatie (ca. 100m² tot ca. 9.000m²). Voor een aantal ontwikkelingen is reeds ruimte op het Bedrijventerrein gereserveerd (zie hieronder). Het gaat om een parkeergebouw (P+R), een politiebureau, een gebouw voor de hulpwarmtevoorziening, een bestaand tankstation, een recyclepunt en een moestuin. Voor de Bedrijvenstrook ligt de nadruk op een gebied met een groene, duurzame en aantrekkelijke uitstraling in een sociaal veilige omgeving. Voor de bedrijvenstrook is gekozen om de hoofdstructuur van de Sportheldenbuurt door te zetten. Dit zijn de Faas Wilkestraat en de Eef Kamerbeekstraat. Hierdoor ontstaan er visuele verbindingen tussen de gebieden waarmee de Bedrijvenstrook en de Sportheldenbuurt stedenbouwkundig één geheel vormen. De lijnen vormen de hoofdstructuur van de openbare ruimte, waardoor drie bouwvelden ontstaan. Door dezelfde straatprofielen en openbare ruimte inrichting als in de Sportheldenbuurt toe te passen, ontstaat er samenhang tussen beide gebieden. De bouwvelden die overblijven tussen de twee zichtlijnen kunnen opgedeeld worden in nader te bepalen eenheden.

De genoemde indeling aan de kavels is dan ook indicatief. De kleine kavels krijgen naar verwachting een plek in het middelste bouwveld aan de zijde van de Sportheldenbuurt. Langs de Faas Wilkestraat en de Anthonie van Akenstraat worden groenstroken aangelegd die onderdeel zijn van de openbare ruimte. Dit sluit aan op de Sportheldenbuurt. De groenstrook is hier specifiek bedoeld voor vergroening van de Bedrijvenstrook en draagt bij aan een natuurinclusieve en klimaatbestendige ontwikkeling van de Bedrijvenstrook. Initiatieven op de Bedrijvenstrook De Bedrijvenstrook Zeeburgereiland is een van de weinige plekken in Amsterdam waar nog kavels voor bedrijven beschikbaar zijn. Er is veel vraag en het is daarom zaak zorgvuldig om te gaan met de uitgiften. Naast bedrijven hebben ook veel gemeentelijke diensten en (nuts)voorzieningen interesse in de Bedrijvenstrook. Uit recent onderzoek van de STEC groep (2018, zie ook hoofdstuk 3) blijkt daarnaast dat er een flink tekort aan bedrijfsruimten in en rond de stad zal ontstaan, als gevolg van de woningbouwopgave op bedrijventerreinen. 15 bedrijventerreinen zijn genomineerd om tot woon-werkwijk te transformeren. Met name de grotere (>2.000 m2) (en verkeersintensieve) bedrijven zullen in de moeilijk in woon-werkwijken geïntegreerd kunnen worden.

Om aan ambities zoals de inclusieve stad (een baan voor iedereen, op ieder opleidingsniveau), de energietransitie, de duurzame bevoorrading en Amsterdam autoluw tegemoet te komen is het noodzakelijk om voldoende ruimte voor deze bedrijvigheid te behouden op strategische en bereikbare plekken in de stad. De Bedrijvenstrook Zeeburgereiland is ook een kansrijke plek voor perifere detailhandel (PDV) gericht op de consument uit het verzorgingsgebied Zeeburgereiland, IJburg, wellicht Indische buurt en Zeeburg. Er komt een Recyclepunt en het geheel maakt het geschikt voor de wat grotere klus. Het terrein is minder geschikt voor een cluster gericht op de professionele markt, daarvoor is de schaal te klein. Omdat solitaire locaties (te) weinig aantrekkingskracht bieden op zichzelf, is enige clustering wel gewenst. Omdat er zodanig weinig ruimte is voor bedrijven aan de oostkant van de stad, zal de Bedrijvenstrook 14

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Zeeburgereiland mogelijk een pilotlocatie worden voor gestapelde bedrijvenfuncties. Daarbij moet rekening worden gehouden met de beperkte verkeerscapaciteit van o.a. de IJburglaan. Uitgangspunt voor het bestemmingsplan is het mogelijk maken van een combinatie van enkele PDV concepten (max 6.000 m2 bvo), waarin ruimte is voor één volwaardige bouwmarkt van 2.000-5.000 m2 bvo, aangevuld met enkele kleinere PDV-zaken (250-500 m2 bvo) en/of bedrijven die goed passen in het cluster zoals een meubelmaker, groothandel voor tegels/ houthandel. Voor het programmaprofiel van de Bedrijvenstrook en voorliggend bestemmingsplan zijn daarnaast de volgende conclusies relevant: Intensief ruimtegebruik is uitgangspunt vanwege de binnenstedelijke ligging; Ruimtereserveringen voor de HWV (hulpwarmtevoorziening), het parkeergebouw, recyclepunt en politiebureau respecteren; Verder aan te vullen met kleine en middelgrote stadsverzorgende bedrijven (ambachten, bouwbedrijven, onderhoud en reparatiebedrijven, afval- en reinigingsdiensten, groothandels en toeleveranciers) en een bouwmarkt; Om het bedrijventerrein goed in te passen op deze plek, is vanuit de participatie in het kader van het Stedenbouwkundig Plan Bedrijvenstrook Zeeburgereiland het idee naar voren gekomen om kleinschalige commerciële functies (ca.

