Raadsbesluit 2021-255D BP IJburg 2e fase - Strandeiland Toelichting

BEHOORT BIJ BESLUIT VAN DE GEMEENTERAAD VAN AMSTERDAM , NR. 25:5 VAN 11 &cps} Z. DE RAADSGRIFFIER,

Gemeente X Amsterdam

x

Bestemmingsplan IJburg 2e Fase Strandeiland

Vastgesteld

Gemeente Amsterdam Ruimte en Duurzaamheid bestemmingsplan IJburg 2e fase - Strandeiland

Colofon

Opdrachtgever Opdrachtnemer

Ruimte en Duurzaamheid

IMRO_idn

NL.IMRO.0363.M1901BPSTD-VG01

Datum print

26 Juli 2021

Planstatus

vastgesteld

blz. 3

Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 Hoofdstuk 2 2.1 2.2 Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4 Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

7 Inleiding

9

Uitleg en leeswijzer Aanleiding en doel Voorgeschiedenis Huidig bestemmingsplan Programma vigerend bestemmingsplan IJburg 2 Ligging plangebied en plangrens Milieu Effect Rapportage (MER) opgenomen in het bestemmingsplan Crisis- en herstelwet

9 11 12 13 15 17 19 20

Planbeschrijving

23

Beschrijving huidige situatie Ontwikkeling Strandeiland

23 23

Beleidskader

51

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

51 63 70 73

Milieueffectrapportage

93

Inleiding Doelen en ambities Referentiesituatie, planvoornemen en alternatieven Onderzoeksmethodiek

93 98 99 110

Specials

115

Algemeen MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

115 115 124 124

Duurzaamheid

125

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland MER Doorwerking in bestemmingsplan Conclusie

125 125 126 128 137 137

Verkeer en parkeren

139

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Parkeren Uitgangspunten kruispuntenanalyse

139 139 145 146 146

Gemeente Amsterdam

blz. 4

7.6 7.7 7.8

MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

149 165 166

Geluid

167

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Resultaten onderzoek MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

167 167 172 173 180 187 188

Luchtkwaliteit

189

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Resultaten onderzoek MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

189 189 194 195 195 202 202

Cultuurhistorie en archeologie

203

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

203 203 204 205 220 221

Externe veiligheid

223

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Risico-inventarisatie MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

223 223 227 227 229 233 233

Hoogbouwaspecten

235

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Resultaten onderzoek MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

235 235 236 236 241 241 241

Hoofdstuk 13

Luchtverkeer

243

Hoofdstuk 14

Milieuhinder bedrijven

247

Algemeen

247

Hoofdstuk 8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 Hoofdstuk 9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 Hoofdstuk 10 10.1 10.2 10.3 10.4 10.5 10.6 Hoofdstuk 11 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 11.7 Hoofdstuk 12 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 12.6 12.7

14.1

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 5

14.2 14.3 14.4 14.5 14.6 14.7 Hoofdstuk 15 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7 Hoofdstuk 16 16.1 16.2 16.3 16.4 16.5 16.6 16.7 16.8 Hoofdstuk 17 17.1 17.2 17.3 17.4 17.5 17.6 Hoofdstuk 18 18.1 18.2 18.3 18.4 18.5 18.6 Hoofdstuk 19 19.1 19.2 19.3 19.4 Hoofdstuk 20 20.1 20.2 20.3

Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Bedrijvigheid en nutsvoorzieningen MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

247 250 250 252 252 252

Natuur en Landschap

253

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Resultaten onderzoek MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

253 253 259 261 267 286 287

Water en bodem

289

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland Waterparagraaf Resultaten bodemonderzoek MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

289 290 295 296 301 302 313 314

Kabels en leidingen

315

Algemeen Beleid en regelgeving Ambities voor Strandeiland MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

315 315 315 316 316 317

Gezondheid

319

Algemeen Beleid en regelgeving Ambitie voor Strandeiland MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

319 319 321 322 332 333

Hinder en overlast in de aanlegfase

335

Algemeen MER Doorwerking in het bestemmingsplan Conclusie

335 335 340 340

Conclusie MER

341

Samenvatting conclusie effectbeoordeling onderzocht alternatief Leemten in kennis Realisatie ambities in relatie tot monitoring en maatregelen

341 344 345

Gemeente Amsterdam

blz. 6

Hoofdstuk 21 21.1 21.2 21.3 21.4 Hoofdstuk 22 22.1 22.2 Hoofdstuk 23 23.1 23.2 23.3

Juridische planbeschrijving

357

Algemeen Planvorm Artikelsgewijze toelichting Gebruiksaanwijzing

357 357 357 366

Economische uitvoerbaarheid

371

Financieel kader Strandeiland Grondexploitatiewet

371 371

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

373

Overleg met betrokken overheden (art. 3.1.1. Bro) Participatie Zienswijzen

373 373 373

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 7

Toelichting

Gemeente Amsterdam

blz. 8

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 9

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Uitleg en leeswijzer

Voor u ligt het bestemmingsplan voor Strandeiland. U leest hier de toelichting op het bestemmingsplan. Wat is een bestemmingsplan? In een bestemmingsplan worden de gebruiks- en bouwmogelijkheden van de gronden binnen de grenzen van het plangebied vastgelegd. In dit geval gaat het om een bestemmingsplan dat voor Strandeiland in Amsterdam (IJburg 2) is opgesteld. De gemeenteraad legt hiermee vast welke functies en bouwwerken op welke plaats en onder welke voorwaarden zijn toegestaan. Een bestemmingsplan is een juridisch bindend document voor zowel burgers, bedrijven, instellingen als overheden. Wat is een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte? De Crisis- en herstelwet biedt de mogelijkheid om een bestemmingsplan te maken dat sterk lijkt op het omgevingsplan dat zal worden geintroduceerd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet: het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Het betreft één integraal plan, waarin niet alleen regels over 'goede ruimtelijke ordening' zijn opgenomen, maar waar net als onder de Omgevingswet de kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal staat. Het doel van dit bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit voor Strandeiland. Het bestemmingsplan dient als toetsingskader voor bouwen en gebruik.

Handelen in strijd met het bestemmingsplan is verboden en kan leiden tot handhaving door de gemeente. Hoe is dit bestemmingsplan opgebouwd? Dit bestemmingsplan bestaat uit een toelichting, regels en een verbeelding. De verbeelding en de planregels zijn het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting is een beschrijving van Strandeiland opgenomen, worden de gemaakte keuzes voor Strandeiland uitgelegd en de beleidsuitgangspunten beschreven. Daarnaast wordt het plan getoetst aan omgevings- en milieuaspecten. Op de verbeelding worden de bestemmingen aangegeven. De toelichting bestaat uit 23 hoofdstukken. De regels bestaan uit 5 hoofdstukken. Waar zie ik wat er op Strandeiland komt? In hoofdstuk 1 wordt het bestemmingsplan Strandeiland geïntroduceerd. Hierbij wordt ook stil gestaan bij de bestaande ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied en de relatie tot de Crisis- en herstelwet. In hoofdstuk 2 is te lezen wat de ontwikkeling van Strandeiland inhoudt en welk programma op Strandeiland wordt gerealiseerd. In dit hoofdstuk komt het stedenbouwkundig plan, doelen en ambities voor Strandeiland op het gebied van openbare ruimte, mobiliteit, duurzaamheid, natuur en ecologie, techniek en ondergrond aan bod. Ook het kwaliteitskader voor architectuur en tijdelijke functies die op Strandeiland worden beoogd komen hier aan bod.

Waar kan ik het geldende beleid voor Strandeiland vinden? De voor het plan relevante beleidsuitspraken van rijk, provincie en regio en het eigen gemeentelijke beleid zijn in hoofdstuk 3 beschreven.

