Raadsbesluit 2023-211A Uitvoeringsagenda circulair 2023-2026

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen Kledingreparatie met Stadspaskorting Mensen die in het bezit zijn van een stadspas kunnen periodiek 90% korting krijgen op het repareren van kleding. Door deze actie wordt de levensduur van kleding verlengd, krijgen mensen met een krappe beurs een steuntje in de rug en ontstaat tegelijkertijd ook een impuls voor de lokale werkgelegenheid.

43

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

44

h3 Acties per waardeketen C3

Servies bij fastfood en evenementen

Nu een aantal single use plastics (SUP’s) is verboden, zien we dat de alternatieven, zoals rietjes en bestek van papier of bamboe, opduiken in het zwerfafval. De overstap naar herbruikbare producten blijft achter. Om het zwerfafval en materiaalgebruik verder in te perken, gaat Amsterdam met koplopers in de evenementenbranche en de horeca proefprojecten uitvoeren om ook niet-plastic wegwerpverpakkingen te verminderen. Wij zullen onderzoeken welke wet- en regelgeving kan worden gebruikt om hierin dwingender op te treden.

C4

Retourlogistiek

Amsterdam gaat met de verpakkingsindustrie en matrasfabrikanten afspraken maken over retourlogistiek en verplichte terugname van producten en onderzoeken welke versnellende rol de gemeente daarin kan spelen. We beginnen met deze twee sectoren, omdat landelijke regelgeving hiervoor een zogeheten ‘uitgebreide producentenverantwoordelijkheid’ (UPV) oplegt. Ook in andere sectoren is retourlogistiek van groot belang. We onderzoeken hoe we ook die sectoren in Amsterdam zo circulair mogelijk kunnen gaan organiseren.

Ja/ja-sticker Amsterdam laat zien dat een gemeente binnen de bestaande regelgeving al veel kan bereiken op het gebied van circulariteit. Dit blijkt uit de invoering van de ja/ja-sticker in 2018. Uit recent onderzoek van de Vrije Universiteit (Endendijk en Botzen, 2023) blijkt dat de gemeente jaarlijks 10% minder papierafval inzamelt en daarmee € 135.000 tot € 285.000 bespaart op verzamelen, transporteren en recyclen van papierafval. In het oude systeem kreeg 55% van de Amsterdammers ongeadresseerde post. In het nieuwe systeem krijgt nog maar 15% deze post, omdat zij kozen voor een ja/ja-sticker.

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) In een UPV liggen minimale doelstellingen vast voor bijvoorbeeld inzameling, recycling en/of hergebruik van producten of materialen. Er geldt momenteel al een wettelijk verplichte UPV voor de productgroepen auto’s, autobanden, verpakkingen, batterijen en accu’s, en elektronische en elektrische apparaten. In 2023 geldt deze ook voor verpakkingen uit de KWD-sector (kantoor-, winkel- en dienstenafval), wegwerpplastics en textiel. Een UPV voor luiers en incontinentiemateriaal is in ontwikkeling, waarbij in 2025 de inwerkingtreding wordt verwacht. Ook worden de mogelijkheden verkend voor de productgroepen meubels, landbouwfolies en vloerbedekkingen. Voor een aantal stromen waarvoor geen wettelijke UPV geldt, hebben producenten zelf een producentenverantwoordelijkheid ingericht, die vervolgens algemeen verbindend is verklaard. Dit geldt voor vlakglas, matrassen, papier en karton. Hierdoor gelden ze voor alle producenten van de betreffende productgroep. Samen met landelijke organisaties en overheden spant de gemeente zich ervoor in dat de UPV’s aangescherpt worden , bijvoorbeeld door duidelijker afbakening van de verantwoordelijkheden van producenten en overheden, en meer prikkels voor producenten om hun productieproces aan te passen, zodat zij afval voorkomen of minder niet-herwinbaar materiaal gaan gebruiken.