250 m2), zoals horeca en/of een sportvoorziening en een broedplaats, met goedkope makersruimtes, mogelijk te maken. Spreiding van deze commerciele voorzieningen op de Bedrijvenstrook is gewenst met het oog op de functiemenging en levendigheid in het gebied. Het bestemmingsplan faciliteert deze commerciele functies door zones aan te geven waar deze functies toelaatbaar zijn. Het gemeentelijk zwembadbeleid biedt ruimte aan private initiatieven. Er is een toenemende behoefte aan plekken voor leszwemmen en er ontstaan ook steeds meer partijen die dit als product aanbieden.

15

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

zoekgebieden voor horeca en sport (blauwe zones) Het grootste deel van de vraag naar bedrijfsruimte betreft bedrijven uit transformatiegebieden, die verplaatsen vanwege de verdichting en woningbouw. Op basis van een nog nader op te stellen afwegingskader worden bedrijven definitief geselecteerd en start een één-op-één traject. Kriterion Het tankstation Kriterion is al jaren op de Bedrijvenstrook gevestigd en is onlangs uitgebreid met een wasstraat, wasboxen en snellaadstations voor elektrische voertuigen. De LPG installatie is verwijderd. De ondergeschikte detailhandel blijft behouden. Hulp Warmte Voorziening (HWV) Een ruimtereservering voor de HWV maakt onderdeel uit van de stadswarmteovereenkomst Zeeburgereiland en is nodig om pieken in de warmtevraag op te vangen en bij storingen aan de warmtevraag te kunnen voldoen. Het gereserveerde kavel biedt voldoende ruimte voor deze voorziening. 16

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Basisteam Bureau Politie De politiebureaus op de IJburglaan en de Balistraat gaan fuseren en zoeken een nieuwe locatie. De Bedrijvenstrook ligt tussen de twee locaties in en de politie kan optimaal gebruik maken van de uitvalroutes die het Zeeburgereiland heeft. De planvorming is in een vergevorderd stadium. Start bouw is gepland in Q4 2020. Recyclepunt De Gemeente heeft de ambitie om de afvalpunten op termijn te transformeren tot recyclepunten. In deze strategie worden recyclepunten zo gepositioneerd dat de dienstverlening naar de burgers (beter) toegankelijk is, er meer afval gescheiden wordt ingezameld en de afvalpunten goed in de huidige en toekomstige stad worden geïntegreerd. Ter vervanging van het afvalpunt op Cruquius komt er op de Bedrijvenstrook een recyclepunt. Door de goede bereikbaarheid zou het voor burgers eenvoudiger zijn om hun (grof-)afval aan te bieden en te scheiden. Naast een plek om grof afval en spullen te brengen kan dit ook een locatie zijn voor educatie, om tweedehands spullen te halen of spullen te laten repareren. Daarmee krijgt het het recyclepunt ook een functie voor de buurt. Dit zou kunnen in combinatie met een werkplaats voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Gebouwde parkeervoorziening (P+R) Wanneer de Baaibuurten worden ontwikkeld zullen de huidige P+R Zeeburg 1 en 2 moeten verdwijnen.

Een P+R in gebouwde vorm is een functie die past op de Bedrijvenstrook. Daarom is er een ruimtereservering voor een P+R voorziening van circa 600 plaatsen, gelijk aan het aantal plaatsen op de huidige P+R Zeeburg en zoals het ook in de Structuurvisie 2040 staat omschreven. De locatie ten noorden van Kriterion, dichtbij de IJtramhalte ‘Bob Haarmslaan’ en nabij de afslag van de A10 is vanwege de goede overstapmogelijkheden op het openbaar vervoer en een goede bereikbaarheid per auto een geschikte locatie. Aanvullende diensten zoals fietsverhuur kunnen nader onderzocht worden. De parkeervoorziening kan ook voorzien in de behoefte aan parkeerplaatsen voor publiektrekkende functies in de Sportheldenbuurt, te weten de sportvelden, de Urban Sport Zone (skatebaan) en het toekomstige programma voor de silo’s. Gelet op de maatregelen die worden getroffen in het kader van de autoluwe stad kan het nodig zijn om P+R Zeeburg in de Bedrijvenstrook te gaan benutten voor nieuwe doelgroepen. Bijvoorbeeld voor bewoners uit meer centrale delen van de stad die hun auto op afstand parkeren. En bijvoorbeeld ook voor deelconcepten voor autogebruik stad-uit. Dit kan ertoe leiden dat er op termijn meer plekken nodig zijn.

17

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

overzicht reserveringen Studie onderstation Liander en TenneT De groei van de stad en de opgave om Amsterdam klimaatneutraal te maken in 2050 hebben een grote impact op de elektriciteitsvoorziening van de stad. Dit is in 2018 en 2019 door de gemeente Amsterdam samen met de netbeheerders Liander en TenneT nader verkend. Dit leidde tot de Thematische studie 'Elektriciteit Amsterdam' (gemeente Amsterdam en Liander, mei 2019). Om aan de fors groeiende elektriciteitsvraag op basis van het hoge scenario uit de Themastudie elektriciteit te kunnen voldoen en de wens om op termijn een robuust elektriciteitsnetwerk in Amsterdam te garanderen, dienen er nieuwe onderstations te worden gebouwd. Deze nieuwe onderstations moeten gerealiseerd worden vóór 2030. Voor deze nieuwe onderstations dienen locaties te worden gezocht, gelegen in verschillende delen in de diverse windrichtingen van de stad. Verschil onderstations Liander en TenneT Liander reageert op de vraag van de bij haar aangesloten woningen, bedrijven en andere 18

