Raadsadres van een burger inzake ten onrechte niet opleggen van de plicht to herplant van gekapte bomen

Aan de Gemeenteraad van Amsterdam Stadhuis per site-mail 17-5-2026 Betreft: ten onrechte niet opleggen van de plicht tot herplant van gekapte bomen

Geachte Raad, Zoals u bij de vaststelling van de begroting 2026 heeft onderkend is achterstand ontstaan in de uitvoering van opgelegde plicht tot herplant van gekapte bomen; op de laatst gepubliceerde peildatum 1-10-2025 zou de stand volgens de dienst V&OR 15.000 lege boomspiegels zijn maar het werkelijke aantal te herplanten bomen is fors hoger. Daarnaast bleek dat de afdelingen VTH van de stadsdelen, sinds zomer 2025 is dit de stedelijke dienst VTH in oprichting, de plicht tot herplant niet altijd opleggen; daarover het volgende. Sinds 2016 schrijft uw Raad in de Bomenverordening en de Herplantregeling klip & klaar voor met de strekking dat de gemeente-bomen en de privé-bomen na kap ter plekke moeten worden herplant, waarbij het aantal bomen afhankelijk is van de leeftijd van de gekapte boom en een plicht tot afdracht aan het Herplantfonds wordt opgelegd als herplant ter plekke niet mogelijk blijkt te zijn. *) Echter, bij toeval bleek dat de dienst VTH hierbij minstens 2 soorten van vrijstelling verleent: I.

De plicht tot herplant of afdracht geldt volgens de dienst VTH niet bij de kap van een boom die niet is geplant maar uit wortels of zaad spontaan is gegroeid; echter, op deze uitzondering is er ook weer een uitzondering, de vrijstelling van plicht tot herplant of afdracht geldt volgens VTH niet bij de kap van spontaan gegroeide privé-bomen, alleen de kap van spontaan gegroeide gemeente-bomen is door VTH vrijgesteld van de plicht tot herplant of afdracht. II. De plicht tot herplant of afdracht geldt volgens de dienst VTH niet bij afzagen van een boom op knie-hoogte, dan is er volgens VTH geen sprake van kap maar van snoei en ja, bij snoei geldt de plicht tot herplant of afdracht nu eenmaal niet; of VTH ook deze redenering beperkt tot de gemeente-bomen, dan wel ook op knie-hoogte afzagen van privé-bomen vrijstelt van herplant of afdracht weet ik niet.

Bestuurlijke regels of afspraken waarop VTH deze vrijstellingen baseert zijn er bij mijn weten niet, de vrijstellingen laten zich aanzien als ambtelijke willekeur om de plicht tot herplant of afdracht te ontduiken .Daarover het volgende.

Vrijstellingen type I, kap van spontaan gegroeide bomen Wat betreft de door VTH verleende vrijstellingen van het type I zegde de Wethouder in de commissie MOW van 5-2-2026 in antwoord op bezorgde vragen toe uit te zoeken waarom geen storting is gedaan in het Herplantfonds en daarop terug te komen. Het korte antwoord kan ik zelf wel geven: in de vergunningverlening door dienst VTH, waarover de Wethouder Openbare Ruimte & Groen voor zo ver bekend niet gaat, is de plicht tot herplant of afdracht eenvoudig niet opgelegd, dus om die reden heeft de dienst V&OR als boom-eigenaar niks in het Herplantfonds gestort. De toelichting van de Wethouder is er bij mijn weten nu nog steeds niet. Mogelijke oorzaak hiervan is dat overleg met de portefeuille RO die over de vergunningverlening VTH fysieke leefomgeving gaat nog niet tot resultaat heeft geleid. Hoe dit ook zij, vooralsnog ziet het er naar uit dat de door VTH verleende vrijstellingen van het type I ronduit onrechtmatig zijn, namelijk lijnrecht in strijd met de plicht tot herplant of afdracht van artikel 7 van de Bomenverordening en artikel 1 t/m 9 van de Herplantregeling. *) Als de Wethouder dergelijke vrijstellingen al zou wensen - wat niet goed voorstelbaar is - moet B&W een onderbouwde voordracht aan uw Raad voorleggen tot wijziging van de Bomenverordening.

De toelichting die de Wethouder op 5-2-2026 heeft aangekondigd wacht ik af, afhankelijk daarvan zal ik opnieuw inspreken of het nu ingediende adres aanvullen.

