Raadsbesluit2021-013bijl02a Begrippenlijst Afwegingskader

Begrippenlijst Hieronder wordt in alfabetische volgorde een aantal technische begrippen genoemd en kort toegelicht. De begrippen gaan over de grondwaterstroming of de bouwkunde.

Begrip

Toelichting

Cannelures

Bij toepassing van damwanden is dit de ruimte tussen de damwand en de bouwmuur

Damwand

Een grond- en waterkerende en eventueel dragende constructie, die bestaat uit een verticaal in de grond geplaatste wand.

Deklaag (holoceen)

Slecht doorlatende of weerstandsbiedende bodemlaag direct onder de ophooglaag, bestaande uit klei, veen, leem en/of zeer fijn zand. De bodemlaag is ontstaan in de afgelopen circa 10.000 jaar (het holoceen).

Doorlaatfactor

Een maat voor het vermogen van grond om water door te laten

(doorlaatcoëfficiënt, doorlatendheid)

(k-waarde in m/dag)

Doorlaatvermogen

Maat voor het vermogen van een watervoerend pakket om water door te laten, genomen over de dikte D van het gehele pakket (kD-waarde in m²/dag)

Drainage

De afvoer van grondwater door de grond naar het waterlopenstelsel

Drainagebuis

Ondergrondse buis om grondwater te verzamelen en af te voeren

Drainagezand

Grof zand met een hoge doorlatendheid

Drooglegging

Hoogteverschil tussen het maaiveld en het oppervlaktewaterpeil

Eerste zandlaag

Watervoerende laag direct onder de deklaag

Evapotranspiratie

Verdamping vanuit bodem, water, verharde oppervlakken en beplantingen naar de atmosfeer

Freatisch pakket

Bovenste watervoerende bodemlaag, die in direct contact met de atmosferische druk staat

Geohydrologie

Leer van de grondwaterstroming

Geotextiel

Kunststof doek, dat waterdoorlatend is, maar vaste (slib/grond) deeltjes tegen houdt

Grondwater

Al het water dat zich onder het bodemoppervlak in de verzadigde zone bevindt

Holoceen

Zie deklaag.

Infiltratie

Het in de bodem brengen van water, als aanvulling van het grondwater.

Intreeweerstand/uittreeweerstand

De weerstand die ontstaat als grondwater een materiaal met andere afmetingen of eigenschappen (zoals een leiding) intreedt/uittreedt

Inzijging

Continu optredende verticale grondwaterstroming naar beneden gericht, vanuit het freatisch pakket naar het diepere grondwater

Koekoek

Uitsparing in gebouw naar buiten toe, die zorgt voor lichtinval en/of ventilatie naar de kelder

Kwel

Betekenis in dit onderzoek: continu optredende verticale grondwaterstroming naar boven gericht, vanuit het diepere

grondwater naar het freatisch pakket. Maaiveldzetting

Bodemdaling als gevolg van inklinking, krimp of door het aanbrengen van een bovenbelasting

Ontwateringsdiepte (ontwatering)

Afstand tussen maaiveld en freatische grondwaterstand

Opbarsten

Het openbarsten van de deklaag en/of scheidende laag door een hoge grondwaterdruk vanuit de eronder gelegen bodemlagen.

Ophooglaag

Door mensen aangebrachte grondlaag, als onderdeel van het bouwrijp maken om een gebied te ontwikkelen en/of bebouwen

Oppervlaktewater

Het grondoppervlak bedekt met water; het water in onder meer rivieren, sloten, kanalen, meren

Opstuwing (van grondwater)

Stijging (van grondwater)

Polderriool

Een drainerende voorziening in de openbare ruimte of binnentuinen.

Scheidende laag

Slecht doorlatende of weerstandsbiedende bodemlaag, bestaande uit klei, veen, leem en/of zeer fijn zand

Stijghoogte

Grondwaterstand ten opzichte van een bepaald referentieniveau, veelal NAP

Verticale weerstand

De weerstand die een bodemlaag biedt tegen verticale grondwaterstroming (c-waarde in dagen)

Watervoerend pakket (watervoerende laag)

Goed doorlatende bodemlaag, bestaande uit zand en/of grind

Welvorming

Een lokaal sterk verhoogde, continue kwelstroming

In Figuur 1 is een aantal begrippen over de grondwaterstroming weergegeven.

evapotrans piratie

neerslag

ontwateringsdiepte

maaiveld (Freatisch) grondwaterpeil kwel

inzijging

drooglegging

infiltratie Kruipruimte

onverzadigde zone verzadigde zone

Slecht doorlatende laag

Watervoerende laag

Figuur 1 toelichting begrippen grondwaterstroming