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

functies. TenneT reageert vervolgens op de vraag vanuit de Liander onderstations of direct aangesloten functies. De TenneT onderstations die onderwerp zijn van dit locatieonderzoek zijn nodig om de elektriciteit van de hoogspanning transportleidingen (150kv) te verdelen naar meerdere distributieleidingen die de Liander onderstations voeden(150 kV). De uiteindelijke omvang en locatie van TenneT onderstations is vooral afhankelijk van de keuzes die Liander samen met de gemeente maakt, gericht op een robuuste en duurzame energievoorziening van de stad. Momenteel wordt er onderzocht waar op het Zeeburgeiland geschikte ruimte is voor een een nieuw Liander onderstation en een nieuw TenneT onderstation op Zeeburgereiland. De Bedrijvenstrook is één van de locaties die op Zeeburgereiland in dit kader onderzocht wordt. Dit kan er toe leiden dat hiervoor ruimte beschikbaar moet worden gesteld. Coffeeshop Bestuurlijk bestaat vanuit Stadsdeel Oost de wens om de mogelijkheid te bieden voor de verplaatsing van een coffeeshop naar de bedrijvenstrook. Door de grote druk op de openbare ruimte in Oud-Oost veroorzaakt door het grote aantal coffeeshops, is gekeken naar een locatie waar minder overlast zal kunnen ontstaan. Op Zeeburgereiland, noch op Steigereiland of IJburg is momenteel een coffeeshop aanwezig.

Amsterdam is sinds 2012 bezig met een pilot waarbij wordt geprobeerd om coffeeshops zoveel mogelijk over de stad te verspreiden. Op deze manier probeert de stad overlast door softdrugsverkoop en –gebruik tegen te gaan. Uit dit oogpunt is de mogelijkheid onderzocht van de verplaatsing van een coffeeshop richting een bedrijventerrein op Zeeburgereiland. Een coffeeshop kan passen bij de hierboven genoemde commerciele functies. De kans op overlast zoals deze wordt ervaren in Oud-Oost zal naar verwachting in de bedrijvenstrook kleiner zijn omdat het niet direct in een woonwijk gelegen is. De gunstige ligging nabij de A10 zal naar alle waarschijnlijkheid wel meer klandizie en verkeersbewegingen tot gevolg hebben. Het is de vraag of een coffeeshop op Zeeburgereiland de softdrugsoverlast op Zeeburgereiland, Steigereiland en IJburg sterk af zal doen nemen, aangezien er momenteel niet veel meldingen van drugsgerelateerde overlast zijn. We voorzien echter met de groei van IJburg en Zeeburgereiland een toenemende behoefte aan softdrugs. Wanneer dit gepaard gaat met toenemende handel op straat, kan een coffeeshop in de toekomst alsnog een mogelijke oplossing zijn. Bij de verplaatsing van een coffeeshop worden er strenge eisen gesteld. Gelet op deze strenge eisen komt overlast bij coffeeshops niet vaak voor. We verwachten dat overlast op de nieuwe locatie minimaal zal zijn.

De nieuwe locatie ligt op een bedrijventerrein aan de kant van de A10. De coffeeshop is via de Marie Baronlaan direct toegankelijk vanaf de snelweg. Omwonenden worden dus niet direct geconfronteerd met de coffeeshop, de afnemers of verkeer langs hun huis. Hierdoor is de druk op de buurt beperkt. Gelet hierop is het wenselijk om op het bedrijventerrein op Zeeburgereiland rekening te blijven houden met de eventuele komst van een coffeeshop. Met dat doel zou er aan de oostkant van het bedrijventerrein, op een loopafstand van in ieder geval meer dan 250 meter van de middelbare scholen, ruimte aangewezen moeten worden met een horeca bestemming. Of er daadwerkelijk een coffeeshop komt, wordt niet door de bestemming bepaald, maar door het gedoogbeleid coffeeshops van de burgemeester. Op dit moment wordt niet concreet gewerkt aan een verplaatsing. De gemeente wil de optie wel graag open houden en de komende tijd goed de softdrugsoverlast op Zeeburgereiland, Steigereiland en IJburg in de gaten houden. Tijdelijk Afvalpunt 19

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Op de hoek Faas Wilkesstraat-Marie Baronlaan is in november 2019 een tijdelijk afvalbrengstation geopend, voor een periode van 3 tot maximaal 5 jaar. Deze is ter vervanging van het afvalbrengstation op Cruquius en loopt vooruit op het definitieve recyclepunt. Haddock Aan de noordkant van de Bedrijvenstrook is het tijdelijke restaurant Haddock gevestigd. Haddock heeft een huurovereenkomst tot september 2021. In afwachting van de definitieve invulling van het kavel wordt onderzocht of Haddock langer kan blijven. Tijdelijke moestuin Aan bewoners van de Sportheldenbuurt is een kavel tussen het fietspad en de sloot op de Bedrijvenstrook, aan de noordzijde van de Bob Haarmslaan in tijdelijk gebruik gegeven voor moestuinbakken. Veel bewoners uit de Sportheldenbuurt tuinieren er en er is een samenwerking met de basis- en middelbare scholen. Ook zet de moestuinvereniging zich in voor statushouders. De trekkers van de moestuin hebben in 2017 bij de gemeente aangegeven verder te willen met de moestuin na afloop van het tijdelijke contract. De buurtmoestuin speelt inmiddels een belangrijke rol in de buurt. Samen met de gemeente zijn ze op zoek gegaan naar een meer definitieve locatie aan de noordzijde van de Bedrijvenstrook aan het Buiten-IJ. De tuin zal in belangrijke mate door de moestuinvereniging zelf beheerd worden.

