Raadsbesluit2021-003 Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel Bewegen om gezond oud te worden in Amsterdam

Besluitnummer 2021-003

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

RAAD

Raadsbesluit Jaar

2021

Vergaderdatum

20 januari

Agendapunt

6 VI\1202.1-000069

Voordrachtnummer

Onderwerp Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel 'Bewegen om gezond oud te worden in Amsterdam' van de leden Poot en De Grave-Verkerk en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel. De gemeenteraad van Amsterdam besluit gezien het gewijzigde initiatiefvoorstel van de leden Poot en De Grave-Verkerk van 16 juli 2020, getiteld: 'Bewegen om gezond oud te worden in Amsterdam", mede gezien de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel en de behandeling in de raadscommissie voor Zorg, Jeugdzorg en Sport; gelet op artikel 147e lid a van de Gemeentewet; I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: a. In het programma Vitaal & Gezond 2020-2024 expliciet aandacht te hebben voor het bewegen en sporten van seniore Amsterdammers met als doel de gezonde levensjaren te verbeteren en te verlengen; 2. Binnen het programma voor de Age-Friendly City een extra inzet te doen om bewegingsmogelijkheden in de openbare ruimte te creëren die geschikt zijn voor senioren; 3. In overleg te gaan met de Amsterdamse sportverenigingen en sportscholen om meer seniore Amsterdammers te laten sporten; 4. In overleg te gaan met de Amsterdamse sportverenigingen om de mogelijkheid om sportkantines in te zetten voor activiteiten voor en door seniore S.

6.

Amsterdammers te onderzoeken; In overleg te gaan met Mantelzorgorganisaties, zorg en welzijnsinstellingen om te onderzoeken welke bijdrage zij kunnen leveren aan het stimuleren van sport en bewegen voor senioren; Bewegen en sporten voor senioren actief te promoten en te stimuleren door het opzetten van gemeentelijke campagnes in samenwerking met buurtteams, zorg- en welzijnsinstellingen, huisartsen en ouderenorganisaties.

Besluitnummer 2021-003

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

RAAD

Raadsbesluit Ill. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel.

Aldus besloten door de gemeenteraad bij schriftelijke stemming op 25 januari 2o2i. De pla tsvervangend voorzitter •a Rik Torn Initiatiefvoorstel Achtergrond In Amsterdam wonen bijna 108.000 Amsterdammers die ouder zijn dan 65 jaar. Dit is ongeveer 12,5% van de Amsterdammers. Tien jaar geleden, in 2010 telde Amsterdam ruim 85.000 senioren wat neerkwam op bijna io% van de bevolking. De afgelopen jaren is het aantal senioren dus zowel in absolute aantallen als in percentage toegenomen. Deze groei zet de komende jaren voort en uit cijfers van het OIS blijkt dat in 2030, 17% van de Amsterdammers een leeftijd heeft van 65plus wat neerkomt op ruim 150.000 senioren. Uit cijfers van het CBS van 2014 blijkt voorts dat van de 7oplussers in Amsterdam ruim de helft alleenstaand is en een kwart geen kinderen heeft. Eenzaamheid ligt bij deze senioren op de loer. Sociale activiteiten zoals bijvoorbeeld sporten en bewegen dragen bij aan gezondheid en kunnen helpen eenzaamheid te bestrijden. Veel senioren zijn nog actief en willen (kunnen blijven) deelnemen aan maatschappelijke activiteiten maar niet alle senioren weten de weg naar deze activiteiten te vinden. Daar ligt een rol voor de gemeente en een belang voor de Amsterdamse samenleving omdat het voor ons allen belangrijk is dat seniore Amsterdammers actief en gezond blijven.