Gemeente Amsterdam

blz. 10

Hoe en waar kan ik toegestane functies op Strandeiland vinden? De toegestane functies op Strandeiland zijn in de regels per bestemming onder 'bestemmingsomschrijving' opgenomen. Raadpleeg hiervoor hoofdstuk 3 van de regels. Wat is een Milieu Effect Rapportage? De Milieu Effect Rapportage (m.e.r) brengt de milieueffecten van een plan in beeld voordat de overheid daar een besluit over neemt. De verwachte effecten worden beschreven in een milieueffectrapport (MER). Zo kan de overheid die het besluit neemt de milieueffecten bij haar afwegingen betrekken. Waar kan ik de Milieu Effect Rapportage voor Strandeiland vinden? Een uitleg over de Milieu Effect Rapportage voor Strandeiland is in hoofdstuk 4 te lezen. In dit hoofdstuk wordt uitgelegd waarom het plan voor Strandeiland MER-plichtig is en hoe de juridische procedure is geregeld. In tegenstelling tot een 'traditioneel' bestemmingsplan waarbij het MER als apart rapport bij het bestemmingsplan is opgenomen, is het MER voor Strandeiland integraal in de toelichting van dit bestemmingsplan verwerkt. De milieueffecten zijn hierin per milieuaspect beschouwd en beoordeeld. In nagenoeg elk hoofdstuk is een paragraaf gewijd aan het MER. Een samenvatting van het MER is te raadplegen in Hoe is de paragraaf MER opgebouwd? Om de milieueffecten te kunnen beoordelen is de paragraaf MER per milieuaspect beschreven.

Binnen elk van deze hoofdstukken wordt eerst de huidige situatie en referentiesituatie omschreven. Als referentiesituatie geldt de situatie die ontstaat wanneer bestemmingsplan IJburg 2e fase uit 2009 volledig zou worden gerealiseerd. Vervolgens worden de effecten van hetnieuwe voornemen beschreven en beoordeeld. Tot slot worden mogelijke mitigerende beschreven. Daar waar van toepassing worden ook optimaliserende maatregelen benoemd. Aan het begin van alle MER paragrafen is tevens een samenvatting van de te verwachten milieueffecten opgenomen. In het kader van de m.e.r zijn ook de specials van Strandeiland in hoofdstuk 5 beschouwd. Het gaat om onderdelen die in een later stadium tot extra besluitvorming leiden waarvoor te zijner tijd een m.e.r.-beoordeling moet worden uitgevoerd. In hoofdstuk 5 worden deze 'specials beschreven en wordt inzicht gegeven in de te verwachten milieueffecten. De in het kader van de m.e.r geraadpleegde literatuur is met nummers [nr] aangegeven en gebundeld in bijlage Literatuur MER. Waar kan ik de omgevings- en milieuaspecten van Strandeiland vinden? In hoofdstuk 5 tot en met 20 worden de relevante milieu- en beleidsaspecten van dit plan behandeld. In deze hoofdstukken is te lezen of het plan, gelet op wettelijke kaders, uitvoerbaar is. Daarnaast wordt per hoofdstuk ingegaan op de milieueffecten in het kader van het MER.

Deze zijn ondergebracht in de desbetreffende MER paragrafen. Is het plan economisch en maatschappelijk gezien uitvoerbaar? bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 11

In hoofdstuk 22 en 23 worden de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid van dit plan beschreven. Zo wordt in deze hoofdstukken onder andere het financiële kader van Strandeiland toegelicht, ook in relatie met de grondexploitatie. In hoofdstuk 23 wordt het gevoerde overleg met overheden beschreven. Daarbij wordt ook ingegaan op participatie. Welke regels zijn voor Strandeiland van toepassing? De voor Strandeiland geldende regels worden in hoofdstuk 21 van de toelichting beschreven. In dit hoofdstuk worden alle bestemmingen die in de verbeelding zijn opgenomen uitgelegd.

1.2

Aanleiding en doel

Op 6 november 2019 heeft de gemeenteraad van Amsterdam ingestemd met het investeringsbesluit en het stedenbouwkundig plan (SP) voor Strandeiland. Strandeiland is, na Centrumeiland, het tweede eiland van IJburg 2e fase dat in ontwikkeling gaat. Aan de vaststelling van het SP is een lang traject voorafgegaan, waarbij op belangrijke punten is afgeweken van de oorspronkelijke plannen voor IJburg 2. De belangrijkste, en meest opvallende, is het samentrekken van het oorspronkelijke Strandeiland met Middeneiland onder de nieuwe noemer 'Strandeiland'. In het SP is verder voorzien in een waterrecreatie programma, dat tot op heden ontbrak in de plannen voor IJburg 2. Op basis van deze wijzigingen werd in een vroeg stadium al duidelijk dat het vigerende bestemmingsplan IJburg Tweede Fase niet meer voldoet voor de ontwikkeling van Strandeiland. Een nieuw bestemmingsplan is om deze reden noodzakelijk. Maar ook om een andere reden moet worden voorzien in een nieuw bestemmingsplan. Want minstens zo belangrijk is, zijn de kernthema's voor Strandeiland die de basis vormen voor de stedenbouwkundige opzet en uitwerking die is neergelegd in het SP. Deze kernthema's zijn: Groen/ blauw woonmilieu; IJburg te gast; Gezond Strandeiland; Duurzaam Strandeiland; Bereikbaar Strandeiland. De thema's vormen de basis voor de ambitieuze doelstellingen voor Strandeiland.

In het SP zijn voor het bereiken van deze doelstellingen concrete maatregelen voorgesteld. Die bestrijken niet alleen de 'klassieke' stedenbouwkundige aspecten, maar reiken veel verder, De voorgestelde maatregelen van het SP laten zien dat met een integrale aanpak veel bereikt kan worden. De maatregelen ondersteunen zoveel als mogelijk meerdere doelstellingen en ambities. De uitdaging is om deze ambitieuze doelstellingen te realiseren binnen de ontwikkelperiode van Strandeiland van bijna 20 jaar. Daarbij moet rekening worden gehouden met het feit dat de toekomst zich lastig laat raden. Het moet mogelijk zijn om doelstellingen, ambities en voorgestelde maatregelen bij te stellen, bijvoorbeeld als er nieuwe innovatieve ontwikkelingen beschikbaar komen waarmee de duurzaamheidsdoelstellingen sneller bereikt kunnen worden, of zelfs overtroffen kunnen worden. Het huidige bestemmingsplan IJburg 2e fase biedt onvoldoende basis voor het bereiken van de ambities voor Strandeiland. Daarbij komt dat het bestemmingsplan als instrument een beperkte horizon van 10 jaar heeft en in het algemeen weinig mogelijkheden biedt voor flexibiliteit in de uitvoering.

Gemeente Amsterdam

blz. 12

Een nieuw bestemmingsplan voor Strandeiland moet dus niet alleen ruimte bieden voor het nieuwe stedenbouwkundige kader, maar ook het kader stellen voor het bereiken van de ambities en doelstellingen voor een periode van 20 jaar, waarbij rekening moet worden gehouden met (nu nog onvoorziene) ontwikkelingen en innovaties. Flexibiliteit in uitvoering, zowel qua maatregelen als tijd, moet mogelijk zijn. Alles overziend is er daarom voor gekozen om voor Strandeiland gebruik te maken van het instrument 'bestemmingsplan verbrede reikwijdte'. Dit innovatieve type bestemmingsplan loopt in zekere zin vooruit op de Omgevingswet (Ow) waarin afscheid wordt genomen van het klassieke bestemmingsplan en voortaan wordt gewerkt met een zogenaamd 'omgevingsplan'.

1.3

Voorgeschiedenis

Planvorming IJburg 2e fase 2002-2009 Nadat de planvorming van IJburg 1 tot stand kwam werd gestart met de planvorming van IJburg 2e fase. IJburg 2e fase bestond in de oorspronkelijke plannen uit Centrumeiland, Strandeiland, Middeneiland en Buiteneiland en zou ruimte bieden aan circa 9500 woningen en bijbehorende functies. Het bestemmingsplan werd in 2002 vastgesteld door de gemeenteraad van Amsterdam. Op 24 november 2004 vernietigde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State het bestemmingsplan echter. De belangrijkste overweging daarbij was dat niet duidelijk was hoe het bestemmingsplan zich verhield tot de speciale beschermingszone als bedoeld in de Vogelrichtlijn die direct naast het plangebied van IJburg 2 ligt. De uitspraak van de Afdeling werd ter harte genomen bij het opstellen van het nieuwe bestemmingsplan voor IJburg 2. Hoewel de gemeente voornemens was om zo snel mogelijk na de uitspraak een nieuw bestemmingsplan voor IJburg 2 vast te stellen, bleken de noodzakelijke onderzoeken en de bestuurlijke afstemming en besluitvorming veel tijd te vragen. Uiteindelijk is op 20 mei 2009 het nieuwe bestemmingsplan voor IJburg 2 vastgesteld door de gemeenteraad. Op 21 juli 2010 deed de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State wederom uitspraak.