In 2020 is de tuin verplaatst worden naar de nieuwe locatie in het plangebied (noordzijde). Het project komt tot stand dankzij co-financiering van verschillende vastgoedpartijen uit de Sportheldenbuurt en de gemeente Amsterdam en is begeleid door De Gezonde Stad. Tijdelijke sportvelden Totdat de sportvelden in de Sportheldenbuurt gereed zijn kunnen de scholen en de buurt gebruik maken van de tijdelijke sportvelden in de Bedrijvenstrook. Park+Ride Om ruimte te maken voor Startblok Zeeburg in de Baaibuurt Oost zal een groot deel van 'P+R Zeeburg 2' verplaatst worden naar de Bedrijvenstrook. Tijdelijk zijn hier 265 parkeerplekken beschikbaar. Deze plekken gaan op termijn op in een parkeergebouw.

20

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

overzicht tijdelijke functies 2.2.3

Duurzaamheid

De Bedrijvenstrook op Zeeburgereiland is een perfecte locatie voor bedrijven om zich te vestigen in de stad Amsterdam, dichtbij het centrum. Het bedrijventerrein kenmerkt zich door een intensief ruimtegebruik waarin een variatie aan stadsverzorgende bedrijven en andere wijkgerichte bedrijfsfuncties een plek vinden. De centrale locatie vraagt erom een voorbeeld functie te vervullen en het terrein onderscheidt zich daarom op het gebied van duurzaamheid door hoog in te zetten op energieneutrale (Epc=0) gebouwen met lokale opwek van duurzame energie. Relatief veel groen geeft het terrein extra kwaliteit, draagt bij aan de biodiversiteit van het gebied en creëert een prettige werk- en woonomgeving. De ontwikkelaars en de gebruikers van het terrein vervullen een belangrijke rol in het realiseren en in stand houden van een duurzame Bedrijvenstrook Zeeburgereiland. De maatregelen voor de individuele ambities overlappen of versterken elkaar: een groene gevel bijvoorbeeld faciliteert meer biodiversiteit, is goed voor de isolatie van het gebouw en kan hittestress voorkomen. Door een groene gevel en/of dak worden dus de opgaven op het gebied van hitte/droogte, rainproof, natuurinclusief en klimaatbestendigheid getackeld. 21

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Belangrijk is om de ontwikkelaars of investerende eindgebruikers direct te wijzen op en te betrekken bij de gewenste resultaten op het gebied van duurzaamheid, vooral omdat hier voornamelijk sprake zal zijn van 1 op 1 kavel uitgifte en maar beperkt van tenders. Wanneer wet- en regelgeving en Amsterdams beleid op het gebied van duurzaamheid scherper wordt in de nabije toekomst, kan dit in bij de individuele uitgiftes door middel van de bouwenveloppen worden aangepast. a.

Lokale en duurzame energie;

Warmte & Koude De warmte- en koudevoorziening op de Bedrijvenstrook wordt duurzaam en gasloos gerealiseerd. Voor het gebied geldt in beginsel de Overeenkomst Stadswarmte Zeeburgereiland met Westpoort Warmte (WPW). Het hoofdnet voor warmte loopt direct over de Bedrijvenstrook en is dus aanwezig. De ontwikkeling van de politiepost, die vooruitloopt op de besluitvorming over het (herziene) Investeringsbesluit en dit Stedenbouwkundig Plan, wordt daarom wel aangesloten op Stadswarmte. Gezien de ambitie van Amsterdam om vooral de bestaande stad aan te sluiten op hoge temperatuur stadswarmte en bij nieuwe ontwikkelingen een duurzamer alternatief te realiseren is voor de Bedrijvenstrook besloten tot het opnemen van het gemiddeld best scorende alternatief, namelijk individuele oplossingen voor warmte en koude per gebouw (per uitgifte). WPW/Vattenfall heeft te kennen heeft gegeven, bereid te zijn af te zien van de aansluitplicht op stadswarmte voor de bedrijvenstrook Zeeburgereiland. Elek triciteit De Bedrijvenstrook wil zijn ruimte meervoudig gebruiken. De Bedrijvenstrook beschikt over relatief veel dakoppervlak in verhouding tot de bouwhoogten. De doelstelling (eis) voor de Bedrijvenstrook is dan ook minimaal energieneutraal bouwen, epc=0, met 100% lokale duurzame opwek voor de gebouwgebonden energie.

De aanstaande BENG-eisen die vanaf 2020 gaan gelden, worden voor de Bedrijvenstrook aangepast naar een vergelijkbare eis als epc=0. De daken moeten constructief geschikt gemaakt worden voor het gewicht van de plaatsing van zonnepanelen en groene (groen-blauwe) daken. Daarnaast is de ambitie om de Bedrijvenstrook als gebied te ontwikkelen tot energiepositief gebied en dus zoveel mogelijk energieleverend te bouwen (nul op de meter en meer), zoveel mogelijk duurzame energie lokaal op te wekken, ook voor het gebruik van de gebouwen en het opladen van elektrisch vervoer. In de openbare ruimte wordt energiezuinige LED- verlichting geplaatst. De doelstelling om energieneutraal te bouwen kan worden gerealiseerd door gebouwen zo energiezuinig mogelijk te bouwen, door de benodigde energie voor verwarming en koeling (buitenzonwering) zo laag mogelijk te houden. Gebouwen waarin het energieconcept goed tot zijn recht zou kunnen komen zijn het parkeergebouw (P+R) en het recyclepunt. Deze gebouwen worden dan als energie hub ontwikkeld, waarbij de grote dakoppervlakten (en mogelijk de gevels) worden ingezet voor de opwek van zonne-energie en -warmte. De P+R kan zich dan tevens onderscheiden voor bezoekers die hun elektrische auto’s moeten opladen tijdens het bezoek aan de stad.

