Raadsbesluit 2023-222A Strategisch huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

29

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

4. Afwegingskader

Figuur 27 Turnen in sportcentrum Ookmeer

Amsterdam investeert jaarlijks tientallen miljoenen euro’s in de intensivering en uitbreiding van sportvoorzieningen om te kunnen sporten en te bewegen. Er is brede behoefte om potentiële investeringen beter te kunnen beoordelen en af te wegen, onder andere

30

Gemeente Amsterdam

door ze langs de lat van de (sociale) opgaven en ambities als ongelijk investeren te leggen en te beoordelen waar welke behoefte leeft of noodzaak is. Maar ook om ze beter te kunnen beoordelen op het vlak van juridische mogelijkheden of technische urgentie.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

4.1 Zes doelen om op te scoren Een uitgebreid afwegingskader brengt ons in de positie om onderbouwd te adviseren welke investeringen het meest urgent en zinvol zijn, waar projecten gefaseerd kunnen worden en keuzes voor te leggen. Immers, niet alles is altijd mogelijk. Het afwegingskader heeft zes hoofddoelstellingen die de urgentie en meerwaarde van een investering bepalen.

1. Voldoende accommodaties Met de groei van het aantal inwoners in Amsterdam groeit ook de behoefte aan voorzieningen. Amsterdam wil een complete stad zijn, dit betekent dat voorzieningen moeten meegroeien met de stad. 2. Ongelijk investeren in gelijke kansen Sporten, bewegen en spelen is van belang voor elke Amsterdammer, in het bijzonder voor kwetsbare bewoners. Juist in de buurten waar woningen krap zijn, een eigen buitenruimte vaak ontbreekt en een abonnement op de sportschool te duur is, zijn toegankelijke en dichtbijgelegen sportvoorzieningen, van gemeentelijke sportaccommodaties tot voorzieningen voor sporten, spelen en bewegen in de openbare ruimte, van groot belang. Extra aandacht gaat uit naar het versterken van sportaccommodaties en verenigingen in de 32 ontwikkelbuurten die achterblijven op indicatoren als leefbaarheid, veiligheid en sociaaleconomische status, maar ook op sportdeelname en voldoende bewegen. 3. Toegankelijk, open en inclusief Sportaccommodaties worden meer en meer plekken voor de georganiseerde en ongeorganiseerde sporter, en toegankelijk voor elke Amsterdammer. Verenigingen en andere sportaanbieders zijn er thuis, maar ook de buurtkinderen en schoolklassen die in de middag een balletje komen trappen.

31

Gemeente Amsterdam

4. Duurzame, natuurinclusieve en klimaatneutrale accommodaties Amsterdam kent grote opgaven op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. Denk aan hittestress tegengaan, natuurinclusiviteit en biodiversiteit, zorgen voor een regenbestendige stad, groene energieopwekking en het toewerken naar een circulaire economie. We maken sporthallen, zwembaden en sportparken toekomstbestendig op deze thema’s, brengen sportparken op een basisniveau vanuit eenduidige duurzaamheidslabels en stimuleren innovaties door deze op te nemen in sportaccommodaties. 5. Goed gebruikte voorzieningen Meer stad betekent ook meer sport en bewegen. Tegelijkertijd moet meer sportruimte steeds vaker gevonden worden in dicht stedelijk gebied, waar de ruimte schaars is. In dit verband is het logisch om goed te kijken naar effectief en efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte voor sportparken (die een substantieel deel van de buitenruimte in beslag nemen). 6. Topsport Amsterdam is een topsportstad en wil dat blijven. We bieden onderdak aan en faciliteren diverse programma’s van TeamNL. In de stad zijn er meerdere topsportaccommodaties, zoals het Olympisch Stadion, de Johan Cruijff ArenA, het Sloterparkbad, de Sporthallen Zuid, het Wagener Stadion, het Nationaal Cricketcentrum, Nationaal Rugby Centrum, het Nationaal Honk & Softbal Centrum en het Olympisch Trainingscentrum Roeien aan de Bosbaan.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

4.2 Visie Amsterdamse sportparken: Verbonden & Gastvrij We willen ervoor zorgen dat onze sportparken duurzame en toekomstbestendige plekken zijn voor sporten en bewegen als onderdeel van een leefbare en sportieve stad.. Plekken die door slimme samenwerkingen bovendien bijdragen aan opgaven in andere domeinen als zorg, onderwijs, werk en participatie, jongerenwerk, etc. Ook stedelijke uitdagingen als hittestress, wateroverlast of kansen voor hernieuwbare energieopwekking komen dan in beeld. Kortom, sportparken waar Amsterdammers kunnen ademen, ontspannen, inspannen, ondernemen, ontmoeten, verenigen en leren. Om meer sturing te geven op de toekomstbestendigheid van onze sportparken werken we hiervoor een visie uit. De volgende vier principes zijn daarbij uitgangspunt voor het realiseren, verbeteren, beheren of ontwerpen van onze sportparken: • •

• •

•

32

 rincipe 1: We zorgen voor voldoende en gevarieerde P sportparken voor iedereen. Principe 2: We zorgen dat onze sportparken intensief worden gebruikt, met een divers en uitdagend beweegaanbod en programmering. Ambitie 3. Sportparken dragen bij aan de brede maatschappelijke uitdagingen in Amsterdam Principe 4: Amsterdamse sportparken zijn duurzaam, klimaatadaptief en groen.

Figuur 28 De 7 functies van een sportpark

 portparken zijn niet alleen een plek om te sporten en beS wegen, maar hebben meerdere functies. Wij onderscheiden er 7. Afhankelijk van de omvang, plek en omgeving zijn deze functies in meer of mindere mate aanwezig op onze sportparken. Een analyse op de verschillende functies per gebied en per sportpark geeft richting aan de verdere ontwikkeling. In onderstaande opgavekaart is per stadsdeel een eerste analyse. Dit bepaalt waar we als eerst aan de slag moeten.

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Bij de ontwikkeling van nieuwe sportparken onderscheiden we, op basis van de 7 genoemde functies, de volgende typen: 1. Innovatief Sportpark (XS) – compact; intensief; buurtgericht; stimuleren sport en bewegen; plek voor nieuwe communities; volledig open; gedeelde verantwoordelijkheid beheer & exploitatie 2. Compact Sportpark (S) - maximale benutting ruimte; meer mogelijkheden voor verenigings-/wedstrijdsport naast ruimte voor brede programmering; wijkgericht; (semi)openbaar; beheer & exploitatie vanuit gemeente 3. Stedelijk en Landschappelijk Sportpark (M/L) – groot van omvang; brede programmering; stedelijke functie; focus op verenigings-/wedstrijdsport; sterke verenigingen met eigenaarschap; ruimte voor recreatief (groen) programma; beheer & exploitatie vanuit gemeente; openbare wandel- en fietsroutes over park

Figuur 30 Type sportparken in Amsterdam

Figuur 29 Verbeeldingen van types sportparken, ingepast in de stad

33

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

5. Plannen de komende vier jaar en doorkijk

Figuur 31 Nieuwe vormen van sporten en bewegen een plek geven: Skillsgarden op sportpark Ookmeer

Dit hoofdstuk laat zien hoe beleid, ambities en de opgaven worden vertaald naar investeringen in sportvoorzieningen. We schetsen welke investeringen per stadsdeel nodig zijn, voor de korte termijn (2023-2027) en voor de langere termijn (t/m 2032). De investeringen in stadsgebied Weesp worden in een aparte

34

Gemeente Amsterdam

paragraaf beschreven. We maken onderscheid tussen stad verbeteren (optimaliseren en intensiveren van bestaande sportvoorzieningen) en stad maken (realisatie van nieuwe sportvoorzieningen om de groei van de stad bij te benen). Daarnaast geven we een doorkijk voor de periode na 2027.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Investeren in fysiek voor sociaal De fysieke investeringen staan in dienst van de sociale opgave: we willen Amsterdammers aan het sporten, spelen en bewegen krijgen. Daarom verbinden we de investeringen in fysiek sterker aan de sociale opgave. Daarbij is voor dit college ongelijk investeren voor gelijke kansen een belangrijk sturingsprincipe. In de focusgebieden Zuidoost, Nieuw-West en Noord zien we dat de sport- en beweegparticipatie significant lager is dan het stedelijk gemiddelde. Dit hangt ook samen met een lager aandeel bewoners dat in georganiseerd verband sport bij verenigingen of anderszins. Bij sommige sportparken in deze gebieden zien we het effect hiervan terug in een lagere bezettingsgraad dan sportparken in gebieden met vitale verenigingen. De vraag is dan ook hoe fysieke investeringen in de gebieden met een lagere sport- en beweegparticipatie kunnen bijdragen aan de verhoging hiervan. Bij de keuzes en het prioriteren van investeringen weegt deze vraag sterk mee en geven we waar mogelijk voorrang aan investeringen waarvan aannemelijk is dat deze bijdragen aan de verhoging van de sport- en beweegparticipatie in de focus­ gebieden. De komende periode investeren we in het laagdrempeliger maken van sporten en bewegen en leggen we ook meer de nadruk op bewegen dicht bij huis.

