Raadsadres van een burger inzake het echte verhaal achter de streep door het Hamerkwartier

Het echte verhaal achter de streep door het Hamerkwartier De Raad van State heeft de plannen voor het Hamerkwartier, een nieuwe stadswijk in Amsterdam Noord met 6.500 woningen, afgelopen woensdag afgewezen. De media schilderden een negatief beeld van de plannen en de gemeente. Maar een lezing van het vonnis onthult een ander verhaal. Ik ben geen jurist, maar met de plannen voor het Hamerkwartier lijkt weinig mis. De Raad van State heeft de bezwaren van Albemarle, waaronder hoge woontorens dichtbij hun fabriek, de Oostbrug over het IJ, verslechterde luchtkwaliteit, verkeersproblemen en geluidsoverlast, verworpen. Dirk van den Broek aan de Meeuwenlaan, een andere tegenstander, vreesde een tekort aan parkeerruimte voor hun klanten en mogelijke verhuizing. De Raad verwierp ook deze argumenten, aangezien het Hamerkwartier supermarkten juist accommodatie biedt. Het echte probleem rond het Hamerkwartier is de giftige stof nikkelhydroxycarbonaat (NHC) die Albemarle gebruikt. Deze stof wordt nu 17 keer per jaar in vrachtwagens aangevoerd en kan bij een ongeluk tot veel doden leiden. Doden? Ja, u leest dit goed, geen gewonden maar doden! Zo giftig is dit spulletje.

Het vonnis schetst een angstaanjagend beeld voor Amsterdam, met termen als gifwolk, fakkelbrand, en de noodzaak voor vluchtwegen, schuilplaatsen en handmatig regelbare mechanische ventilatie in de te ontwikkelen gebouwen van het Hamerkwartier. Als burger krijg je een ongemakkelijk gevoel bij lezing van het vonnis. Bij Tata Steel, Chemours en Schiphol zijn PFAS en fijnstof een gevaar voor omwonenden, bij Albemarle is dat het giftige NHC. Dat komt weliswaar alleen vrij bij een calamiteit en niet tijdens normale bedrijfsvoering, maar de gevolgen van zo’n calamiteit zijn zeer verontrustend. Albemarle lijkt op te komen voor de gezondheid van toekomstige bewoners van het Hamerkwartier door gezondheidsrisico’s aan te voeren tegen de plannen. In werkelijkheid lijkt het bedrijf niet te geven om de gezondheidsrisico’s van de huidige buurtbewoners in de Vogelbuurt, Vogeldorp en op de Nieuwendammerdijk. Hoewel het huidige veiligheidsrisico al drie keer de toegestane limiet overschrijdt met 17 transporten per jaar, geeft het vonnis aan dat Albemarle van plan is het aantal transporten te verhogen tot maximaal 120 per jaar. In gewone mensentaal: van 1 transport per drie weken, naar 2 tot 3 transporten per week. Dat zou het toegestane risico acht keer overschrijden. Albemarle is van plan deze vergunningen aan te vragen, of heeft dat al gedaan, ongeacht de bouw van het Hamerkwartier.

Zij meet dus met twee maten; gezondheid is belangrijk voor toekomstige bewoners, maar niet voor de huidige bewoners. Er is geen informatie over NHC en de gif transporten te vinden op de websites van Albemarle en de gemeente, ondanks dat deze transporten plaatsvinden binnen de ring van Amsterdam en slechts één metrohalte verwijderd zijn van Amsterdam CS. Men zou verwachten dat Albemarle voortdurend communiceert over wanneer deze transporten plaatsvinden. Bewoners die dat willen, kunnen op die momenten hun heil elders zoeken. En dat ze voortdurend uitlegt wat bewoners moeten doen in geval van een gifwolk en waar ze kunnen schuilen. Of dat ze de vrachtwagens laten begeleiden door politiemotoren om de kans op een calamiteit te verkleinen, zoals vroeger het geval was bij de goudtransporten van en naar De Nederlandsche Bank. Het RIVM is in ieder geval begonnen met onderzoek naar de gezondheidseffecten van NHC.

Als ‘Noord Gestoord’ al protesteert tegen plannen voor een fietspad door het Vliegenbos of uitbreiding van de openingstijden van de plaatselijke camping, dan moet Albemarle niet verrast zijn als er grote ophef ontstaat als zij de gezondheid van ouders en hun kinderen in gevaar brengt met fors meer gif transporten. Deze veiligheids- en gezondheidsrisico’s rond het gebruik van NHC zijn de echte reden dat de Raad van State de plannen rond het Hamerkwartier in de ijskast heeft gezet. Dat zouden Albemarle, de media en lokale politiek meer aandacht moeten geven. Concreet heb ik de volgende vragen aan de gemeenteraad: 1. Vind u het gepast dat Albemarle zich wel bekommerd om de gezondheidsrisico’s van toekomstige bewoners in Hamerkwartier, maar niet om de gezondheid van de huidige bewoners? 2. Bent u het met mij eens dat het onwenselijk is dat Albemarle het aantal gif transporten wil verhogen van 17 transporten per jaar naar circa 90 tot 120 transporten. En dat het onacceptabel is dat het gezondheidsrisico daarmee nog veel verder overschreden wordt. 3. Bent u het met mij eens dat het oplossen van de woningnood hogere prioriteit moet krijgen dan het laten toenemen van gif transporten uit economisch gewin, zeker binnen de Ring A10, de hoofdstad van Nederland.