Raadsbesluit 2023-129 Instemmen gewijzigde IV verhogen gebruik van openbare sportvelden van het lid Belkasmi

Besluitnummer 2023-129

Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

x

Raadsbesluit Jaar

2023

Vergaderdatum

19 en 2o juli 2023

Agendapunt

23

Voordrachtnummer

VN2023-017148 Onderwerp

Instemmen met het gewijzigde initiatiefvoorstel verhogen gebruik van openbare sportvelden van het lid Belkasmi en kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke voorstel De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien het initiatiefvoorstel van het lid Belkasmi van 23 december 2012 en gewijzigd op 6 juli 2023; medegezien de behandeling van het oorspronkelijke initiatiefvoorstel in de raadscommissie Sociaal, Economische Zaken en Democratisering op 31 mei 2023; I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1. te onderzoeken wat de effecten zijn van de huidige watertappunten en de uitkomsten te betrekken in de actualisatie van de referentienormen en specifiek te kijken naar: a. b. 2.

het effect op het sport en beweeggedrag het effect op de bezettingsgraad van de sportvelden en speeltuinen

c. het effect op het milieu samen met sportgerelateerde organisaties, zoals de Johan Cruyff Foundation en Krajicek Foundation, mogelijkheden onderzoeken tot het plaatsen van duurzame verlichting op openbare sportvelden.

Ill. kennisnemen van de bestuurlijke reactie op het oorspronkelijke initiatiefvoorstel.

Aldus besloten door de gemeenteraad voornoemd in zijn vergadering op 20 juli 2023, De plaatsvervangend voorzitter

Kune Burgers

De raadsgrffier

en Houtman

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente x Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit Initiatiefvoorstel i.lnleiding Jongeren perspectief bieden is essentieel, sport is een middel om dat te realiseren. De openbare sportvelden zijn plekken waar jongeren vaak te vinden zijn. Verschillende maatschappelijke organisaties organiseren regelmatig activiteiten voor jongeren op deze velden. Een plek waar onder andere jongerenwerkers ook het gesprek met hen voeren over allerlei vragen die ze hebben. De velden vervullen daarmee een belangrijke maatschappelijke rol als het gaat om jongeren bereiken en perspectief bieden. Deze velden vervullen ook een belangrijke rol om Amsterdammers en met name jongeren meer te laten bewegen en sporten. Het is namelijk een laagdrempelige en toegankelijke manier om een sport te beoefenen. Dat betekent dat we de uitdaging hebben om deze velden ook optimaal te benutten. De sportvelden worden minder goed gebruikt wanneer het wanneer het donker is. Een belemmering dat weg te nemen is door het plaatsen van verlichting. Daarnaast hebben enkele sportvelden geen watertappunten, zoals het voetbalveld op het NDSM en de Bongerd, de tennisbaan aan het Rietlandterras en het basketbalveld aan de Hoogte Kadijk. Jongeren in mijn omgeving ervaren het gebrek aan een watertappunt en verlichte openbare sportvelden als belemmering om vaker te sporten.

Een watertappunt kan ervoor zorgen dat Amsterdammers langer gaan sporten en zorgt er tevens voor dat minder snel wordt overgegaan tot een ongezond drankje. Zo zie ik dat jongeren in mijn omgeving bij het voetballen op het Johan Cruyff Court in Noord (wel een watertappunt) vaak niet naar de supermarkt gaan om frisdrank te halen maar bij het voetballen op het NDSMvoetbalveld (geen watertappunt) dat wel doen. Watertappunten kunnen ook leiden tot minder plastic afval omdat men flesjes kan bijvullen.1 Dit voorstel heeft tot doel een uitwerking te geven hoe openbare sportvelden meer gebruikt zouden kunnen worden zodat Amsterdammers en in het bijzonder jongeren meer gestimuleerd worden om te bewegen en sporten. Het voorstel bevat twee punten, namelijk; I.

Verlichting bij openbare sportvelden zodat Amsterdammers in de avonduren hier gebruik van kunnen maken.

II.

Watertappunten bij openbare sportvelden zodat Amsterdammers langer blijven sporten, minder snel overgegaan tot een ongezond drankje en minder plastic afval veroorzaken.