Wetenschappers zoals hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder stellen dat mensen vanaf 55 jaar extra moeten investeren in hun fysieke gezondheid om traagheid in bewegen op latere leeftijd te voorkomen. Sporten, bewegen en ook sociaal actief zijn heeft een positieve invloed op de doorbloeding en daarmee op de werking van de hersenen. Dit heeft ook een positieve invloed op mentale fitheid. Naast fysiek bewegen hebben ook cognitieve inspanningen een positief effect op de gezondheid. Actieve muziekbeoefening of luisteren naar muziek, oplossen van puzzels of andere denksporten bevorderen behoud van de kwaliteit van het brein. Dit draagt bij aan kwaliteit van leven. Daarom is het van essentieel belang om senioren in de gelegenheid te stellen om te sporten en te blijven stimuleren om te bewegen. Sport en bewegen voor 65+ onderdeel Amsterdams beleid Binnen het gemeentelijk sport- en zorgbeleid moet er dan ook expliciete aandacht zijn voor de rol die bewegen en sporten heeft in de gezondheid van de Amsterdamse senioren. In het College programma Vitaal & Gezond 2020-2024 moeten om deze reden expliciet programma's worden opgenomen tot stimuleren van bewegen door onze Amsterdamse senioren. Dit ontbreekt in het voorliggende college programma en dit voorstel beoogt deze lacune te herstellen.

Amsterdam kent een breed scala aan voorzieningen die geschikt zijn om bewegingsactiviteiten onder senioren op te zetten en te stimuleren. De fractie van de VVD ziet hierin niet alleen een rol weggelegd voor de sportverenigingen maar ook voor

Besluitnummer 2021-003

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

RAAD

X Raadsbesluit de nog in te richten buurtteams, de bestaande wijk- en buurthuizen, mantelzorgorganisaties en zorg- en welzijnsinstellingen.

Bewegen in de openbare ruimte (Age Friendly City) Amsterdam heeft zich sinds 2015 gecommitteerd aan het door de World Health Organisation (WHO) ontwikkelde model voor een Age-Friendly City. Binnen dit programma wordt ook gekeken naar het geschikt maken van de openbare ruimte voor senioren om te kunnen bewegen. De gemeente zal een extra inzet moeten doen om in de beschikbare openbare ruimte genoeg mogelijkheden te creëren voor senioren om te kunnen bewegen. Hierbij zou ingezet moeten worden op wandelroutes met voldoende rustplekken en makkelijk te gebruiken bewegingsapparatuur. Als ook op openbare ontmoetingsplekken waar ruimte is voor het spelen van bijvoorbeeld Jeu-de-Boule of tafeltennis. Door dit dichtbij en vrij toegankelijk te regelen is dit een makkelijke positieve stimulans om Amsterdamse senioren aan het bewegen te krijgen. Rol Amsterdamse sportverenigingen Juist de vele Amsterdamse sportverenigingen kunnen een belangrijke rol spelen in het faciliteren van bewegen en sociaal actief zijn van de Amsterdamse senioren, Sportverenigingen benutten hun terreinen en kantines niet altijd volledig en ook niet gedurende alle uren van openstelling. Door de deuren van de verenigingen ook expliciet open te zetten voor senioren en hen te betrekken bij het reguliere aanbod maar ook door het aanbieden van speciale programma's voor senioren kunnen er unieke mogelijkheden ontstaan.

Senioren betrekken bij de sportvereniging of sportschool 'Sporten verbroedert' is een uitspraak die veelvuldig wordt onderschreven. Sport is dan ook geschikt voor alle soorten mensen en leeftijden. Toch weten veel seniore Amsterdammers de weg naar de sportverenigingen lastig te vinden. In de loop van hun leven is de tijd voor sporten verdwenen en op latere leeftijd is het vaak een grote stap om te beginnen bij een nieuwe vereniging. Dit terwijl wel veel seniore Amsterdammers hier behoefte aan en baat bij hebben. De gemeente zou in samenwerking met de sportverenigingen een programma op moeten stellen om seniore Amsterdammers te verleiden om te gaan sporten bij een vereniging. Voor sommige senioren zou dit kunnen door middel van een lidmaatschap bij de vereniging maar voor anderen zouden prepaid mogelijkheden beter van toepassing zijn. Verenigingen zouden hierbij verschillende mogelijkheden moeten aanbieden. Bij het opstellen van een programma kan de gemeente kijken naar een soortgelijk programma dat reeds bestaat voor jonge kinderen en dat inrichten op de 65plussers in de stad. Ook sportscholen zouden zich aan moeten kunnen sluiten bij dit programma en programma's en/of trainingen aan kunnen bieden die ook geschikt zijn voor senioren. Ook hier zouden de sportscholen naast vaste abonnementen moeten kijken of dit mogelijk is met prepaid programma's.