We doen dit door bijvoorbeeld te investeren in eigentijdse speeltuinen dicht bij huis of op en rond sportparken. De Impuls Sporten en bewegen in de openbare ruimte is hier een belangrijk instrument voor. Onze sportparken zijn belangrijke centra van sport en bewegen, maar worden doordeweeks wanneer er niet of minder getraind wordt en geen wedstrijden gespeeld niet altijd optimaal benut. We willen de sportparken meer betrekken bij de stad en openbare ruimte. Belangrijk is ook dat de investeringen goed aansluiten op de behoefte van de bewoners uit het voedingsgebied. We gaan nog scherper kijken in welke mate een investering aansluit. Dit doen we voor alle vormen van sporten, zowel conventionele sporten als urban sports, en bewegen.

35

Gemeente Amsterdam

Stedelijke opgaven De stadsbrede investeringen in duurzaamheid, zoals het verledden van de veldverlichting, de invoering van het NL Greenlabel en de scale up voor de kunstgrasvelden worden niet apart per stadsdeel benoemd, maar maken wel onderdeel uit van onze investeringsportefeuille. Dit geldt ook voor de monitoring van het gebruik van onze sportvelden als onderlegger voor de optimaliseringsopgave van ons sportareaal. Er wordt een monitoringssysteem aangelegd op 25 sportvelden in Amsterdam om de bespelingsdruk op de sportvoorzieningen te meten. Het systeem wordt als pilot uitgerold op velden voor voetbal, hockey en korfbal, bij meerdere sportparken in de stad.

Figuur 32 Een park om in te sporten: Sportpark Sportheldenbuurt

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

5.1.1 Opgave Stadsdeel Oost

Plannen 2023-2027

Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

52.372m2

97.081 m2

Sporthal

0,9

1,6

Zwembad

0,3

0,5

Grootste opgaven Er is sprake van grote gebiedsontwikkeling in Overamstel, IJburg 2 en Zeeburgereiland. IJburg en Zeeburgereiland hebben de opgave zelfvoorzienend te zijn voor binnen- en buitensport, vanwege het inwonersaantal van deze nieuwe wijken en de afgelegen locatie ten opzichte van de rest van Oost. In Overamstel richt de sportopgave zich op sportclusters in de nieuwe woonwijken, op intensivering van sportpark Drieburg en op medegebruik van politiesportpark APGS. Over laatstgenoemde worden verkennende gesprekken gevoerd. De vraag naar overdekt zwemwater is tot en met 2032 het meest urgent in Oost. Deze behoefte komt voort uit de snelle bevolkingsgroei in Zeeburgereiland en IJburg en het al aanwezige tekort aan zwemwater in Oost. Sportparken Drieburg en Middenmeer, die vanuit hun grote en diverse aanbod aan sporten stedelijke voorzieningen zijn te noemen, zijn goed bezet. Intensivering is nodig om de bestaande sportverenigingen voldoende plek te geven, maar ook ruimte te bieden aan nieuwe vormen van sport, spelen en bewegen. Sportpark Diemerpark kent op dit moment wachtlijsten voor hockey en voetbal. Met de huidige capaciteit van de bestaande sportparken zijn deze wachtlijsten niet op te lossen. Tot slot is renovatie van de Jaap Eden IJsbaan (hal) hoognodig.

36

Gemeente Amsterdam

Stad verbeteren • Toevoegen van sportruimte op Sportpark IJburg, zodat nog meer Amsterdammers gebruik kunnen maken van dit sportcomplex. • Intensivering van Sportpark Drieburg om de toenemende bespelingsdruk op te vangen. Dit project heeft ook als doel het aanbod van sportmogelijkheden te verbreden en het sportpark toegankelijker te maken voor de buurt (1e fase verlichting toevoegen en omzetting van velden, 2e fase sportvelden realiseren). • Omzetten van een voetbalgrasveld naar kunstgras op sportpark Middenmeer. Hiermee faciliteren we de bestaande voetbalverenigingen beter, en bieden we plek aan andere vormen van voetbal. • Verbouwen van de multifunctionele ruimte in Sporthal Zeeburg om lokale sportverenigingen (nadruk op vechtsporten en sport inzetten als middel) te kunnen faciliteren. Haalbaarheid (technisch en programmatisch) wordt opgestart. • Op sportpark Sportheldenbuurt het doen van kleine aanpassingen voor een beter gebruik en beheer. Denk aan het vervangen van de -slecht gebruikte- slagkooien voor fitnesstoestellen en toevoeging van toiletvoorzieningen voor mindervaliden Stad maken • Uitbreiding van het Flevoparkbad met een nieuw 25 meterbad en een doelgroepenbad met zorgprofiel. • In de Sluisbuurt staat de realisatie van een sporthal gepland, in samenwerking met onderwijs. • Herontwikkeling van de Jaap Eden IJsbaan op sportpark Middenmeer.

Vervangende nieuwbouw en verduurzaming huidige ijshal.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

•

I n de eerste fase van Strandeiland worden in de Muidenbuurt tijdelijke sportvelden en een sportgebouw aangelegd. Uitgangspunt is dat het programma voor sporten en bewegen meegroeit met de realisatie van woningen, zodat er in alle fasen sprake is van een compleet programma.

Doorkijk 2027+ • Toevoeging van een stedelijk sportpark op Zeeburgereiland (ongeveer 1,5-2 ha), met programma dat aanvullend is voor dat op Sportpark Sportheldenbuurt. • Uitwerking en locatiestudie van het sportlandschap in de kop van de Amstelscheg, binnen het grondgebied van Amsterdam. Voorkeur heeft het gedeeld gebruik van het APGS-terrein (sportpark van de politie). • Op Strandeiland zijn diverse plannen om sportvoorzieningen toe te voegen. De realisatie van een nieuw stedelijk sportpark in combinatie met een sporthal staat gepland, evenals een innovatief/urban sportpark en een tennispark, en een nieuw groen sportpark op Buiteneiland. Het stedelijk sportpark en de sporthal worden gecombineerd met een school voor voortgezet onderwijs. Daarnaast wordt er een zwembad aan de Havenkom gebouwd. Deze ontwikkeling zal op iets langere termijn plaatsvinden (voorbereiding 2030).