1 https://hbo-kennisbank.nlicletails/sharekit_hz:oai:surfsharekit.nl:adca56f5-d2713-4ofz-8bb7fdibc62c27fo?q=%22Wezel%2C+M.+van%22

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit 2. Geschiedenis en het beleid

Hieronder is een inventarisatie te vinden van wat er in het verleden en beleidsmatig op dit thema is gebeurd. Deze inventarisatie heeft tot doel een beeld te geven van wat dit voorstel uiteindelijk toevoegt. 2.1 Geschiedenis

2.1.1 Motie 20122

In 2012 is een motie aangenomen door het lid van Roemburg over de plaatsing van 150 extra drinkwaterfonteintjes of -tappunten in Amsterdam. De ambtelijke opdrachtnemer voor deze watertappunten was Waternet. De uitvoering van deze motie is goed gelopen en heeft geleid tot meer watertappunten in de stad. 2.1.2 Initiatiefvoorstel 2015 3

In 2015 is een initiatiefvoorstel aangenomen waarin het volgende stond opgenomen in relatie tot de watertappunten: •

Een inventarisatie te maken van plaatsen als parken, schoolpleinen, sportvelden, hardlooproutes, speelplekken en uitgaanspleinen waar een behoefte is aan drinkwater uit een tappunt en waar plaatsing van een drinkwatertappunt wenselijk zou zijn.

•

Met de eigenaren en/of beheerders van deze plaatsen een plan op te stellen hoe deze plekken te voorzien van drinkwatertappunten.

In een bestuurlijke reactie daarop is aangegeven dat deze inventarisatie zal plaatsvinden en dat wordt gekeken waar er behoefte is aan een watertappunt. In de voorjaarsnota in 2016 is vervolgens € 1.2 miljoen beschikbaar gesteld voor de plaatsing van watertappunten. Dit initiatiefvoorstel heeft geleid tot meer watertappunten op verschillende plekken in onze stad. 2.1.3 Initiatiefvoorstel 2o214 In 2021 diende D66 een initiatiefvoorstel in. Hierin stond specifiek iets opgenomen over watertappunten bij openbare schoolpleinen. In de bestuurlijke reactie op dit initiatiefvoorstel stond tevens een update over de resultaten van het bovenstaande voorstel: "Naar aanleiding van het initiatiefvoorstel 'Met drinkwater naar een gezond Amsterdam' van de raadsleden Poot (VVD), Groen (GroenLinks), Duijndam (SP) en Guldemond (D66), zijn er inmiddels

.loo extra drinkwatertappunten in de openbare ruimte geplaatst, o.a. op de meeste openbare schoolpleinen. De GGD Amsterdam informeert alle scholen elk jaar actief over de subsidieregeling watertappunten vanuit de Gezonde School. De subsidieregeling waar naar verwezen wordt, liep tot eind 2021. Deze regeling was gericht op schoolpleinen en dus niet sportvelden.

2 https://amsterdam.raadsinformatie.nliclocument/65oolo/3/Uitvoering_motie_Van_Roemburg_m_b_t_a5o_extra_drinkwaterfo

nteintjes_en_-tappunten_in_de_stad_-_a_Brief_wethouder_Waterbeheer_d_d 27_maart_2(n3 3 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/2784339/1/document 4https://amsterdam.raadsinformatie.nliclocumenthoo63723/2/Initiatiefvoorstel+d_d_+23+april+zon+van+het+lid+Rooderkerk+

%28D66%29-Fgetiteld+Gezonde+schoollunches+in+Amsterdam

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente x Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit 2.1.4. Schriftelijke vragen Nadif Sportveldverlichting5 Hoewel deze vragen gaan over verlichting van sportverenigingen is het desondanks relevant te benoemen dat GroenLinks zich destijds zorgen maakte over de ecologische gevolgen van verlichting. Hieruit blijkt dat het gebruik van Ledverlichting minder ecologisch belastend is en dat bij de aanleg van verlichting goed wordt gekeken naar de omgeving (overlast) en er een natuurtoets plaatsvindt. 2.2 Beleid

Vanaf 2022 zijn er geen watertappunten meer opgenomen in de projecten, deze zijn geschrapt om de stijgende kosten van de materialen/projecten te kunnen blijven dekken. Er zijn verscheidene beleidstukken die relevant zijn voor dit voorstel: 2.2.1 Agenda Sport en Bewegen6 In deze agenda staat het volgende: "Sport in dienst van zorg, participatie of openbare orde. Dit zijn vormen van "sport als middel", waarbij sport ingezet wordt bij een interventie met een ander doel dan sporten of bewegen op zich. Sport wordt preventief op verschillende terreinen ingezet; by het voorkomen of bestrijden van overgewicht, eenzaamheid, ongezonde leefstijl, bij het afglijden naar crimineel gedrag en by integratie. Sport wordt met succes ingezet bij verschillende gezondheids- en jeugdzorginterventies. Door vaardigheden als zelfbeheersing, omgaan met winst en verlies." Het toegankelijker maken van sportvelden kan dus bijdragen aan preventie van allerlei andere vraagstukken. Dit initiatiefvoorstel sluit aan bij de ambitie zoals geformuleerd in de Agenda Sport en Bewegen.

