Raadsbesluit 2022-262C BP Zeeburgereiland Bedrijvenstrook - Bijlagen bij regels

Transformatie naar werkwoongebied mogelijk op basis van (nog te) verricht(en) onderzoek

Buiksloterham, Cruquiusweggebied, Oostenburg, Foodcenter, Pereboomsloot, Hamerstraatgebied (accent woningbouwproductie na 2020)

Transformatie naar woon- Amsterdam NDSM-Oost en NDSM-West, Tramremise Lekstraat, busremise Jan Tooropstraat, ZeeBron: structuurvisie 2040 werkgebied mogelijk op basis van (nog te) verricht(en) onderzoek

burgerpad, Molukkenstraat, Weespertrekvaart Noord, Landlust, Karperweg (accent woningbouwproductie na 2020) Na 2020: Zamenhofstraat, Gembo-terrein en Nieuwendammerdijk

Ruimtelijk planologisch kader Zeeburgereiland Ontwikkelingsplan Zeeburgereiland (2005) Het Ontwikkelingsplan Zeeburgereiland geeft een kader voor de gehele herontwikkeling van het Zeeburgereiland. In het ontwikkelingsplan is de Bedrijvenstrook programmatisch verbonden met het veld ‘Oostpunt’, het gebied ten oosten de A10. Vanwege de milieuhinderlijke aspecten verbonden aan de ligging nabij de A10 wordt het gebied in het ontwikkelingsplan bestempeld als ruimte voor bedrijfsbebouwing en grootstedelijke voorzieningen. Met het grootstedelijke programma langs de A10 krijgt het Zeeburgereiland een betekenis voor een groter publiek dan alleen de eigen bewoners. In totaal wordt in het ontwikkelingsplan uitgegaan van een programma van minimaal 65.000 m2 bvo voor de Bedrijvenstrook. In het ontwikkelingsplan werden een aantal mogelijke en gewenste programmaonderdelen benoemd. Gezien de verwachte uitbreiding van woningen in het oostelijk deel van Amsterdam is er vraag naar grootschalige consumentgerichte bedrijvigheid zoals bouw- en tuincentra. Het Zeeburgereiland is een van de weinige locaties waar ruimte is voor dergelijke voorzieningen. Milieueffectrapportage Zeeburgereiland (MER, 2018) Deze MER gaat over de voorgenomen activiteiten op Zeeburgereiland. Dit omvat de ontwikkeling van: de Sluisbuurt, de Bedrijvenstrook en de Baaibuurten Oost en West.

Het gaat om de realisatie van bebouwing, de bijbehorende infrastructuur, parkeervoorzieningen en bijbehorende (stedelijke) voorzieningen. De m.e.r. procedure is met het bestemmingsplan Sluisbuurt doorlopen. De ontwikkeling van de Bedrijvenstrook is in het MER beschouwd.

De Bedrijvenstrook moet ruimte bieden voor stadsverzorgende bedrijvigheid. In de MER is een bandbreedte opgenomen voor 57.303 – 76.467 m2 bvo niet-woonprogramma. De maximale milieucategorie van de bedrijfsfuncties op de Bedrijvenstrook in het MER beschouwd 4.1. Programma Update 2019 van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg De Programma Update 2019 behandelt de monitoring en de uitkomsten hiervan, de integrale planningsupdate en de actualisatie van het maatregelenpakket voor de bereikbaarheid van Zeeburgereiland en IJburg. Na een jaar is de essentie van het programma ongewijzigd. De uitgangspunten zijn in lijn met belangrijke ontwikkelingen zoals het nieuwe coalitieakkoord, met doelstellingen op het gebied van duurzaamheid en luchtkwaliteit en de recent vastgestelde agenda autoluw. Openbaar vervoer en fiets waar het kan, en de auto waar het moet. In het eerste jaar van het programma is de eerste maatregel gerealiseerd, zijn er enkele nieuwe maatregelen voor de korte termijn toegevoegd, en zijn veel stappen gemaakt in het onderzoeken en verder uitwerken van de maatregelen voor de verschillende modaliteiten en op het gebied van smart mobility. Daarnaast is de nulmeting van de tweejarige monitoringscyclus uitgevoerd die heeft geleid tot goede ideeën voor nieuwe (soms nader uit te werken) maatregelen . De doorlooptijd van het Mobiliteitsplan is 20 jaar.

In die periode kan veel veranderen, zowel op het gebied van mobiliteit en gedrag als met de woningbouwontwikkeling. Vanwege deze onzekerheid wordt een ‘programmatische aanpak’ gehanteerd: een

adaptieve strategie waarbij jaarlijks wordt vastgesteld hoe de mobiliteit zich ontwikkelt, wat het tempo is van de ruimtelijke ontwikkeling en welke maatregelen moeten worden opgepakt of wel bijgesteld.

een gebouwde parkeervoorziening van ca. 1.000 parkeerplaatsen. Momenteel worden de mogelijkheden naar bredere concepten voor parkeergebouwen nader onderzocht.

De eerste update is gereed en is in oktober 2019 vastgesteld. De belangrijkste wijziging voor het bedrijventerrein is de opname van de maatregel Cruciale Mijl. Een onderzoek naar alternatieven om de doorstroming van de IJburglaan te verbeteren. In de cruciale mijl wordt onder andere de verplaatsing van de IJtram naar een tracé ten noorden van de Ijburglaan onderzocht, dit heeft invloed op de ontsluiting via de Bob Haarmslaan.

Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 Amsterdam moet ook in de toekomst leefbaar blijven voor iedereen die er woont, werkt of vakantie houdt. Het Programma Amsterdam Klimaatneutraal 2050 werkt daarom aan het terugdringen van de CO2uitstoot in Amsterdam. In 2050 moet de CO2-uitstoot 95% minder zijn vergeleken met de uitstoot in 1990. De routes daar naartoe zien er als volgt uit: • Alle gebouwen CO2-neutraal in 2050 en aardgasvrij in 2040; • In 2025 is zoveel mogelijk gemotoriseerd verkeer al uitstootvrij; • Amsterdam produceert maximaal duurzame elektriciteit; • Industrie en haven zijn klimaatneutraal en circulair in 2050; • Een CO2-neutrale en aardgasvrije gemeentelijke organisatie in 2030.

Amsterdam Structuurvisie Amsterdam 2040, economisch sterk en duurzaam (2011) In de structuurvisie wordt aangegeven dat binnenstedelijke bedrijventerreinen belangrijk zijn voor het functioneren van de stad. Op stadsverzorgende bedrijventerreinen mogen alleen de volgende typen bedrijven zich vestigen: industrie, ambacht, groothandel, opslag en/of transport. Dit betekent dat er vanwege de verwachte milieuhinder geen ruimte is voor woningbouw op de Bedrijvenstrook. Uitvoeringsagenda Mobiliteit (2015) Op de locatie van de huidige P+R Zeeburg I en II, in de Baaibuurten, is vanaf 2024 woningbouw mogelijk. Vanwege de veranderende automobiliteit in het centrum van de stad, de toenemende parkeerbehoefte buiten het centrum en het succes van het P+R-concept is in de Uitvoeringsagenda Mobiliteit als maatregel opgenomen om het aanbod van Park and Ride (P+R) in Amsterdam uit te breiden (maatregel 24). Dit is bevestigd in de recent vastgestelde Agenda Autoluw (2019). Als onderdeel van de maatregel is een haalbaarheidsonderzoek (februari 2016) gedaan naar