Dit keer bleef het plan in stand en sindsdien is het bestemmingsplan "IJburg 2e fase" het vigerende bestemmingsplan. Economische crisis 2009-2014 In de zomer van 2007 begon in de Verenigde Staten de economische crisis met het instorten van de Amerikaanse huis- en hypotheekmarkt. Hoewel in eerste instantie de gevolgen beperkt leken, leidde deze crisis tot de internationale kredietcrisis en de Eurocrisis. De mondiale effecten laten zich vergelijken met de crisis uit de jaren '30 van de vorige eeuw. Nederland voelde vanaf 2009 de gevolgen, met name op de woningmarkt die bijna tot stilstand kwam. Onder invloed van deze crisis zag de gemeente Amsterdam zich genoodzaakt de woningbouwontwikkeling van IJburg 2e fase op te schorten. Terwijl er op de achtergrond nog aan IJburg tweede fase werd gewerkt, werd de uitvoering nagenoeg stil gelegd. Start aanleg Centrumeiland 2013-2016 Hoewel de crisis nog niet was afgelopen, werd er vanaf 2011 wel geanticipeerd op het einde ervan en werd ingezet op een voorzichtige opstart van de uitvoering van IJburg tweede fase. Dit kreeg haar beslag met de start van het landmaken van Centrumeiland in 2013. Daarbij werd voorzien in tijdelijke functies zoals het paviljoen Blijburg en het stadsstrand van IJburg.

In 2016 werd het stedenbouwkundig plan voor Centrumeiland vastgesteld door de gemeenteraad, waarna vanaf 2018 de eerste bouwactiviteiten van start gingen.

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 13

Einde van de crisis, Koers 2025, 2016- nu Vanaf 2015 wordt het duidelijk dat het ergste achter de rug is; de economische activiteit neemt toe en de woningmarkt trekt aan. De planvorming van Centrumeiland is op dat moment al in een vergevorderd stadium, maar het is duidelijk dat ook de planvorming voor de andere eilanden van IJburg tweede fase moet worden opgestart; er is een snel groeiende vraag naar woningen. De gemeente Amsterdam voorziet een groei naar 1 miljoen inwoners en hierop moet worden geanticipeerd. Met de vaststelling van Koers 2025 in 2016 wordt beleidsmatig ingezet op versnelde woningbouwontwikkeling, waarbij IJburg tweede fase wordt aangewezen als versnellingslocatie. De planvorming voor Strandeiland wordt vanaf dat moment weer volledig opgestart. Tegelijk wordt ook het landmaken voor IJburg tweede fase met spoed ter hand genomen. In 2018 is gestart met het landmaken voor Strandeiland; naar verwachting zijn de werkzaamheden in 2021 afgerond. In november 2019 worden het stedenbouwkundig plan en het investeringsbesluit Strandeiland vastgesteld door de gemeenteraad van Amsterdam. Daarbij is definitief groen licht gegeven voor de ontwikkeling van Strandeiland.

1.4

Huidig bestemmingsplan

In het bestemmingsplan IJburg 2e fase is ervan uit gegaan dat IJburg 2e fase zal bestaan uit vier eilanden, te weten: Centrumeiland, Middeneiland, Strandeiland en Buiteneiland.

Ligging eilanden (bron: bestemmingsplan IJburg 2e fase vastgesteld d.d. 20 mei 2009) Uit deze figuur volgt dat het thans voorziene Strandeiland in het bestemmingsplan IJburg 2e fase zowel het Middeneiland als het Strandeiland omvat. Op de plankaart behorende bij het bestemmingsplan

Gemeente Amsterdam

blz. 14

IJburg 2e fase zijn aan Middeneiland en Strandeiland de volgende bestemmingen toegekend:

Uitsnede plankaart vigerend bestemmingsplan (bron: bestemmingsplan IJburg 2e fase vastgesteld d.d. 20 mei 2009) Eindbestemmingen Middeneiland: Groen 1 (G1) (artikel 3 van de planregels); Groen 2 (G2) (artikel 4 van de planregels); Natuur 1 (N1) (artikel 5 van de planregels); Natuur 2 (N2) (artikel 6 van de planregels); Verkeer 1 (V1) (artikel 8 van de planregels); Verkeer 2 (V2) (artikel 9 van de planregels); Water 2 (WA2) (artikel 12 van de planregels) Uit te werken bestemmingen Middeneiland: Gemengd 3 - uit te werken (GDS3-U) (artikel 17 van de planregels); Gemengd 4 - uit te werken (GD3-U) (artikel 18 van de planregels); Gemengd 5 - uit te werken (GD5-U) (artikel 19 van de planregels); Sport uit te werken (S-U) (artikel 21 van de planregels); Wonen 1 - uit te werken (W1-U) (artikel 22 van de planregels); Wonen 2 - uit te werken (W2-U) (artikel 23 van de planregels); Wonen 3 - uit te werken (W3-U) (artikel 24 van de planregels) Eindbestemmingen Strandeiland: Groen 1 (G1) (artikel 3 van de planregels); Verkeer 2 (V2) (artikel 9 van de planregels); Uit te werken bestemmingen Strandeiland; Gemengd 6 - uit te werken (GD6-U) (artikel 20 van de planregels) Aan het water tussen Middeneiland en Strandeiland in kent het bestemmingsplan IJburg 2e fase de eindbestemmingen (W1) (artikel 11 van de planregels) en Water 3 (W3) (artikel 13 van de planregels) bestemmingsplan_IJburg 2e fase -

Strandeiland (vastgesteld)

blz. 15

toe. De bestemmingen WA1 en WA3 zijn anders dan WA2 niet gelegen binnen waterkeringen.

1.5

Programma vigerend bestemmingsplan IJburg 2

Voor de uit te werken bestemmingen zijn in het bestemmingsplan IJburg 2e fase uitwerkingsregels opgenomen in de afzonderlijke planregels. De cumulatieve maxima zijn geregeld in artikel 31 van de planregels. Die leiden tot het volgende maximale programma voor Middeneiland en Strandeiland: Middeneiland Woningen

5.000

Kantoren

25.000 m 2 bvo

Bedrijven

25.000 m 2 bvo

Winkels

4.000 m 2 bvo

Horeca

5.000 m 2 bvo

Maatschappelijke voorzieningen

50.000 m 2 bvo

Sport

Strandeiland maximaal Woningen

2.200

Kantoren

8.000 m 2 bvo

Bedrijven

2.000 m 2 bvo

Winkels

1.000 m 2 bvo

Horeca

15.000 m 2 bvo

Maatschappelijke voorzieningen

20.000 m 2 bvo

Sport

Middeneiland en Strandeiland cumulatief maximaal (voor zover afwijkend) Woningen

6.200

Sport

6 ha

Wat opvalt is dat het cumulatieve maximum voor Middeneiland en Strandeiland lager is dan wat per uit te werken bestemmingen opgesteld mogelijk zou zijn (namelijk 6.200 in plaats van 7.200 woningen).

Gemeente Amsterdam

blz. 16

Uitwisseling van het woon programma tussen Middeneiland en Strandeiland is mogelijk. Ook binnen het Middeneiland is uitwisseling van het woon programma mogelijk tussen de uitwerkingsstroken, waarmee plannen kunnen worden geoptimaliseerd (zie onderstaande tabel). Strook

Maximum aantal woningen

Noordstrook (W1-U)

2.500

Centrumstrook (GD-U3 en GD-U4)

1.800

Centrumstrook alléén GD-U3

1.500

GD-U4

300

GD-U5

0

Zuidstrook (W-U2, W-U3)

1.500

Totaal

5.000 (in plaats van 7.600)

Een soortgelijke systematiek is opgenomen voor de niet-woonbestemmingen (aantallen betreffen m2 bvo): Functie

Totaal

W-U1

W-U2

W-U3

GD-U3

GD-U4

GD-U5

Kantoren

25.000

1.000

4.000

1.000

20.000

500

2.000

Bedrijven

25.000

1.000

4.000

1.000

15.000

500

8.000

Winkels

4.000

1.000

1.000

500

2.500

500

500

Horeca

5.000

2.000

1.000

500

3.000

500

500

Maatschappelijke voorzieningen

50.000

25.000 per uit te werken deel en 50.000 in totaal

Op de bestemmingen G1-2, N1, N3, V1-2, WA1-3 is uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'waterstaatkundig werk' is een waterkering toegestaan, conform de dwarsprofielen opgenomen in bijlage 1 bij de planregels. Verder is in diverse bestemmingen minimale waterberging voorgeschreven (G2, WA2, G3-U, S-U en W1-U).

