Raadsadres voedselhub Lutkemeer

​Voedselhub Lutkemeerpolder​ ​Een regionaal systeem ter ondersteuning van de Amsterdamse voedselstrategie​ ​Voedselpark Amsterdam heeft in 2025 de tender Kavel N5 (9,5 hectare) in de​ ​Lutkemeerpolder gewonnen en is nu druk bezig daar een eerste voedselpark te​ ​realiseren, een ecologisch park waar Amsterdam trots op kan zijn (start bouw eind​ ​2027).​ ​Voedselpark Amsterdam ontwikkelt voor de nog braakliggende grond, in nauwe​ ​samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam, een nieuw plan, namelijk de​ ​Voedselhub. Dit alternatieve distributiecentrum is een combinatie van korte​ ​ketenlogistiek en regionale, circulaire voedselproductie en dienstverlening. Het doel is​ ​om de lokale economie en sociale omgeving rondom voedsel te versterken in​ ​combinatie met het in stand houden van de natuur en biodiversiteit.​

​Kwartiermaker​ ​We kunnen als burgerinitiatief Voedselpark Amsterdam best veel, maar niet alles. Het plan​ ​voor de Voedselhub uitdenken, uitwerken en ontwikkelen kost veel tijd. Daarvoor hebben​ ​we een kwartiermaker nodig, om dit samen met SADC, potentiële ondernemers, stadsdeel​ ​Nieuw-West, CBRE (eigenaar/verhuurder grotendeels lege hal) en onze stichting te doen.​ ​Momenteel gaan Masterstudenten van de HvA aan de slag om een verkenning van de​ ​mogelijkheden te maken, waar reeds genoemde partijen bij betrokken zijn. Echter zijn de​ ​(financiële) capaciteiten te beperkt voor het opzetten van dit project. Deze verkenning​ ​kan een kwartiermaker een vliegende start geven.​

​Dit raadsadres is een verzoek voor ondersteuning en financiering voor​ ​een kwartiermaker​

​Voedselhub​ ​Een voedselhub heeft de potentie om uit te groeien tot een uniek en iconisch Europees​ ​project in de regionale voedselvoorziening: een Amsterdamse community die sociale en​ ​ecologische rechtvaardigheid bevordert. Een voedselhub waar zoveel mogelijk van de​ ​vruchtbare bodem behouden blijft, draagt bij aan de versterking van de lokale​ ​gemeenschapseconomie.​ ​In tegenstelling tot veel (Voedsel) logistieke hub initiatieven is deze kansrijk omdat de​ ​randvoorwaarden uniek zijn: er is in de Lutkemeerpolder al een logistiek centrum maar​ ​dat is ongeschikt voor zware logistieke functie. En is draagvlak bij de omgeving om hier​ ​een 'circulaire voedselhub' van te maken bij bedrijven en bewoners. Het ligt naast het​ ​geplande Voedselpark (op kavel N5), dat een goede synergie kan opleveren.​ ​Er is interesse vanuit verschillende lokale overheden die vanuit hun stadslogistieke en​ ​voedsel-visies op zoek zijn naar oplossingen om het regionale voedselsysteem te​ ​versterken en te verduurzamen. Kennisinstellingen in de regio bevatten de expertise om​ ​vanuit eerdere projecten en onderzoeken de benodigde kennis en adviezen te geven.

Er is​ ​een breed netwerk van regionale voedselbedrijven - van producenten tot verkopers, die​ ​kunnen worden verbonden aan dit initiatief​ ​Een Voedselhub versterkt een lokaal en duurzaam voedselsysteem door voedsel uit de​ ​directe omgeving en de regio efficiënt te verzamelen, verwerken en ‘groen’ te​ ​distribueren.​​Deze Voedselhub kan een bijzonder voorbeeld zijn waarbij brede​

​welvaartsdoelstellingen rondom voedsel van de stad én de regio samenkomen​ ​In de Voedselhub gaat het om:​ ​• Het betrekken van aanpalende dienstverlening in de circulaire voedselsector​

