Raadsadres stop bespreking verlenging mupi-contract

Staalkade 1 1011 JN Amsterdam +31 (0)621862696 / +31 (0)612728471 info@werkgroepbuitenreclame.nl KvK: 84669144

Werkgroep Buitenreclame

RAADSADRES Aan de gemeenteraad van Amsterdam Amsterdam, 5 oktober 2023 Betreft: Stop huidige besprekingen verlenging mupi-contract JCDecaux Geachte Raadsleden, De Werkgroep Buitenreclame, (opgericht 1989, stichting sinds 2021), verzoekt u de onderhandelingen die nu al tussen de gemeente en JCDecaux aan de gang zijn om na 2028(!) het contract m.b.t. reclamepanelen en wachthuisjes te verlengen, voorlopig op te schorten. Zie de brief van Wethouder Melanie van der Horst d.d. 18 juli 2023 inzake afdoening motie 1010 en evaluatie van het beleidskader Buitenreclame en de bespreking daarvan in de Vergadering van de Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water van 28 september jl. (agendapunt 7). De reden voor dit verzoek is dat de besprekingen tussen de Gemeente en JCDecaux volstrekt prematuur zijn. Tevens gaat het onderhandelingsproces volledig voorbij aan de optie om het mupicontract niet te verlengen. De optie, die al jaren door maatschappelijke groeperingen, enkele politieke partijen en Amsterdamse burgers wordt bepleit. Bovenal staat in het contract met JCDecaux dat de overeenkomst van rechtswege eindigt, en wel, zo lezen wij, in 2026! Gelet op de gunbrief d.d. 31-01-2012 (DIVV2012003894) waarin een startdatum in 2011 wordt genoemd. In het contract met JCDecaux staat ook dat alleen kan worden verlengd met maximaal 5 jaar, als de gemeente gebruik maakt van die optie.

Hierbij merken wij op dat de verdiensten die dit contract aan JCDecaux oplevert, in geen verhouding staan tot hetgeen Amsterdam beurt. Een dergelijk bedrag kan Amsterdam ook anders en zelfs duurzamer genereren. Daarnaast hoeft de Raad geen zorgen te hebben over de wachthuisjes/abri’s, die vervallen na einde contract weer om niet terug aan de gemeente en behoren dan weer tot het openbaar straatmeubilair. Ons verzoek: Beste raad, druk hier de pauzeknop in, voor een ruime tijd. Het is o.i. nu niet het moment om alle pro’s en contra’s van het omstreden mupi-project nu even in een paar A4-tjes af te kaarten. Evenmin is het gepast om na een binnenkort te houden technisch raadssessie door te gaan met de onderhandelingen, zonder daarbij alle partijen te betrekken. 500 mupi’s in het stadsbeeld hebben grote impact op de publieke ruimte; dat verdient een beter besluitvormingsproces dan even snel en prematuur. De komende jaren moet daarom eerst een brede maatschappelijke discussie worden gevoerd over de wens van voorzetting van het contract. Ook ter voorkoming van toezeggingen, die naderhand niet terug gedraaid lijken te kunnen worden. Hieronder treft u daartoe nog nadere overwegingen. 1

•

Wij vragen ons oprecht af of de gemeente andermaal een contract met deze partij moet willen aangaan. Daartoe het volgende. o In de loop van de tijd heeft de Werkgroep Buitenreclame ervaren dat JCDecaux, ondanks gemaakte afspraken, steeds over de schreef gaat. Zo was ooit afgesproken dat er als Pilot een negental digitale Mupi’s zouden komen. Wij telden er uiteindelijk 14. JCDecaux deelde ons mede dat ze niet meer op de evaluatie van die pilot wilden wachten en plaatste er dus meer dan was afgesproken. Daarnaast worden op mupi’s toch full-motion films vertoond, ondanks uitdrukkelijk verbod van de raad. o In de brief van de wethouder wordt geconstateerd dat: ‘het huidige mupi-aanbod aansluit bij de vraag vanuit de markt’. Dat klopt. Al vele jaren lijkt binnen het stadhuis te gelden: JCDecaux vraagt, wij draaien. Maakt de overheid dan geen eigen afwegingen? Vooral de laatste jaren is de maatschappelijke weerstand tegen het mupi-project aanzienlijk gegroeid. o Vorig jaar speelde ook al een dergelijk merkwaardige gratis megadeal voor JCDecaux. In het abri-contract, onderdeel van het gehele contract, staat overduidelijk dat roterende reclames in de abri’s niet zijn toegestaan (om redenen die voor de hand liggen). En ja hoor, plotseling krijgt JCDecaux de concessie om op veel abri-toplocaties in de binnenstad digitale reclame aan te brengen, nota bene met wisselend beeld. (NB.

Dus anders dan bij de mupi’s waar dat wel mag.) Precies dus dé visuele impact die het contract in 2013 uitdrukkelijk wil vermijden, en dus expliciet – inzake abri’s – gereguleerd werd. Onzes inziens was deze concessie niet keurig volgens de regels, maar een onrechtmatig openbreken van het contract, ten gunste een aanzienlijk digitale reclame-uitbreiding in Centrum door JCDecaux. OM NIET! Overigens reageert de gemeente niet op onze handhavingsverzoeken, ingebrekestellingen, informatieverzoeken etc.