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 17

1.6

Ligging plangebied en plangrens

Het plangebied van het bestemmingsplan Strandeiland ligt in het IJmeer ten oosten van de bestaande bebouwing van Amsterdam. Strandeiland maakt onderdeel uit van de wijk IJburg, aan de oostzijde van Amsterdam. De kunstmatige eilandengroep ligt aan de zuidwestelijke rand van het IJmeer, welke in verbinding staat met het IJmeer-Markermeer. Strandeiland wordt gerealiseerd aangrenzend en ten noordoosten van de bestaande eilanden van IJburg: Steigereiland, Rieteiland, Haveneiland-West, Haveneiland-Oost en Centrumeiland. Momenteel is men bezig met bouwen op Centrumeiland, welke een verbinding maakt tussen de bestaande eilanden van IJburg 1e fase en de volgende fase met Strandeiland en Buiteneiland. Strandeiland heeft een totale oppervlakte van ca. 150 hectare en vormt samen met Centrumeiland en Buiteneiland IJburg 2e fase.

Ligging van het plangebied (bron: GoogleMaps) De zuidoostelijke plangrens is tevens de gemeentegrens met de gemeente Gooische Meren. De zuidelijke plangrens is de grens van de gemeente Diemen. De noordelijke grens is de grens naar Buiteneiland dat aan de grens van stadsdeel Zeeburg is gelegen. Aan de westkant sluit het plangebied aan op de IJburgbaai en Centrumeiland die aan de eerste fase van IJburg grenzen. In onderstaande figuur zijn alle eilanden van het IJburgarchipel (1e en 2e fase) weergegeven.

Gemeente Amsterdam

blz. 18

IJburgarchipel met aanduiding eilanden

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 19

Plangrens (bron: GoogleMaps)

1.7

Milieu Effect Rapportage (MER) opgenomen in het bestemmingsplan

In het kader van het bestemmingsplan IJburg 2e fase is in 2009 tegelijk met het bestemmingsplan een Milieu Effect Rapport (MER) vastgesteld. In dit MER zijn de milieukundige afwegingen in beeld gebracht en gewogen die aan de basis van de plannen voor IJburg 2 hebben gestaan. Op grond van een analyse van wat in het 'oude' MER is opgenomen, de belangrijkste verschillen in wet- en regelgeving, de verschillen in de plannen van toen en de plannen van nu, en de verandering in de huidige situatie en autonome ontwikkeling is geconcludeerd dat voor een goede besluitvorming niet volstaan kan worden met een actualisatie van het MER. Er is daarom een nieuwe MER opgesteld. Het nieuwe bestemmingsplan biedt een ruimtelijk kader voor diverse nieuwe activiteiten en nog te nemen besluiten waarvoor later volgens de Wet milieubeheer een project-m.e.r. of een m.e.r.-beoordeling verplicht kan zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor de realisatie van de WKO, die betrekking heeft op een hoeveelheid water van meer dan 1,5 miljoen m3 per jaar (activiteit D15.2) en voor de realisatie van ligplaatsen voor waterrecreatie (mogelijk aan te merken als jachthaven: activiteit D10). Daarom is voor het (kaderstellende) bestemmingsplan sprake van een plan-m.e.r. plicht (art. 7.2, lid 2 Wm).

Ook geldt er een plan-m.e.r.plicht omdat significante gevolgen voor de natuurlijke kenmerken van nabijgelegen Natura 2000-gebieden op voorhand niet uitgesloten kunnen worden. Aangezien er sprake is van een plan-m.e.r. plicht is de uitgebreide m.e.r.-procedure van toepassing. Dat betekent o.a. dat de Commissie m.e.r. (Cie-m.e.r.) verplicht advies uitbrengt over de volledigheid en juistheid van het milieueffectrapport (MER).

Gemeente Amsterdam

blz. 20

Op grond van artikel 7.10 Wm is er de mogelijkheid opgenomen dat het bestemmingsplan en de MER worden samengevoegd. Dit onder de voorwaarde dat het MER nog als zodanig herkenbaar is. In geval van Strandeiland loopt het detailniveau van de MER vrijwel gelijk op met het detailniveau van het bestemmingsplan. Om deze reden is ervoor gekozen de toelichting van het bestemmingsplan en het MER te integreren in één document. Voor een verdere uitleg en toelichting op het MER wordt verwezen naar hoofdstuk 4 Milieueffectrapportage.

1.8

Crisis- en herstelwet

1.8.1

Inleiding

De Crisis- en herstelwet (Chw) is op het toppunt van de economische crisis in 2010 in werking getreden. Het doel van de Chw is primair om beperkingen weg te nemen om de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tijdens de crisistijd zoveel als mogelijk door te laten gaan. Hiertoe zijn tijdelijke wijzigingen in de ruimtelijke procedures (bijvoorbeeld het bestemmingsplan) van toepassing verklaard op verschillende soorten projecten. De projecten waarvoor dit geldt zijn opgenomen in bijlage I en II van de Crisis- en herstelwet. Daarnaast zijn de behandelingstermijnen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verkort. De Chw is, ondanks dat de economische crisis inmiddels voorbij is, nog steeds in werking. Sommige onderdelen (o.a. ten behoeve van versnelling van procedures en finale geschillenbeslechting) zijn inmiddels permanent gemaakt. De Chw kent, waar het gaat om het stimuleren van (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen, een groot aantal artikelen waarmee, onder voorwaarden, kan worden afgeweken van geldende regelgeving. 1.8.2

Strandeiland aangewezen voor bestemmingsplan verbrede reikwijdte

Relevant voor de ruimtelijke ontwikkeling van Strandeiland is artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisisen herstelwet (Uitvoeringsbesluit). In de Chw is de mogelijkheid opgenomen om te werken met een zogenaamd "bestemmingsplan verbrede reikwijdte". Dit type bestemmingsplan biedt de mogelijkheid om meer zaken te regelen dan in een traditioneel bestemmingsplan en loopt daarmee feitelijk deels vooruit op het 'omgevingsplan' dat met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) in de plaats zal komen van het bestemmingsplan. Grofkorrelig biedt deze regeling de mogelijkheid om: De looptijd van het bestemmingsplan naar 20 jaar te brengen (regulier 10 jaar); Tijdelijke bestemmingen aan te wijzen voor een periode van 10 jaar (regulier 5 jaar); Gemeentelijke verordeningen die zien op de fysieke leefomgeving te integreren in het bestemmingsplan (denk aan uitwegregelingen, parkeerregelingen e.d; voor zover een raadsbevoegdheid); Een meldingsplicht in het bestemmingsplan op te nemen voor in het bestemmingsplan aangewezen activiteiten; Een koppeling te leggen met beleidsregels, vast te stellen door het college of de raad; Welstandseisen op te nemen; Planschaderisico's te beperken door te werken met een voorwaarschuwing; Af te wijken van digitale standaarden; Integratie van geluidsspoor en ruimtespoor; Soepeler omgang met exploitatieplanplicht; Integratie van milieuregels; Delegatie van

vaststelling van delen van het bestemmingsplan; Integratie van beleidsafweging en vergunningverlening; Opnemen van zogenaamde 'binnenplanse omgevingsvergunning'.

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 21

Dit alles onder de voorwaarde dat een dergelijk bestemmingsplan ten dienste staat van het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke functies. Toepassing van een bestemmingsplan verbrede reikwijdte is niet verplicht; bovendien hoeft niet van alle bovenbeschreven opties gebruik te worden gemaakt. Belangrijk is verder om op te merken dat de zogenaamde 'uitvoerbaarheidstoets' op een andere wijze wordt gewogen. Bij een traditioneel bestemmingsplan geldt de eis dat op voorhand moet zijn aangetoond dat een bestemmingsplan uitvoerbaar is. Dit werkt uit in een zware onderzoeks- en verantwoordingsplicht. Bij een bestemmingsplan verbrede reikwijdte geldt daarentegen de eis dat op voorhand duidelijk moet zijn dat het bestemmingsplan niet onuitvoerbaar is. Daarmee is sprake van een minder zware onderzoekslast en kan, gelezen de mogelijkheid om te werken met binnenplanse omgevingsvergunningen, een deel van de onderzoekslast naar de fase van uitvoering worden verschoven. Het is daarbij ook mogelijk een koppeling te leggen met beleidsregels.