2.2.2.Sportvisie7 De visie luidt als volgt: "Amsterdam is een atom erkende sportstad die uitnodigt tot (sportief) bewegen door een beweegvriendelijke en -stimulerende inrichting van de openbare ruimte, een duurzame en toegankelijke sportinfrastructuur en een rijk en divers aanbod van sport- en beweegactiviteiten voor alle Amsterdammers." In de sportvisie wordt ook expliciet aangegeven dat Amsterdam een beweeg- en sportvriendelijke openbare ruimte dient te blijven realiseren. Dat past in de ambitie om openbare sportvelden toegankelijker te maken en te zorgen dat de openbare sportvelden meer worden gebruikt. 2.2.3.Beleidskader Verlichting8 In dit document worden de kaders en richtlijnen beschreven met betrekking tot verlichting. In relatie tot sport wordt het volgende gesteld: 'Een passende verlichting maakt dat mensen de openbare ruimte ook 's avonds graag gebruiken, niet alleen om zich te verplaatsen, maar ook om te sporten of te verblijven."

5https://amsterdam.raadsinformatie.nlidocument/727637o/2/538_19_Schriftelijke+vragen+De+Jong+Nadif+inzake+verlichting+r

ondom+sportvelden 6 https://www.amsterdam.nlisociaaldomein/sportbagenda-sporten-bewegen-2o19-2o221 7 https://www.amsterdam.nlisociaaldomein/sport/sportvisie-2025/ 8 https://openresearch.amsterdam/M/page/57794/beleidskader-verlichting

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit Zoals blijkt uit de beantwoording van de schriftelijke vragen van GroenLinks destijds blijkt dat bij de aanleg van verlichting goed wordt gekeken naar de omgeving (overlast) en er een natuurtoets plaatsvindt. De Bewegende Stad9 en Amsterdamse Gezondheidslogica In het verouderde beleidsstuk de Bewegende Stad stonden de ambities beschreven hoe we Amsterdammers meer aan het bewegen krijgen. In relatie tot sport en watertappunten staat het volgende opgenomen: "Amsterdam biedt 'nieuwe sporten', zoals streetsports en outdoorclubs de ruimte in parken en zorgt voor de nodige voorzieningen, zoals lockers en waterpunten." In dit stuk wordt niets expliciet opgenomen over de bestaande sporten en openbare sportvelden. Deze ambitie zou sportbreed moeten zijn. Dat is in het nieuwe beleidsstuk de Gezonde Stad expliciet toegevoegd: "Zorg voor watertappunten bij speeltuinen en sportvoorzieningen". Echter zoals bovenstaand is toegelicht zijn de middelen voor watertappunten geschrapt.

9 https://www.amsterdam.nliwonen-leefomgeving/gezonde-stad/bewegende-stad/

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente x Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit 3. Argumenten en Afwegingen 3.1 Verlichting Wanneer het donker wordt, is het bijvoorbeeld niet mogelijk om nog fatsoenlijk te voetballen. Verlichting kan daarbij een middel zijn om ervoor te zorgen dat Amsterdammers vaker in de avonduren kunnen sporten. Volgens data van gemeente Amsterdam blijkt dat 741 openbare sportvelden geen verlichting hebben. 87 openbare sportvelden hebben wel verlichting, waarvan 34 voetbalvelden, 26 basketbalvelden, i6 skate/fitness/overig/tafeltennis en iltennisvelden. Bij een populaire sport als voetbal of basketbal is dat aantal beperkt. Zo is het voetbalveld op het NDSM vaak erg drukbezocht omdat het een van de weinige verlichte voetbalvelden is in Amsterdam-Noord. Bij het plaatsen van meer verlichte sportvelden is het echter wel belangrijk om aandacht te hebben voor een aantal punten: I.