Vrijstellingen type II, bomen afzagen op knie-hoogte Wat betreft de door VTH verleende vrijstellingen van het type II heeft de Wethouder al wel uitgezocht hoe het zit, in antwoord op bijgaand raadsadres dd. 22-9-2025 verklaarde Wethouder op 29-1-2026 namens B&W dat afzagen van een boom op knie-hoogte of lager technisch snoei zou zijn zodat artikel 7 van de Bomenverordening en artikel 1 t/m 9 van de Herplantregeling niet van toepassing zouden zijn en er van een plicht tot herplant of afdracht geen sprake zou zijn. *) Helaas voor de Wethouder en sommige privé-eigenaren van bomen maar gelukkig voor het bomenbestand, de diensten V&OR, Stadswerken en mogelijk VTH hebben de Wethouder verkeerd geïnformeerd, afzagen op knie-hoogte is evident géén snoei maar wel degelijk kap in de zin van de Bomenverordening en daarmee zo niet herplantplichtig, dan toch wel afdracht-plichtig:

In hoor & wederhoor op bezwaar hebben de diensten V&OR en Stadswerken zonder blikken of blozen volhard in een redenering dat afzagen op knie-hoogte gewoon snoei zou zijn omdat er na een dergelijke ingreep een boom zou overblijven zodat van kap geen sprake is, laat staan van de plicht tot herplant of afdracht. Echter, deze redenering, die de Wethouder kennelijk blindelings heeft overgenomen in de adres-beantwoording dd. 29-1-2026 ( blz 2 bovenaan ) is ronduit onwaar, de diensten miskennen dat bij afzagen op knie-hoogte evident nu juist géén boom overblijft. Niet alleen feitelijk niet, ook formeel niet. Immers, artikel 1-b van de Bomenverordening luidt: “ boom: een houtachtig, opgaand gewas, zowel levend als afgestorven, met een omtrek van de stam van minimaal 31 centimeter op 130 centimeter hoogte boven het maaiveld; in geval van meerstammigheid geldt de omtrek van de dikste stam; “ Dus wat er na afzagen op knie-hoogte overblijft is niet alleen materieel maar ook formeel geen boom meer maar een stronk, door V&OR op de bomenkaart dan ook niet aangeduid met boom maar aangeduid met stobbe .

https://bomen.amsterdam.nl/gebied/0?infopanel=true Sterker nog, dat een stobbe ook formeel geen boom is blijkt niet alleen uit artikel 1-b en de bomen-kaart maar ook uit het eigen doen & laten van V&OR, Stadbeheer en VTH: als een stobbe namelijk wordt gerooid om plaats te maken voor de nieuwe boom is voor het verwijderen van de stobbe ook volgens V&OR, Stadbeheer en VTH géén kap-vergunning nodig, hetgeen bevestigt dat er na afzagen op 130cm of minder ook volgens de 3 diensten feitelijk én formeel nu juist geen boom meer is en afzagen op 130cm of minder dus door V&OR moet worden aangevraagd en door VTH moet worden gepubliceerd als kap en als zodanig door Stadswerken en VTH moet worden beoordeeld en moet worden vergund met de plicht tot herplant of afdracht, dan wel door VTH moet worden geweigerd.

Kortom, de kap-adviezen en vergunningen zonder plicht tot herplant of afdracht zijn ronduit onrechtmatig, de 3 diensten en de toezichthouders op de naleving van de Bomenverordening en de Herplantregeling hebben gefaald, de Wethouder en de 7+1 stadsdeel-DB’s kunnen hun adres-beantwoording in rede niet staande houden dat afzagen op knie-hoogte technisch snoeien zou zijn waarvoor de plicht tot herplant of afdracht niet zou gelden.

In het belang van het op peil houden van het bomenbestand roep ik u op om in afwachting van nader bericht van de Wethouders Openbare Ruimte & Groen en Ruimtelijke Ordening over de plicht tot herplant bij kap van spontaan gegroeide gemeente-bomen en privé-bomen B&W nu alvast te vragen om: A. de plicht tot herplant of afdracht van de Bomenverordening en de Herplantregeling na te leven en te stoppen met het valselijk aanvragen, publiceren en vergunnen van afzagen van bomen op 130cm of lager alsof het snoei zou zijn; B. kenbaar te maken hoeveel bomen stads-breed buiten een vastgesteld beheerplan bosplantsoen op 130cm of lager zijn afgezaagd zonder opleggen van de plicht tot herplant of afdracht; C. de bomen sub B toe te voegen aan de meer dan 15.000 bomen die waar dan ook in de stad moeten worden herplant;

D. het toezicht in de zin van artikel 15 van de Bomenverordening zodanig in de organisatie van de nieuwe stedelijke dienst VTH onder te brengen dat het toezicht op de naleving van de Bomenverordening en de Herplantregeling effectief is, ook wat betreft het toezicht op het doen & laten van de eigen dienst VTH; E. de adres-beantwoording dd. 29-1-2026 in die zin te rectificeren dat afzagen van een boom op 130cm of lager in alle gevallen geen snoei is maar kap .

Nadere toelichting geef ik desgewenst graag.

Met vriendelijke groet, XXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

bijlagen:

- raadsadres 22-9-2025 - adres-beantwoording 29-1-2026

*) Bomenverordening artikel 7, Herplantregeling artikel 1 t/m 9 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2