Strandeiland is met de inwerkingtreding van het Besluit tot wijziging en aanvulling van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (zeventiende tranche) op 15 februari 2019 aangewezen als gebied waar gewerkt mag worden met een bestemmingsplan verbrede reikwijdte. Zoals gezegd is voor dit bestemmingsplan gekozen om deze vorm te geven als een bestemmingsplan verbrede reikwijdte. In hoofdstuk Juridische planbeschrijving wordt nader toegelicht op welke wijze vorm en inhoud is gegeven aan de gebruiksmogelijkheden van het bestemmingsplan verbrede reikwijdte. 1.8.3

Verlaagde EPC voor Amsterdam

In de Chw is in artikel 2.4 de mogelijkheid opgenomen om ten behoeve van innovatie en versterking van de economische structuur af te wijken van (onder andere) het bepaalde in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In de Wabo is (voor wat betreft het bouwen) een koppeling gelegd met het Bouwbesluit 2012. In het Bouwbesluit 2012 is een regeling opgenomen ten behoeve van de energiezuinigheid van een gebouw; de zogenaamde EnergiePrestatieCoefficient (EPC). Van deze regeling mag niet worden afgeweken. De gemeente Amsterdam heeft, in het kader van de realisatie van haar duurzaamheidsambities, verzocht tot het verlagen van deze norm. Met de inwerkingtreding van de 17e tranche van de Crisis- en herstelwet geldt vanaf 18 februari 2019 voor de gehele gemeente Amsterdam een verlaagde EPC norm van 0,2 voor alle nieuwe woningbouw. Deze regeling was daarmee ook van toepassing op Strandeiland maar is inmiddels vervallen op grond van artikel 6p van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. De EPC normering is per 1 januari 2021 vervangen door de BENG (Bijna EnergieNeutraale Gebouwen), die landelijk geldt.

Gemeente Amsterdam

blz. 22

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 23

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Beschrijving huidige situatie

De contouren van het toekomstige Strandeiland zijn inmiddels goed zichtbaar. In de huidige situatie bestaat Strandeiland uit een grote opgespoten zandvlakte. Landmaken fase 1 en 2 zijn mogelijk gemaakt door middel van een omgevingsvergunning voor het afwijken van het geldende bestemmingsplan. Een deel van het toekomstige stadsstrand is reeds in gebruik genomen door recreanten. De wateren van de IJburgbaai worden gedeeltelijk gebruikt voor het uitoefenen van diverse watersporten. Op Strandeiland zijn de eerste bouwwerkzaamheden gestart. Er is een tijdelijk bezoekerscentrum gerealiseerd en er is gestart met de bouw van een transformatorstation (onderstation).

Dronefoto met zicht op Strandeiland, 2021 (bron: Gemeente Amsterdam)

2.2

Ontwikkeling Strandeiland

2.2.1

Stedenbouwkundig plan

In februari 2018 is de Uitgangspuntennotitie Stedenbouwkundig plan Strandeiland vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam. In deze notitie staan de belangrijkste ambities voor de ontwikkeling van Strandeiland en deze diende als opmaat voor het Stedenbouwkundig plan Strandeiland.

Gemeente Amsterdam

blz. 24

2.2.2

Doelstellingen en ambities

Strandeiland maakt onderdeel uit van de eilandengroep IJburg, waarvan het oorspronkelijke ontwerp uit 1995 dateert. Op hoofdlijnen is het plan voor IJburg al die jaren hetzelfde gebleven al is het ontwerp in de loop der jaren op verschillende onderdelen en door nieuwe inzichten verder ontwikkeld. Na de herstart van de planvorming rond IJburg 2 zijn de bestaande ontwerpen in de context van een groeiende stad geplaatst en aangepast aan de veranderende vraag en opgave. Zo zijn de grote woningbouwopgaven waar Amsterdam voor staat, de groeiende vraag naar waterrecreatie en de noodzakelijke aandacht voor duurzaamheid van invloed op het ontwerp van vandaag. Strandeiland biedt ruimte aan 8.000 woningen, 120.000 m² aan commercieel en maatschappelijk programma, een circa 750 meter lang stadsstrand en bijna 6 hectare aan groen voor onder meer natuurontwikkeling, sporten, spelen en ontmoeten. Strandeiland moet een groenblauwe woonbuurt worden, bestaande uit rustige groene en waterrijke woonbuurten met elk een eigen karakter. Het doel is een mix van gestapelde en grondgebonden woningbouw, gebouwen in diverse lagen met kleine voortuintjes, erkers en trappen aan een niet te brede straat met flinke bomen en incidenteel een hoger gebouw.

Kort gezegd: Strandeiland is een plek voor iedere stedeling die houdt van water en open landschap, gecombineerd met een dichtheid die past bij Amsterdamse woonbuurten. De gemeente Amsterdam wil zowel ruimte bieden aan groei als een compleet en ongedeelde stad blijven. Voor Strandeiland betekent dit een woningbouwprogramma dat voor 40% bestaat uit sociale huur, voor 25% uit het middensegment huur- of koopwoningen en voor 35% uit vrije sector woningen. Duurzaam Amsterdam Gemeente Amsterdam wil koploper zijn op het gebied van duurzaamheid. Het Amsterdamse duurzaamheidsbeleid voor gebiedsontwikkeling bestaat uit de volgende pijlers: duurzame energie, klimaatbestendige stad, circulaire economie en schone lucht. Deze pijlers zijn meegenomen in de ontwikkeling van een duurzaam Strandeiland. Voortschrijdende techniek en innovaties kunnen leiden tot andere, meer geavanceerde en dus nóg duurzamere en slimmere systemen. Daarom gelden de huidige normen als ondergrens en worden deze bijgesteld zodra nieuwe ontwikkelingen leiden tot het kunnen aanscherpen van de duurzaamheidseisen. Als aanvulling op bovenstaande uitgangspunten zijn voor de ontwikkeling van Strandeiland concrete maatregelen in regels uitgewerkt.

Deze maatregelen zijn opgedeeld in de volgende thema's: Strandeiland als groen/blauw woonmilieu; IJburg te gast in het IJmeer; Gezond Strandeiland; Duurzaam Strandeiland; Bereikbaar Strandeiland. In hoofdstuk Duurzaamheid wordt per duurzaamheidsaspect ingegaan op de ambities en maatregelen waarbij een toelichting wordt gegeven hoe deze ambities en opgaven in het voorliggende bestemmingsplan worden geborgd. 2.2.3

Het ontwerp

Strandeiland heeft in zijn eindvorm een oppervlakte van ongeveer 150 hectare (inclusief het binnenwater). De definitieve contouren zijn bepaald in het Stedenbouwkundig plan.

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 25

Voor Strandeiland als onderdeel van IJburg is gekozen voor vergelijkbare elementen, zoals bestrating, bruggen en landhoofden. Compactheid, oriëntatie op het openbaar vervoer, woningen voor elke bewonersgroep, menging van functies en voorzieningen zijn voor het ontwerp als leidraad gekozen.

Uitsnede schetsontwerp stedenbouwkundig plan Strandeiland (bron: Stedenbouwkundig plan Gemeente Amsterdam) Het stedenbouwkundig plan maakt onderscheid in de Pampusbuurt, Havenkom, Muidenbuurt en in het midden het 'Oog'. Het Oog vormt het binnenwater van Strandeiland. De Pampusbuurt en de Muidenbuurt liggen daaromheen. Het toekomstige binnenwater loopt gelijk aan een oergeul. Voor het stedenbouwkundig concept voor Strandeiland is de oergeul gebruikt als uitgangspunt en is ingezet als een kwaliteit door op deze plek het blauwe hart van Strandeiland te maken. Het binnenwater krijgt een hoge verblijfskwaliteit.