Koers 2025 (2016) Centraal gelegen (stadsverzorgende) bedrijventerreinen bieden kansen om te voorzien in de groeiende economische behoefte naar gemengde stedelijke vestigingsmilieus. De ambitie van Amsterdam om te bouwen voor bevolkings- en economische groei roept vragen op over de ruimtebehoefte van de ‘Economie van morgen’. Deze economie ontwikkelt zich steeds meer in gemengde woon-werkmilieus. De woningbouwproductie kan echter de komende jaren op een aantal ontwikkellocaties ook bepaalde typen bedrijvigheid verdringen. We moeten voorkomen dat ruimtegebrek in de toekomst een reden is voor bedrijven om Amsterdam te mijden. We moeten blijven zorgen voor een gunstig vestigingsklimaat voor het

13

Maatregelen Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg Programma Update 2019 OV

G1 Parkeernorm 0,3 in Sluisbuurt en Baaibuurten

Smart mobility

Stimuleringsprogramma deelmobiliteit Sluisbuurt

A1

Aansluitingen Zuiderzeeweg – Sluisbuurt / Sportheldenbuurt

G3 Proeftuin mobiliteitshubs Strandeiland

A2

Aanpassen kruisingen IJburglaan – Bob Haarmslaan en – Marie Baronlaan

G4 E-fiets stimuleringsprogramma (niet op kaart)

A3

Cruciale Mijl IJburglaan

G2

Fiets

Auto

G2

Schelling wouderbrug

O9

Sluisbuurt

F1 CS

F9 Piet Hein tunnel

G1

Baai buurten

F3

O8

F4

G5 Spitsmijden (niet op kaart)

A4

Extra rijstrook toerit A10 (Westzijde)

G6 Stimuleren deelmobiliteit huidige bewoners (niet op kaart)

A5

Extra rijstrook A10 West

A6

Extra strook afritA10 (oostzijde) en extra strook richting ZBE

A7

Kruispunten optimalisatie 4x (extra rijstroken)

A8

Openstellen Overdiemerweg (“Nuonweg”)

A9

Verbeteren aansluiting provinciale weg (Maxisweg) inzet op basis van monitoring

O1

Verlenging IJtram naar Strandeiland

O2

Verbetering IJtram korte termijn maatregelen (niet op de kaart)

O3

Aanpassing kruising IJburglaan/ Zuiderzeeweg voor bus 37 (gerealiseerd)

O4

Verbinding Zeeburgereiland

O5

OV verbinding IJburg – Zuidoost, Bijlmer Arena (bus)

A1 Sportheldenbuurt

O3

A2 Bedrijvenstrook

O7

O7

Oostpunt O7

Amsterdamse Brug

F2 O4

Enneus Heermabrug

A4

A6

Onderstreept is gerealiseerd

Steig ereiland Buiteneiland

A3

14

IJ burg 2 O7

A5 FASE 2

F1 Fietsverbinding Sluisbuurt – Oostzijde stad

R

F2 Verbetering (op/afritten) Amsterdamsebrug

o

ru g ute N e sc io b

O2

F3 Luie trappen (korte termijn)

Haveneiland

Strandeiland

IJ burg 1 FASE 1

F4 Fiets onderdoorgang Schellingwouderbrug F5

O1

A7

Optimaliseren hoofd-fietsroutes IJburg (niet op kaart)

G3

C entrumeiland

O6

OV verbinding IJburg – Weesp (bus)

O7

Remise IJtram (onderzoekslocaties)

O8

Bushalte lijn 37 t.h.v. Schellingwouderbrug

F6

Verbeteren Fietsroutes Zeeburgereiland (niet op kaart)

F7

Fietsvoorzieningen/deelfietsen bij OV haltes (niet op kaart)

O9

Tijdelijke veerverbindingSluisbuurt

F8

Fietsroute/-brug bij aansluiting Pampusweg – Maxisweg

O10

Versterken knoop Muiderpoort (niet op de kaart)

F9

Onderzoek fiets/voetgangersoversteek bij Piet Heintunnel

A8

O5

Nader uit te werken maatregelen op de volgende thema’s (niet op de kaart)

F8

Stedenbouw

Logistiek

Gedrag & bedrijvenaanpak

Verkeersmanagement

Tijdelijk OV

Ketenmobiliteit

O6

A9

23 september 2019

Kaart met maatregelen uit het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg

MKB en het behouden en versterken van de internationale concurrentiepositie. De ruimtebehoefte van de ‘Economie van morgen’ is daarom integraal onderdeel van de stedelijke groeistrategie Kantorenstrategie (2017) De Kantorenstrategie geeft richting aan de rol van de gemeente Amsterdam om de leegstand op de kantorenmarkt terug te brengen tot een acceptabel niveau, zowel kwantitatief als kwalitatief. In de kantorenstrategie zijn IJburg en Zeeburgereiland tezamen aangeduid als groeigebied. De Bedrijvenstrook wordt daar echter niet als zodanig benoemd; de groeimogelijkheden hebben betrekking op de woongebieden. Voor de Bedrijvenstrook geldt daarom dat het aanbod van kantoren niet groter mag worden. In het bestemmingsplan zullen zelfstandige kantoren niet worden toegestaan. Ondergeschikte kantoren van bedrijven worden tot 30% van het vloeroppervlak worden wel mogelijk gemaakt. Ruimte voor de economie van morgen (2018) De Bedrijvenstrook is in de Ruimte voor de economie van morgen aangewezen als bedrijventerrein. De Structuurvisie Amsterdam 2040 en Koers 2025 hebben samen in totaal ruim 230 hectare bedrijventerrein aangewezen voor transformatie. Het aanbod aan bedrijventerreinen in Amsterdam wordt minder; bedrijven zullen als gevolg van de groeiambitie van Amsterdam op zoek moeten naar andere locaties.

Amsterdam zal voor het schaarse aanbod aan bedrijventerreinen moeten kiezen aan welke bedrijven ze binnen de stad nog ruimte wil bieden en aan welke niet meer. Voor bedrijventerreinen gelden de volgende vuistregels: • Uitsluiten van grootschalige extensieve functies; • Reserveren van ruimten op bedrijventerreinen voor bedrijven uit transformatiegebieden; • Intensivering van grondgebruik;

•

Kantoren en creatieve bedrijvigheid weren op functionele bedrijventerreinen (Bedrijventerreinen voor bedrijven die geluid, stank of andere hinder veroorzaken en/of zware logistieke behoeften hebben).

Actieplan Schone Lucht (2019) In het Actieplan Schone Lucht is de ambitie uitgesproken om ervoor te zorgen met regelgeving dat alle verkeer binnen de ring in 2030 uitstootvrij is. Dit kan belangrijke consequenties hebben voor de Bedrijvenstrook Zeeburgereiland. De belangrijkste mijlpalen Actieplan Schone Lucht: • In 2020 mogen dieselauto’s en dieselbestelauto’s met een Euro3-motor niet meer binnen de ring A10 rijden. • Vanaf 2022 mogen OV-bussen en touringcars alleen het centrumgebied in met een elektrische motor of op waterstof. Vrachtverkeer mag alleen de milieuzone in met uitstootvrije voertuigen of met een Euro6-dieselmotor. • In 2025 mogen alleen elektrische brom- en snorfietsen in de bebouwde kom van Amsterdam rondrijden. Vracht- en bestelwagens, taxi, ov-bussen en touringcar mogen alleen binnen de ring A10 als ze uitstootvrij zijn. Dit geldt ook voor de passagier- en pleziervaart en de GVB-veren. • In 2030 is de hele bebouwde kom uitstootvrij voor alle modaliteiten, dus ook voor personenauto’s en motoren. Bedrijvenstrategie 2020-2030 “Amsterdam duurzaam productief” (concept) Amsterdam wil bijdragen aan een duurzaam en sterk vestigingsklimaat voor bedrijven in de MRA. Door de beschikbare ruimte voor bedrijvigheid in Amsterdam maximaal te benutten en waar mogelijk te vergroten.