​Door het bij elkaar brengen van lokale initiatieven in de verschillende schakels van de​ ​voedselketen kan beter worden samengewerkt, kunnen kosten worden bespaard en​ ​kunnen nieuwe producten en diensten worden ontwikkeld. Bijvoorbeeld: voedselafval dat​ ​wordt omgezet in compost, of de ontwikkeling van ‘Amsterdamse/regionale gerechten’​ ​door koks en lokale boeren samen aan productontwikkeling te laten werken.​ ​• Het verwerken, verpakken en eventueel bewaren van voedsel​ ​• Het ‘groen’ distribueren van voedsel naar de stad en de regio​ ​Waarom? Er ligt ruim 20 hectare vruchtbare zeekleigrond braak op het bedrijventerrein​ ​BPAO2, in de Lutkemeerpolder. Er is veel leegstand in de distributiehallen die toch​ ​gebouwd zijn. Zie het artikel in FD​ ​bouwen​​voor leegstand en speculatie.​

​De vier grote voordelen van een Voedselhub in de Lutkemeerpolder:​ ​1. Een Voedselhub in de Lutkemeerpolder verbindt zodoende het bestaande​ ​businesspark met voedselproductie, waarbij de leegstaande distributiehallen een​ ​geheel eigen functie krijgen. Specialisme versterkt gelijk​ ​kennisontwikkeling en innovatie.​ ​2. Een Voedselhub past in de voedselstrategie van Amsterdam, draagt bij aan​ ​Community Wealth Building en aan allerlei beleid op het gebied van circulaire​ ​economie, voedsel, klimaat, biodiversiteit en groen.​ ​3. Een Voedselhub brengt waardevolle banen naar Nieuw-West op het gebied van land-​ ​en tuinbouw, logistiek (korte ketens), organiseren van evenementen, koken, runnen​ ​van winkels en café-restaurant. Dat geeft ook volop ruimte voor leerwerktrajecten,​ ​ervaringsplaatsen en stages. In de polder valt altijd wat te beleven, te doen en te​ ​leren door burgers, (school)kinderen en families.​ ​4. Een Voedselhub komt ook het Voedselpark op kavel N5 ten goede vanwege de​ ​efficiencywinst door gebruik te maken van de logistiek.​

​Een enthousiaste wethouder​ ​In september 2025 bezocht wethouder Steven van Weyenberg de Lutkemeerpolder en​ ​spraken we met hem over de mogelijkheid van deze voedselhub. Hij begon enthousiast​ ​mee te denken. In de Raadscommissies horen we hem er steeds over, zodra het maar​ ​over de Lutkemeerpolder gaat. Ook spraken we met SADC (Schiphol Amsterdam​ ​Development Company) die de achterhaalde opdracht heeft in de polder bedrijfshallen te​ ​ontwikkelen. Zij staan er welwillend tegenover en willen er graag over meedenken.​ ​Voedselpark Amsterdam is sinds eind 2025 officieel partner bij het Nationaal Programma​ ​Samen Nieuw-West. De Stadsdeelcommissie Nieuw-West is in ieder geval voor ons idee​ ​en sprak zich unaniem uit tegen het verder verharden van de polder in een motie die op​ ​9 september 2025 unaniem is aangenomen.​

​Waslijst met ideeën​ ​Naast het verbouwen van graan en groenten in de polder, zien wij voor de Voedselhub​ ​veel mogelijkheden en activiteiten. Deze sluiten aan op de circulaire ambities van de stad​ ​als ook de logistieke zero-emissie als ook de voedselstrategie om meer lokaal en​ ​biologisch te gaan consumeren van de rijksoverheid en de provincie:​ ​●​ ​verzamelen, verwerken en ‘groene’ distributie van voedsel​ ​●​ ​bak- en maalatelier​ ​●​ ​productiekeuken voor cateraars en (high-range) restaurants, schoolmaaltijd​ ​programma met lokale biologische producten​ ​●​ ​dark kitchen voor haute cuisine​ ​●​ ​fermentatie en composteren​