Er zijn verschillende exploitatieconstructies denkbaar, waaronder het apart exploiteren van de daken en gevels, in combinatie met de oplaadpunten voor elektrisch vervoer in de P+R. Deze constructie kan ook met andere bedrijven worden afgesproken om zo het dakoppervlak beschikbaar te stellen voor producenten van duurzame energie. Een voorbeeld is een energiecoöperatie, waarbij bewoners uit de omgeving in staat worden gesteld hierin een aandeel te verwerven. 22

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

b.

Natuurinclusief en klimaatbestendig;

De Bedrijvenstrook wordt als een verbindingszone beschouwd, tussen het groengebied van de Oostpunt en de nieuwe woonwijk Sportheldenbuurt waarmee het leefgebied voor natuur wordt vergroot en het leefklimaat van het Zeeburgereiland ten goede komt. Daarnaast zijn de randen van het Zeeburgereiland onderdeel van een ecologische verbinding. Naast dat het voor het welzijn van mensen van groot belang is, verhoogt natuurinclusiviteit de betekenis en de bijdrage van de Bedrijvenstrook om ontwikkeld te worden als een groen bedrijventerrein van de toekomst. De voornaamste maatregel bij klimaatbestendig bouwen is goed isoleren. Natuurinclusieve maatregelen kunnen hieraan bijdragen. Natuurinclusief bouwen zal bij uitgifte onderdeel zijn van de kavelregels. Er wordt ingezet op vergroenen van het gebouw op een manier waarmee leefgebied van diverse fauna wordt vergroot en waarmee kan worden voldaan aan de opgave om waterneutrale kavels te maken. Hierin wordt gevraagd om 30-50% van het kaveloppervlak in oppervlak groen uit te voeren op daken of aan de gevels. Het percentage zal afhankelijk zijn van het kavel. Gevels Qua biodiversiteit is verticaal groen goed voor: vlinders, wilde bijen, vogels, vleermuizen en planten. De gevels kunnen verschillend worden ontworpen met ingebouwde vleermuisverblijfsplekken, insectenkasten, dan wel vogelnestkasten.

Voor de juiste plaatsing van deze elementen moet een ecoloog betrokken worden. Gevels kunnen op een eenvoudige of een uitgebreidere manier plek aan groen bieden, zoals het toepassen van zelfhechtende klimplanten langs de gevel, klimplanten met een constructieve ondersteuning, een groene gevelmuur of een geveltuin. Bij toepassing van een groene gevel is het belangrijk om rekening te houden met de afmetingen van de groenstrook en de inrichting van de stoep. Voor een goed functionerende geveltuin is een minimale diepte van 30 cm en breedte van 120 cm nodig.

maatvoering gevelbeplanting

23

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

voorbeeld gevelbeplanting Daken Daklandschappen spelen een belangrijke rol in biodiversiteit, het optimaliseren van energiegebruik en regenwateropvang. Bovendien zijn ze belangrijk onderdeel van het stadslandschap en de stadsnatuur. Een natuurinclusief ingericht dak kent verschillende vormen. Groene daken (intensief of extensief) hebben beplanting en waterbergende capacatiteit. Een bruin dak is bedekt met lokale grond waarmee de lokale biotoop zich kan herstellen. Afhankelijk van de inrichting en intensiteit trekken natuurinclusieve daken vlinders, wilde bijen, vogels en vleermuizen aan. De combinatie van een groen dak met zonnepanelen wordt gestimuleerd. Zonnepanelen hebben aangetoond een beter rendement in combinatie met een groen dak.

maatvoering groene en bruine dak en

24

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Openbare ruimte Onderdeel van de openbare ruimte van zijn groenstroken van 1,5 meter tussen trottoir en gebouw in de Faas Wilkesstraat en de Anthonie van Akenstraat. Deze stroken krijgen een groene en natuurinclusieve inrichting, zodat het groen in de buurt een ecologische eenheid vormt en bijdraagt aan de lokale biodiversiteit. Hierbij gaat het onder andere om het gebruiken van minimaal 50% inheemse plantensoorten en bloem- en kruidenrijke planten voor bijen en vlinders zoals omschreven in het handboek Natuurinclusief bouwen en ontwerpen. In de openbare ruimte worden bomen geplant en wordt waar mogelijk ruimte gemaakt voor groene, onverharde delen. Doordat parkeren in belangrijke mate op eigen terrein opgelost moet worden is hiervoor in de openbare ruimte relatief veel ruimte. De Bedrijvenstrook wordt verder aan drie zijden omzoomd met groen. Tussen de bebouwing van de Sportheldenbuurt en de bebouwing van de Bedrijvenstrook komt een driedubbele bomenrij. Aan de noordzijde van de Bedrijvenstrook komt een buurtmoestuin en de strook langs de A10 (tevens waterkering) wordt ook zoveel mogelijk groen ingevuld met bloemen en kruidenrijke groenstroken ter bevordering van de biodiversiteit. De inrichting van de openbare ruimte wordt in de loop van 2020 nader uitgewerkt in een Voorlopig en Definitief Ontwerp.