Binnen de bedrijvenstrategie is aandacht voor onder andere inclusiviteit, verduurzaming en regionale

concurrentiekracht. Het gevaar van de snelle groei en verstedelijking is uitsortering: een situatie waarin banen en functies in het lagere en middensegment worden weggedrukt door meer lucratieve activiteiten. Het is voor Amsterdam van groot belang om in de periode van snelle groei de balans te behouden. De Amsterdamse bedrijventerreinen moeten klaar zijn voor de toekomst. Dit betekent dat de te (her) ontwikkelen bedrijfslocaties passen bij de economische activiteiten van vandaag en morgen, op goed bereikbare locaties liggen, een prettig en goed werkklimaat bieden en zo duurzaam mogelijk zijn qua bebouwing en openbare ruimte. Amsterdam zet de resterende kavelruimte, zoals op de Bedrijvenstrook Zeeburgereiland, strategisch in om de transformatieopgave en circulaire ambities te ondersteunen. De nieuwe terreinen zoals de Bedrijvenstrook worden via 1 op 1 uitgiften of via tenderprocedures uitgegeven. Intensief ruimtegebruik en duurzaamheid zullen als criteria worden opgenomen.

15

16

Versnellingslocaties (Koers 2025) in combinatie met huidige niet-woonfuncties (Functiekaart gemeente Amsterdam)

Opgave voor de Bedrijvenstrook De Bedrijvenstrook moet een bedrijventerrein worden dat past op de schaal en in het beeld van Zeeburgereiland, dat voorziet in de behoefte van Zeeburgereiland en IJburg en waarbij alles op acceptabele fiets- en loopafstand is. Een bedrijventerrein dat modern is en past bij de ambities van dit gemeentebestuur: energieneutraal, circulair, natuurinclusief en klimaatbestendig. Bovenal moet er een prettige omgeving ontstaan voor alle gebruikers. Op de Bedrijvenstrook moet ingezet worden op intensief ruimtegebruik, op bedrijvigheid die niet footloose en/of heel grootschalig is, maar gedifferentieerd en op bedrijvigheid die gebonden is aan deze locatie omdat bijvoorbeeld de klanten in de omgeving te vinden zijn. Criteria Het programma en verkaveling voor de Bedrijvenstrook staat nog niet precies vast. Op basis van resultaten uit vooronderzoek en het beleid in de Structuurvisie worden een aantal mogelijke programmaonderdelen benoemd. Voor geïnteresseerde bedrijven geldt dat die moeten voldoen aan de volgende criteria: Het dient stadsverzorgende bedrijvigheid te betreffen; • De beeldkwaliteit dient voldoende te zijn; • Het ruimtegebruik is intensief; • Aantoonbare minimale verkeersaantrekkende werking; • Duurzaam karakter.

Bedrijven Er is ruimte voor in totaal ruim 76.000 m2 bvo voor kleine en middelgrote stadsverzorgende bedrijven (ambachten, bouwbedrijven, onderhoud en reparatiebedrijven, afval- en reinigingsdiensten, groothandels en toeleveranciers) en een bouwmarkt. Als gevolg van eerdere besluitvorming en contracten zijn onderdeel daarvan ruimtereserveringen voor een gebouwde P+R (600 auto en 20 touringcarplekken), een Hulpwarmte Centrale, een recyclepunt (ca. 10.000 m2 bvo) en een Politiebureau (basisteambureau 1.600 m2 bvo). Ook komt er een buurtmoestuin. De vrije ruimte voor stadsverzorgende bedrijven en de bouwmarkt is maximaal ruim 33.000 m2 bvo. De Bedrijvenstrook is geschikt voor kleinschalige (100 tot 250 m2 bvo) en middelgrote (tot 6.000 m2 bvo) bedrijvigheid met een maximale milieucategorie 3.2. Het recyclepunt vormt hierop een uitzondering. Op de Bedrijvenstrook wordt circa 4 ha grond uitgegeven in erfpacht. Doordat er gekozen is voor variatie in verschijningsvorm, grootte van kavels en ontwikkelingsstrategie (zelfbouw, bedrijfsverzamelgebouw, etc.), zal het gebied aanspreken bij een grote groep ondernemers. Door een divers kavelaanbod worden de risico’s gespreid wat de levensvatbaarheid van het gebied ten goede komt.

Omdat het beleid zoals beschreven in de Structuurvisie uitgaat van het bouwen in een hoge dichtheid op stadsverzorgende bedrijventerreinen wordt het bouwen in meerdere lagen mogelijk gemaakt. Stedenbouwkundig is een hogere dichtheid gewenst om een stedelijk karakter te creëren. Door functies te stapelen kunnen kavels dichter worden bebouwd en de grond zo effectief mogelijk worden gebruikt. Lichte productie kan op een verdieping worden geplaatst. Gebouwen moeten hiervoor geschikt worden gemaakt. Door eisen voor hogere verdiepingshoogtes en ruimte voor goederenliften in de bouwenveloppen op te nemen kunnen initiatieven getoetst worden. Ook kantines en ondergeschikte kantoorruimtes kunnen op een eerste of hogere verdieping. Op basis van de Bedrijvenstrategie wordt uitgegaan van een 70% bedrijfsruimte en 30% kantoor per ontwikkeling of erfpachter.

17

18

Schets van de mogelijke inrichting van de Bedrijvenstrook

2 - Plan Bedrijvenstrook

19

Hoofdopzet Bedrijvenstrook De Bedrijvenstrook is binnenstedelijk gebied onder andere vanwege de ontwikkelingen op het Zeeburgereiland. Schaarse en daarmee dure ruimte vragen om een intensief gebruik van de grond. Er dient in de rooilijn gebouwd te worden zodat de scheiding tussen openbare ruimte en uitgegeven terrein helder is gedefinieerd. Zo ontstaat een duidelijke opzet van straten waartussen uitgeefbare kavels liggen met een grote variatie in kavelmaten. De variatie in kavelgrootte en de gunstige ligging aan de A10 en op korte afstand van het centrum en IJburg zijn goede uitgangspunten voor een goed functionerend stadsverzorgend bedrijventerrein. Mede vanwege de ligging nabij het woongebied de Sportheldenbuurt ligt bij het ontwerp voor dit bedrijventerrein de nadruk op de ontwikkeling van een gebied met een groene, duurzame en aantrekkelijke uitstraling in een sociaal veilige omgeving. Door de hoofdstructuur van de Sportheldenbuurt door te zetten ontstaan er visuele verbindingen tussen de

20

0

10

25

50

100

Ambitiekaart Bedrijvenstrook met voorbeeldverkaveling

gebieden waarmee de Bedrijvenstrook en de Sportheldenbuurt stedenbouwkundig een geheel vormen. Er zijn al enkele, voornamelijk gemeentelijke, initiatieven waarvoor ruimte is gereserveerd op de Bedrijvenstrook. De overige kavels zullen in tender of 1 op 1 worden uitgegeven. Er wordt er voorang verleend aan bedrijven in transformatiegebieden mits deze passen binnen het nog nader op te stellen afwegingskader Structuur Vanuit de Sportheldenbuurt worden twee structurerende zichtlijnen, de Faas Wilkesstraat en de Eef Kamerbeekstraat, doorgetrokken tot in de Bedrijvenstrook. Deze lijnen vormen de hoofdstructuur van de openbare ruimte, waardoor drie bouwvelden ontstaan. Door dezelfde straatprofielen en openbare ruimte inrichting als in de Sportheldenbuurt toe te passen, ontstaat er samenhang tussen beide gebieden. De bouwvelden die overblijven tussen de twee zichtlijnen kunnen opgedeeld worden in nader te bepalen eenheden. De genoemde indeling van de kavels is dan ook indicatief.