•

Veel steden in Europa gaan al decennia restrictiever om met buitenreclame dan Amsterdam. Ook zijn er enkele gevallen waarin resoluut concessies aan buitenreclame-bedrijven werden beperkt of beëindigd. Grenoble is zo’n voorbeeld. Toch kent ook Amsterdam een aardig precedent: het niet verlengen van megasteigerdoekreclamecontracten in 2020. Keurig, volgens de regels afgehandeld. Dit leidde met de juiste politieke wil tot enige matiging van een tomeloze reclameexpansie.

•

•

https://www.euronews.com/2014/11/26/grenoble-europe-s-first-ad-free-city

Al ruim 30 jaar zijn mupi’s prominent in het stadsbeeld aanwezig. Hoewel nut en noodzaak o.i. toen ook al afwezig waren, blijkt achteraf dat analoge(papieren) mupi’s veel minder dwingend en overheersend aanwezig zijn in de openbare ruimte dan de nu massaal ingezette digitale mupi’s. Sinds een jaar worden ook in abri’s onrechtmatig wisselende beelden vertoond met grote lichtsterkte. Dit is in strijd met uw raadsbesluit: “Minder reclame, een rustiger straatbeeld”. 2

•

Al direct na het verlenen van het huidige contract begonnen maatschappelijke groeperingen, politieke partijen, individuele burgers en media zich te roeren. Men vroeg zich af of we, na beëindiging van de looptijd van dit contract wel zouden moeten doorgaan met dit megareclame project. De gemeente gaf toen al aan dat critici tegen het einde van dit contract zeker gehoord zouden worden. Het is daarom volstrekt onverwacht dat al 5 jaar vóór afloop van het lopende contract het onderhandelingsproces wordt geopend, zonder de vraag te stellen: Willen wij verder met deze 500 visueel verpletterende, hinderlijke, weinig inkomsten voor de gemeente Amsterdam opleverende mupi-aanwezigheid in ons geliefd Amsterdam?

•

Het contract zou volgens eerdere mededelingen in 2027 eindigen. Wij denken zelfs 2026, gelet op de gunbrief d.d. 31-01-2012 (DIVV2012003894) Dus niet 2028. Het betreft slechts een “tijdelijk contract” van 15 jaar. Dit tijdelijke karakter heeft ons de afgelopen jaren dwars gezeten bij juridische acties, want tijdelijk betekende tevens: geen toetsingsmogelijkheid aan de welstandsnota.

•

Tijdens de beraadslaging 28 september in de raadscommissie MOW verzochten enkele partijen terecht om nadere financiële informatie. Dat is tenslotte het hoofdargument voor contractverlenging. Burgers hebben nauwelijks toegang tot deze informatie. Wel bleken de inkomsten voor Amsterdam verbazingwekkend laag zijn, evenals bij het onder maatschappelijke druk beëindigde megasteigerdoekreclame-project.

•

Bovendien schetst de brief van de wethouder dat de gemeente overweegt om JCDecaux een riante contractverlenging te gunnen voor o.m. minder advertenties voor de bio-industrie en de fossiele industrie. In ruil daarvoor blijven de mupi’s en de abri’s langer in de openbare ruimte staan. Een megadeal voor JCDecaux. Immers, die door de gemeente gewenste trend heeft zich al enige jaren ingezet, door de actuele reclame-policy van adverteerders zèlf. JCDecaux geeft op dit issue in feite niks weg in “ruil” voor contractverlenging. De duurzaamste oplossing is het van rechtswege laten eindigen van het contract (uiterlijk per 2027) en maakt de huidige, voorbarige discussies over de mate van duurzaamheid van de reclames sowieso irrelevant. Einde contract levert meer baten op voor de stad dan de huidige financiële fooi terwijl het grote geld elders verdiend wordt.

Samenvattend De huidige vergevorderde besprekingen tussen de gemeente Amsterdam en reclamebedrijf JCDecaux om het mupi-contract ingaande 2029(!) te verlengen zijn volstrekt prematuur. Hierbij wordt bovendien geheel voorbijgegaan aan de serieuze optie om het contract -geheel volgens de regels- NIET te verlengen. Onder kunstmatig gecreëerde grote tijdsdruk wordt de mupi-saga snel besproken. Dat is politiek en maatschappelijk onjuist en niet netjes. Door deze tactiek wordt ook de politiek buiten spel gezet. Daarom moet de komende jaren dat het contract nog loopt – niet even gauw nu – ruim de tijd genomen worden voor een brede discussie door maatschappelijke organisaties (waaronder ook Unesco), de politiek, Amsterdamse burgers, media etc. VERZOEK: Geachte raad, schort de huidige besprekingen op en betrek op een later tijdstip alle belanghebbenden bij nieuwe besprekingen. Hoogachtend, Namens de stichting Werkgroep Buitenreclame,

Frans Icke, secretaris. 3