Bepaalde verlichting kan leiden tot het verstoren van het dag/nachtritme van dieren. Belangrijk om verlichting te blijven toetsen op de gevolgen die dit kan hebben voor dieren. In het beleidskader Verlichting worden expliciet de ecologische gevolgen benoemd. Dat betekent ook dat niet iedere plek zich leent om te verlichten. De effecten van kunstverlichting verschilt tevens per dier. Zo zijn sommige soorten vleermuizen zeer gevoelig voor kunstlicht; andere soorten maken juist gebruik van kunstlicht omdat dat insecten aantrekt. Belangrijk om de verlichting niet naar de lucht te schijnen maar richting de grond.

II.

Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met de hoge kosten van energie. Het is daarom goed om te kijken of de verlichting middels zonnepanelen en windenergie opgewekt kan worden. Er dient in ieder geval ingezet te worden op LED omdat dit een energiezuiniger alternatief is dan veel andere type lampen. Daarnaast experimenteert de gemeente met faunavriendelijke verlichting. Dat zou mogelijk een optie kunnen zijn. Tevens kan gekeken worden of lichtsensoren een optie zijn, zodat het licht alleen schijnt als iemand zich op het veld bevindt en de lichten automatisch uitgaan als er niemand op het veld aanwezig is.

III.

Verlichting op sportvelden kan ertoe leiden dat bewoners overlast ervaren. Het is daarom belangrijk om verlichting na een bepaald tijdstip uit te zetten, rond 21:00 of 22:00. Op deze wijze ondervinden bewoners geen tot minimaal hinder van bijvoorbeeld voetballende mensen. Het inbouwen van een tijdsklokje in de verlichting maakt dit mogelijk.

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit 3.2 Watertappunten Op basis van hoofdstuk 2 is te zien dat in het afgelopen decennium veel aandacht is geweest voor de plaatsing van watertappunten over de stad. De meerwaarde is tevens meermaals benadrukt namelijk; het is gezonder, zorgt voor minder plastic afval en kan ertoe leiden dat Amsterdammers langer en vaker sporten. Er zijn verschillende momenten geweest waarin de aandacht voor de tappunten naar voren werd gebracht. De stad blijft echter groeien en dat betekent dat er op steeds meer sportvelden geen watertappunten zullen zijn. In enkele domeinen zoals in het onderwijs is veel aandacht (geweest) voor de plaatsing van watertappunten. Met betrekking tot het plaatsen van watertappunten bij openbare sportvelden is dit in mindere mate het geval. In het stuk de Bewegende stad wordt het volgende benadrukt: Amsterdam biedt 'nieuwe sporten', zoals streetsports en outdoorclubs de ruimte in parken en zorgt voor de nodige voorzieningen, zoals lockers en waterpunten. In de Amsterdamse gezondheidslogica staat het volgende verwerkt: "Zorg voor watertappunten bij speeltuinen en sportvoorzieningen". Dit voorstel gaat een stap verder door te onderzoeken wat de effecten zijn van de huidige watertappunten en dit te betrekken bij de actualisatie van de referentienormen. Drinkwaterverspilling is overigens een discussie die voorheen vaak werd gevoerd.

Door het inbouwen van een drinkwaterknop bij de watertappunten werd dit bestreden. Dat is tevens de norm geworden bij het plaatsen van watertappunten en is ook de norm bij dit initiatiefvoorstel. 3.3 Aandachtspunten in een notendop Bij het plaatsen van verlichting en watertappunten is het essentieel om rekening te houden met: • •

Verlichting: De gevolgen op het verstoren van het dag/nachtritme van dieren. Verlichting: Type verlichting (duurzaam bijvoorbeeld LED en mogelijk faunavriendelijke verlichting)

•

Verlichting: De wijze van opwekking van de energie (inzet zonnepanelen)

•

Verlichting: Overlast voor bewoners (na 22:oo lichten uit)

•

Watertappunten: drinkwaterverspilling

Besluitnummer 2o23-129

Gemeenteraad

X Gemeente

X Amsterdam X Raadsbesluit 4. Financieel Kader 4.1 Kosten Watertappunten Eenmalig: € 5.000 Per jaar: € 800