Korrelgrootte De Bedrijvenstrook biedt door een groote variatie aan korrelgrootte ruimte aan verschillende bedrijven. Op de Bedrijvenstrook kunnen kavels van ca 100m2 tot ca 9.000m2 worden uitgegeven. In de verkaveling moet de variatie terugkomen. De verschillende maten kavels zijn niet gezoneerd maar worden gemengd door het gebied. Daarbij wordt wel de grootste ruimtevragers aan de zijde van de A10 geplaatst. Groenstroken Langs de kavels aan de Faas Wilkesstraat en de Anthonie van Akenstraat worden groenstroken aangelegd die onderdeel zijn van de openbare ruimte. In profiel sluit dit aan op de Sportheldenbuurt. De groenstrook is hier specifiek bedoeld voor vergroening van de Bedrijvenstrook en draagt bij aan een natuurinclusieve en klimaatbestendige ontwikkeling van de Bedrijvenstrook.

Milieucategorie Voor de gehele Bedrijvenstrook worden bedrijven met een maximale milieucategorie van 3.2 toegestaan. Op basis van de VNG brochure Bedrijven en milieuzonering kan het hele Zeeburgereiland worden aangemerkt als gemengd gebied. Dit door de nabijheid van de IJburglaan, scheepvaartroutes AmsterdamRijnkanaal en het Buiten IJ, de A10, de tramremise en de niet-woonfuncties die het geldende bestemmingsplan toe laat in het oostelijk deel van de Sportheldenbuurt. Voor een gemengd gebied kunnen richtafstanden worden gehanteerd zoals in naaststaande tabel zijn weergegeven.

21

60 m Milieucategorie

Faas Wilkesstraat

Richtafstand

Richtafstand

“rustige woonwijk en

“gemengd gebied”

rustig buitengebied” in

in meters

meters

3.2

10 30 50

Eef Kamerbeekstraat

100 200 300

Structuur Sportheldenbuurt doorzetten

Zonering milieucategorieën

Tabel: Richtafstanden en omgevingstype bron: VNG brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’

moestuinen

reserveringen

22

tussenstraat (indicatieve locatie)

reeds aanwezig

Recyclepunt SB: Q2 2021

Parkeergebouw SB: medio 2023

Politiebureau SB: 2020

Tankstation Kriterion

Overzicht reserveringen op de Bedrijvenstrook

Hulp Warmtecentrale SB: 2021

Programma en initiatieven De Bedrijvenstrook Zeeburgereiland is een van de weinige plekken in Amsterdam waar nog kavels voor bedrijven beschikbaar zijn. Er is veel vraag en het is daarom zaak zorgvuldig om te gaan met de uitgiften. Naast bedrijven hebben ook veel gemeentelijke diensten en (nuts)voorzieningen interesse in de Bedrijvenstrook. Uit recent onderzoek van de STEC groep (2018) blijkt daarnaast dat er een flink tekort aan bedrijfsruimten in en rond de stad zal ontstaan, als gevolg van de woningbouwopgave op bedrijventerreinen. 15 bedrijventerreinen zijn genomineerd om tot woon-werkwijk te transformeren. Met name de grotere (>2.000 m2) (en verkeersintensieve) bedrijven zullen in de moeilijk in woon-werkwijken geïntegreerd kunnen worden. Om aan ambities zoals de inclusieve stad (een baan voor iedereen, op ieder opleidingsniveau), de energietransitie, de duurzame bevoorrading en Amsterdam autoluw tegemoet te komen is het noodzakelijk om voldoende ruimte voor deze bedrijvigheid te behouden op strategische en bereikbare plekken in de stad. De Bedrijvenstrook Zeeburgereiland is een kansrijke plek voor perifere detailhandel (PDV) gericht op de consument uit het verzorgingsgebied Zeeburgereiland, IJburg, wellicht Indische buurt en Zeeburg. Er komt een Recyclepunt en het geheel maakt het geschikt voor de wat grotere klus.

Het terrein is minder geschikt voor een cluster gericht op de professionele markt, daarvoor is de schaal te klein. Omdat solitaire locaties (te) weinig aantrekkingskracht bieden op zichzelf, is enige clustering wel gewenst. Omdat er zodanig weinig ruimte is voor bedrijven aan de oostkant van de stad, zal de Bedrijvenstrook Zeeburgereiland mogelijk een pilotlocatie worden voor gesta-

pelde bedrijvenfuncties. Daarbij moeten we rekening houden met de beperkte verkeerscapaciteit van o.a. de IJburglaan. Het advies is een combinatie van enkele PDV concepten (max 6.000 m2 bvo), waarin ruimte is voor één volwaardige bouwmarkt van 2.000-5.000 m2 bvo, aangevuld met enkele kleinere PDV-zaken (250-500 m2 bvo) en/of bedrijven die goed passen in het cluster zoals een meubelmaker, groothandel voor tegels/ houthandel.

merciële functies (ca. 250 m2), zoals horeca en/of een sportschool en een broedplaats, met goedkope makersruimtes, mogelijk te maken. Bij de uitwerking naar definitief SP wordt een voorstel gedaan voor het aantal en de locaties; • Ook is er een bestuurlijke wens vanuit Stadsdeel Oost om onderzoek te doen naar de noodzaak voor de verplaatsing van een coffeeshop naar deze plek. De aanwezigheid van het politiebureau biedt hier kansen voor.

Voor het programmaprofiel van de Bedrijvenstrook zijn daarnaast de volgende conclusies relevant: • Intensief ruimtegebruik is uitgangspunt vanwege de binnenstedelijke ligging; • Ruimtereserveringen voor de HWC, het parkeergebouw en Recyclepunt respecteren; • Verder aan te vullen met kleine en middelgrote stadsverzorgende bedrijven (ambachten, bouwbedrijven, onderhoud en reparatiebedrijven, afvalen reinigingsdiensten, groothandels en toeleveranciers) en een bouwmarkt; • Om het bedrijventerrein goed in te passen op deze plek, is vanuit de participatie tot nu toe het idee naar voren gekomen om kleinschalige com-

De Bedrijvenstrook is in eerste instantie gericht op bedrijvigheid. In het bestemmingsplan wordt de realisatie van sportfaciliteiten wel mogelijk gemaakt. In totaal is er ruimte voor XXXm2 aan sportvoorzieningen.

De Wasfabriek van Kriterion, Bas Vogelpoel Architecten

Afvalbrengstation Den Haag, Wessel van Geffen Architecten

Kriterion Het tankstation Kriterion is al jaren op de Bedrijvenstrook gevestigd en is onlangs uitgebreid met een wasstraat, wasboxen en snellaadstations voor elektrische voertuigen. De LPG installatie is verwijderd. De ondergeschikte detailhandel blijft behouden.

23

kavel nummer

m2 uit-

minimaal programma

maximaal programma

fsi kavel

fsi kavel

m2 bvo

functie

m2 bvo

geefbaar

24

1

8.350

1,0

6.077

1,2

10.020

bedrijven ntb

2.1

6.077

1,0

6.077

1,2

7.292

kleinschalige bedrijven (100-250 m2 bvo)

2.2

3.975

1,0

3.975

1,3

5.168

bouwmarkt

2.3

7.835

1,0

7.835

1,3

10.186

Recyclepunt

3.1

4.678

1,4

6.549

2,5

11.695

bedrijven ntb

3.2

5.155

4,0

20.620

5,0

25.775

parkeergebouw (600 auto pp en 20 touringcar pp)

3.3

1.600

1,0

1.600

2,0

3.200

politiebureau (kantoor)

4.0

2.373

1,0

2.848

1,2

2.848

Hulp Warmte Centrale

Kriterion

3.992

350

350

totaal

44.600

57.674

76.419

57.303

76.467

opgenomen in de MER

uitbreiding Kriterion (275m2 wasstraat, 75m2 winkel, kantoor en overig)

Tabel met het aantal vierkante meters bruto vloeroppervlak op basis van de voorbeeldverkaveling.