Gemeente Amsterdam

blz. 26

Uitsnede benaming van buurten en straten (bron: Stedenbouwkundig plan Gemeente Amsterdam) Muiden- en Pampusbuurt De Muiden- en Pampusbuurt zijn georiënteerd op het Oog met daarin de boten, de kades, de groene oevers en twee ranke langzaamverkeerbruggen. De Muidenbuurt is qua stratenpatroon noord-zuid gericht, terwijl de Pampusbuurt op de oost-west verbinding is georiënteerd. De richtingen zijn ontleend aan de landschappelijke context. Door de beschutte ligging van de Muidenbuurt is een verbinding gelegd met het landschap van de Diemerzeedijk (Diemerlagune). Het landschap van de baaien dringt daarbij diep in de buurt binnen. Aan de noordzijde ligt de Pampusbuurt, beschut voor de noordoostenwind achter een forse bomendijk; de richting van de dijk is hier leidend voor de oriëntatie. De Pampusbuurt is het deel van Strandeiland waar het gevoel van het grote water overal nabij is. Het stratenpatroon gaat uit van gesloten bouwblokken en is gebaseerd op de karakteristieke Amsterdamse 19e- en 20e-eeuwse woonbuurten. De bebouwing – gemiddeld 5 lagen hoog – heeft in de Pampusbuurt een iets hogere dichtheid dan in de Muidenbuurt, waar de bebouwing gemiddeld 3,5 lagen hoog is.

Dit wil niet zeggen dat er in de Pampusbuurt geen lage en in de Muidenbuurt geen hoge bebouwing voor kan komen, maar de Pampusbuurt geeft meer het gevoel van ‘stedelijk wonen aan een groot water’, terwijl voor de Muidenbuurt meer het gevoel van ‘wonen in de luwte aan het landschap’ opgaat. 2.2.4

Programma

Strandeiland voorziet in een kwalitatief hoogwaardig, gemengd stedelijk milieu. Deze gewenste stedelijkheid ontstaat door aan het woningbouwprogramma de juiste mix aan voorzieningen toe te voegen. Een groenblauw woonmilieu met voldoende woningen voor het huisvesten van een gezin. Er worden verschillende woningtypen gerealiseerd. Samen met de benodigde (maatschappelijke) voorzieningen wordt Strandeiland een dynamische en toekomstbestendige wijk. Wonen bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 27

Het stedenbouwkundig plan biedt ruimte aan 8.000 woningen met uiteenlopende woningtypen. De verhouding sociaal-middensegment-duur is in het SP vastgesteld op 40-25-35. Dat wil zeggen 3.200 sociale huurwoningen, 2.000 middensegment huur- en koopwoningen en 2.800 vrije sector huur- en koopwoningen.

Tabel woningbouwprogramma (bron: Stedenbouwkundig plan Strandeiland 2019) Het sociale segment bestaat naast grondgebonden woningen uit een mix van kleinere en ruimere appartementen. 5% van het totaal aantal woningen wordt beschikbaar voor studenten en jongeren (1 kamerwoningen). Het overige deel van de sociale huurwoningen heeft een gemiddelde afmeting van circa 75 m² gebruiksoppervlak. Overwegend zijn dit 3 tot 5-kamerappartementen, en voor een deel 2-kamerappartementen voor één- en tweepersoonshuishoudens. Van de woningen in het middensegment is ongeveer 10% van het totaal bestemd voor de verkoop met vrij op naamprijs. Dit zijn woningen voor de doelgroep één- of tweepersoonshuishoudens. De woningen in het middensegment worden marktconform aangeboden. 15% van het middensegment betreft huurwoningen. Daarnaast is tussen 5% á 10% van het woningbouwprogramma op Strandeiland bestemd voor wooncoöperatieven, particulier opdrachtgeverschap en collectief opdrachtgeverschap, innovatieve woonvormen, ouderen en mensen met bijzondere woonbehoeftes, al dan niet in vorm van (tijdelijke) experimenten. De ruimte hiervoor wordt verspreid over de verschillende buurten van Strandeiland aangeboden en is niet specifiek gebonden aan een woningbouwsegment (sociale huur, middensegment of vrije sector).

De gekozen verkavelingsstructuur in alle drie de buurten zorgt ervoor dat de verschillende woonsegmenten fijnmazig met elkaar worden gemengd. De schaal van de woongebouwen en de aanwezigheid van collectieve binnen- en buitenruimtes maken Strandeiland voor een zo groot mogelijke doorsnede van de Amsterdamse stadsbevolking een aantrekkelijke woonplek. De gemiddelde woninggrootte komt voor Strandeiland uit op 100 m² gebruiksoppervlak. Met bouwenveloppen voor zowel sociale huur-, middensegment- als vrije sectorwoningen worden voorwaarden (zoals buitenruimte en minimaal aantal kamers) gesteld om per woning voldoende woonruimte en kwaliteit te garanderen. Voorzieningen Naast woningen bestaat het programma voor Strandeiland uit maatschappelijke en commerciële voorzieningen en een reservering voor onvoorziene functies. 120.000 m² bruto vloeroppervlak van het totale programma wordt gereserveerd voor niet-woonfuncties (ruim 53.000 m² maatschappelijke voorzieningen, 40.000 tot ruim 60.000 m² commerciële voorzieningen aangevuld tot maximaal 120.000 m² reserve aan onvoorziene functies).

Dit aantal vierkante meters is gekoppeld aan het totale aantal te realiseren woningen en is gebaseerd op een aantal vergelijkbare, bestaande wijken, die voor Strandeiland als referentiegebieden zijn bekeken, naast wat is vereist volgens de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen. Daarnaast is er voor een aantal maatschappelijke voorzieningen vierkante meters terrein gereserveerd. Voor de maatschappelijke voorzieningen geldt dat gemeente Amsterdam er zorg voor draagt dat deze

Gemeente Amsterdam

blz. 28

tijdig worden gerealiseerd. De commerciële voorzieningen komen tot stand via de markt. Dagelijkse voorzieningen De Pampuslaan vormt de hoofdroute die de verschillende eilanden met elkaar verbindt, zowel te voet, met de fiets, met het OV (tram- en bushalte is hier aanwezig) als met de auto. De goede bereikbaarheid maakt deze locatie het meest geschikt voor diverse voorzieningen die voorzien in de eerste levensbehoeften, zoals supermarkten en andere winkels voor dagelijks gebruik. Daarnaast komt aan de Pampuslaan één van de drie gezondheidscentra (in combinatie met een apotheek) die Strandeiland zal gaan krijgen en een Huis van de wijk (een centrale ontmoetingslocatie voor bewoners). Ook is hier ruimte voor voorzieningen waar bewoners van heel IJburg gebruik van kunnen maken. Zo is er onder meer ruimte voor een filmhuis, een bibliotheek, een zwembad en een theater. Omdat de meeste voorzieningen hier samenkomen, in combinatie met de piek in bezoekers die bij mooi weer richting strand gaan, is voldoende parkeerruimte en plekken voor laden en lossen noodzakelijk. Voor vrije tijd en recreatie biedt Strandeiland aan de westzijde een groot strand, waar ruimte is voor strandpaviljoens en diverse horeca aan de boulevard. Bedrijven Aan de zuidzijde van Strandeiland ligt de Makerskade: een gebied waar wonen met bedrijvigheid wordt gecombineerd.

Tijdens de bouw zullen op deze plek materialen aangeleverd en tijdelijk opgeslagen worden. Daarna zal dit gebied zich ontwikkelen voor de vestiging van bedrijven zoals schilders, loodgieters, ambachtelijke voedselproducenten en creatieve- of maakindustrie. Daarnaast vormt de Makerskade de plek voor grote voorzieningen, waaronder een de WE-kavel, een onderstation en een gemeentewerf. De daarvoor benodigde installaties worden inpandig gerealiseerd. De gemeentewerf dient vooral als stallingsruimte voor groot materiaal en voertuigen, meer heeft ook een inpandige perscontainer. De gemeentewerf is noodzakelijk om de openbare ruimte op IJburg goed te kunnen beheren en onderhouden. Het gebouw heeft een vloeroppervlak van circa 2.500 m² en bestaat uit 2 tot 3 bouwlagen. Op de WE-kavel zijn energievoorzieningen in de vorm van een Warmte Koude opslag (WKO) en afvalwater zuivering in de vorm van een zuiveringstechnisch werk, thermische Energie uit Oppervlaktewater en warmte- en koude distributie met bijbehorende installaties, gemalen en andere installaties voorzien. Risicovolle activiteiten in de zin van het Bevi zijn niet toegestaan. De noodzaak voor het transformatorstation (onderstation) is al sinds enkele jaren aanwezig, onder andere om het onderstation aan de Hoogtekadijk te kunnen ontlasten en te voorzien in de toenemende elektriciteitsvraag op IJburg 1.