45

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Afvalpreventie In Amsterdam ontstaat iedere dag bijna een kilo afval per inwoner. Daarvan belandt nog veel te veel onnodig in de openbare prullenbakken en op straat. In 2023 wordt er een ‘Afvalpreventieplan’ opgesteld. Samen met ondernemers en ondernemerscollectieven, zoals Bedrijven Investeringszones (BIZ), gaan we aan ‘de voorkant’ zorgen dat er minder afval ontstaat, bijvoorbeeld door te stimuleren dat er minder verpakkingsmateriaal ‘to go’ wordt meegegeven. Daarmee voorkomen we (milieu)druk in de openbare ruimte.

46

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

47

h3 Acties per waardeketen C5

Elektrische en elektronische apparaten en meubels

In 2024 komen we met een nieuwe regeling voor kringloopbedrijven met een sociaal keurmerk om hergebruik te stimuleren. Dat is niet genoeg om te zorgen dat voldoende apparaten en meubels een langere levensduur krijgen. Amsterdam gaat hiervoor meer mogelijkheden in de stad creëren. We zorgen voor een wegwijzer over zelf repareren en waar je kunt laten repareren. Ook op andere manieren voorkomen we graag dat elektronisch afval ontstaat. De mogelijkheden daarvoor gaan we onderzoeken, bijvoorbeeld via CircuLaw.

C6

True price

De gemeente geeft het goede voorbeeld en zal in 2025 de true price presenteren van het eigen inkoopgedrag. Een true price is belangrijk omdat het een gelijk(er) speelveld creëert voor circulaire bedrijven. Dit is een uitbreiding van de CO2 -prijs die wordt meegenomen bij aanbestedingen. Veel negatieve effecten voor mens en milieu die ontstaan bij de productie, vervoer, gebruik en afvalverwerking worden niet meegenomen in de marktprijs. Wanneer we deze effecten wel meenemen noemen we dat de true price. Bedrijven die nu zouden willen werken met een true price kunnen niet concurreren. Niet omdat duurzame producten duurder zijn, maar omdat niet-duurzame producten geen eerlijke prijs hebben.

C7

Minder spullen

De gemeente geeft het goede voorbeeld en koopt minder nieuwe IT-hardware en meubels in. We gaan langer doen met de eigen meubels, laptops, telefoons, tablets, et cetera, onder meer door vaker te kiezen voor reparatie. Voor het vergroenen van de ICT is het Actieplan Groene ICT opgesteld waarvan de gemeenteraad kennis heeft genomen op 20 april 2023.

C8

Circulaire energietransitie

We participeren we bij landelijke werkgroepen die in het kader van het NPCE worden georganiseerd om te zorgen dat productie van zonnepanelen en windturbinebladen circulair wordt en dat hergebruik of het terugwinnen van materialen verbetert.

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Gebouwde omgeving

48

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

49

h3 Acties per waardeketen Amsterdam is een compacte stad. Wanneer veel mensen relatief dicht op elkaar wonen, biedt dat doorgaans milieuvoordelen: het woon-werk-verkeer is gewoonlijk beperkt, het openbaar vervoer is een aantrekkelijke optie en met een kleiner woonoppervlak - in Amsterdam ongeveer 12m2 onder het Nederlandse gemiddelde - hebben inwoners minder ruimte die moet worden verwarmd.

Een aantal maatregelen uit de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting helpt bovendien nog om efficiënter met de bestaande woningvoorraad om te gaan. Zo creëren we meer woonplekken in de bestaande woonvoorraad door het makkelijker te maken om op niet-traditionele manier samen te wonen en gaan we leegstand tegen via de Leegstandverordening. Afbeelding 3.3 Bij en in de NoorderIJplas wordt grond tijdelijk opgeslagen tot het weer elders in de stad kan worden gebruikt

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Hergebruik van grond Buiteneiland is het sluitstuk van IJburg en een voorbeeld van circulair werken. Het wordt een natuureiland van ongeveer 40 hectare met voorzieningen zoals sport, recreatie en cultuur. Buiteneiland wordt zoveel mogelijk aangelegd met grond die afkomstig is uit bouw- en infrastructuurprojecten elders in Amsterdam. De grond komt in stappen beschikbaar waardoor de aanleg van het eiland uiteindelijk circa 25 jaar duurt. Ook elders in de gemeente wordt grond binnen de gemeente hergebruikt. Zo is 100.000 m3 vanuit de Houthaven hergebruikt bij de gebiedsontwikkeling van de Sluisbuurt.