Hulp Warmte Centrale (HWC) Een ruimtereservering voor de HWC maakt onderdeel uit van de stadswarmteovereenkomst Zeeburgereiland en is nodig om pieken in de warmtevraag op te vangen en bij storingen aan de warmtevraag te kunnen voldoen. Het gereserveerde kavel biedt voldoende ruimte.

1

tussenstraat (indicatieve locatie)

2.2

2.1

2.3

3.2

3.3

3.1 4

Kavelnummering op basis van een voorbeeldverkaveling

Referentie voor de gebouwde parkeervoorziening: P+R Driebergen-Zeist, Groosman

Basisteam Bureau Politie De politiebureaus op de IJburglaan en de Balistraat gaan fuseren en zoeken een nieuwe locatie. De Bedrijvenstrook ligt tussen de twee locaties in en de politie kan optimaal gebruik maken van de uitvalroutes die het Zeeburgereiland heeft. De planvorming is in een vergevorderd stadium. Start bouw is gepland in Q2 2020. Recyclepunt De Gemeente heeft de ambitie om de afvalpunten op termijn te transformeren tot Recyclepunten. In deze strategie worden Recyclepunten zo gepositioneerd dat de dienstverlening naar de burgers (beter) toegankelijk is, er meer afval gescheiden wordt ingezameld en de afvalpunten goed in de huidige en toekomstige stad worden geïntegreerd. Ter vervanging van het afvalpunt op Cruquius komt er op de Bedrijvenstrook een Recyclepunt. Door de goede bereikbaarheid zou het voor burgers eenvoudiger zijn om hun (grof-)afval aan te bieden en te scheiden. Naast een plek om grof afval en spullen te brengen kan dit ook een locatie zijn voor educatie, om tweedehands spullen te halen of spullen te laten repareren. Daarmee krijgt het het Recyclepunt ook een functie voor de buurt. Dit zou kunnen in combinatie met een werkplaats voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Gebouwde parkeervoorziening (P+R) Wanneer de Baaibuurten worden ontwikkeld zullen de huidige P+R Zeeburg 1 en 2 moeten verdwijnen. Een P+R in gebouwde vorm is een functie die past op de Bedrijvenstrook. Daarom is er een ruimtereservering voor een P+R voorziening van circa 600 plaatsen, gelijk aan het aantal plaatsen op de huidige P+R Zeeburg en zoals het ook in de Structuurvisie 2040 staat omschreven. De locatie in de strook op veld 3 (ten noorden van Kriterion), dichtbij de IJtramhalte ‘Bob Haarmslaan’ en nabij de afslag van de A10 is vanwege de goede overstapmogelijkheden op het openbaar vervoer en een goede bereikbaarheid per auto een geschikte locatie. Aanvullende diensten zoals fietsverhuur kunnen nader onderzocht worden. De parkeervoorziening kan ook voorzien in de behoefte aan parkeerplaatsen voor publiektrekkende functies in de Sportheldenbuurt, te weten de sportvelden, de Urban Sport Zone (skatebaan) en het toekomstige programma voor de silo’s. Gelet op de maatregelen die worden getroffen in het kader van de autoluwe stad kan het nodig zijn om P+R Zeeburg in de Bedrijvenstrook te gaan benutten voor nieuwe doelgroepen. Bijvoorbeeld voor bewoners uit meer centrale delen van de stad die hun auto op afstand parkeren. En bijvoorbeeld ook voor deelconcepten voor autogebruik stad-uit. Dit kan ertoe leiden dat er op termijn meer plekken nodig zijn.

Studie onderstation Liander en schakelveld TenneT Momenteel wordt er onderzocht waar op het Zeeburgeiland geschikte ruimte is voor een onderstation van Liander en een schakelveld voor TenneT. De Bedrijvenstrook is één van de locaties die op Zeeburgereiland in dit kader onderzocht wordt. Dit kan er toe leiden dat hiervoor ruimte beschikbaar moet worden gesteld.

25

Haddock Q3 2020

sportvelden Q4 2021 (nu moestuinen)

tussenstraat (indicatieve locatie)

afvalpunt Q2 2022

26

Park+Ride Q4 2023

Overzicht (toekomstige) tijdelijke functies op de Bedrijvenstrook

tijdelijke functies

kan invoegen. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en dan op Invoegen uit bestand. Kies de afbeelding en klik op Invoegen en Sluiten.

Tijdelijk Afvalpunt Op de hoek Faas Wilkesstraat-Marie Baronlaan is in november 2019 een tijdelijk afvalbrengstation geopend, voor een periode van 3 Klik totnietmaximaal 5 jaar. Deze op Overal toepassen de vooruit op het is ter vervanging van het afvalbrengstation op Cruquius enomdat loopt afbeelding dan op alle definitieve Recyclepunt. dia’s komt. Met ctrl + z kan je dit ongedaan maken.

Haddock Voor het mooiste Aan de noordkant van de Bedrijvenstrook is het tijdelijke Haddock resultaat restaurant is de 1024 x gevestigd. Haddock heeft een huurovereenkomst totbeeldverhouding 768september pixels. Het beeld 2020. In afblijft dan onderzocht scherp en wachting van de definitieve invulling van het kavel wordt of Haddock vervormt niet. langer kan blijven. Tijdelijke moestuin Aan bewoners van de Sportheldenbuurt is een kavel tussen het fietspad en de sloot op de Bedrijvenstrook, aan de noordzijde van de Bob Haarmslaan in tijdelijk gebruik gegeven voor moestuinbakken. Veel bewoners uit de Sportheldenbuurt tuinieren er en er is een samenwerking met de basis- en middelbare scholen. Ook Visualisatie van het tijdelijke afvalpunt, Studio Valkenier zet de moestuinvereniging (in oprichting) zich in voor statushouders. De trekkers van de moestuin hebben in 2017 bij de gemeente aangegeven verder te willen11-12-2018 met de moestuin na afloop van het tijdelijke contract. De tijdelijke buurtmoestuin speelt inmiddels een belangrijke rol in de buurt. Samen met de gemeente zijn ze op zoek gegaan naar een meer definitieve locatie aan de noordzijde van de Bedrijvenstrook aan het Buiten-IJ. De tuin zal in belangrijke mate door de moestuinvereniging zelf beheerd worden. In 2020 zal de tuin verplaatst worden naar de nieuwe locatie.

Het project komt tot stand dankzij co-financiering van verschillende vastgoedpartijen uit de Sportheldenbuurt en Gemeente Amsterdam en is begeleid door De Gezonde Stad. Tijdelijke sportvelden Totdat de sportvelden in de Sportheldenbuurt gereerd zijn kunnen de scholen en de buurt gebruik maken van de tijdelijke sportvelden in de Bedrijvenstrook. Park+Ride Om ruimte te maken voor Startblok Zeeburg in de Baaibuurt Oost zal een groot deel van P+R Zeeburg 2 verplaatst worden naar de Bedrijvenstrook. Voor een periode van 3 tot 5 jaar zijn hier 265 parkeerplekken beschikbaar. Deze plekken gaan op termijn op in het parkeergebouw. Restaurant Haddock

27

Duurzaamheid

28

Groene inrichting van openbare ruimte

De Bedrijvenstrook op Zeeburgereiland is een perfecte locatie voor bedrijven om zich te vestigen in de stad Amsterdam, dichtbij het centrum. Het bedrijventerrein kenmerkt zich door een intensief ruimtegebruik waarin een variatie aan stadsverzorgende bedrijven en andere wijkgerichte bedrijfsfuncties een plek vinden. De centrale locatie vraagt erom een voorbeeld functie te vervullen en het terrein onderscheidt zich daarom op het gebied van duurzaamheid door hoog in te zetten op energieneutrale (Epc=0) gebouwen met lokale opwek van duurzame energie. Relatief veel groen geeft het terrein extra kwaliteit, draagt bij aan de biodiversiteit van het gebied en creëert een prettige werk- en woonomgeving. De ontwikkelaars en de gebruikers van het terrein vervullen een belangrijke rol in het realiseren en in stand houden van een duurzame Bedrijvenstrook Zeeburgereiland. De maatregelen voor de individuele ambities overlappen of versterken elkaar: een groene gevel bijvoorbeeld faciliteert meer biodiversiteit, is goed voor de isolatie van het gebouw en werkt hittestress tegen.