Sporten speciaal voor senioren Niet alle senioren kunnen nog meedoen met het reguliere sportprogramma. Om er toch voor te zorgen dat ook deze senioren kunnen sporten en bewegen zouden sportverenigingen ook moeten inzetten op innovatie sporten en activiteiten speciaal gericht op senioren zoals bijvoorbeeld:

Besluitnummer 2021-003

X Gemeente X Amsterdam X

Gemeenteraad

RAAD

Raadsbesluit

Loopvoetbal: Loopvoetbal is een vorm van voetbal, maar dan in wandeltempo. Het spel wordt op een kwart voetbalveld gespeeld.1 Veel senioren zijn opgegroeid met voetbal maar kunnen soms het tempo van het reguliere voetbal niet meer bijhouden. Door het tempo te verlagen naar wandeltempo is het een leuke en toegankelijke manier voor ouderen om te kunnen blijven voetballen. Daarnaast speelt men in teamverband wat bijdraagt aan de sociale contacten. Fithockey: Fithockey is een vorm van hockey. Er wordt gespeeld wordt met een zachte bal en een knots. De knots is een stick van kunststof met aan het uiteinde een raakvlak van foam waarmee de bal kan worden geslagen. Door het gebruik van deze veilige materialen is fithockey geschikt voor senioren met én zonder hockey ervaring.2 Net als loopvoetbal bevordert fithockey de sociale contacten. Kantines openstellen voor activiteiten De sportkantines van sportverenigingen lenen zich goed voor het opzetten van sociale activiteiten door en voor senioren. Het kan dienen als ontmoetingsplek voor senioren en jongere verenigingsleden. Zo zouden de sportkantines gebruikt kunnen worden als overblijfplaatsen waarbij de senioren letten op de kinderen waarvan de ouders moeten werken. Ook na school kunnen de kinderen hier met de senioren een bordspelletje spelen of huiswerkbegeleiding krijgen.

Dit draagt bij aan de sociale cohesie van de buurt en de vereniging. Maar de kantine kan ook dienen als ontmoetingsplek voor senioren onderling voor bijvoorbeeld het spelen van een partij biljart of om te bridgen. Positieve effecten voor de sportverenigingen Naast de positieve gezondheidseffecten voor de ouderen hebben ook de Amsterdamse sportverenigingen baat bij het actief (blijven) sporten door senioren. Zo wordt er optimaal gebruik gemaakt van de voorzieningen, wat onder andere de contributie- en kantine inkomsten kan vergroten. En daarnaast kunnen de ouderen ook een band krijgen met de club waardoor ze zich eerder als vrijwilliger zouden kunnen gaan melden. Voor vele Amsterdamse sportverenigingen blijkt het niet eenvoudig om vrijwilligers te vinden. Zo strekt de samenwerking met sportverenigingen er niet alleen toe senioren in staat te stellen fysiek en mentaal fit te blijven maar ook tot versterking van de sociale infrastructuur van de stad door het versterken van de verenigingscultuur. Rol Amsterdamse zorgketen De Amsterdamse keten in de zorg zoals de buurtteams, mantelzorgorganisaties, huisartsen en zorg- en welzijnsinstellingen kan ook een rol spelen in het actief blijven van de Amsterdamse senioren.