50

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Houtbouw in Zuid Oost Tussen de Gooiseweg en het Nelson Mandelapark worden zevenhonderd woningen met hout gebouwd. Dit is een goede stap in de richting van biobased, circulaire stedenbouw.

51

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen Tegelijk zijn er in absolute zin veel bouwactiviteiten en vindt er veel onderhoud en renovatie van bestaande woningen plaats. De bouw is daardoor verantwoordelijk voor zo’n 60% van al het materiaalgebruik in de stad, gerekend in kilogrammen. De gemeente heeft in deze waardeketen grote invloed, niet in de laatste plaats omdat de stad ongeveer 80% van de grond in bezit heeft. Amsterdam werkt aan de volgende acties om de impact van de gebouwde omgeving verder te verkleinen, waarbij er samen met de markt aan innovatie wordt gewerkt om zo het evenwicht te vinden in de circulaire ambitie en het op peil houden van de woningbouwproductie:

G1

Circulaire isolatie

We gaan woningeigenaren helpen om circulair te isoleren. Uitgangspunt is dat financiering wordt gevonden om het voor woningeigenaren kostenneutraal te kunnen uitvoeren. Biobased alternatieven moeten als volwaardig alternatief zonder extra ‘gedoe’ beschikbaar worden voor de Amsterdammer.

52

We vergroten de kennis over de toepasbaarheid van biobased bouwmaterialen, zoals cellulose, vlas en lisdodde, en we zetten ons in voor het beschikbaar krijgen van een regeling die het huidige prijsverschil kan overbruggen. Samen met netwerken van organisaties in de bouw en kennisinstellingen maken we een overzicht welke materialen geschikt zijn voor welke toepassingen en situaties. We leggen verbindingen tussen opdrachtgevers en leveranciers van biobased bouwmaterialen om de ontwikkeling van de markt te bevorderen, waardoor deze op grotere schaal beschikbaar komen tegen een steeds meer concurrerende prijs.

G2

Circulaire nieuwbouw

Conform de Green Deal Houtbouw van de Metropool Regio Amsterdam gaat Amsterdam het gebruik van biobased bouwmaterialen stimuleren om de schadelijke impact van de productie van bouwmaterialen te verkleinen. Bij tenders van ruimtelijke plannen selecteren we onder meer op de circulaire prestaties door middel van het selectiecriterium de MPG. Mocht innovatie leiden tot nieuwe betere selectiecriteria zal dit aan het gemeentebestuur worden voorgelegd. Bij transformatieprojecten gaan we bij onderhandelingen circulariteit stimuleren.

Basisschool De Wereldburger In Amsterdam Nieuw-West is een jaren 60-schoolgebouw getransformeerd tot moderne, duurzame basisschool. De oorspronkelijke betonnen structuur van het gebouw kon behouden blijven, terwijl de trappen, deuren, plafonds, kapstokken en gevel zijn gemaakt van hout en hergebruikte bouwmaterialen. In de avonduren vertolkt De Wereldburger een sociale functie voor buurtbewoners. Met een beperkt budget hebben de Moke Architecten en de gemeente Amsterdam dit project gerealiseerd. Het gebouw is gewaardeerd met de Amsterdamse Architectuurprijs 2022.

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen G3

Circulaire stedenbouw

Amsterdam gaat zorgen dat bij alle stedenbouwkundige plannen en nieuwe ontwerpen voor gebiedsontwikkelingen (inclusief transformatie en openbare ruimte) circulaire ontwerpprincipes worden toegepast. Oplossingen voor de mobiliteitsvraag worden in het kader van het traject Amsterdam Verbonden uitgewerkt. Hierbij vormt de al ingezette verdichting van Amsterdam (compacte stad) een belangrijke bijdrage aan het verminderen van de mobiliteitsbehoefte, waardoor ook minder voertuigen, en dus minder grondstoffen, nodig zijn.

G4

Circulaire gebouwen

De gemeente geeft het goede voorbeeld door zelf een raamcontract af te sluiten voor de bouw van dertig nieuwe (school)gebouwen circulair af te sluiten. De eerste negen circulaire scholen worden aanbesteed vanaf 2023.