Energie opwekken door middel van zonnepanelen

Door een groen gevel en/of dak worden dus de opgaven op het gebied van hitte/droogte, rainproof, natuurinclusief en klimaatbestendigheid getackeld. Belangrijk is om de ontwikkelaars of investerende eindgebruikers direct te wijzen op en te betrekken bij de gewenste resultaten op het gebied van duurzaamheid, vooral omdat hier voornamelijk sprake zal zijn van 1 op 1 kavel uitgifte en maar beperkt van tenders. Wanneer wet- en regelgeving en Amsterdams beleid op het gebied van duurzaamheid scherper wordt in de nabije toekomst, kan dit in bij de individuele uitgiftes door middel van de bouwenveloppen worden aangepast. 1 Lokale duurzame energie Warmte & Koude De warmte- en koudevoorziening op de Bedrijvenstrook wordt duurzaam en gasloos gerealiseerd. Voor het gebied geldt de Overeenkomst Stadswarmte Zeeburgereiland met Westpoort Warmte (WPW). Het hoofdnet voor warmte loopt direct over de Bedrijvenstrook en is dus aanwezig. De ontwikkeling van de politie, die vooruitloopt op de besluitvorming over het (herziene) Investeringsbesluit en dit Stedenbouwkundig plan, wordt daarom wel aangesloten op Stadswarmte.

Elektriciteit De Bedrijvenstrook wil zijn ruimte meervoudig gebruiken. De Bedrijvenstrook beschikt over relatief veel dakoppervlak in verhouding tot de bouwhoogten. De doelstelling (eis) voor de Bedrijvenstrook is dan ook minimaal energieneutraal bouwen, epc=0, met 100% lokale duurzame opwek voor de gebouwgebonden energie. De aanstaande BENG-eisen die vanaf 2020 gaan gelden, worden voor de Bedrijvenstrook aangepast naar een vergelijkbare eis als epc=0. De daken moeten constructief geschikt gemaakt worden voor het gewicht van de plaatsing van zonnepanelen en groene (groen-blauwe) daken. Daarnaast is de ambitie om de Bedrijvenstrook als gebied te ontwikkelen tot energiepositief gebied en dus zoveel mogelijk energieleverend te bouwen (nul op de meter en meer), zoveel mogelijk duurzame energie lokaal op te wekken, ook voor het gebruik van de gebouwen en het opladen van elektrisch vervoer. In de openbare ruimte wordt energiezuinige LED- verlichting geplaatst. De doelstelling om energieneutraal te bouwen kan worden gerealiseerd door gebouwen zo energiezuinig mogelijk te bouwen, door de benodigde energie

voor verwarming en koeling (buitenzonwering) zo laag mogelijk te houden. Gebouwen waarin het energieconcept goed tot zijn recht zou kunnen komen zijn het parkeergebouw (P+R) en het recyclepunt. Deze gebouwen worden dan als energie hub ontwikkeld, waarbij de grote dakoppervlakten (en mogelijk de gevels) worden ingezet voor de opwek van zonne-energie en -warmte. De P&R kan zich dan tevens onderscheiden voor bezoekers die hun elektrische auto’s moeten opladen tijdens het bezoek aan de stad. Er zijn verschillende exploitatieconstructies denkbaar, waaronder het apart exploiteren van de daken en gevels, in combinatie met de oplaadpunten voor elektrisch vervoer in de P&R. Deze constructie kan ook met andere bedrijven worden afgesproken om zo het dakoppervlak beschikbaar te stellen voor producenten van duurzame energie. Een voorbeeld is een energiecoöperatie, waarbij bewoners uit de omgeving in staat worden gesteld hierin een aandeel te verwerven.

Gezien de ambitie van Amsterdam om vooral de bestaande stad aan te sluiten op hoge temperatuur stadswarmte en bij nieuwe ontwikkelingen een duurzamer alternatief te realiseren, wordt op dit moment, mede in overleg met WPW, onderzocht welk alternatieven er voor de Bedrijvenstrook zijn. Op moment van voorleggen van het (herziene) Investeringsbesluit aan de gemeenteraad zal hierover ook een voorstel voorgelegd worden. Groene daken koelen de omgeving van zonnepanelen. Daardoor hebben de panelen een hoger rendement op hete dagen.

29

2 Natuurinclusief en klimaatbestendig De Bedrijvenstrook wordt als een verbindingszone beschouwd, tussen het groengebied van De Oostpunt en de nieuwe woonwijk Sportheldenbuurt waarmee het leefgebied voor natuur wordt vergroot en het leefklimaat van het Zeeburgereiland ten goede komt. Daarnaast zijn de randen van het Zeeburgereiland onderdeel van een ecologische verbinding. Naast dat het voor het welzijn van mensen van groot belang is, verhoogt natuurinclusiviteit de betekenis en de bijdrage van de Bedrijvenstrook om ontwikkeld te worden als een groen bedrijventerrein van de toekomst.

30

De voornaamste maatregel bij klimaatbestendig bouwen is goed isoleren. Natuurinclusieve maatregelen kunnen hieraan bijdragen. Natuurinclusief bouwen zal bij uitgifte onderdeel zijn van de kavelregels. Er wordt ingezet op vergroenen van het gebouw op een manier waarmee leefgebied van diverse fauna wordt vergroot en waarmee kan

worden voldaan aan de opgave om waterneutrale kavels te maken. Hierin wordt gevraagd om 30-50% van het kaveloppervlak in oppervlak groen uit te voeren op daken of aan de gevels. Het percentage zal afhankelijk zijn van het kavel.

Gevels Qua biodiversiteit is verticaal groen goed voor: vlinders, wilde bijen, vogels, vleermuizen en planten. De gevels kunnen verschillend worden ontworpen met ingebouwde vleermuisverblijfsplekken, insectenkasten, dan wel vogelnestkasten. Voor de juiste plaatsing van deze elementen moet een ecoloog betrokken worden. Gevels kunnen op een eenvoudige of een uitgebreidere manier plek aan groen bieden, zoals het toepassen van zelfhechtende klimplanten langs de gevel, klimplanten met een constructieve ondersteuning, een groene gevelmuur of een geveltuin. Bij toepassing van een groene gevel is het belangrijk om rekening te houden met de afmetingen van de groenstrook en de inrichting van de stoep. Voor een goed functionerende geveltuin is een minimale diepte van 30 cm en breedte van 120 cm nodig.

Maatvoeringen van gevelbeplanting bron: Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën, gemeente Amsterdam

Voorbeelden van gevelbeplanting

Daken Daklandschappen spelen een belangrijke rol in biodiversiteit, het optimaliseren van energiegebruik en regenwateropvang. Bovendien zijn ze belangrijk onderdeel van het stadslandschap en de stadsnatuur. Een natuurinclusief ingericht dak kent verschillende vormen. Groene daken (intensief of extensief) hebben beplanting en waterbergende capacatiteit. Een bruin dak is bedekt met lokale grond waarmee de lokale biotoop zich kan herstellen. Afhankelijk van de inrichting en intensiteit trekken natuurinclusieve daken vlinders, wilde bijen, vogels en vleermuizen aan. De combinatie van een groen dak met zonnepanelen wordt gestimuleerd. Zonnepanelen hebben aangetoond een beter rendement in combinatie met een groen dak.

