Raadsbesluit2021-001bijl Bestuurlijke reactie

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum:

29 september 2020

Ons kenmerk Behandeld door Cora van der Meer Bijlage Onderwerp

Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel van raadslid Roosma (Groen Links) getiteld ‘Ban de Bom’

Geachte raadsleden, Op 04-06-2019 heeft Roosma (Groen Links) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Ban de Bom’ Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1.

2.

3.

4.

5. 6.

7.

Namens Amsterdam, als eerste Nederlandse stad, het ICAN Cities Appeal te ondertekenen en de Nederlandse regering op te roepen om het VN-kernwapenverdrag te ondertekenen en te ratificeren. Steden waar Amsterdam banden mee onderhoudt, via bijvoorbeeld het Fearless Cities netwerk of het Mayors for Peace netwerk, op te roepen ook het ICAN Cities Appeal te ondertekenen en een zelfde oproep te doen aan de Nederlandse regering. Wapenproducenten die in onze stad zijn gevestigd aan te schrijven en op te roepen om belastingdeals met de Nederlandse belastingdienst (taks rulings) openbaar te maken en bekend te maken of deze bedrijven wel of niet op dat verzoek zijn ingaan. Het instrument Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO) in te zetten om de wapenproducenten die gevestigd zijn in onze stad (te beginnen met de grootste 10) te screenen op (financiële) integriteit en de resultaten hiervan openbaar te maken. Te onderzoeken of wapenproducenten op enigerlei wijze profiteren van investeringen door de gemeente, en als dat zo is deze financieringsstroom te beëindigen. Te onderzoeken of de gemeente op enigerlei wijze andere dan financiële banden onderhoudt met wapenproducenten in deze stad, en als deze bestaan deze banden te verbreken.

In lijn met het initiatiefvoorstel “Ban belastingontwijking via brievenbusfirma’s uit Amsterdam” van de leden De Heer, Roosma, Bakker en Van Lammeren, aangenomen op 7 oktober 2016, bij het kabinet te blijven aandringen op het nemen van maatregelen tegen

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam Datum 24 september 2020

Pagina 2 van 5

belastingontwijking en -ontduiking en daarbij voorrang te geven aan aanpakken van belasting ontduikende en ontwijkende wapenproducenten. De beantwoording van dit initiatiefvoorstel heeft helaas lang geduurd, waarvoor onze excuses. Het college waardeert de inzet van de raadsleden Roosma (GroenLinks), Bakker (SP), Simons (BIJ1), Van Lammeren(PvdD) en Kiliç (DENK) en onderschrijft het achterliggende doel. Dit initiatief beoogt om kernwapens uit te bannen uit Nederland en om wapenproducenten niet te laten profiteren van het gunstige Nederlandse belastingklimaat. In essentie liggen maatregelen hiertoe op het terrein van de rijksoverheid en zijn de mogelijkheden die de gemeente heeft beperkt. Het college heeft op basis van een eerder initiatief voorstel ' Ban belastingontwijking via brievenbusfirma' s uit Amsterdam!' van 25 april 2016 en op basis van de beantwoording van de schriftelijke vragen van raadslid Bakker inzake de wapenindustrie in Amsterdam, uitgebreid aangegeven waar de mogelijkheden van de gemeente liggen als het gaat om het aanpakken van belastingontwijking van brievenbusfirma’s die in Amsterdam zijn gevestigd in het algemeen en de mogelijkheden van de gemeente om belastingontwijking van wapenproducenten die gevestigd zijn in Amsterdam in het bijzonder. In de bijlagen treft u de beantwoording van het initiatief en de schriftelijke vragen.