37

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel Oost

8 9 Locatiestudie sport- en beweeglandschap kop Amstelscheg

1

Intensivering van sportpark Drieburg

2

Herontwikkeling van de Jaap Edenbaan

3

Ontwikkelvisie sportpark Middenmeer Voorland

4

Optimaliseren bestaande honkbalaccommodatie

5

Voetbal grasveld omzetten naar kunstgras op sp. Middenmeer

6

Overdekt zwemwater toevoegen aan het Flevoparkbad

7

Nieuwe Sporthal in de Sluisbuurt

8

3 4

Verbouwen ontspanningsruimte sporthal Zeeburgereiland

9

5

Nieuw stedelijk sportpark op Zeeburgereiland

10

Intensivering sportpark Diemerpark

11

Sportvelden op Buiteneiland

12

Sporthal in de Pampusbuurt

13

Stedelijk sportpark in de Pampusbuurt

14

Zwembad in de Havenkom op Strandeiland

15

Tijdelijk sportpark en verzamelgebouw in de Muiderbuurt

16

Innovatief/urban sportpark in de Muiderbuurt

17

Tennispark in de Muiderbuurt

18

Gemeente Amsterdam

12

7

11

2

1

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

38

10

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

6

15

13 14

16 1817

Plangebieden Golfbanen Sportparken Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.2 Opgave stadsdeel Zuidoost Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

58.503 m2

99.636 m2

Sporthal

1,2

2,4

Zwembad

0,3

0,7

of de gymzalen van het Bindelmeer College vervangen kunnen worden door een sportzaal. Voor het zwemaanbod biedt het zwembad in het Bijlmer Sportcentrum vooralsnog voldoende ruimte. Voor genoeg en voldoende diverse zwemvoorzieningen is samenwerking met buurgemeenten wel van belang. De ontwik­kelingen bij de zwembaden in Diemen zijn van invloed (op termijn sluiting AGO-bad, mogelijke herontwikkeling Duran bad), wat we nauwlettend in de gaten houden.

Plannen 2023-2027 Grootste opgaven Zuidoost kent niet alleen een grote woningbouwopgave, met vooral gebiedsontwikkeling in het westelijke deel tussen het spoor en de A2 (Amstel III, De Nieuwe Kern), maar ook een grote sociale opgave op het gebied van sporten en bewegen. Sport- en beweegparticipatie liggen onder het Amsterdams gemiddelde. Het lidmaatschap bij een sportvereniging is in dit stadsdeel laag. Dit maakt het extra belangrijk dat we bij investeringen in sportvoorzieningen kansen grijpen om de huidige inwoners meer te stimuleren en te faciliteren in een gezonde leefstijl. Aansluiten bij het Masterplan Zuidoost ligt hier voor de hand. De gebiedsontwikkeling biedt hiervoor een concrete kans door nieuwe sportvoorzieningen zo te positioneren dat alle inwoners, van de oude en de nieuwe wijken in Zuidoost, profiteren. Met een keuze voor een centrale ligging verbinden de sportvoorzieningen bestaand Zuidoost letterlijk met nieuw Zuidoost. Het aanbod buitensportvoorzieningen in Zuidoost is schaars. Veel inwoners van Zuidoost zijn op dit moment lid van een sportvereniging buiten het stadsdeel (in Oost, Abcoude of Diemen). Er is veel interesse in Amerikaanse sporten in dit stadsdeel, zoals honk- en softbal, basketbal en American football. Ook sporten veel mensen ongebonden (niet bij een sportvereniging). De investeringen in het Bijlmer Sportpark en de K-buurt sluiten hierop aan.

Naast het realiseren van nieuwe buitensportvoorzieningen zetten we ook in op de binnensport. In de H-buurt onderzoeken we

39

Gemeente Amsterdam

Stad verbeteren • Herinrichting van het Bijlmer Sportpark om de verenigingssport meer mogelijkheden te bieden; onder andere wordt een softbalveld ingepast. Daarnaast benutten we de restruimte voor informeel sporten en spelen, door faciliteiten toe te voegen. Denk aan outdoor fitness, het inrichten van een openbare sportstrook in het park, en het softbalveld toegankelijk voor iedereen maken. • Verbouwing en modernisering van het Bijlmer Sportcentrum om gebruiksmogelijkheden te verbreden (o.a. compartimentering aan de hal) en te verduurzamen (led, zonnepanelen) • Onderzoek of de gymzalen voor het Bindelmeer College vervangen kunnen worden door een sportzaal. Stad maken • Naast de Johan Cruijff ArenA, op het dak van de Smart Mobility Hub, komt het nieuwe Rooftop Sports Park. Dit sportpark van ruim vier hectare biedt plek aan drie voetbalvelden. Daarnaast is er ruimte voor urban sports, zoals skaten, 3x3 basketbal en freerunning. • Nieuwe sporthal in de Bijlmer H-buurt voor de groeiende behoefte aan binnensport in dit gebied, in samenwerking met het onderwijs. Overdag wordt de hal gebruikt door de Amsterdam International Community School en na schooltijd door de breedtesport.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

•

• •

In de flank van de A9 onderzoeken we de mogelijkheden van een nieuw sportpark, inclusief herhuisvesting van de hockeyclub die nu tot begin 2024 op het tijdelijk veld naast het Bijlmer Sportpark gehuisvest is. De hockeyclub is laagdrempelig en gericht op de jeugd van Zuidoost. In de K-buurt Midden komt tijdelijk de Paperdome te staan, als onderkomen voor 3x3 basketbal en als hart voor de K-buurt. Onderzoek naar een hiphopcentrum in Zuidoost, samen met Kunst & Cultuur. Dit moet een plek worden waar sport en cultuur elkaar vinden binnen hiphop, zoals breaking en spoken word.

Doorkijk 2027+ • Om de sterke groei van Zuidoost op te vangen is er nieuwe ruimte voor (anders) georganiseerde sport nodig. Met de locatiestudie Buitensport Zuidoost zijn de kansrijke plekken in beeld gebracht. Als vervolgstap worden deze locaties (o.a. Bijlmerweide, Flanken A9, en Centraal Park Gaasperdam) verder uitgewerkt. • In Amstel III is het IKEA-kavel een mogelijke plek voor een stedelijk sportpark, gestapeld op het gebouw van de winkelketen.

40

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel Zuidoost

10 4 1

6

Sportpark De Nieuwe Kern op een smart mobility hub

1

In Amstell III is het IKEA kavel een mogelijke plek voor een sportpark

2

Locatiestudie buitensport in de flanken van de A9

3

Sloop nieuwbouw sportzaal Bindelmeercollege

4

Sporthal in de Bijlmer H buurt

5

Verbouwing van het Bijlmer sportcentrum

6

Herinrichting Bijlmer sportpark

7

Locatiestudie buitensport in het Centraal park Gaasperdam

8

Realisatie Tennispark op de flanken A9

9

Locatiestudie buitensport in de Bijlmerweide

10

41

Gemeente Amsterdam

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

5

2

9

7 3

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

8

Plangebieden Golfbanen Sportparken Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.3 Opgave stadsdeel Noord Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

74.735 m2

105.590 m2

Sporthal

1,5

2,1

Zwembad

0,4

0,6

parken liggen ver van de meer centraal gelegen scholen. De sporten rugby, honkbal, tennis en hockey hebben extra ruimte nodig in Noord. Voor rugby en honkbal is een accommodatie met twee velden voldoende, voor tennis is een extra complex nodig om in de behoefte te voorzien. Noord heeft een aantal unieke, maar tijdelijke urban sportvoorzieningen. Deze behouden of opnieuw een plek geven in het stadsdeel is belangrijk voor het aanbod van urban sports, voor Noord en voor de spreiding in de stad.

Plannen 2023-2027 Grootste opgaven Noord kent tot en met 2027 de grootste woningbouwopgave van Amsterdam. Dit doet zich vooral aan de IJ-oevers voor, in de gebieden Buiksloterham, NDSM en het Hamerkwartier. Ook de ontwikkeling van Centrum Amsterdam Noord (CAN) neemt de komende jaren een vlucht. Voldoende spreiding van sportvoorzieningen is een aandachtspunt in Noord, zeker aan de noordwestelijke oever. Daar is nu nog veelal bedrijvigheid, maar straks zijn er in verdichte woonwijken nauwelijks sportvoorzieningen in de buurt. Zo zal woningbouw in het noordelijk deel van Haven-Stad en de IJ-oevers bijvoorbeeld op lange termijn (na 2032) leiden tot een behoefte aan een nieuw zwembad in Noord. De koppeling met bestaand Noord en de sociale opgaven in deze gebieden is van groot belang. Gezien de lage cijfers in sportparticipatie en voldoende bewegen is het extra belangrijk dat we bij investeringen in sportvoorzieningen kansen grijpen om hier aan bij te dragen, door goed te kijken naar de locatie (nabij en bereikbaar voor oud Noord). Ook moet de programmering van de voorzieningen aansluiten op de behoefte van de huidige inwoners. We zoeken daarbij aansluiting bij de Aanpak Noord.