Openbare ruimte Onderdeel van de openbare ruimte van zijn groenstroken van 1,5 meter tussen trottoir en gebouw in de Faas Wilkesstraat en de Anthonie van Akenstraat. Deze stroken krijgen een groene en natuurinclusieve inrichting, zodat het groen in de buurt een ecologische eenheid vormt en bijdraagt aan de lokale biodiversiteit. Hierbij gaat het onder andere om het gebruiken van minimaal 50% inheemse plantensoorten en bloem- en kruidenrijke planten voor bijen en vlinders zoals omschreven in het handboek Natuurinclusief bouwen en ontwerpen. Eis bij 1 op 1 uitgiftes en tenders is om per kavel minimaal 3 verschillende maatregelen uit het handboek toe te passen. Zo krijgt niet alleen de Bedrijvenstrook een kwalitatieve impuls voor zijn bedrijven en medewerkers maar wordt er ook bijgedragen aan de biodiversiteit van het gebied. In de openbare ruimte worden bomen geplant en wordt waar mogelijk ruimte gemaakt voor groene,

onverharde delen. Doordat parkeren in belangrijke mate op eigen terrein opgelost moet worden is hiervoor in de openbare ruimte relatief veel ruimte voor. De Bedrijvenstrook wordt verder aan drie zijden omzoomd met groen. Aan de zijde van de Sportheldenbuurt komt een driedubbele bomenrij. Aan de noordzijde van de Bedrijvenstrook komt een buurtmoestuin en de strook langs de A10 (tevens waterkering) wordt ook zoveel mogelijk groen ingevuld met bloemen en kruidenrijke groenstroken ter bevordering van de biodiversiteit. De inrichting van de openbare ruimte wordt in de loop van 2020 nader uitgewerkt in een Voorlopig en Definitief Ontwerp.

Voorbeelden van bruine en groene daken

Hitte en droogte Het voorkomen van hitte eilanden in de stad is aandachtspunt in de ontwikkeling van nieuwe gebieden in Amsterdam. Bedrijventerreinen hebben vaak een stenig karakter en zijn daarom gevoelig voor overmatige opwarming. Het bedrijventerrein wil zich ontwikkelen tot prettige en gezonde omgeving voor de mensen die hier komen te werken, de bezoekers en aangrenzende bewoners. Groen draagt bij aan het

Maatvoeringen van groene en bruine daken bron: Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën, gemeente Amsterdam

31

voorkomen van hittestress. Groene gevels zijn effectief in het voorkomen van hittestress. In tegenstelling tot een sedumdak draagt een groen intensief dak bij aan zowel het klimaat van het gebouw als verkoeling van het gebied. Naast groen heeft ook de materialisatie van de gebouwen en openbare ruimte invloed op de temperatuur in het gebied. Ambitie bij een op een selecties en tenders is om bedrijven te laten kiezen voor licht gekleurde en slecht geleidende materialen die warmte minder goed absorberen, zoals hout. Zwarte daken en stalen gevels worden voorkomen. Beperkt glasoppervlak en verdiept liggende ramen verminderen opwarming van het gebouw. Het combineren van groene daken met zonnepanelen en wateropvang wordt gestimuleerd. In de openbare ruimte zal gezocht worden naar mogelijkheid voor vergroening. Bijvoorbeeld door parkeervakken, waar mogelijk, in te richten met halfverharding (zie hoofdstuk Planuitwerking, Openbare ruimte en verkeer).

32

Rainproof De Bedrijvenstrook wordt regenbestendig ontwikkeld. De eis bij een op een uitgifte en tenders is de capaciteit voor het verwerken van regenwater op de kavels minimaal 60mm/uur per m2, zodat er geen schade aan gebouwen en vitale infrastructuur ontstaat (Gemeentelijk Rioleringsplan Amsterdam 2016-2021). Het dak en de overige ruimte op de kavels kan gebruikt worden voor het vasthouden en infiltratie van regenwater. Het is op de Bedrijvenstrook niet mogelijk om alles lokaal te laten infiltreren. Regenwater wat op straat valt zal afstromen. Voor de openbare ruimte wordt ook de norm van 60mm/uur per m2 gehanteerd.

Demontabel bouwen met droge verbindingen

Afvalpunt in Den Haag waar gebruikt gemaakt is van restmaterialen als gevelbekleding

3 Circulaire gebiedsontwikkeling Duurzaam en circulair bouwen De Bedrijvenstrook onderscheid zich door de hoge mate van circulair materiaalgebruik voor gebouwen en de flexibiliteit om zich aan te kunnen passen aan gebruikers. In vergelijking tot woongebieden verandert de functionaliteit van bedrijfsgebouwen sneller. Het aanpassen naar een nieuwe functie moet eenvoudig en duurzaam mogelijk zijn. De gebouwen hebben een gridmaat, draagconstructie en hoogte die flexibliteit in de toekomst borgt, zodat de gebouwen in de toekomst ook voor andere functies gebruikt kunnen worden zonder ingrijpende verbouwingen. Door demontabel te bouwen gaat de flexibiliteit nog een stap verder. Gebouwen die bestaan uit zogenoemde ‘droge verbindingen’ zijn uit elkaar te halen en elders (deels) her te gebruiken. Demontabel bouwen maakt het ook mogelijk om gebouwen naar behoefte te vergroten of te verkleinen. Bij tenders of 1 op 1 selectie wordt daarom gevraagd om een materialenpaspoort, Hiermee kan er bij hergebruik van materialen eenvoudig worden nagegaan wat de herkomst, gebruik en waarde is. Het materiaal krijgt daarmee een identiteit waarmee het van waarde blijft wanneer het van eigenaar wisselt. Gebouwen moeten altijd naar boven toe kunnen worden uitgebreid. De plinten op de Bedrijvenstrook hebben een minimale verdiepingshoogte van 4 meter bij meerdere lagen.

Bij één bouwlaag is de minimale hoogte 6 meter. Circulair materiaalgebruik is niet alleen beperkt tot gebouwen. Ook voor de inrichting van de openbare ruimte wordt gekeken naar de mogelijkheid van het gebruik van circulair materiaal, het hergebruik van materialen en materialen met een lange levensduur.

Peolpe Pavilion (100% geleend), Dutch Design Week 2017 Bureau SLA & Overtreders W Heipalen, houten balken, gevelelementen, glazen dak, plastic bekleding, verlichting: alles is geleend. En na afloop van de Dutch Design Week werd alles weer heel en ongeschonden teruggegeven aan de eigenaren. 100% geleend betekent dat er niet wordt geschroefd, gelijmd, geboord of gezaagd. Alle gebruikte materialen blijven immers intact. Dit heeft geleid tot een nieuwe vormgeving. Het People’s Pavilion laat een nieuwe toekomst voor duurzaam bouwen zien: een krachtige ontwerptaal, met nieuwe samenwerkingen en intelligente bouwmethodieken.

MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) De gebouwen worden in principe zoveel als mogelijk gebouwd van hernieuwbare, gerecyclede en biobased materialen, als FSC-gecertificeerd hout of vergelijkbaar. Daarna heeft het gebruiken van gerecycled materiaal uit Nederland en/of directe omgeving Amsterdam de voorkeur. Om duurzame ontwikkeling van gebouwen te borgen hanteren we een eis van maximaal MPG van € 0,7/m2, waarbij de ambitie op een MPG van € 0,5/m2 ligt.

* bron: https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/wetten-en-regelsgebouwen/nieuwbouw/milieuprestatie-gebouwen

33

Dichtheid Het ontwikkelen van een gebied in hoge dichtheid met meervoudig grondgebruik draagt bij aan een duurzame stad. De gemiddelde Floor Space Index (FSI) op kavelniveau is 1,3 zodat er optimaal gebruikt gemaakt wordt van de bebouwde grond.