Daar waar mogelijk en opportuun zal het college verdergaande maatregelen bepleiten bij het Rijk. Als het gaat om brievenbusfirma’s is hiervoor aandacht vanuit de aanpak van ondermijning, voor zover het gaat om criminele organisaties die hier misbruik van maken. Ook hier geldt dat de mogelijkheden van de gemeente beperkt zo niet afwezig zijn; andere partners op het gebied van opsporing of financieel toezicht zijn dan eerder aan zet. Als het gaat om wapenhandel wil het college benadrukken dat criminele wapenhandel effect heeft in de stad. Het gaat dan wellicht om wapenhandel op een ander niveau dan in het initiatiefvoorstel wordt bedoeld. De criminele wapenhandel die leidt tot illegaal wapenbezit van inwoners of bezoekers van de stad verdient aandacht. De aanpak hiervan ligt op het terrein van de politie, maar ook het college pleegt tal van inspanningen om inwoners een ander perspectief te bieden, barrières op te werpen en criminele structuren aan te pakken. Met programma’s en aanpakken als De Weerbare Stad, Weerbare Mensen Weerbare Wijken (terugdringen drugshandel), het versterkingsprogramma RIEC, de wapenaanpak, de Top 600 (drugs en geweldscriteria), schoolveiligheid en het sluitingenbeleid gaat het college het illegale wapenbezit tegen. Per onderdeel van het voorstel treft u hier onder een reactie van het college.

Ad 1 Namens Amsterdam, als eerste Nederlandse stad, het ICAN Cities Appeal ondertekenen en de Nederlandse regering op te roepen om het VN-kernwapenverdrag te ondertekenen en te ratificeren. Amsterdam schroomt niet om als solidaire hoofdstad de krachten te bundelen met andere steden. Statements of andere acties moeten echter wel impact kunnen hebben. Weliswaar stemde Nederland in de VN tegen het VN-kernwapenverdrag en heeft de regering aangegeven het verdrag niet te zullen ratificeren, minister Blok heeft ook meerdere malen uitgesproken “dat

Gemeente Amsterdam Datum 24 september 2020

Pagina 3 van 5

ontwapening een proces is van een lange adem “waarbij Nederland alle middelen tot haar beschikking maximaal inzet. Het blijft een kwestie van grote verschillen verkennen, coalities smeden en stappen zetten in de juiste richting.” (brief van 25 november 2019, BZDOC-8209789278) Amsterdam kan als stad het VN-kernwapenverdrag niet ondertekenen, dat is voorbehouden aan nationale staten. Wel kan de stad een verklaring ondertekenen , zoals de Cities Appeal waarmee de regering kan worden opgeroepen om actie te ondernemen. Deze verklaring heeft geen juridisch bindende werking en heeft vooral het karakter van een politiek statement. Ondertekening van het Cities Appeal ziet Amsterdam als een opsporing aan andere steden wereldwijd en aan de eigen regering om een stap in die juiste richting te zetten. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt over te nemen. Ad 2 Steden waar Amsterdam banden mee onderhoudt, via bijvoorbeeld het Fearless Cities netwerk of het Mayors for Peace netwerk, op te roepen ook het ICAN Cities Appeal te ondertekenen en een zelfde oproep te doen aan de Nederlandse regering. Zie de beantwoording bij ad1. Het college is overtuigd van het belang van internationale samenwerking tussen steden en zet zich daarbij in voor onderwerpen en uitdagingen waarop steden invloed kunnen uitoefenen en die kans van slagen hebben.

Amsterdam heeft de afgelopen jaren maatregelen genomen en ondersteund in de aanpak van belastingontwijking van brievenbusfirma’s die in Amsterdam zijn gevestigd in het algemeen en belastingontwijking van wapenproducenten die gevestigd zijn in Amsterdam in het bijzonder. Dit zullen we ook blijven doen. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt over te nemen. Ad 3 Wapenproducenten die in onze stad zijn gevestigd aan te schrijven en op te roepen om belastingdeals met de Nederlandse belastingdienst (taks rulings) openbaar te maken en bekend te maken of deze bedrijven wel of niet op dat verzoek zijn ingaan. In de bestuurlijke reactie van het college van 13 juli 2016 op het initiatiefvoorstel “Ban de Belastingontduiking’ heeft het college zich uitgesproken tegen de praktijk van schadelijke en onwenselijke belastingontwijking via brievenbusvennootschappen (hierna: 'bbv's'). Hierbij is de kanttekening geplaatst dat het college het van groot belang vindt om een onderscheid te maken tussen het handelen van multinationals gericht op het voorkomen van dubbele belasting enerzijds en op het voorkomen van enkelvoudige belasting waarmee weinig tot geen belasting wordt betaald anderzijds. Het college spreekt daarom over schadelijke en/of maatschappelijk ongewenste fiscale praktijken en keurt dit ten zeerste af.