Stad verbeteren • Nieuwe sporthal in Elzenhagen-Zuid, als vervanging van de bestaande faciliteiten. Aan de te vervangen sporthal wordt een extra gymzaal toegevoegd. De hal wordt het nieuwe thuishonk van tophandbalvereniging VOC. • Intensivering van Sportpark Tuindorp Oostzaan verdere optimalisatie van de honk- en softbalaccommodatie. • Sportpark Melkweg wordt vernieuwd, waarbij de infrastructuur, de openbare ruimte en de velden worden aangepakt. Er wordt een nieuw beachvolleybalveld aangelegd. Sportpark Oostzanerwerf wordt efficiënter, publiek toegankelijk en multifunctioneel ingericht. • Sportpark Kadoelen krijgt een uitbreiding door de omzetting van een voetbalveld en de toevoeging van een extra hockeyveld. Daarnaast worden er kleinschalige sportplekjes toegevoegd voor de buurt. • Op Sportpark Buiksloterbanne wordt er gewerkt aan de omzetting van een grasveld naar kunstgras. Dit is niet alleen nodig voor de snelgroeiende vereniging, maar ook voor de vijf scholen die hier hun buitensportprogramma afwerken.

Het aanbod aan binnensportaccommodaties is beperkt in Noord. Gerekend naar het huidige inwonertal van Noord zijn er weinig sporthallen. Ook het aantal gymzalen dat na schooltijd te gebruiken is, is onvoldoende. Er is bovendien een tekort aan sportruimte voor bewegingsonderwijs in de buitenlucht in Noord. Veel sport-

42

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Stad maken • Nieuwe sporthal aan de Meidoornweg, in combinatie met onderwijs. • Realisatie van tijdelijke sportruimte in Buiksloterham, zodat ook de eerste inwoners kunnen sporten en bewegen. Dit compacte complex biedt ruimte aan verenigingssport en bewegingsonderwijs, en is naast verhuurde uren openbaar te gebruiken door de buurt. Er zal een accommodatie voor onder meer beachvolleybal worden gerealiseerd. • Met de ontwikkeling van de westelijke IJ-oevers en op de lange termijn Haven-Stad spelen sportparken Melkweg en Oostzanerwerf een belangrijke rol om de groeiende sportbehoefte in stadsdeel Noord op te vangen. In 2023 wordt gewerkt aan een ontwikkelstrategie. • Realisatie van een sportpark op het Groene Veld, terrein van de voormalige waterzuivering. De bestaande rugbyvereniging in Noord krijgt hier een nieuw thuis. Op de huidige plek, Sportpark Tuindorp Oostzaan, is onvoldoende ruimte. Verplaatsing biedt ruimte aan de achterblijvende verenigingen om verder door te groeien. • Er wordt gewerkt aan een locatie voor een nieuwe roeivereniging in Noord. • In Molenwijk wordt gewerkt aan een indoor beweegaccommodatie voor zowel onderwijs als sport. De exacte afmeting van de voorziening wordt momenteel uitgewerkt door Sport en Bos.

•

•

Doorkijk 2027+ • Op lange termijn (na 2032) is er met de groei van Noord en Haven-Stad een nieuw zwembad in Noord nodig om te voorzien in de behoefte aan binnenzwemwater. Hiervoor zal in 2024-2025 een locatiestudie voor een 50-meterbad worden gestart. • Realisatie van sportvelden in Buiksloterham. Ook wordt verkend of een sporthal of sportzaal te combineren is met de ontwikkeling van onderwijs.

43

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

In het Hamerkwartier zetten we in op realisatie van een sporthal, een compact stedelijk sportpark van 7500m2 aan het IJ en een indooraccommodatie voor urban sports. Onderdeel hiervan is het behoud van de bestaande indoorskatefaciliteit. Hiervoor volgt nog een onderzoek met de koppeling topsport en een geschikt exploitatiemodel, met een mogelijke bijdrage van de gemeente. De genoemde plannen om sportruimte toe te voegen zijn onvoldoende om de sportnorm in te vullen tot en met 2030. Er resteert een opgave van twee tot vier voetbalvelden. Met een locatiestudie (Inpassingsplan Buitensport Noord) zijn kansrijke locaties in beeld gebracht. Als vervolgstap is prioritering van deze locaties en bestuurlijke besluitvorming nodig. Onderzoek naar een mogelijk nieuw sportpark bij Zijkanaal I – nodig voor het faciliteren van sport om de hoek voor de nieuwe en huidige inwoners van Noord – maakt hier onderdeel van uit.

Projectenkaart Stadsdeel Noord

2

1

4 8 7

5

3

12 9

6 Herontwikkeling sportparken Melkweg en Oostzanerwerf

1

Sportpark Melkweg renovatie en vernieuwen

2

Nieuw zwembad Noord (Haven-Stad)

3

Sportzaal in Molenwijk

4

Intensivering sportpark Tuindorp Oostzaan

5

Locatiestudies toevoegen buitensport Noord

6

Intensivering Sportpark Kadoelen

7

Tennispark Kadoelen uitbreiden

8

Sportpark op het Groene Veld

9

Omzetten gras naar kunstgras sportpark Buiksloterbanne

10

Nieuwe sporthal in Elzenhagen-Zuid

11

Locatiestudie voor nieuwe roeivereniging in Noord

12

Nieuwe sporthal aan de Meidoornweg

13

Nieuwe sporthal in Hamerkwartier

14

Nieuw sportpark en urban hal in het Hamerkwartier

15

Aanleg hockeycomplex sportpark De Weeren

16

Tijdelijke sportpark in Buiksloterham

17

Realisatie van sportvelden in Buiksloterham

18

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

44

Gemeente Amsterdam

10 11

17 18

16

13 14 15

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Plangebieden Golfbanen Sportparken Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.4 Opgave Stadsdeel Centrum

Plannen 2023-2027

Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

3.975 m2

3.975 m2

Sporthal

0,1

0,1

Zwembad

0,1

0,1

Grootste opgaven In vergelijking met andere stadsdelen is er een relatief kleine woningbouwopgave in het Centrum. De meest omvangrijke locatie is het Marineterrein. Deze locatie wordt ontwikkeld tot een gebied met een gevarieerd programma van werken, leren, wonen en leisure. Het aanbod buitensportvoorzieningen in Centrum is schaars, met maar één sportpark. Veel sportende inwoners van Centrum zijn lid van een sportvereniging buiten het stadsdeel (vooral in Oost en buiten Amsterdam). Deze groep sporters reist relatief ver tussen woon- en sportplek in vergelijking met andere stadsdelen. Met de ontwikkeling van het Marineterrein ontstaat een concrete kans om sporten en bewegen als buurtfunctie toe te voegen in het stadsdeel zelf. Daarnaast zetten we ons in om op de sportparken en gebiedsontwikkelingen in aangrenzende stadsdelen, het sportaanbod uit te breiden, in capaciteit en in aanbod aan sporten.