Hitte en droogte Het voorkomen van hitte eilanden in de stad is aandachtspunt in de ontwikkeling van nieuwe gebieden in Amsterdam. Bedrijventerreinen hebben vaak een stenig karakter en zijn daarom gevoelig voor overmatige opwarming. Het bedrijventerrein wil zich ontwikkelen tot prettige en gezonde omgeving voor de mensen die hier komen te werken, de bezoekers en aangrenzende bewoners. Groen draagt bij aan het voorkomen van hittestress. Groene gevels zijn effectief in het voorkomen van hittestress. In tegenstelling tot een sedumdak draagt een groen intensief dak bij aan zowel het klimaat van het gebouw als verkoeling van het gebied. Naast groen heeft ook de materialisatie van de gebouwen en openbare ruimte invloed op de temperatuur in het gebied. Ambitie bij een op een selecties en tenders is om bedrijven te laten kiezen voor licht gekleurde en slecht geleidende materialen die warmte minder goed absorberen, zoals hout. Zwarte daken en stalen gevels worden voorkomen. Beperkt glasoppervlak en verdiept liggende ramen verminderen opwarming van het gebouw. Het combineren van groene daken met zonnepanelen en wateropvang wordt gestimuleerd. In de openbare ruimte zal gezocht worden naar mogelijkheid voor vergroening. Bijvoorbeeld door parkeervakken, waar mogelijk, in te richten met halfverharding (zie paragraaf Openbare ruimte en verkeer).

Rainproof De Bedrijvenstrook wordt regenbestendig ontwikkeld. De eis bij een op een uitgifte en tenders is de capaciteit voor het verwerken van regenwater op de kavels minimaal 60mm/uur per m2, zodat er geen schade aan gebouwen en vitale infrastructuur ontstaat (Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016-2021). Het dak en de overige ruimte op de kavels kan gebruikt worden voor het vasthouden en infiltratie van regenwater. Het is op de Bedrijvenstrook niet mogelijk om alles lokaal te laten infiltreren. Regenwater wat op straat valt zal afstromen. Voor de openbare ruimte wordt ook de norm van 60mm/uur per m2 gehanteerd. c. Circulaire gebiedsontwikkeling 25

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Duurzaam en circulair bouwen De Bedrijvenstrook onderscheid zich door de hoge mate van circulair materiaalgebruik voor gebouwen en de flexibiliteit om zich aan te kunnen passen aan gebruikers. In vergelijking tot woongebieden verandert de functionaliteit van bedrijfsgebouwen sneller. Het aanpassen naar een nieuwe functie moet eenvoudig en duurzaam mogelijk zijn. De gebouwen hebben een gridmaat, draagconstructie en hoogte die flexibliteit in de toekomst borgt, zodat de gebouwen in de toekomst ook voor andere functies gebruikt kunnen worden zonder ingrijpende verbouwingen. Door demontabel te bouwen gaat de flexibiliteit nog een stap verder. Gebouwen die bestaan uit zogenoemde ‘droge verbindingen’ zijn uit elkaar te halen en elders (deels) her te gebruiken. Demontabel bouwen maakt het ook mogelijk om gebouwen naar behoefte te vergroten of te verkleinen. Bij tenders of 1 op 1 selectie wordt daarom gevraagd om een materialenpaspoort, Hiermee kan er bij hergebruik van materialen eenvoudig worden nagegaan wat de herkomst, gebruik en waarde is. Het materiaal krijgt daarmee een identiteit waarmee het van waarde blijft wanneer het van eigenaar wisselt. Gebouwen moeten altijd naar boven toe kunnen worden uitgebreid. De plinten op de Bedrijvenstrook hebben een minimale verdiepingshoogte van 4 meter bij meerdere lagen. Bij één bouwlaag is de minimale hoogte 6 meter.

Circulair materiaalgebruik is niet alleen beperkt tot gebouwen. Ook voor de inrichting van de openbare ruimte wordt gekeken naar de mogelijkheid van het gebruik van circulair materiaal, het hergebruik van materialen en materialen met een lange levensduur. MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) De gebouwen worden in principe zoveel als mogelijk gebouwd van hernieuwbare, gerecyclede en biobased materialen, als FSC-gecertificeerd hout of vergelijkbaar. Daarna heeft het gebruiken van gerecycled materiaal uit Nederland en/of directe omgeving Amsterdam de voorkeur. Om duurzame ontwikkeling van gebouwen te borgen hanteren we een eis van maximaal MPG van € 0,7/m2, waarbij de ambitie op een MPG van € 0,5/m2 ligt. Dichtheid Het ontwikkelen van een gebied in hoge dichtheid met meervoudig grondgebruik draagt bij aan een duurzame stad. De gemiddelde Floor Space Index (FSI) op kavelniveau is 1,3 zodat er optimaal gebruikt gemaakt wordt van de bebouwde grond. Samenwerking tussen bedrijven De ambitie voor de Bedrijvenstrook is om de bedrijven die zich willen vestigen op het terrein zich te laten verenigen. Een goede samenwerking tussen de bedrijven is de basis voor een duurzame Bedrijvenstrook. Doel van de samenwerking is een goed beheer van het bedrijventerrein waarmee gelijke kwaliteit voor het gehele bedrijventerrein kan worden gegarandeerd en waarmee verkeersgeneratie kan worden gereduceerd.