34

Samenwerking tussen bedrijven De ambitie voor de Bedrijvenstrook is om de bedrijven die zich willen vestigen op het terrein zich te laten verenigen. Een goede samenwerking tussen de bedrijven is de basis voor een duurzame Bedrijvenstrook. Doel van de samenwerking is een goed beheer van het bedrijventerrein waarmee gelijke kwaliteit voor het gehele bedrijventerrein kan worden gegarandeerd en waarmee verkeersgeneratie kan worden gereduceerd. Een verzorgd en groen bedrijventerrein draagt bij aan het welzijn van de werknemers én is het visitekaartje van de bedrijven die zich daar vestigen. Vanuit de samenwerking kan worden ingezet op de realisatie van de volgende doelstellingen, waarmee naast milieuwinst ook financieel voordeel behaald kan worden: • Groen: het gezamenlijk (aanleggen en) beheren het groen op de kavels en gebouwen om zo de biodiversiteit, de waterberging en verkoeling op hete dagen in het gebied te borgen; • Afval: het gezamenlijk ophalen van afval door de bedrijven, waardoor het aantal rijbewegingen in het gebied en naar het gebied wordt verminderd. Bedrijven dienen hiertoe nadrukkelijk ruimte te reserveren in hun gebouw voor het gescheiden inzamelen en de tijdelijke opslag van afval.

Mogelijk kan het Recyclepunt hierbij voor sommige spullenstromen een rol spelen; • Deelmobiliteit: Het gezamenlijk organiseren van (elektrische) deelmobiliteit (auto’s/ busjes/fietsen) voor gebruikers voor het gebied om zo het auto bezit te beperken en bedrijven altijd te laten kiezen voor het meest duurzame vervoer; • Energie: Bedrijven kunnen gezamenlijk duurzame energie inkopen en/of hun daken beschikbaar stellen voor de opwek van energie; • Mogelijk: Multifunctioneel gebouw/logistieke hub: In dit flexibele gebouw over meerdere lagen kunnen stadslogistieke bedrijven buiten de spits en ‘s nachts hun goederen (post en pakketten, horeca en catering, etc) overladen naar kleiner en schoner vervoer; • Van belang is dat bedrijven elkaar weten te vinden en daarmee de gezamenlijke potentie van het gebied in beeld krijgen.

Afval wordt grondstof Door de bedrijven te stimuleren gezamenlijk afval op te halen, wordt het aantal vervoersbewegingen op het terrein en naar het terrein beperkt. Dit draagt bij aan een vermindering van CO2 uitstoot en schone lucht. Mogelijk is er ook tussen bedrijven en organisaties (zoals Jeugdland) synergie te vinden op het gebied van hergebruik van afval, waarbij het afval van de één grondstof is voor de ander. Het vragen naar een afvalpaspoort, als onderdeel van een tender of 1 op 1 selectie, kan helpen bij het stroomlijnen van afval en het matchen van vraag en aanbod van afval als grondstof. Het gemeentelijke Recyclepunt dat op het terrein wordt ontwikkeld kan hierin een rol spelen. Op het Recyclepunt wordt grof huishoudelijk afval verzameld en zoveel mogelijk hergebruikt (recyclen en upcyclen). Ook het grofafval van kleine bedrijven wordt idealiter bij het recylepunt afgegeven en indien relevant kunnen gevestigde bedrijven grondstoffen van het Recyclepunt afnemen voor eigen werkzaamheden (lokaal ambachtscentrum met reparatiebedrijven, recyclingbedrijven en bedrijf in reserve onderdelen). Het Recyclepunt zal ook voor de buurt een rol spelen, doordat er educatie, maar ook verblijf gestimuleerd wordt door de aanwezigheid van bijvoorbeeld een repaircafé en een bijpassende tweedehands winkel in de vorm van ondergeschikte detailhandel.

4 Schone lucht De hoofdthema’s met betrekking tot duurzaamheid zijn energie, natuurinclusief en klimaatbestendigheid, en circulariteit. Echter is hier nog veel meer mogelijk: Duurzame mobiliteit Met de maatregelen uit het Actieplan Schone Lucht zal er in de toekomst steeds meer elektrisch gereden worden. De milieuzone wordt de komende jaren geleidelijk uitgebreid voor personen- en vrachtvervoer. Goed voor de luchtkwaliteit. Bedrijven wordt gevraagd om genoeg voorzieningen voor hun werknemers te treffen zodat elektrisch rijden geen probleem zal worden en minimaal 20 % van de parkeerplekken van laadpunten voorzien. Minimaal 30% van de openbare parkeerplekken worden voorzien van elektrische laadpunten. Parkeerplaatsen in openbaar gebied en op eigen kavels moeten voor 100% technisch worden voorbereid elektrisch laden. Voor de openbare ruimte zullen er vooraf al voldoende kabels in de ondergrond worden opgenomen. Goed toegankelijke fietsparkeerplekken met voldoende (inpandige) ruimte voor (bak)fietsen/scooters en een aantal oplaadpunten voor elektrische fietsen en scooters zijn daarnaast randvoorwaardelijk om duurzame mobiliteit te bevorderen. Voldoende ruimte voor fiets- en scooterparkeren zal dan ook in de bouwenveloppen als eis worden opgenomen. Door fietsverhuur bij de P+R te organiseren kunnen bezoekers op de fiets de stad in.

En zo een bijdrage wordt geleverd aan een schone lucht. Het gebruik van OV door werknemers en bezoekers moet worden gestimuleerd.

Duurzame en slimme bouwlogistiek Amsterdam stimuleert een duurzame en slimme bouwlogistiek (Uitvoeringsagenda Stedelijke Logistiek Amsterdam 2016). De stimulering dient meerdere doelen o.a. vermindering van de uitstoot van CO2, een gezondere luchtkwaliteit (door minder uitstoot van stikstofdioxide en fijnstof), minder geluidoverlast, een betere doorstroming van het verkeer over weg en water, een grotere verkeersveiligheid en minder schade aan bruggen, kades en wegen. De inzet van schone bouwwerktuigen wordt gestimuleerd. Gebruik zoveel mogelijk elektrische bouwwerktuigen of bouwwerktuigen met een schone emissienorm. In de bouwenveloppen zullen partijen hierop gewezen worden.

Elektrische bouwwerktuigen reduceren CO2 uitstoot en zijn geluidsarm

35

36

Schets van de mogelijke inrichting van de openbare ruimte

3 - Planuitwerking

37

n laa

Ba

ron

5 rie Ma

1

Iet van Feggelenstraat

Bob Haarmslaan

3

Faas Wilkesstraat

Sportheldenbuurt

2

12.00

7.90

6.50

singel

talud

rijbaan

2.40 2.60 parkeren

4.00

3.50

fietspad trottoir

bebouwing

1.20 3.75 2.80

6.20

4

Anthonie van Akenstraat

Atje Keulen-Deelstrastraat

IJburglaan

38

Aanduiding profielen op voorbeeld verkaveling

Profiel 1) Sporheldenbuurt en Bob Haarmslaan

19.50 uitgegeven terrein

openbare ruimte (profiel nader in te richten)

1.20 3.75 2.80

uitgegeven terrein

Profiel 3) Iet van Feggelenstraat (profiel nog te ontwerpen)

bebouwing

6.20

2.80 3.75 1.20

groenstrook waterberging waterberging groenstrook trottoir rijbaan trottoir bebouwing

Profiel 3) Anthonie van Akenstraat

bebouwing

2.80

3.75 1.20

groenstrook waterberging waterberging groenstrook trottoir rijbaan trottoir bebouwing

Profiel 4) Faas Wilkesstraat