Rol van Buurtteams en Huisartsen De buurtteams die vanaf 2021 starten moeten een signalerende rol gaan spelen om senioren die eenzaam of inactief zijn in kaart te brengen. Hierbij is een samenwerking met de Amsterdamse huisartsen van groot belang aangezien de huisartsen vaak het eerst signalen krijgen op dit gebied. De buurtteams moeten hierna actief gaan kijken op welke manier deze senioren zowel sociaal als fysiek actief kunnen worden door te zoeken naar passende mogelijkheden.

https://www.ad.nliden-haag/hangs-sportinitiatief-zorgt-voor-groot-aanbod-in-de-stad-dit-is-meer-dan-sport—ae37f62e/ littp://isb.colo.ba.be/doc/ArtikNts/253/22_0ia.pdf

Besluitnummer 2021-003

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

RAAD

X Raadsbesluit Uiteraard moet dit gebeuren met inachtneming van de privacyregels en uitsluitend naar eigen keuze. Rol van mantelzorgers Mantelzorgers hebben een hechte band met de personen die ze verzorgen en kunnen vaak het beste inschatten wat men wel of niet meer kan. Hierdoor kunnen mantelzorgers goed inschatten welke sport of bewegingsactiviteiten geschikt zouden zijn om te kunnen doen. Mantelzorgorganisaties zoals Markant kunnen hierbij een begeleidende rol spelen en hun expertise inbrengen om mantelzorgers en de oudere bewust te maken van de positieve gevolgen van bewegen en sporten. Ouderen voor Ouderen In veel verpleeghuizen is er een groot tekort aan vrijwilligers die willen wandelen met bewoners die bijvoorbeeld in een rolstoel zitten of dementeren. Tevens is er een grote groep eenzame senioren die nog thuis woont. Deze senioren zouden graag meer in contact willen komen met andere mensen. De gemeente zou moeten faciliteren dat deze twee groepen senioren met elkaar in contact komen om gezamenlijk activiteiten te kunnen ondernemen.

Opzetten van een gemeentelijke campagne De Gemeente zal in samenwerkingen met de buurtteams, ouderenorganisaties, zorg- en welzijnsinstellingen, huisartsen en ouderenorganisaties ervoor moeten zorgen dat seniore Amsterdammers op de hoogte zijn van de projecten rondom sport en bewegen die plaatsvinden in Amsterdam al dan niet door sportverenigingen op gezet, zodat zoveel mogelijk senioren bereikt worden en gaan deelnemen. Dit door het actief verspreiden van folders en informatie met de mogelijkheden die er zijn. Naast het bekend maken van de activiteiten is het ook belangrijk om de fysieke en mentale voordelen van sporten en bewegen over te brengen en hiermee de motivatie om te gaan bewegen te stimuleren. Besluiten In het programma Vitaal & Gezond 2020-2024 expliciet aandacht te hebben voor het bewegen en sporten van seniore Amsterdammers met als doel de gezonde levensjaren te verbeteren en te verlengen; 2. Binnen het programma voor de Age-Friendly City een extra inzet te doen om bewegingsmogelijkheden in de openbare ruimte te creëren die geschikt zijn voor senioren; 3. In overleg te gaan met de Amsterdamse sportverenigingen en sportscholen om meer seniore Amsterdammers te laten sporten; 4. In overleg te gaan met de Amsterdamse sportverenigingen om de mogelijkheid om sportkantines in te zetten voor activiteiten voor en door seniore Amsterdammers te onderzoeken; 5.

In overleg te gaan met mantelzorgorganisaties, zorg en welzijnsinstellingen om te onderzoeken welke bijdrage zij kunnen leveren aan het stimuleren van sport en bewegen voor senioren; 6. Bewegen en sporten voor senioren actief te promoten en te stimuleren door het opzetten van gemeentelijke campagnes in samenwerking met buurtteams, zorg- en welzijnsinstellingen, huisartsen en ouderenorganisaties. i.