Raadsadres Stolperstein voor Sarah Attal-Halim
Tekst van het document
Raadsadres: Stolperstein voor Frieder Weissmann bij Concertgebouw door Sylvia Willink? Plaats als Raad dan ook Stolperstein voor Sarah Attal-Halimi voor het Frans consulaat in Amsterdam
Geachte Gemeenteraad van Amsterdam, Sylvia Willink legde op donderdag 22 april 2021 een Stolperstein voor het Concertgebouw ter nagedachtenis aan haar vriend en geestelijk mentor Frieder Weissmann (1893 — 1984). Hij was een Duitse dirigent van joodse afkomst, wiens vader, voorzanger in een Duitse synagoge, stierf na de Kristallnacht in 1938, omdat hij de Nazi dreiging en onderdrukking niet meer verdroeg. Zijn moeder kon hij met veel moeite in 1939 uit Duitsland naar Nederland halen, naar Amsterdam. Maar vanuit de VS, waarheen Frieder Weissmann volgens de Stolperstein in 1939 was gevlucht - kon hij haar niet verder beschermen tegen de Nazivervolging. Zij werd gedeporteerd en in Auschwitz vermoord. Frieder Weissmann overleed in 1984 in Nederland, bij de Willinks in huis, in vrijheid, maar was geestelijk zwaar verwond door de jodenvervolging en de gewelddadige dood van zijn familie. Stolpersteine zijn bestemd ter herinnering aan wie onder de jodenvervolging of uit verzet daartegen door de Nazi's werd vermoord, in de Tweede Wereldoorlog. De gevoelens van Sylvia Willink zijn begrijpelijk, maar met haar Stolperstein voor haar geliefde wensvader brengt zij het Stolpersteinenprojekt op hellend vlak.
Anders verdient ook plaatsing van een Stolperstein overweging voor Sarah Attal-Halimi, de 65-jarige Franse joodse gepensioneerde arts en onderwijzeres, die in 2017 in Parijs door haar Malinese onderbuurman Kobili Traoré werd vermoord, 50 minuten lang tot de dood toe geslagen en uit het raam van haar huis op de derde verdieping gegooid. Hierbij riep Traoré "Allahu Akbar" en "ik heb de Shaitan gedood". Zij stierf een wrede gewelddadige dood, een moord gericht op haar als jodin. Traoré is buiten vervolging gesteld. Hij zou ongeschikt zijn om terecht te staan. Een antisemitisch motief bij hem werd ontkend, omdat Traoré onder invloed van cannabis een psychose zou hebben ondergaan. Hij zou niet verantwoordelijk zijn voor zijn eigen daden. Kon hij er niets aan doen? Van cannabisgebruik wordt men niet vanzelf jodenhater. De inhoud van de trance wordt nog altijd door iemands eigen geestesgesteldheid, vooroordelen, haatgevoelens bepaald. Halinni was de enige joodse inwoner van dit flatgebouw in een Parijse buitenwijk. Traoré koos haar uit als doelwit, brak doelgericht in haar appartement in via het huis en balkon van haar doodsbange Malinese buren. Een daad volgens vooropgezet plan, vanuit een uitgesproken wil met fysieke doelgerichte kracht.
Traoré was drugdealer en drugsgebruiker, nooit eerder in een psychiatrische inrichting opgenomen, maar wel herhaaldelijk voor geweldpleging veroordeeld. Toen kon hij kennelijk wel terechtstaan. Waarom kan hij - verpleegd in een psychiatrisch ziekenhuis, waar hij waarschijnlijk geen cannabis meer krijgt, of alleen een onschuldiger variant, zoals methadon - nu dan nog steeds niet terecht staan? Ontoerekeningsvatbaarheid ziet op zijn geestestoestand tijdens de misdaad, 'ongeschikt om terecht te staan' op zijn huidige fysieke en mentale conditie.Wat maakt zijn geval zo uitzonderlijk? De Franse president Macron eiste, dat hij wel een proces krijgt, ook al zou een rechter hem mogelijk ontoerekeningsvatbaar verklaren. De Cour de Cassation liet de uitspraak van een lagere rechtbank, dat de verdachte Kobili Traoré niet terecht kon staan, echter in stand en kapittelde Macron voor zijn politieke inmenging in de rechtspraak. De Cour de Cassation is geen feitenrechter, kan in cassatie alleen oordelen over vragen van rechtsuitleg. [ Frankrijk kent juryrechtspraak. Beroep op een andere rechtbank in een ander district, met een andere, uitgebreide jury, is sinds 2001 wel mogelijk. ]
1
Macrons kritiek was terecht, dat wie psychisch ziek is, in Frankrijk niet terecht hoeft te staan, doch dat dit anders ligt, als iemand zichzelf drugs toedient en zichzelf zo 'gek' maakt. 'Moed' inhaleert? Dat geldt ook voor wie alcohol drinkt en dan achter het stuur van zijn auto een ongeluk veroorzaakt. Het ging hier niet 'slechts' om doodslag, maar om moord met voorbedachten rade met jodenhaat als verzwarend motief, strafverzwarende omstandigheid. Die jodenhaat beheerste zijn gedachten al. Traoré had mevrouw Halimi eerder aggressief en haatdragend bejegend. Nam hij zijn drugs om de gewenste inhibitie te bereiken, elke morele rem op de door hem gewilde misdaad uit te schakelen? Zag hij de door drugs opgewekte trance als geestesverruiming, een religieus geheiligde toestand? Vele duizenden Fransen protesteren nu tegen deze postume rechtsweigering voor het slachtoffer, de bruut, sadistisch om het leven gebrachte joodse Sarah Attal- Halimi en haar familie en vrienden. Laten we voor Halimi ook een Stolperstein leggen, voor het Franse consulaat in Amsterdam of de Franse ambassade in Den Haag. Of werpt u dan tegen, dat dit alleen slachtoffers van vervolging in de Tweede Wereldoorlog kan betreffen? De geschiedenis ontwikkelt zich opnieuw tot actualiteit. Met vriendelijke groet,
2