De ambities voor de volledige elektrificatie van de Amsterdamse energievoorziening legt daarbij een extra druk op het bestaande netwerk. De noodzaak voor het onderstation staat los van de ontwikkeling van Strandeiland; onder alle omstandigheden moet hierin worden voorzien, zelfs al zou Strandeiland niet worden gerealiseerd. Het onderstation is mogelijk gemaakt door middel van een omgevingsvergunning voor afwijking wordt inmiddels gebouwd. Maatschappelijke voorzieningen Op Strandeiland komt een school voor het voortgezet onderwijs in de Pampusbuurt. Hier komt ook een sporthal en een sportpark voor georganiseerde buitensport. Basisscholen en andere op kleine kinderen gerichte voorzieningen liggen verspreid over Strandeiland. Elke basisschool vormt een kern van een

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 29

cluster bestaande uit school, naschoolse opvang, kinderdagverblijf en buitenruimte. In totaal worden 9 basisscholen gerealiseerd op Strandeiland, waarvan 2 van tijdelijke aard. Per basisschool is ruimte voor ongeveer 400 kinderen in de leeftijdsgroep van 0 tot 12 jaar. Daarnaast is een middelbare school met 3 gymzalen op Strandeiland voorzien voor ongeveer 900 leerlingen. Op drie plekken is ruimte gereserveerd voor gezondheidscentra. Een dergelijk centrum bestaat uit clustering van diverse typen zorg en zorgaanbieders, zoals huisartsen, wijkzorg en andere eerstelijnszorg. Ook is het de verwachting dat er op Strandeiland behoefte zal zijn aan één hospice en twee dagbestedingslocaties. Daarnaast is ruimte gereserveerd voor twee 24 uurs opvanglocaties en twee behandelwoonlocaties voor beschermd wonen. Op basis van de Amsterdamse sportnorm en berekend vanuit het Amsterdamse referentiemodel voor maatschappelijke voorzieningen bedraagt het te realiseren aantal vierkante meter het volgende: 84.000 m² georganiseerde buitensport (waarvan 30.000 m² t.b.v. een stedelijk sportpark en 54.000 m² op nog te realiseren Buiteneiland, zie ook Principenota Buiteneiland) binnen de bestemming 'Sport'; 8.000 m² sporten in de openbare ruimte (binnen de bestemming 'Groen'); 3.000 m² sporthal; 2.500 m² tot 3.500 m² zwembad.

Daarnaast worden de buitenranden van Strandeiland deels fiets- en voetbalvriendelijk ingericht waardoor deze 6 km lange route tot sporten en bewegen verleidt. Langs deze route bevinden zich een reeks openbare sportplekken, zoals een fitnesstuin, trapveldjes, basketbal-velden, enzovoorts. Verder wordt in de Havenkom in een cultuurcluster voorzien. Naast een openbare bibliotheek en een muziekschool is er ook behoefte aan andere commerciële of maatschappelijke culturele voorzieningen zoals een multifunctioneel podium, andersoortige culturele instellingen, een locatie voor broedplaatsen en oefenruimtes en een educatief centrum. Deze functies kunnen worden gecombineerd met commerciële functies zoals horeca of een filmhuis. Door deze functies in de Havenkom te clusteren met kantoren en woningen ontstaat een levendig centrum van Strandeiland. Commerciële en overige voorzieningen Kleinschalige kantoren (< 1.000 m² bruto vloer oppervlak) zijn binnen Strandeiland mogelijk tot een maximum van 10.000 m². Vestiging van deze (flex)werklocaties dienen zoveel mogelijk te worden geconcentreerd in het gebied van de Havenkom en de Makerskade. Op basis van de onderzochte referentiegebieden wordt uitgegaan van een vloeroppervlak van 4.000 tot 5.000 m² meter aan bedrijfsruimte.

Hierbij kan worden gedacht aan aannemers, schilders- en installatiebedrijven en kleinschalige bedrijfsruimten (waaronder broedplaatsen) voor maken, onderhouden of opslaan. Ook voor detailhandel is clustering belangrijk. Voor detailhandel is op Strandeiland 8.000 m² bruto vloeroppervlak gereserveerd bij de entree van het eiland. Binnen de functie detailhandel wordt 3.000 m² gereserveerd voor de vesting van twee supermarkten. De overige 6.000 m² kan worden ingevuld in winkels voor dagelijkse behoeften, specialistische winkels en consumentverzorgende dienstverlening. Horeca Strandeiland voorziet in 5.500 m² tot 8.000 m² bvo voor horeca. De horeca op Strandeiland heeft zowel een wijkverzorgende als een wijkoverstijgende functie. Het aanbod aan horeca moet divers zijn in soort en kwaliteit en dus diverse doelgroepen bedienen. Onder horeca vallen voor Strandeiland koffietentjes, lunchrooms, snackbars, cafés, restaurants en zalenverhuur.

Gemeente Amsterdam

blz. 30

Het overgrote deel aan horecagelegenheden komen aan de Strandboulevard te liggen, aan weerszijden van de Pampuslaan ter hoogte van de entree tot het eiland en in de Havenkom. Hier is ook een nachthorecavoorziening (een club) voorzien die zich richt op grotere evenementen, feesten en partijen die binnen gebouwen plaatsvinden. Daadwerkelijke vestiging van een dergelijke voorziening wordt alleen toegestaan indien het woon- en leefklimaat niet onevenredig wordt aangetast. De ruimtes onder het brughoofd van de Pampuslaan zouden hiervoor een geschikte locatie kunnen zijn. De overige 30 procent (2.400 m²) kan op andere plekken op Strandeiland komen. Op die manier wordt een goede spreiding van horeca over het hele eiland gefaciliteerd.

Uitsnede kaart verdeling van horeca op Strandeiland (bron: Stedenbouwkundig plan Gemeente Amsterdam)

Waterrecreatie Het water en de ecologie zijn bijzondere kwaliteiten van IJburg. Naast sport op het strand is er ook ruimte voor sport in het water. Te denken valt aan surfen, zeilen, roeien, kanoën en suppen. Voor opslag ten behoeve daarvan, het zwembad en overige voorzieningen wordt gezamenlijk 7.000 tot 8.500 m² aan ruimte gereserveerd. Uitbreiding van waterrecreatie op IJburg, kan alleen als dit past binnen de kaders van de Wet natuurbescherming. Hier wordt in hoofdstuk 15 Natuur en Landschap nader op ingegaan.

bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 31

Uitsnede kaart waterrecreatie en ecologie op Strandeiland (bron: Programma Waterrecreatie en Ecologie, Gemeente Amsterdam) Stadsstrand Het stadsstrand aan de IJburgbaai is dé trekpleister van Strandeiland. Dit strand wordt circa drie keer zo groot als het huidige strand op IJburg. Het wordt onderbroken door een sluis richting het Oog. Aan het strand is ruimte voor horeca. Verder zal er een surfschoollocatie komen bij de noordpunt, onderaan de noorddijk. Bij het strand wordt zonder meer voorzien in een goede waterkwaliteit. In de zomer van 2019 was het water al geschikt voor zwemwater. Dit zal (onder toezicht door middel van monitoring van de Provincie) ook in toekomst zo blijven. Als de kwaliteit van het water dit toelaat worden bij het strand officiële zwemwatervoorzieningen gerealiseerd, zoals een goede afscherming van het zwemwater met een ballenlijn, een uitkijkpost voor toezicht, kleedhokjes en toiletvoorzieningen. Watersport Op Strandeiland wordt ruimte gecreëerd voor sport op het water zoals surfen, zeilen, (coastal) roeien, kanoën en suppen. Waar deze vormen van sport precies een plek kunnen krijgen, zal in samenspraak met verenigingen en initiatiefnemers in een volgende fase nader worden uitgewerkt. Ook tijdens de ontwikkeling van Strandeiland wordt gekeken naar tijdelijke locaties voor bovengenoemde vormen van watersport.