​●​ ​kweken van thee-, kruiden- en medicinale planten en/of biologische bloemen en​ ​planten​ ​●​ ​zaadvermeerdering & beheer van biodiversiteit​ ​●​ ​innovatieve bedrijven rondom de thema’s digitalisering en technologie in​ ​voedsel(productie), eiwittransitie-leerplek/atelier​ ​●​ ​reïntegratie en zorglandbouw (gezondheid, buiten werken, dagbesteding,​ ​taallessen)​ ​●​ ​community‑keukens, productie, verwerking en educatie.​ ​●​ ​locatie die voedseloverschotten verzamelt en verdeelt​ ​●​ ​wetenschappelijk praktijkonderzoek naar zeeklei, compost, waterkwaliteit​ ​●​ ​ruimte om te composteren​ ​Met de Voedselhub willen we aansluiten bij Bionext, de ketenorganisatie voor​ ​biologische landbouw en voeding. En bij de bedrijfsvorm denken we eerder aan steward​ ​ownership​1 ​bedrijven dan aan buitenlandse investeerders of BV’s bij wie de​ ​aandeelhouders voorop staan.​ ​Voedselhub = Publiek Private samenwerking = sleutel tot succes​

​●​ ​Verkenning Icoon project Foodhub Lutkemeer vanuit MRA, Voedsel Verbindt en het​ ​Lectoraat HvA​ ​●​ ​De Groene Stelling, Rabobank, Vervoerregio Amsterdam, MKB Amsterdam, Nationaal​ ​Programma Samen Nieuw West​ ​●​ ​Voedselpark Amsterdam, Fruittuinen van West​ ​●​ ​Hogeschool van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit van​ ​Amsterdam​ ​●​ ​Regionale bedrijven, actief in de voedselsector​ ​●​ ​Stadsdeel Nieuw-West​ ​Aandachtspunten​ ​1. Verschillende waarden​ ​Wij zijn ons ervan bewust dat er verschillende waarden bestaan tussen enerzijds de​ ​SADC en de gemeente Amsterdam en anderzijds Voedselpark. Denken SADC en de​ ​gemeente meer in termen van inkomsten (geld in het laatje), wij denken meer in​ ​termen van baten in het kader van brede welvaart, in ecologische en maatschappelijke​ ​opbrengsten.​

​1​

​Bij steward-ownership​​is de missie van het bedrijf leidend. Overwinst wordt doorgaans ingezet om die missie te versterken, en niet om dividend aan aandeelhouders uit te​ ​keren. De volgende twee principes staan centraal: 1. zelfbestuur. De beslissingen worden genomen door mensen die werken in het bedrijf of nauw verbonden zijn bij de​ ​missie. 2. winst voor de missie. De meeste winst gaat terug in het bedrijf en wordt geherinvesteerd. Ook kan deze winst worden gedoneerd aan goede doelen die passen bij​ ​de missie van het bedrijf. Investeerders en oprichters krijgen een eerlijke vergoeding. Bron: ABN​-​AMRO​

​Voedselinitiatieven doen veel meer dan alleen mensen aan (gezond) eten helpen. In​ ​opdracht van de gemeente Amsterdam analyseerde onderzoeksbureau New Economy de​ ​meerwaarde van 32 voedselinitiatieven in Amsterdam-Noord. De conclusie: samen​ ​voorkomen zij € 15 miljoen aan maatschappelijke kosten. Zie hier​​Voedselinitiatieven​ ​Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA)​ ​Wij denken dan aan gezond voedsel als preventieve gezondheidszorg, bestrijding van​ ​eenzaamheid, bevorderen van sociale cohesie en persoonlijke ontwikkeling. En natuurlijk​ ​aan herstel van biodiversiteit en aan waterberging, en verbetering van de kwaliteit van​ ​water. Dat is echte en langdurige waardecreatie in deze polder.​ ​2. Het bestemmingsplan is verouderd en achterhaald​ ​De rechter in België vond (eind 2025) bestemmingsplannen veelal achterhaald, omdat​ ​die stammen uit een tijd waarin niet met de huidige urgente klimaatproblemen​ ​rekening is gehouden. Dat geldt wat ons betreft ook voor het huidige bestemmingsplan​ ​van de polder.​ ​Verandering in werkwijze is urgent blijkt ook uit het op 09 februari 2026,​ ​gepubliceerde​ ​IPBES rapport.​​Verlies van biodiversiteit vormt een risico voor álle sectoren van onze​ ​economie, voor werkgelegenheid, volksgezondheid en welzijn. Deze verandering is nog​ ​steeds mogelijk:​