Een verzorgd en groen bedrijventerrein draagt bij aan het welzijn van de werknemers én is het visitekaartje van de bedrijven die zich daar vestigen. Vanuit de samenwerking kan worden ingezet op de realisatie van de volgende doelstellingen, waarmee naast milieuwinst ook financieel voordeel behaald kan worden: Groen: het gezamenlijk (aanleggen en) beheren het groen op de kavels en gebouwen om zo de biodiversiteit, de waterberging en verkoeling op hete dagen in het gebied te borgen; 26

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Afval: het gezamenlijk ophalen van afval door de bedrijven, waardoor het aantal rijbewegingen in het gebied en naar het gebied wordt verminderd. Bedrijven dienen hiertoe nadrukkelijk ruimte te reserveren in hun gebouw voor het gescheiden inzamelen en de tijdelijke opslag van afval. Mogelijk kan het Recyclepunt hierbij voor sommige spullenstromen een rol spelen; Deelmobiliteit: Het gezamenlijk organiseren van (elektrische) deelmobiliteit (auto’s/ busjes/fietsen) voor gebruikers voor het gebied om zo het auto bezit te beperken en bedrijven altijd te laten kiezen voor het meest duurzame vervoer; Energie: Bedrijven kunnen gezamenlijk duurzame energie inkopen en/of hun daken beschikbaar stellen voor de opwek van energie; Mogelijk: Multifunctioneel gebouw/logistieke hub: In dit flexibele gebouw over meerdere lagen kunnen stadslogistieke bedrijven buiten de spits en ‘s nachts hun goederen (post en pakketten, horeca en catering, etc) overladen naar kleiner en schoner vervoer; Van belang is dat bedrijven elkaar weten te vinden en daarmee de gezamenlijke potentie van het gebied in beeld krijgen. Afval wordt grondstof Door de bedrijven te stimuleren gezamenlijk afval op te halen, wordt het aantal vervoersbewegingen op het terrein en naar het terrein beperkt. Dit draagt bij aan een vermindering van CO2 uitstoot en schone lucht.

Mogelijk is er ook tussen bedrijven en organisaties (zoals Jeugdland) synergie te vinden op het gebied van hergebruik van afval, waarbij het afval van de één grondstof is voor de ander. Het vragen naar een afvalpaspoort, als onderdeel van een tender of 1 op 1 selectie, kan helpen bij het stroomlijnen van afval en het matchen van vraag en aanbod van afval als grondstof. Het gemeentelijke Recyclepunt dat op het terrein wordt ontwikkeld kan hierin een rol spelen. Op het Recyclepunt wordt grof huishoudelijk afval verzameld en zoveel mogelijk hergebruikt (recyclen en upcyclen). Ook het grofafval van kleine bedrijven wordt idealiter bij het recylepunt afgegeven en indien relevant kunnen gevestigde bedrijven grondstoffen van het Recyclepunt afnemen voor eigen werkzaamheden (lokaal ambachtscentrum met reparatiebedrijven, recyclingbedrijven en bedrijf in reserve onderdelen). Het Recyclepunt zal ook voor de buurt een rol spelen, doordat er educatie, maar ook verblijf gestimuleerd wordt door de aanwezigheid van bijvoorbeeld een repaircafé en een bijpassende tweedehands winkel in de vorm van ondergeschikte detailhandel. d. Schone lucht De hoofdthema’s met betrekking tot duurzaamheid zijn energie, natuurinclusief en klimaatbestendigheid, en circulariteit.

Echter is hier nog veel meer mogelijk: Duurzame mobiliteit Met de maatregelen uit het Actieplan Schone Lucht zal er in de toekomst steeds meer elektrisch gereden worden. De milieuzone wordt de komende jaren geleidelijk uitgebreid voor personen- en vrachtvervoer. Goed voor de luchtkwaliteit. Bedrijven wordt gevraagd om genoeg voorzieningen voor hun werknemers te treffen zodat elektrisch rijden geen probleem zal worden en minimaal 20 % van de parkeerplekken van laadpunten voorzien. Minimaal 30% van de openbare parkeerplekken worden voorzien van elektrische laadpunten. Parkeerplaatsen in openbaar gebied en op eigen kavels moeten voor 100% technisch worden voorbereid elektrisch laden. Voor de openbare ruimte zullen er vooraf al voldoende kabels in de ondergrond worden opgenomen.

27

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

Goed toegankelijke fietsparkeerplekken met voldoende (inpandige) ruimte voor (bak)fietsen/scooters en een aantal oplaadpunten voor elektrische fietsen en scooters zijn daarnaast randvoorwaardelijk om duurzame mobiliteit te bevorderen. Voldoende ruimte voor fiets- en scooterparkeren zal dan ook in de bouwenveloppen als eis worden opgenomen. Door fietsverhuur bij de P+R te organiseren kunnen bezoekers op de fiets de stad in. En zo een bijdrage wordt geleverd aan een schone lucht. Het gebruik van OV door werknemers en bezoekers moet worden gestimuleerd. Duurzame en slimme bouwlogistiek Amsterdam stimuleert een duurzame en slimme bouwlogistiek (Uitvoeringsagenda Stedelijke Logistiek Amsterdam 2016). De stimulering dient meerdere doelen o.a. vermindering van de uitstoot van CO2, een gezondere luchtkwaliteit (door minder uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof), minder geluidoverlast, een betere doorstroming van het verkeer over weg en water, een grotere verkeersveiligheid en minder schade aan bruggen, kades en wegen. De inzet van schone bouwwerktuigen wordt gestimuleerd. Gebruik zoveel mogelijk elektrische bouwwerktuigen of bouwwerktuigen met een schone emissienorm. In de bouwenveloppen zullen partijen hierop gewezen worden. 2.2.4