Gemeente Amsterdam

blz. 32

Voor kitesurfen lijken in het definitieve eindbeeld op Strandeiland geen locaties geschikt te zijn. De baai is ongeschikt vanwege de drukte en de oostkant vanwege de harde en hoge kades. Het meeste geschikte zoekgebied voor een kitesurflocatie lijkt op dit moment de oostpunt van Buiteneiland te zijn. Deze locatie levert nieuwe vragen op omtrent de nautische veiligheid, ecologie, de bereikbaarheid van de plek en het parkeren. Er zal op termijn nader onderzoek plaatsvinden naar de mogelijkheden om tijdelijk dan wel definitief ruimte te bieden aan kitesurfen op IJburg 2, samen met betrokken partijen, zoals Rijkswaterstaat, Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland, natuurorganisaties en andere belanghebbende organisaties. Zwembad, fitness en spa & welness Op Strandeiland wordt aan de Havenkom een overdekt zwembad - eventueel met buitenbad - mogelijk gemaakt. Dit zwembad is naast vrijetijdsgebruik ook te gebruiken voor zwemlessen. Andere vrijetijdvoorzieningen, zoals sportscholen, spa & welness zijn eveneens mogelijk. Omdat het zwembad en een spa & welnesscentrum bovenwijkse voorzieningen zijn, is goede bereikbaarheid van belang. De Havenkom is daarom een geschikte locatie. Sportscholen zijn meer buurtgebonden en kunnen zich verspreid over het eiland bevinden. Wel moet bij een dergelijke voorziening rekening worden gehouden met fietsparkeren.

Voorwaarde kan zijn dat hier een inpandige oplossing voor moet worden gevonden. Ligplaatsen boten en haven Op de Makerskade komt een boothelling, zodat boten vanaf de kant gemakkelijk het water in kunnen. Het zuidelijk brugpaviljoen dat grenst aan brug 2080 naast de Makerskade, zou bijvoorbeeld geschikt kunnen zijn voor kleinschalige waterrecreatie (inclusief opslag) en horeca. De definitieve invulling zal later worden bepaald. Het Oog is geschikt voor recreatie zoals roeien, spelen of vissen. Hier zijn alleen emissieprijs boten toegestaan. Voor boten is het Oog onderverdeeld in drie wateren. De Havenkom is vanaf de IJburgbaai toegankelijk via de sluis. Deze haven is geschikt voor grotere zeilboten, sloepen en eventueel een commerciële, recreatieve pont. Bij de haven zullen 150 tot 200 ligplaatsen worden gerealiseerd. Het tweede water in het Oog is toegankelijk via een beweegbare brug en geschikt voor middelgrote zeilboten en sloepen. Het derde water in het Oog is alleen toegankelijk voor kleinere sloepen en boten die onder de niet-beweegbare brug door kunnen varen. In het totale binnenwater is plek voor 500 tot 800 ligplaatsen. De zuidzijde van het Oog krijgt een natuurlijke inrichting en is toegankelijk voor zwemmers als de kwaliteit van het water dit toelaat. Hier wisselen ondieptes, zachte oevers en rieteilandjes elkaar af.

Behoefte pleziervaart IJburg Bij de ontwikkeling van IJburg 1e fase bleek dat de nieuwe bewoners graag willen beschikken over een pleziervaartuig. Met als gevolg dat de verenigingshaven op het Haveneiland direct een lange wachtlijst had van gegadigden voor een ligplaats. Ook bij de aanleg van aanlegsteigers bij woningen bleek de vraag naar ligplaatsen vele malen groter dan aanvankelijk was voorzien. Ter illustratie wordt opgemerkt dat er bij de haven op IJburg 1 thans een wachtlijst is van 100 ligplaatsen, met een beschikbaarheid van 120 ligplaatsen. Bij de planvorming voor Strandeiland is rekening gehouden met circa 500 - 800 ligplaatsen. De verwachting is dat het feitelijke aantal ligplaatsen wordt bepaald door de beschikbaarheid van fysieke ruimte voor ligplaatsen en niet door het aantal gegadigden. Gezien de ervaring met IJburg 1ste fase wordt verwacht dat de vraag het aantal beschikbare ligplaatsen ver zal overstijgen. In tegenstelling tot de eilanden van de 1e fase biedt het Strandeiland niet of nauwelijks gelegenheid voor het aanleg van steigers of het afmeren van vaartuigen in buitendijks water. Hoe groot de vraag naar ligplaatsen is blijkt bestemmingsplan_IJburg 2e fase - Strandeiland (vastgesteld)

blz. 33

wel uit het feit dat de projectteams Centrumeiland en Strandeiland momenteel al meerdere malen per maand de vraag krijgen van huidige en/of toekomstige bewoners wanneer en waar er ligplaatsen beschikbaar kom en of ze alvast op een wachtlijst kunnen. Beleidsmatig is al langer rekening gehouden met de ontwikkeling van een jachthaven op Strandeiland. In de Structuurvisie Amsterdam 2040 werd de ambitie uitgesproken dat de waterrecreatie wordt versterkt: "Het groen en water in en rondom de stad wordt aantrekkelijker gemaakt door het investeren in de beleving en gebruiksmogelijkheden van het groen en van het water in en om de stad. Dit betekent onder andere het herinrichten van de koppen van de scheggen, het aanleggen van jachthavens en zwemplekken en het investeren in bestaande parken in de stad en het verbeteren van recreatieve routes tussen groengebieden en blauwe gebieden." In de Watervisie Amsterdam 2020, vastgesteld in 2016 wordt deze opgave verder uitgewerkt vanuit de gedachte dat Amsterdam een kruispunt is in het netwerk van waterrecreatie: "Het is dus geen wonder dat Amsterdam tientallen goed bezette jachthavens heeft. Er zijn wachtlijsten voor vaste plekken en het aantal passantenplekken is onvoldoende.

De afgelopen jaren zijn er diverse nieuwe jachthavens in de stad bijgekomen en bij een groeiend aantal inwoners is de verwachting dat er ook de komende decennia vraag is naar nieuwe jachthavens in de stad en regio. We willen de recreatievaart meer ruimte geven door de ontwikkeling van nieuwe jachthavens met een goede verbinding per openbaar vervoer met het centrum. Bijvoorbeeld bij het Zeeburgereiland en IJburg 2. "

Uitsnede kaart Watervisie Amsterdam IJmeer, IJburg en Zeeburgereiland: doorontwikkeling stedelijk watersport en -recreatiecluster In het programma Waterrecreatie en ecologie wordt opgemerkt dat de ambitie om op Zeeburgereiland te voorzien in een nieuw waterrecreatieprogramma niet mogelijk bleek. Daarmee staat ten behoeve van de realisatie van de eerder genoemde ambities alleen nog de ontwikkeling van een nieuwe haven op IJburg 2 overeind. Typering pleziervaart IJburg In vergelijking met de klassieke jachthavens rond het IJmeer/Markermeer kent IJburg een ander segment pleziervaart en ander vaargedrag. Kenmerkend voor IJburg vormt het gebruik van kleine open sloepen. Motorkajuit- of zeilkajuitboten zijn op IJburg sterk ondervertegenwoordigd. Daarbij is ook het aantal zeilboten met een staande mast, door de aanwezigheid van de vele vaste bruggen, beperkt tot

Gemeente Amsterdam

blz. 34

verenigingshaven achter de schutsluis op het Haveneiland. Ook bij de ontwikkeling van het Strandeiland blijven ligplaatsen voor zeilboten met een staande mast beperkt tot het water direct achter de schutsluis. In tegenstelling tot andere havens in het Marker-/IJmeer zijn nagenoeg alle ligplaatsen voor pleziervaartuigen voor de bewoners van IJburg. Op IJburg wordt geen ruimte geboden aan ligplaatsen voor bewoners uit de rest van de gemeente, de regio of overige geïnteresseerden. Vaargedrag en sturen op gewenst vaargedrag De ruime vertegenwoordiging van open sloepen verklaart ook het vaargedrag. Pleziervaartuigen op IJburg worden primair gebruikt voor korte dagtochten in de directe nabijheid van IJburg. Met goed weer wordt soms een bezoek gebracht aan Pampus of wordt een bezoek gemaakt aan het centrum voor een rondje over de grachten. Voor IJburg voor de IJburgbaai (tussen Haveneiland en Strandeiland) en de Diemerlagune (tussen Haveneiland en de Diemerzeedijk). De pleziervaart van IJburg ondervindt veel overlast van waterplanten. Hierdoor wordt vaarrecreatie in de directe omgeving van IJburg sterk belemmerd en beperkt. In de monitoringsgegevens van RWS zijn de gebieden zichtbaar waar veel overlast is van waterplanten. De overlast van waterplanten wordt benut voor het sturen op gewenst vaargedrag.