45

Gemeente Amsterdam

Stad verbeteren • Op Sportpark Parkschouwburg wordt het clubgebouw gerenoveerd door de tennis- en de korfbalvereniging die er gebruik van maken. Een deel van het gebouw, de kleedkamers, is van de gemeente. Deze worden in de plannen meegenomen. Stad maken • Vanwege de beperkte sport- en beweegruimte in de oostelijke binnenstad zetten we in op een tijdelijk sportprogramma op het Marineterrein in afwachting van verdere planvorming. Doorkijk 2027+ • Uiteindelijk doel is om hier een compact sportcluster te realiseren dat de sportbehoefte van Marineterrein en de omliggende wijken bedient, met sporten die passen bij het stedelijke en innovatieve karakter van het gebied. Er worden verkennende gesprekken gevoerd met Defensie over het medegebruik van het bestaande sportcomplex.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel Centrum

2

1

3

Plangebieden Golfbanen Sportparken Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad

Renoveren clubgebouw en kleedkamers sportpark Parkschouwburg

1

Tijdelijk sportprogramma op het Marineterrein

2

Compact sportcluster Marineterrein

3

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

46

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.5 Opgave stadsdeel Zuid

Plannen 2023-2027

Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

10.896 m2

15.460 m2

Sporthal

0,3

0,5

Zwembad

0,1

0,1

Grootste opgaven In vergelijking met andere stadsdelen is er een relatief kleine woningbouwopgave in Zuid. De meest omvangrijke locaties zijn de Zuidas en het Havenstraatterrein. De bouw van woonwijken in nabijgelegen plangebieden zoals het Schinkelkwartier, Ringzone West en het Amstelkwartier, en de verbetering van de infrastructurele verbindingen leiden tot toenemend gebruik van bestaande en (vraag naar) nieuw te ontwikkelen sportvoorzieningen. De populariteit van de sportvoorzieningen in Zuid is nu al groot, de druk zal verder toenemen. Een slag in de optimalisering van deze accommodaties is nodig om het intensieve (dubbel)gebruik in goede banen te leiden. Het optimaliseren en intensiveren van bestaande sportparken vormt een deel van de oplossing, maar we zetten ook in op sportruimte op de Zuidas. Zowel het gebied rond het Olympisch stadion als de Sporthallen Zuid ondergaan een transformatie. Als onderdeel van de Sportas is dit het kloppend hart van de topsportinfrastructuur van Amsterdam. Een specifieke opgave is de verduurzaming van het De Mirandabad en het Zuiderbad; onder andere is een opgave om deze van het gas af te koppelen.

47

Gemeente Amsterdam

Stad verbeteren • Restaureren en verduurzamen van het roeicentrum bij de Bosbaan en de renovatie en uitbreiding van de botenloods. • Optimaliseren van Sportpark Schinkel zodat atletiek en voetbal er beter gebruik van kunnen maken. • De verduurzaming en optimalisatie van het De Mirandabad. Dit zwembad is verouderd, slecht geïsoleerd, een grootverbruiker van gas en op onderdelen aan vervanging toe. Ook het buitenterrein wordt aangepakt. • Renovatie accommodatie Winterdijkplein ten behoeve van urban sports en rollerskaten voor Rollerskate Streethockey Vereniging Survivors Amsterdam. De openbaar toegankelijke accommodatie is verouderd, heeft veel achterstallig onderhoud en is op dit moment gevaarlijk om te gebruiken voor sportbeoefening. • Verduurzamen van het Zuiderbad, met onder andere een luchtwarmtepomp, biovergister, biogaskachel en revisie van de luchtbehandelingskasten. • Optimaliseren en intensivering van sportpark Van Heenvlietlaan, met als doel om de toegankelijkheid van het terrein te vergroten, met meer aansluiting op de buurt met openbaar te gebruiken beweegaanleidingen. • Het intensiveren van sportpark Amsterdamse Bos, ten behoeve van de breedtesport en de topsport (hockey). De drie hockeyverenigingen Amsterdam, Pinoké en Hurley hebben wachtlijsten en vragen gezamenlijk om extra trainings- en wedstrijdcapaciteit.

Daarnaast heeft de KNHB een wens om in de omgeving van het Wagener stadion een nationaal trainingscentrum te realiseren. Om hierin te kunnen voorzien is intensivering en mogelijk heroverweging van het gebruik van het bestaande veldsportareaal in het Amsterdamse Bos noodzakelijk.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Stad maken • Realisatie van een tijdelijke sporthal op de Zuidas als overlooplocatie van Sporthallen Zuid. • Vanuit buurtbudget is er geld beschikbaar voor een skatelane in de Zuidas. Keuze voor een locatie volgt. • Onderzoek opstarten voor het intensiveren van Sportpark ’t Loopveld, om een deel van de inwonersgroei van Zuid op te vangen. Hiervoor starten we een verkenning op om te komen tot een ontwikkelvisie voor het sportpark. Doorkijk 2027+ • Verplaatsing van Sportpark Buitenveldert om ruimte te maken voor gebiedsontwikkeling. Het nieuwe sportpark ligt naast de Vrije Universiteit en biedt ruimte aan vier voetbalvelden en een clubhuis. • Herontwikkeling van de Sporthallen Zuid als onderdeel van de planvorming van het project Verdi. Het gaat om vervangende nieuwbouw en uitbreiding van het complex op de huidige kavel. De binnensportaccommodatie krijgt vijf sporthallen en zes trainingsruimtes, met een mix aan sportieve functies voor zowel bewegingsonderwijs als breedte- en topsport. • Inpassing van buitensportruimte op de Zuidas voor het sporten om de hoek. We kijken onder andere naar kansen binnen projectgebied Verdi, waarbij kansen liggen bij de Schinkeleilanden, in optimalisering en verbinden van de bestaande sportterreinen en omliggende openbare ruimte, en versterking van de Sportas.

48

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel Zuid Renovatie en verduurzaming van het roeicentrum aan de Bosbaan

1

Vernieuwen van de Sporthallen Zuid

2

Realisatie tijdelijke sporthal

3

Optimaliseren van Sportpark Schinkel

4

Renoveren Winterdijkplein voor Urban Sporten en Rollerskate

5

Verplaatsen van sportpark Buitenveldert

6

Optimaliseren sportpark Van Heenvlietlaan

7

Verduurzaming (van het gas af) en optimalisatie van het Mirandabad

8

Zuiderbad verduurzamen (o.a. luchtwarmtepomp)

9

Sportpark 't Loopveld intensivering

10

Inpassing buitensportruimte in Zuidas

11

Intensiveren sportpark Amsterdamse Bos voor de breedtesport en topsport (hockey)

12

4

11 2

9

5 3 8 Plangebieden Golfbanen Sportparken

6

Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad

7 1

12 © 2023 Mapbox © OpenStreetMap

49

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

10

Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.6 Opgave Stadsdeel Nieuw-West

Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Grootste opgaven Nieuw-West kent een grote woningbouwopgave, waarbij rond station Sloterdijk (Haven-Stad) en langs de A10 (Schinkelkwartier en Ringzone West) de grootste gebiedsontwikkeling plaatsvindt. Daarnaast is gezien de lage cijfers in sportparticipatie en voldoende bewegen de sociale opgave in het stadsdeel groot. Het is extra belangrijk om bij de investeringen in sportvoorzieningen kansen te grijpen om bij te dragen aan deze sociale opgaven. We zoeken daarbij aansluiting bij het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. In het stadsdeel liggen veel grote sportparken. Het zijn unieke parken, qua omvang en aanbod. Op de sportparken Ookmeer, Sloten, Spieringhorn en De Eendracht is nog ruimte voor intensivering, wat kansen biedt, zowel voor huidige als nieuwe inwoners van dit deel van de stad. De bereikbaarheid en toegankelijkheid van deze parken is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

Georganiseerde buitensport

38.506m2

67.761 m2

Sporthal

0,8

1,4

Zwembad

0,2

0,4

Voldoende spreiding van sportvoorzieningen is een aandachtspunt. Veel inwoners van stadsdeel West sporten in Nieuw-West. De hockeyverenigingen in het gebied hebben een wachtlijst, en vooral in de Ringzone is behoefte aan extra tennisbanen. De gebiedsontwikkeling (Ringzone West, Schinkelkwartier) biedt kansen sport beter te spreiden, als onderdeel van de nieuwe woonwijken. Op termijn is een nieuw zwembad nodig om in de behoefte te voorzien van dit deel van de stad (vanuit de behoefte van NieuwWest, West en Zuid). Gezien de spreiding en sociale opgaven ligt het voor de hand dat dit zwembad in de zuidwestflank van de stad komt. In de periode 2023-2024 wordt een locatiestudie gestart. Daarnaast is in de plannen van het Schinkelkwartier is ruimte voor binnensport, gekoppeld aan een nieuwe vo-school opgenomen.