Wijkcentrum Ru Paré De voormalige Ru Paréschool in Nieuw-West werd na een roerige periode in 2016 door bewoners en organisaties uit de buurt van school naar buurtcentrum verbouwd. Het pand kreeg zo’n goede opknapbeurt dat het de Amsterdam Architectuur Prijs 2018 won en de NRP Gulden Feniks. Nu, enkele jaren later, huist er een gemeenschap met tientallen organisaties en initiatieven waaronder het Huis van de Wijk ‘De Buurtzaak’. De Theaterzaal biedt een podium voor kunst, cultuur en debat. Dit gebouw is een goed voorbeeld van hoe de gemeente op een andere manier kan omgaan met het eigen vastgoed.

Onderwijsinstelling Stichting MK24 aan de Mauritskade 24

53

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen G5

Circulaire renovatie

De gemeente geeft het goede voorbeeld door bij renovatie en onderhoud van eigen vastgoed het al aanwezige bouwmateriaal dat daarvoor geschikt is te hergebruiken en/of gebruik te maken van nieuw organisch of gebruikt bouwmateriaal, zoals bij de onderwijsinstelling Stichting MK24 aan de Mauritskade 24.

G6

Hergebruik in de openbare ruimte

De gemeente geeft het goede voorbeeld door het ‘Hergebruik, tenzij ...’-principe toe te passen voor het materiaalgebruik in de openbare ruimte . Om het materiaalbeheer beter te kunnen managen, zorgen we voor nieuwe ICT-systemen en opslagruimte.

G7

Van land tot pand

Amsterdam gaat met het Rijk en de regio participeren om samen met bouwbedrijven en boeren meer biobased bouwmaterialen te produceren als stimulans voor circulair bouwen.

G8

Circulaire assets, te beginnen met kunstgras

In navolging van het succesvolle proefproject rondom circulaire kunstgrasvelden besteden we het raamcontract voor alle sportvelden in Amsterdam circulair aan. De ervaringen die hierbij worden opgedaan, zullen breed worden gedeeld, zodat we die kunnen meenemen in andere inkoopprocessen voor alle ‘assets’ van de gemeente.

Bamboe verkeersborden Ook op het gebied van verkeersborden past Amsterdam circulaire principes toe. Ten eerste wordt bekeken welke verkeersborden overbodig zijn, weggehaald en hergebruikt kunnen worden. Daarnaast experimenteren we met het vervangen van metalen door biobased materialen. De productie van metalen kost veel energie, dus CO2-uitstoot. Bamboe groeit snel en zorgt juist dat CO2 uit de lucht wordt gehaald. Sinds 2019 heeft Amsterdam zo’n 650 verkeersborden neergezet om te bekijken of bamboe verkeersborden in de praktijk werkbaar zijn.

54

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h3 Acties per waardeketen

Kunstgrasvelden Klassieke kunstgrasvelden hebben een grote, negatieve milieu-impact. Ze zijn gemaakt van nieuw, niet-herwinbaar materiaal, creëren microplastics in de omgeving, zorgen voor een enorme afvalberg en worden nog nauwelijks gerecycled. Tijdens het gebruik worden de velden heet in de zomer (tot wel 70 graden of meer) en dragen ze niet bij aan een slimme omgang met regenwater. De gewenste situatie is dat sportvelden geschikt zijn om altijd en veel op te sporten, zonder negatieve impact op de omgeving en de gebruikers. Bij een succesvolle samenwerking met het bedrijfsleven komen kunstgrasvelden beschikbaar die zijn gemaakt van biobased materialen. Deze blijven koeler, omdat warmte wordt afgevoerd en elders wordt benut. Ook kennen deze kunstgrasvelden een slimme waterberging voor hergebruik. Bovendien kunnen zij in de afvalfase volledig worden gerecycled of deels hergebruikt.