Openbare ruimte en verkeer

Eenheid in openbare ruimte is hét middel om samenhang tussen de verschillende deelgebieden van het Zeeburgereiland te brengen. Om die reden is de inrichting van de openbare ruimte van de Bedrijvenstrook zoveel mogelijk gelijk aan die van de Sportheldenbuurt, maar waar mogelijk groener. Goed beheer heeft een hoge prioriteit. Het accent ligt dus op een doelmatig ingericht, goed ogende openbare ruimte die bestand is tegen veranderingen en intensief gebruik. Een stevige ondergrond is een vereiste evenals materiaal dat snel en gemakkelijk kan worden vervangen. De openbare ruimte moet voldoen aan de Visie Openbare Ruimte 2025 (2017) en zal volgens Puccinimethode worden ingericht. Voor de gehele Bedrijvenstrook geldt een 30km/u regime. Vlak na de kruising met de IJburglaan worden op de Marie Baronlaan 30km/u borden en drempels geplaatst. Op nader te bepalen punten binnen het gebied zullen de drempels herhaald worden. In de straten is voldoende ruimte voor het manoeuvreren met vrachtverkeer. Straatprofielen Vanwege het stadsverzorgende karakter en de nabijheid van een woonbuurt moet de Bedrijvenstrook een aantrekkelijke uitstraling krijgen. Bomen en groen ingerichte groenstroken dragen hier aan bij.

28

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

indicatief profiel Sportheldenbuurt Bob Haarmslaan Op de Bedrijvenstrook zullen de profielen van de oost-weststraten bestaan uit brede trottoirs waarop om de circa 14 meter bomen staan. Tussen de bomen komen parkeerplaatsen op plekken waar geen entree voor bedrijven zit. De 14 meter tussen de bomen is voldoende om wagens met een lengte van 12 meter het kavel te laten bereiken. Dit is hetzelfde profiel als de straten van de Sportheldenbuurt die in het verlengde liggen. Hierdoor ontstaat er eenheid tussen de twee gebieden.

29

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

indicatief profiel Marie Baronlaan Op de Marie Baronlaan na worden alle straten van de Bedrijvenstrook met klinkers ingericht. Klinkerbestrating betekent dat er een extra fundering nodig is om bestand te zijn tegen zwaarder verkeer. De Marie Baronlaan is de belangrijkste ontsluiting voor de Bedrijvenstrook en de Sportheldenbuurt. Deze laan heeft een asymmetrisch profiel. Aan de zijde van de bedrijven komt een bomenrij. Deze komen verder uit elkaar te staan dan in de oost-weststraten zodat het in deze straat mogelijk is om de kavels met grotere voertuigen, circa 17,5 meter, te bereiken. Waar geen toegang tot de kavels zit komen tussen de bomen parkeerplaatsen. Aan de kant van de A10 ligt een groene zoom met een vrijliggend fiets- en voetpad op verzoek van de buurt en ruimte voor waterberging. Of hier ook ruimte is voor bomen moet nader onderzocht worden. In de groene zone tussen Marie Baronlaan en A10 ligt namelijk een primaire waterkering. Hier kunnen alleen buiten de kernzone bomen of struiken worden geplant. Deels is deze grond van Rijkswaterstaat. Bij het bepalen van parkeerplaatsen in de openbare ruimte zal rekening gehouden worden met de toegangen naar bedrijven. De ritmering van de bomen wordt zo min mogelijk onderbroken.

De Bob Haarmslaan is voornamelijk een ontsluitingweg ten behoeve van de Sportheldenbuurt en de bezoekers aan de kleine bedrijven die hieraan gelegen zijn. Ten oosten van de laan wordt langsgeparkeerd. Daarnaast ligt een vrijliggend fietspad in twee richtingen en het trottoir, gescheiden van de parkeerstrook door een rij bomen. De rijbaan, parkeervakken en trottoir worden in rode klinkers uitgevoerd. Het fietspad is van asfalt. 30

Zeeburgereiland Bedrijvenstrook Amsterdam (Centrale stad), Gemeente Amsterdam vastgesteld

rainproof Rainproof openbare ruimte Hemelwater dat op het openbare terrein van de Bedrijvenstrook valt zal zoveel mogelijk lokaal worden geborgen. Echter is in de Bedrijvenstrook beperkt ruimte om grote plekken te maken waar voldoende water kan worden geborgen. Om de kansen voor rainproof inzichtelijk te maken heeft Waternet een oplossingenkaart gemaakt waarop maatregelen voor de Bedrijvenstrook zijn weergegeven. De belangrijkste maatregel is het maken van waterspreidende straten waarin zoveel mogelijk ruimte wordt gezocht voor berging en infiltratie. Dit kan door extra te vergroenen. Bijvoorbeeld door parkeerplaatsen een waterbergende capaciteit te geven. Of extra groenvoorzieningen te treffen in de openbare ruimte door middel van groenstroken. Overtollig hemelwater zal via hemelwaterafvoer uitkomen in het oppervlakte water rondom de Sportheldenbuurt. Het maaiveld rondom Kriterion is het laagste punt van de Bedrijvenstrook. Er komen watertegenhoudende drempels om te voorkomen dat al het water zich daar verzamelt en goed afgevoerd wordt naar het oppervlaktewater. Ten westen van Kriterion moet een waterplein of vergelijkbare oplossing het water verzamelen dat in deze zone valt. In de groene zoom langs de Marie Baronlaan ligt ook een kans om water te bergen. De Marie Baronlaan is een ontsluitingsweg voor de Bedrijvenstrook en de Sportheldenbuurt.