50

Gemeente Amsterdam

Plannen 2023-2027 Stad verbeteren • Intensivering en optimalisering van Sportpark Ookmeer voor meer (en meer divers) aanbod van sport. Naast lopende plannen (nationaal trainingscentrum honkbal en softbal realiseren, aanleggen van een ASM-veld) wordt een toekomstplan opgesteld als kader voor toekomstige initiatieven. • In de Lodewijk van Deysselbuurt zijn plannen voor een jongerencentrum XL, inclusief sportruimte. • Intensivering en toegankelijker maken van Sportpark Sloten. In 2023-2024 wordt de ondergrondse infrastructuur vernieuwd. Verder wordt gewerkt aan een toekomstplan voor het sportpark om de basis (groen, wegen, water) op orde te brengen en de sportruimte te intensiveren in verband met 11.000 nieuwe woningen in het Schinkelkwartier. Het plan dient ook als toetsingskader voor nieuwe initiatieven. • Verdere optimalisering van Sportpark De Eendracht. • Herontwikkeling van Sportpark Sloten-West. Dit sportpark functioneert nu nog als incidentele uitvalsbasis voor meerdere hockeyverenigingen in de stad. • Verduurzamen van het Sloterparkbad (zonnepanelen).

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Stad maken • Optimalisering en intensivering van Sportpark Spieringhorn om meer ruimte te bieden aan bestaande verenigingen en de extra behoefte vanuit Sloterdijk op te kunnen vangen. Ingrepen bestaan uit de realisatie van twaalf tennisvelden, verplaatsing van hockeyvelden en de uitbreiding met een vijfde hockeyveld, verplaatsing van voetbalvelden en het omzetten van gras naar kunstgras, het vergroten van de toegankelijkheid van het park, het verbeteren van de groen parkstructuur van het sportpark, duurzaamheidsmaatregelen en inpassing van een sporthal in combinatie met een school voor primair onderwijs. • Realisatie van een pumptrack. Zoeklocaties zijn sportpark Sloten en gebiedsontwikkeling Schinkelkwartier. • Beweegpark realiseren aan de zuidzijde van de Sloterplas. Doorkijk 2027+ • Het toevoegen van een nieuw zwembad (25-meterbad en doelgroepenbad) in de zuidwestelijke flank van de stad. Hiervoor wordt in de periode 2024-2025 een locatiestudie opgestart. Gezien de sociale opgave en spreiding aan zwemwater in de stad is dit een voor de hand liggend zoekgebied. • Nieuwe buitensportruimte om de extra sportbehoefte op te vangen als gevolg van de inwonersgroei in de Ringzone West en het Schinkelkwartier.

Naast inpassing van sport in de nieuwe wijken wordt vanuit het Schinkelkwartier gekeken naar verdere intensivering van Sportpark Sloten en het toevoegen van sportruimte in De Oeverlanden als sport- en recreatielandschap. Verder maakt een nieuwe sporthal onderdeel uit van de plannen. Voor de Ringzone West en de gebiedsontwikkeling rond centrumgebied Osdorp en in Geuzenveld-Slotermeer wordt de koppeling gemaakt met het intensiveren van Sportpark Ookmeer.

51

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel Nieuw-West Optimaliseren van sportpark De Eendracht

1

Intensiveren Sportpark Ookmeer

2

Intensiveren sportpark Ookmeer (lange termijn)

3

Sportzaal in jongerencentrum XL

4

Verduurzamen van het Sloterparkbad

5

Urban sportpark langs de Sloterplas

6

Buitensportruimte Ringzone West

7

Buitensportruimte in het Schinkelkwartier (tijdelijk)

8

Buitensportruimte in het Schinkelkwartier

9

Nieuw zwembad zuidwestflank

10

Verkenning herontwikkeling Velodrome

11

Intensiveren en toegankelijker maken Sportpark Sloten

12

Herontwikkeling van sportpark Sloten West

13

Herontwikkeling sportpark Spieringhorn

14

14 1 4 3 2

5

Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+ © 2023 Mapbox © OpenStreetMap

52

Gemeente Amsterdam

7

6

Plangebieden Golfbanen Sportparken

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

10 8 11

13 12

9

5.1.7 Opgave Stadsdeel West De grootste gebiedsontwikkeling in West vindt plaats in Haven-Stad en langs de A10 (Ringzone West). Daarnaast wordt het gebied van de centrale markthallen herontwikkeld. Stadsdeel West heeft relatief weinig sportvoorzieningen, zowel binnen als buiten, en doorgaans zijn deze maximaal bezet. Voldoende en een nabij aanbod van sportvoorzieningen is een aandachtspunt. Veel inwoners van stadsdeel West sporten buiten het stadsdeel, vooral in Nieuw-West en -in mindere mate- Zuid. Daarnaast is behoefte aan extra tennisbanen. De gebiedsontwikkeling op de grens (Haven-Stad, Ringzone West, Schinkelkwartier, Zuidas) biedt kansen om meerdere stadsdelen te laten profiteren van nieuwe sportvoorzieningen. Daarnaast pakken we de bestaande sportparken aan om een diverser gebruik te stimuleren, zoals sportpark Multatuli (toevoegen tennis en openbare sporttoestellen). West kent daarnaast een grote opgave voor de binnensport. Het gaat dan met name om het na schooltijd toegankelijk maken van bestaande gymzalen. Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

22.180m2

43.055 m2

Sporthal

0,4

0,8

Zwembad

0,1

0,3

53

Gemeente Amsterdam

Plannen 2023-2027 Stad verbeteren • Optimalisering en intensivering van Sportpark Multatuli. Werkzaamheden bestaan uit de aanleg van tennisvelden en openbare sport- en speelplekken, het toegankelijker maken van het park en het nemen van duurzaamheidsmaatregelen. • Systeem voor het afdekken van zwemwater in het Brediusbad zodat het water niet verdampt. Stad maken • Nieuwe sportzaal in Sloterdijk Contactbuurt in combinatie met twee scholen voor primair onderwijs. Doorkijk 2027+ • Onderzoek naar de herontwikkeling van Sportpark Transformatorweg, dat binnen de gebiedsontwikkeling van Haven-Stad behouden blijft als sportpark voor de wijken in West en Centrum.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsdeel West 4

2

3

1

Plangebieden Golfbanen Sportparken Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Toevoegen sportruimte op sportpark Multatuli

1

Overdekken zwemwater in het Brediusbad

2

Sportzaal in Sloterdijk-1 Zuid

3

Onderzoek herontwikkeling sportpark Transformatorweg

4

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

54

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

5.1.8 Opgave Stadsgebied Weesp

Plannen 2023-2027

Grootste opgaven De woningbouwopgave van Weesp concentreert zich in de nieuwe woonwijk Weespersluis, met de toevoeging van zo’n 3500 woningen. Uitgaande van één sporthal per 20.000-24.000 inwoners bieden sporthallen Aetsveld en de in 2022 opgeleverde sporthal Weespersluis komende jaren voldoende ruimte aan de binnensportverenigingen en het bewegingsonderwijs.

Stad verbeteren • Nieuwe invulling voor de handbalaccommodatie op Sportpark Vechtoever, voorheen gebruikt door handbalvereniging WeHave. Met de verhuizing naar sporthal Weespersluis komt dit pand leeg te staan. • Het handbalveld wordt omgezet naar een hockeyveld (kwartveld dat zowel voor training als voor competitie geschikt is, maar ook geschikt voor andere sporten).