55

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h4

56

Dwarsdoorsnijdende thema’s, randvoorwaarden

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

57

h4 Dwarsdoorsnijdende thema’s, randvoorwaarden De transitie naar een circulaire economie in Amsterdam vraagt om een andere manier van organiseren en samenwerken binnen de gemeente. De circulaire economie breekt met bestaande structuren en beleidsthema’s en dat levert belemmeringen op. De circulaire ambities van Amsterdam bestaan op dit moment nog naast de gangbare manier van werken die is ingericht op een lineaire economie. Om die belemmeringen weg te nemen, moet veel werk worden verzet dat niet meteen zichtbaar is. Denk daarbij aan de wijze waarop de gemeente circulair kan inkopen, aanbesteden, ontwerpen, financieren en beheren. Er moeten andere eisen worden gesteld aan moederbestekken, aanbestedingscriteria moeten worden geherdefinieerd, (digitale) standaarden opgesteld, circulaire indicatoren gemonitord, juridische belemmeringen weggenomen, et cetera. De gemeente werkt hierbij intensief samen met organisaties, bedrijven, (Europese) overheden en kennisinstellingen, zoals het Centraal Planbureau (CPB), PBL, CBS, TNO, universiteiten en hogescholen.

R1

Ontwikkelen van een monitoringsysteem

Samen met landelijke partijen zoals CBS en PBL breiden we de monitoring uit, zodat we lokaal in staat zijn een gedetailleerd beeld te krijgen van verschillende ketens en productgroepen van grondstofstromen binnen een landelijk of internationaal uniforme structuur. Met deze informatie kunnen we beter sturen op het realiseren van de circulaire economie.

R2

Ontwikkelen van circulaire normen en (digitale) standaarden

Standaarden scheppen duidelijkheid voor de markt. Amsterdam draagt samen met kennisinstellingen, overheden en andere pioniers bij aan de ontwikkeling van een aantal van die standaarden, zoals voor de Monitor Circulaire Economie, materialenpaspoorten voor gebouwen en verschillende aanbestedingscriteria. Aandachtspunt is dat de standaarden niet alleen door de gevestigde bedrijven worden opgesteld. Samen met de bouwbranche en het Rijk komen we tot een eenduidige definitie van circulair bouwen, zodat duidelijk is aan welke criteria de bouwsector (op termijn) moet voldoen.

Digitaal productpaspoort De Europese Commissie wil in 2026 een digitaal productpaspoort verplichten voor consumentenelektronica, kleding en batterijen met daarin alle informatie over de hele levenscyclus, van grondstof tot het einde van de levensduur. Met het paspoort kan elke consument of ondernemer zien waar een product vandaan komt en welke materialen erin zitten. In Nederland werkt Platform CB’23 aan een standaard om de materialen van gebouwen en assets in de openbare ruimte in kaart te brengen. Als transparant is wat er in een gebouw of apparaat zit, kunnen partijen er later makkelijker de levensduur van verlengen of grondstoffen terugwinnen na de gebruiksfase.

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

h4 Dwarsdoorsnijdende thema’s, randvoorwaarden R3

Delen van kennis

We onderhouden en dragen bij aan kennis(platforms) in de regio, in Nederland en waar mogelijk ook daarbuiten. Het gaat hier zowel om kennis die kan worden uitgewisseld over wat er binnen bestaande wet- en regelgeving wél kan, zoals CircuLaw, als om de kennis die nog moet worden ontwikkeld, zoals rondom de lobby voor nieuwe wet- en regelgeving. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid richting landen die negatieve gevolgen ondervinden door het materiaalgebruik in Amsterdam. Die landen zal Amsterdam prioriteit geven in het ondersteunen met en/of uitwisselen van kennis, bijvoorbeeld over mitigerende maatregelen. We gaan in regionaal verband de kennis over de circulaire economie meer koppelen aan de programma’s rondom de energietransitie om tot meer synergie te komen.

R4

Aantrekken van externe geldstromen

Om de transitie te bekostigen, is het organiseren van aanvullende financiering essentieel. We zetten capaciteit in op het aantrekken van additionele middelen vanuit het Rijk en de Europese Unie.