Het college heeft dit standpunt

Gemeente Amsterdam Datum 24 september 2020

Pagina 4 van 5

veelvuldig en op verschillende niveaus in gesprekken met partijen als VNO-NCW, de NFIA, DNB en het cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening naar voren gebracht, en zal zich hier ook in de komende discussies voor inzetten. Ook zal de gemeente Amsterdam in haar rol van aandeelhouder uit blijven dragen bij de gemeentelijke deelnemingen dat voornoemde fiscale constructies niet gewenst zijn. Het aanschrijven van wapenproducenten om het openbaar maken van informatie behoort echter niet tot de taak van het college. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt niet over te nemen. Ad 4 Het instrument Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO) in te zetten om de wapenproducenten die gevestigd zijn in onze stad (te beginnen met de grootste 10) te screenen op (financiële) integriteit en de resultaten hiervan openbaar te maken. De beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten , oftewel BIO, geeft de gemeente een algemeen kader voor het meewegen van integriteit bij privaatrechtelijke overeenkomsten en heeft als uitgangspunt dat de gemeente ook in het privaatrechtelijke domein alleen integere partijen wenst te faciliteren. Over de mogelijke inzet van het instrument BIO bent u uitgebreid geïnformeerd naar aanleiding van het initiatiefvoorstel ‘Ban belastingontwijking via brievenbusfirma’s.

Dit privaatrechtelijke instrument biedt geen grond om als gemeente zelf het initiatief te nemen om bedrijven te screenen. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt niet over te nemen. Ad 5 Te onderzoeken of wapenproducenten op enigerlei wijze profiteren van investeringen door de gemeente, en als dat zo is deze financieringsstroom te beëindigen. De gemeente heeft geen bevoegdheid om zelf het initiatief te nemen om bedrijven te screenen maar zal uiteraard alle mogelijkheden die zij wel tot haar beschikking heeft gebruiken om te onderzoeken of wapenproducenten op enigerlei wijze profiteren van investeringen door de gemeente en als dat zo is deze financieringsstromen beëindigen. Overigens heeft de staatssecretaris van Financiën in de Kamerbrief ‘Vernieuwde Rulingspraktijk’ d.d.22-11-2018 strengere eisen voor internationale rulings aangekondigd. Rulings zullen in de toekomst niet langer worden gegeven indien, volgens de Belastingdienst, internationale belastingbesparing de doorslaggevende beweegreden is van de structuur van een buitenlands bedrijf. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt over te nemen. Ad 6

Gemeente Amsterdam Datum 24 september 2020

Pagina 5 van 5

Te onderzoeken of de gemeente op enigerlei wijze andere dan financiële banden onderhoudt met wapenproducenten in deze stad, en als deze bestaan deze banden te verbreken Zoals aangegeven heeft de gemeente geen bevoegdheid om zelf het initiatief te nemen om bedrijven te screenen en kan zelf vanuit de eigen financiële systemen onderzoek uitvoeren. Verdergaand onderzoek vanuit de gemeente is niet mogelijk. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt niet over te nemen. Ad 7. In lijn met het initiatiefvoorstel “Ban belastingontwijking via brievenbusfirma’s uit Amsterdam” van de leden De Heer, Roosma, Bakker en Van Lammeren, aangenomen op 7 oktober 2016, bij het kabinet te blijven aandringen op het nemen van maatregelen tegen belastingontwijking en -ontduiking en daarbij voorrang te geven aan aanpakken van belasting ontduikende en ontwijkende wapenproducenten. Het college heeft zich zowel in de berichtgeving over het initiatiefvoorstel “Ban belastingontwijking via brievenbusfirma’s uit Amsterdam” als in de beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid N.T. Bakker inzake de wapenindustrie in Amsterdam uitgesproken tegen de praktijk van schadelijke en/of maatschappelijk onwenselijke fiscale praktijken van brievenbusfirma’s in het algemeen en van wapenproducenten in het bijzonder.

Daar waar mogelijk zal het college bij het kabinet blijven aandringen op maatregelen tegen belasting ontduikende en ontwijkende maatregelen. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Roosma op dit punt over te nemen. Het college steunt de intentie van het initiatiefvoorstel en is van mening dat een deel van de voorstellen uit het initiatiefvoorstel daaraan kunnen bijdragen. Gezien bovenstaande raadt het college de raad aan een gewijzigd voorstel in te dienen.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Victor Everhardt Wethouder Economische Zaken