De buitensportaccommodaties voor de bestaande sportverenigingen bieden binnen de sportparkgrenzen onvoldoende ruimte om de complete groei op te vangen. Voor de grootste sporten, voetbal en hockey, valt er een grotere gebruikersvraag te verwachten dan de bestaande sportvelden aankunnen. Dit vraagt om een ontwikkelstrategie op de schaal van heel Weesp om tijdig buitensportruimte toe te kunnen voegen, afhankelijk van het tempo van de woningbouw. In het sportaanbod in Weesp ligt de nadruk op gezonde, maatschappelijk actieve sportverenigingen. Er liggen kansen voor voorzieningen die inspelen op nieuwe sporttrends, zoals urban sports en het on-demand sporten. Opgave sportnorm

t/m 2027

t/m 2032

Georganiseerde buitensport

24.750 m2

31.950 m2

Sporthal

0,3

0,4

Zwembad

0,1

0,1

55

Gemeente Amsterdam

Stad maken • Renovatie van het skatepark in de wijk Aetsveld. • Realiseren van een beheeraccommodatie (loods voor opslag, kantoor) op sportpark Papelaan. In dit gebouw kunnen we de beheerders van de sportparken in Zuidoost en Weesp herbergen. • Op de openbare sportstrook op Sportpark Papelaan zetten we het trapveld van gras om in een volwaardig kunstgras voor de jeugd. Zo vangen we de groei van de voetbalvereniging op. Doorkijk 2027+ • Op termijn realiseren we extra buitensportruimte om te voorzien in de sportbehoefte door de inwonersgroei de komende jaren. Het doel is om zowel voldoende ruimte te blijven bieden voor de grootste verenigingssporten als het bestaande buitensportaanbod in Weesp te verbreden met nieuwe sporten en sportvormen. Hiervoor starten we een locatieonderzoek op, waarbij de noordelijke spoorzone ‘het Oor’, grenzend aan Weespersluis en zuidelijk sportpark Papelaan, een van de kansrijke plekken is.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Projectenkaart Stadsgebied Weesp

2

1 3

4 5

6 Plangebieden Golfbanen Sportparken

Onderzoek naar realisatie sportruimte in ''het Oor''

1

Gras voetbalveld omzetten naar kunstgras (openbare sportstrook)

2

Nieuw beheerdersgebouw op sportpark Papelaan

3

Nieuwe invulling voor het handbal-clubhuis op sp. Vechtoever

4

Omzetten handbalveld naar hockey op sportpark Vechtoever

5

Renoveren skatepark in de wijk Aetsveld.

6

© 2023 Mapbox © OpenStreetMap

56

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Type Binnensportaccomodatie Sportpark Zwembad Type Bestaande voorziening Stad verbeteren Stad maken Doorkijk 2027+

6. Financiën en risico’s

Figuur 33 Openbare beweegaanleidingen bij atletiekbaan Elzenhagen

Het SHP is een koersdocument waar geen financiële en juridische consequenties aan kunnen worden verbonden. Dat wil zeggen dat in dit hoofdstuk de koppeling wordt gemaakt tussen opgaven en financiën, om inzicht te kunnen bieden in de te verwachten

57

Gemeente Amsterdam

investeringsaanvragen voor voorzieningen in de komende jaren. Echter, uit dit SHP volgt geen claim op de begroting. Concrete investeringsaanvragen voor specifieke voorzieningen worden altijd gedaan op projectbasis.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

6.1 Financiën

Investeringsopgave

Werkwijze en uitgangspunten De investeringen in sportvoorzieningen worden gefinancierd met een krediet uit de gemeentelijke algemene middelen. Bij sporthallen is er vaak sprake van cofinanciering met onderwijshuisvesting. Het kan voorkomen dat een sportvoorziening verplaatst moet worden voor een ruimtelijke ontwikkeling. In dit geval wordt een eventuele her- of nieuwbouw (mede)gefinancierd vanuit de grondexploitatie. De aanvraag voor financiële middelen voor sporten en spelen in de openbare ruimte verloopt ook via andere directies, zoals Verkeer en Openbare Ruimte, of de bestuurscommissies.

Tabel: Investeringskosten behorend bij de totale opgave (prijspeil jan 2023)

Stad zijn, verbeteren en maken Stad zijn: investeringen die wettelijk verplicht zijn en/of erop gericht zijn om het bestaande voorzieningenniveau van de stad te handhaven. Denk hierbij voor sport bijvoorbeeld aan het vervangen van de kunstgras toplaag van een sportveld. Of het vervangen van de ondergrondse technische infrastructuur van een sportpark, zoals bekabeling. Stad verbeteren: investeringen die erop gericht zijn om de levensduur te verlengen of de prestaties te verbeteren. Maar ook het uitbreiden van het voorzieningenniveau in specifieke kwetsbare wijken. Voor sport bijvoorbeeld het verduurzamen van sportvoorzieningen met zwembaden als prioriteit. Stad maken: investeringen die gericht zijn op uitbreiding van het aanbod, waarbij het voorzieningenaanbod meegroeit met de groei van de stad. De Amsterdamse referentienorm is hiervoor een belangrijk instrument. Voor sport gaat het dan bijvoorbeeld om de realisatie van nieuwe sportvoorzieningen in ontwikkel- en uitbreidingsgebieden.

58

Gemeente Amsterdam

Type stad

2023

2024

2025

2026

2027

Totaal

Stad zijn

20

16

9

20

11

76

Stad verbeteren

9

3

3

7

5

27

Stad maken

9

27

14

20

3

73

Het investeringsplafond voor zogeheten onrendabele reguliere investeringen in sportvoorzieningen is € 25 miljoen per jaar. Opgeteld komt dit plafond voor de periode 2023-2027 uit op een totaal van € 125 miljoen. Met de € 16,3 miljoen die vrijkomt uit eerdere jaren, betekent dit een totale investeringsruimte van ruim € 141 miljoen. Het totaal benodigde investeringsbedrag op basis van de geïnventariseerde opgave is € 176 miljoen. Het investeringsbedrag is daarmee hoger dan het beschikbare plafond. De verwachting is dat een deel van de projecten wordt vertraagd of niet doorgaat en daardoor het gat tussen de opgave en de beschikbare middelen kleiner wordt of zelfs wegvalt.

Programma- en exploitatiekosten Een gemeentelijke sportvoorziening gaat vrijwel altijd gepaard met exploitatie- en beheerkosten. Alleen als de accommodatie extern wordt beheerd is dit anders. De middelen voor beheer en exploitatie worden tegelijk met de investeringsaanvraag aangevraagd. Het gaat om alle kasstromen die tijdens de exploitatie optreden, waarbij ook rekening wordt gehouden met mogelijke inkomsten. Vrijwel elke sportaccommodatie heeft een exploitatietekort (verschil tussen inkomsten en uitgaven). Hoe hoog dit tekort is, hangt af van het type accommodatie en het kwaliteitsniveau.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

6.2 Risico’s en beheersmaatregelen Bij het plannen, realiseren en exploiteren van de verschillende voorzieningen komen risico’s kijken. Hieronder staan vier overkoepelende risico’s die in alle domeinen terugkomen en één risico specifiek voor Sporten en Bewegen. Per risico staat ook een beheersmaatregel beschreven.

Onvoldoende financiële middelen: De opgave voor de komende jaren is fors, met een bijbehorende investeringsopgave. De gemeente kan niet alles zelf financieren. Als de financiële middelen niet beschikbaar zijn, kunnen nieuwe voorzieningen niet worden gerealiseerd of bestaande voorzieningen niet worden vervangen. Beheersmaatregel: Indien de financiële middelen niet beschikbaar zijn voor de maatschappelijke voorzieningen in de (nieuwe) stad (bijvoorbeeld als gevolg van de stijgende bouwkosten), dan is het niet uitbreiden van de stad een beheersmaatregel. Een nieuw woongebied vraagt immers ook om nieuwe sportvoorzieningen, speelpleinen, parken, zorgvoorzieningen, cultureel aanbod en scholen. Alternatieve beheersmaatregel: Indien de financiële middelen niet toereikend zijn om zowel bestaande voorzieningen te vervangen als de voorzieningen te realiseren die horen bij de groei van de stad moet geprioriteerd worden. Een manier om dat te doen is temporiseren in de vervangingsopgave om de groeiopgave te blijven faciliteren. Dit is een beperkte en tijdelijke maatregel; sommige vervangingen zijn niet uit te stellen en bovendien nemen onderhouds- en exploitatiekosten hiermee op den duur toe. Een andere manier is om te prioriteren in soorten voorzieningen.

Alternatieve beheersmaatregel: De gemeente is naar aanleiding van het onderzoek Spanning op de Bouwmarkt (2019) gestart met een nieuwe vorm van aanbesteding met IPS (Innovatief Partnerschap Scholenbouw). Doel is om de markt meer langetermijnperspectief te bieden ten aanzien van bouwprojecten en door een andere vorm van aanbesteden (functioneel) meer ruimte te

59

Gemeente Amsterdam

bieden voor innovatie en standaardisatie. De praktijk zal uitwijzen of dit een toekomstbestendige werkwijze is voor andere maatschappelijke voorzieningen en of dit kan leiden tot beter beheersbare investeringen. Alternatieve beheersmaatregel: Samenwerkingen aangaan met private partijen om de voorzieningen te realiseren en exploiteren die nodig zijn in Amsterdam. Dat betekent bijvoorbeeld dat de gemeente wel ruimte claimt voor voorzieningen in nieuwe buurten, maar de aankoop of huur daarvan gedaan wordt door de partijen die het gaan exploiteren.