R5

58

Focus op wet- en regelgeving

Met CircuLaw helpen we beleidsmakers om meer en beter gebruik te maken van de mogelijkheden die het wet- en regelgevingsstelsel biedt. Hierdoor kunnen gemeenten meer normerend te werk gaan en de circulaire transitie versnellen. De komende jaren worden verschillende kansen voor het formuleren van meer afdwingbaar beleid geformuleerd. Te denken valt aan: • • • • •

scherpere eisen aan evenementen; meer inzet op het voorkomen van voedselverspilling bij partijen als restaurants, hotels en supermarkten; meer verplichtingen voor retourlogistiek, reparatie en verwerken van apparaten door producenten en/of winkeliers; scherpere eisen aan reclame-uitingen in de openbare ruimte voor producten met hoge milieukosten, zoals ook in Haarlem wordt voorbereidt; stimuleren of afdwingen van dubbel ruimtegebruik bij gesubsidieerde instellingen, bijvoorbeeld kantoorruimte die ’s avonds beschikbaar is voor initiatieven.

Als het gaat om ideeën voor nieuwe wet- en regelgeving werken we samen met andere overheden om kennis en ervaringen uit te wisselen. We geven input op voorstellen vanuit met EU en Rijk. In de bijlage ‘toelichting op activiteiten’ wordt hier nader op in gegaan.

R6

Grip op de ruimtevraag

De circulaire economie kenmerkt zich door een andere organisatie van productieketens en andere businessmodellen. Hierdoor ontstaan ook een andere ruimtevraag en andere vervoersbewegingen. Amsterdam gaat samen met (inter)nationale partners de veranderende ruimtevraag in kaart brengen om het ruimtelijk beleid hierop aan te passen.

R7

Een lerende organisatie

De circulaire economie vraagt dat alle gemeentelijke organisaties veranderen. Daarom bouwen we een lerende organisatie op, waar nieuwe kennis en ervaringen worden vastgelegd en gedeeld. In de Leergemeenschap Amsterdam Circulair worden verbindingen gelegd en worden verschillen in kennis, expertise, (bedrijfs)taal, cultuur, werkwijzen en belangen overbrugd.

Uitvoeringsagenda Circulair 2023-2026

59

Financiële paragraaf

Om de activiteiten in deze uitvoeringsagenda uit te voeren, zijn in het ‘Amsterdams Coalitieakkoord 2022-2026’ (1 juni 2022) middelen ‘circulaire economie en duurzaamheid’ gereserveerd. Voor deze periode is € 17,5 miljoen beschikbaar. Daarnaast hebben de gemeentelijke directies in de lopende begroting ruimte om beleidswijzigingen door te voeren. Voor de voorliggende uitvoeringsagenda zijn de volgende bestedingen van het beschikbare budget voorzien:

Programma

CE 2023

CE 2024

Voorjaarsnota 2023 CE ondernemers/ mkb

€ 550.000

CE haven en industrie

CE 2025

CE 2026

Totaal

Begroting 2024 € 1.950.000

€ 2.200.000

€ 2.100.000

€ 6.700.000

€ 500.000

€ 1.000.000

€ 1.000.000

€ 2.500.000

CE ondersteuning maatschappelijke initiatieven

€ 125.000

€ 800.000

€ 2.100.000

€ 2.100.000

€ 5.125.000

Totaal Samen met de stad

€ 675.000

€ 3.250.000

€ 5.300.000

€ 5.200.000

€ 14.325.000

CE waardeketen Voedsel en organische reststromen

€ 25.000

€ 380.000

€ 395.000

€ 420.000

€ 1.220.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 150.000

CE waardeketen Consumptiegoederen CE waardeketen Gebouwde omgeving

€ 300.000

€ 230.000

€ 375.000

€ 100.000

€ 1.005.000

CE werken aan randvoorwaarden

€ 200.000

€ 200.000

€ 200.000

€ 100.000

€ 700.000

Totaal waardeketens en randvoorwaarden

€ 525.000

€ 860.000

€ 1.020.000

€ 670.000

€ 3.175.000

€ 1.200.000

€ 4.110.000

€ 6.320.000

€ 5.870.000

€ 17.500.000

Totaal generaal

Indien daartoe aanleiding is zal via de Voorjaarnsota van 2024 en/ of 2025 een actualisering van dit bestedingsvoorstel aan het gemeentebestuur worden aangeboden.