​De partiële herziening Lutkemeerpolder die in de loop van 2026 in de raad komt, biedt de​ ​mogelijkheid om het bestemmingsplan onder andere klimaatbestendig te maken en​ ​daarbij brede welvaart voor toekomstige generaties als leidraad te nemen.​

​Het huidige bestemmingsplan biedt bovendien niet de juiste logistieke mogelijkheden​ ​aan traditionele distributiebedrijven, de ontsluiting is ook voor reguliere bedrijven​ ​beroerd en intensief vrachtverkeer zal nog meer overlast en vervuiling geven.​ ​3. Risicoanalyse polder​ ​Het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) komt binnenkort met een betere​ ​risicoanalyse van de polder, zodat (toekomstige) ondernemers beter weten welke​ ​mogelijke risico’s ze lopen.​ ​Op 24 januari 2024 nam het bestuur van Waterschap AVG unaniem een motie aan dat​ ​bebouwing van de Lutkemeerpolder in strijd is met verschillende beleidskaders,​ ​waaronder de Kamerbrief ‘Water en Bodem Sturend’ en ‘Grip op Grootschalige​ ​Bedrijfsvestigingen’. De motie onderstreept ook de zorgen over de nadelige gevolgen​ ​voor de waterhuishouding, ontwateringsdiepte van het grondwater, en waterkwaliteit.​ ​4. Verkeersproblemen in de polder​ ​De voorzitter van​​Parkmanagementvereniging Business Park Amsterdam Osdorp​​kwam in​ ​het najaar van 2025 bij het stadsdeel inspreken over de verkeersproblemen in de polder.​ ​Een aantal bedrijven denkt al weg te trekken uit de polder, omdat hun medewerkers uren​ ​in de file staan als ze naar huis willen.

Pakketbezorgers willen vanaf 16.00 uur de polder​ ​niet meer in, want ze komen er vanwege files niet meer uit.​ ​Tot slot​ ​Wij zien goede mogelijkheden voor een Voedselhub in de Lutkemeerpolder. Een​ ​Voedselhub sluit goed aan bij de​​Handreiking Groen in en om de Stad​​van de​ ​rijksoverheid. De haalbaarheid hangt echter ook af van zaken die buiten onze​ ​invloedssfeer liggen, maar wel binnen die van de gemeenteraad.​ ​Zonder een helder en zichtbaar signaal vanuit de raad blijft het voor​​maatschappelijke​ ​initiatieven als het onze moeilijk om externe financiers en​​partners te overtuigen. Die​ ​kijken nadrukkelijk naar bestuurlijke consistentie en​​politieke rugdekking.​ ​Wij vragen u daarom om dit plan expliciet te betrekken bij uw kaderstellende rol​​en uit​ ​te spreken dat behoud en duurzaam toekomstgericht gebruik van​​vruchtbare grond in de​ ​Lutkemeerpolder. Wij verzoeken uw steun en financiering​​voor een kwartiermaker.​ ​Daarmee geeft u niet alleen richting aan het college,​​maar ook vertrouwen aan​ ​maatschappelijke en private partijen die willen​​bijdragen aan een moderne,​ ​toekomstgerichte stad.​

​Bronnen en links​ ​Motie inzake zoveel mogelijk open houden Lutkemeerpolder unaniem​ ​aangenomen stadsdeel Nieuw-West​ ​Motie Waterschap​ ​Kamerbrief Water en bodem sturend​ ​Filmpje Korte presentatie (4.30 minuten) Voedselhub Kees-Willem Rademakers​​HvA​ ​Filmpje (3 minuten)​​Bart Kuiter (AMS Institute) sprak op 5 februari 2026 bij de​ ​commissie Duurzaamheid​​over de huidige risico’s mbt voedsel agv van​ ​klimaatverandering, toenemende geopolitieke onrust.​ ​Wereldwijd assessment laat zien: betere samenwerking tussen bedrijven en natuur is​ ​noodzakelijk én mogelijk​ ​zie ook​​Biotraces​ ​Onderzoek toont aan: voedselinitiatieven voorkomen miljoenen euro's aan​ ​maatschappelijke schade​

​Kinderen van de kinderraad op bezoek in de Lutkemeerpolder: Een groene​ ​toekomst door kinderogen​