Dynamiek gebiedsontwikkeling: 1. De woningbouwplannen zijn continu in beweging; plannen vertragen, versnellen of intensiveren qua bouwprogramma. Dit heeft ook consequenties voor de planning van de investeringen in maatschappelijke voorzieningen. Beheersmaatregel: Op gebieds- en projectniveau wordt, o.b.v. de meest actuele woningbouwprognoses en o.b.v. de referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen, voortdurend bekeken waar en wanneer behoefte aan voorzieningen ontstaat en welke behoefte dit is. De benodigde capaciteit wordt hierop aangepast. Alternatieve beheersmaatregel: Middelen pas reserveren bij vaststelling van een investeringsbesluit uit het plaberum, wanneer enige mate van zekerheid is over planning en kosten. 2. Daarnaast moet voor maatschappelijk vastgoed rekening worden gehouden met een hogere (c0mmerciële) grondprijs indien niet op eigen grond ontwikkeld wordt. Beheersmaatregel: Indien het realiseren van maatschappelijk vastgoed op gemeentegrond niet mogelijk is, moet worden gezocht naar samenwerkingskansen met private partijen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Incomplete stad: De ambitie is van Amsterdam een complete stad te maken. ‘Compleet’ is meer dan wat binnen de scope van de huisvestings-

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

plannen valt. De gemeente heeft niet voor alle voorzieningen met een maatschappelijke functie een (wettelijke) verantwoordelijkheid of financiële mogelijkheid om deze te realiseren. Dat geldt bijvoorbeeld voor kinderopvang en huisartsenpraktijken, die op commerciële basis tot stand komen. Maar dat geldt ook voor de huisvesting van allerlei organisaties en initiatieven met een maatschappelijke betekenis, van kringloopwinkels tot kerkelijke organisaties. Een deel van het aanbod van dergelijke voorzieningen komt tot stand via de markt, maar in een context van enorme druk op de stedelijke ruimte, worden de kosten van huisvesting voor zowel (semi-)commerciële als maatschappelijk bekostigde organisaties steeds complexer. Het aanbod van voorzieningen met een maatschappelijk belang kan hierdoor steeds beperkter worden, tot de ondergrens, namelijk wat de gemeente op zich neemt om te realiseren/bekostigen. Beheersmaatregel: De gemeente zorgt er nu al voor dat in de groei van de stad ruimte wordt gereserveerd in de bestemmingsplannen voor huisartsen en kinderopvang. Daarnaast kan de gemeente een faciliterende rol spelen tussen ruimtezoekers en ontwikkelaars.

Naast de generieke risico’s voor maatschappelijke voorzieningen is er ook een specifiek risico voor Sporten en Bewegen.

Specifieke uitkering stimulering sport: Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen BTW die aan hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de regeling Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK). Het ministerie van VWS werkt samen met een aantal specialisten aan de voortzetting van de regeling vanaf 2024. Daarvoor wordt de bestaande regeling geëvalueerd. Zo kunnen er waar nodig punten worden verbeterd in de nieuwe regeling. De financiële gevolgen van deze wijziging vormen mogelijk een risico. Beheersmaatregel: indien de nieuwe regeling minder uitkeert dan zal er voor de bouw van sportaccommodaties een groter beroep op het investeringsplafond moeten worden gedaan. Dat betekent wellicht scherpere keuzes maken in welke accommodaties we gaan investeren.

Energiecongestie: In de stadsdelen Noord, Centrum, West en Nieuw-West is onvoldoende capaciteit op het stroomnetwerk. Extra aansluitingen (met name voor grootverbruikers) is in deze gebieden niet (altijd) mogelijk. Beheersmaatregel: Partijen moeten bij de ontwikkeling van een project z.s.m. een netwerkaanvraag bij Liander indienen. Daarnaast wordt gewerkt aan een lijst van voorzieningen waarin is geprioriteerd naar maatschappelijke relevantie.

60

Gemeente Amsterdam

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Bijlage 1. Beleidskaders Amsterdams coalitieakkoord 2023-2027; vastgesteld 2022 Sporten en bewegen heeft een apart hoofdstuk in het coalitieakkoord van het stadsbestuur dat in 2022 is aangetreden. Het vormt een belangrijk kader voor het voorliggende SHP, in combinatie met eerder vastgesteld beleid en de uitkomst van actuele analyses en onderzoeken. De kern van het coalitieakkoord is dat Amsterdam extra inzet op sport en bewegen juist op die plekken in de stad waar dit niet vanzelfsprekend, of niet toegankelijk genoeg is.

Hoofdgroenstructuur; vastgesteld beleid in ontwikkeling Sportparken in Amsterdam zijn onderdeel van de Hoofdgroenstructuur (HGS), waarin sprake is van acht groentypen. Het groentype sportpark is erop gericht om de ruimte zo optimaal mogelijk te benutten voor sport, met gebruiks- en bouwregels. De HGS is van groot belang voor de doorontwikkeling van de sportparken en de zwembaden en het op een aantal specifieke locaties inpassen van nieuwe ruimte voor de meer extensieve sport (sportlandschappen). De besluitvorming over de nieuwe Hoofdgroenstructuur is uitgesteld in afwachting van het referendum. Wanneer het ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd is nog onduidelijk. Tot die tijd is het oude beleidskader nog van kracht.

61

Gemeente Amsterdam

Gemeente Amsterdam

Concept Beleidskader

Hoofdgroenstructuur Versie met verwerkte amendementen, zoals aangenomen in de gemeenteraad 25/26 januari 2023 Status: niet vastgesteld

Programma De Gezonde Stad Het programma Gezonde Stad is een handreiking en inspiratiebron voor het bevorderen van gezondheid in ruimtelijke plannen. Het programma stelt twaalf principes vast voor een gezonde leefomgeving, waaronder ‘Sport is om de hoek’. Strategisch Plan Sporten en spelen in de openbare ruimte; vastgesteld 2021 Het Strategisch Plan Sporten en Spelen in de Openbare Ruimte 2021-2024 laat zien wat er de komende vier jaar waar nodig is op het gebied van sporten en spelen in de openbare ruimte en hoeveel dat kost. Zodat op de juiste plekken in Amsterdam voldoende en fijn ingerichte ruimte is, blijft en komt om te kunnen spelen en sporten in de openbare ruimte. Omgevingsvisie Amsterdam 2050; vastgesteld 2021 De Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is in juni 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Daarin geldt het realiseren van voldoende buitensportaanbod als belangrijke voorwaarde voor een complete stad. In 2022 en 2023 wordt de Omgevingsvisie op een aantal onderdelen verder uitgewerkt.

Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027

Amsterdamse Gezondheidslogica 12 logische principes voor een gezonde stad januari 2021

Omgevingsvisie Amsterdam 2050

Een menselijke metropool

Agenda Urban Sports 2021-2025; vastgesteld 2021 In 2021 is de Agenda Urban Sports 20212025 vastgesteld door de gemeenteraad. Doelstellingen zijn om de openbare ruimte van de stad beter in te richten voor urban sports en meer en betere sport- en speelplekken en accommodaties te realiseren voor urban sports. Routekaart Klimaat Neutraal 2050 en Strategie Amsterdam Circulair 2020-2025; vastgesteld 2020 Beide zijn vastgesteld in 2020. Een van de belangrijkste duurzaamheidsdoelstellingen uit deze agenda’s is dat de eigen organisatie (bedrijfsvoering, inkoop en vastgoed) klimaatneutraal en aardgasvrij is in 2030. Kunstgrasnota; vastgesteld 2020 De kunstgrasnota is in 2020 opgesteld om toe te werken naar meer toekomstbestendige sportparken, met ambities en concrete acties om duurzame, ecologische en klimatologische kwaliteiten van sportparken te versterken. We maken weloverwogen en objectief de keuze voor kunstgrasvelden.