Overzicht totale kosten watertappunten naar aantallen: Jaar

Kosten

Kosten 20

Kosten 50

Kosten loo

watertappunte

watertappunten

watertappunten

watertappunten

n 1

€ 50.000

€ 100.000

€ 250.000

€ 1.000.000

2

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

3

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

4

€ 8.000

€ 26.000

€ 40.000

€ 80.000

5

€ 8.000

€ i6.000

€ 40.000

€ 80.000

6

€ 8.000

€ 2.6.000

€ 40.000

€ 80.000

7

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

8

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

9

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

10

€ 8.000

€16.000

€ 40.000

€ 80.000

Totale Kosten

€ 122.000

€ 244.000

€ 61o.000

€ 1.720.000

Totale Kosten

€ 74.000

€ 148.000

€ 370.000

€ 1.240.000

tussen 20222026

Aandachtspunten: •

Belangrijk om hierbij op to merken is dat dit een inschatting is van de kosten bij relatief nnakkelijke plekken. Het voorbereidend grondwerk kan vanwege obstakels al snel duizenden euro's extra kosten. Bij openbare sportvelden is er sprake van minder obstakels. De kosten zijn locatieafhankelijk.

•

Dit zijn de kosten van een bepaald type watertappunt. Er zijn echter ook alternatieven die goedkoper zijn.

4.2 Kosten Verlichting In de berekening van deze kosten gaat het om een pleinmast, dus 1 grote paal met meerdere lichten. Deze paal met spots kost circa € 4.000,-, het aanbrengen kost circa € i000,- en voor het tijdklokje zijn de kosten circa € 350. Dus de totale kosten betreffen € 5.35o per paal. De onderhoudskosten zijn hierin niet meegerekend.

Besluitnummer 2023-129

X Gemeente X Amsterdam

Gemeenteraad

X Raadsbesluit 5. Mogelijke Dekkingsmogelijkheden Bij de mogelijke dekkingsmogelijkheden wordt geInventariseerd hoe binnen de bestaande budgetten de onderstaande verzoeken kunnen worden gedekt: 1. Te onderzoeken wat de effecten zijn van de huidige watertappunten en de uitkomsten te betrekken in de actualisatie van de referentienormen en specifiek te kijken naar: a. Het effect op het sport en beweeggedrag b. Het effect op de bezettingsgraad van de sportvelden en speeltuinen c. Het effect op het milieu 2.

Samen met sportgerelateerde organisaties, zoals de Johan Cruyff Foundation en Krajicek Foundation, mogelijkheden onderzoeken tot het plaatsen van duurzame verlichting op openbare sportvelden.

Er zijn verscheidene potentiele dekkingsmogelijkheden: I.

Strategisch Huisvestingsplan Bovenwijks Groen: dit zijn middelen die worden ingezet om meer te investeren in groen met als mededoel om gezond en gelukkig te kunnen leven Zo worden deze middelen ook ingezet voor investeringen in sportparken en betreffen vaak herinrichtingen. Mogelijk zou hierbij binnen de al bestaande investeringen middelen kunnen worden gereserveerd voor watertappunten bij sportvelden in sportparken bijvoorbeeld.

II.

Impulsbudget Sport en Spelen: Er is een budget op het gebied van sport en spelen om het gebruik van sporten in de openbare ruimte te bevorderen. De bovenstaande verzoeken sluiten aan bij deze ambities. Dit zou daarom tevens een mogelijkheid kunnen zijn. Beheermiddelen bij stadwerken: dit zijn de mensen die de stad schoonhouden en het groen en onze pleinen, etc. verzorgen. Mogelijk zou hier dekking vrij gemaakt kunnen worden voor wat betreft de onderhoudskosten.

IV.

Buiten de gemeente: vanuit het Rijk waren voorheen subsidies voor watertappunten voor schoolpleinen. Mogelijk zijn er andere subsidiemogelijkheden die kunnen zorgen voor een dekking. Naast andere subsidiemogelijkheden kan ook contact worden gezocht met fondsen die willen samenwerken hierop.

V.

Aanpak Noord en de masterplannen Nieuw-West en Zuidoost: De sportdeelname in deze stadsdelen dienen bevorderd te worden. Dit voorstel draagt hieraan bij. Mogelijk zou in de uitwerking gekeken kunnen worden naar een dekking via deze middelen.

VI.

Gebiedsexploitatie: Bij de ontwikkeling van nieuwe wijken en de daartoe beschikbare middelen kan rekening gehouden worden met het plaatsen van watertappunten.

10

https://amsterdamsaadsinformatie.nlidocument/n323893/3120220321+Raadsinformatiebrief+3e+verdeelbesluit+SHP+Bovenwijks+Groe