Raadsadres politieke uitspraken burgemeester Halsema over Israëlische premier Netanyahu

Raadsadres: politieke uitspraken van de burgemeester over Netanyahu's kritiek op het ICC en BDS Geachte Gemeenteraad van Amsterdam, Op dinsdag 16 maart 2021 hield de burgemeester van Frankfurt Uwe Becker een video-conferentie met 32 gemeentelijke leiders van steden uit landen vanuit de hele wereld over bestrijding van antisemitisme. Ook Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, deed mee. Maar zij misbruikte dit evenement als platform om persoonlijke politieke uitspraken te doen over ICC en BDS. Dat is niet de taak en functie van een burgemeester, vooral nu zij is benoemd, niet gekozen. Halsema kapittelde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, omdat hij dit Strafhof verwijt antisemitische besluiten te nemen tegen Israël. Aanvechtbare rechtsmacht van Internationaal Strafhof inzake `Staat' en 'territoir' van 'Palestina' Op 5 februari 2021 besloot een Pre-Trial Chamber van het Internationaal Strafhof (ICC), gezeteld in Den Haag, dat dit Hof bevoegd zou zijn Israëlische politieke en militaire leiders en soldaten te vervolgen voor vermeende oorlogsmisdaden in Gaza sinds 2014. Het kwalificeerde 'Palestina' als staat en acht het Hof daarop bevoegd te oordelen op aanklacht van vermeende oorlogsmisdaden op de Westoever en in Gaza. De rechtsmacht van het ICC staat of valt met het antwoord op de vraag, of Palestina nu een staat is.

Die vraag moet worden beantwoord vanuit het Verdrag van Montevideo over welke landen volkenrechtelijk worden erkend als staten en het Weens Verdragenvedrag over vorming, werking en uitleg van verdragen. De Pre-Trial Chamber overziet het vooronderzoek, maar loopt nu vooruit op het oordeel over de eigen rechtsmacht van het Strafhof, dat de Kamer moet geven, die in een strafzaak op aanklacht oordeelt en in hoger beroep de Appeals Chamber. De Pre-Trial Chamber schept een fait accompli en trekt zichzelf qua jurisdictie als een ware Baron van Mëinchhausen uit het moeras met een cirkelredenering: 'omdat het in artikel 19 lid 3 gaat om "Staten, Partij bij dit Statuut" en Palestina als `staat is toegelaten toe te treden tot het ICC Statuut door de Assemblee van Staten, is Palestina een staat'. De Pre-Trial Chamber weigert zelf een volkenrechtelijk oordeel te vellen, of de Palestijnse Autoriteit inderdaad een staat is. Het acht de aanvaarding van Palestina door de staten in de Assemblee afdoende. De Assemblee handelt politiek. Het Hof acht zich geroepen een oordeel te geven om een situatie van 'rechtsweigering' te voorkomen. Maar het verbod op rechtsweigering geldt nationale tribunalen, waarvan de rechtsmacht onbetwist is. Hier gaat het om een internationaal gerecht, ingesteld bij verdrag.

Dan kan er alleen sprake zijn van internationale rechtsmacht van dit Strafhof, als dit volgt uit het volkenrechtelijk verdragenrecht. Het optreden van een lacune in jurisdictie maakt dit Hof niet bevoegd, zeker niet jegens niet-partij-staten. Het ICC stelt echter, dat voor de doeleinden van het Strafhof, berechting van individuele personen op aanklacht van oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de mensheid, genocide — en nu ook het internationaal misdrijf van agressie —vanwege de door de Assemblee van Staten aanvaarde toetreding van de 'Staat van Palestina' als partij tot het ICC Statuut — dit Hof mag oordelen over aanklachten, voorzover deze aanvoeren, dat zodanige misdrijven zijn gepleegd op de Westoever en Gaza als 'territoir' van Palestina. De Pre-Trial Chamber maakte wel een voorbehoud: 'Palestina' wordt door het Strafhof enkel beschouwd als 'staat' voor doel en functie van het Strafhof: oordelen over personen op aanklacht van vermeende oorlogsmisdaden. De uitspraak legt géén volkenrechtelijke grenzen vast van een Staat Palestina! Ook ziet de uitspraak nu enkel op de bevoegdheid van de Aanklager een onderzoek te starten. Het Hof doet opnieuw uitspraak over eigen rechtsmacht, als de Aanklager een internationaal arrestatiebevel geeft. 1

Gaat het hier nu om een zuiver juridische of om een aanvechtbare politieke beslissing door rechters? Dit zei Netanyahu op 5 februari 2021 in een videoboodschap:

"Vandaag heeft het ICC opnieuw bewezen dat het een politick orgaan is en geen gerechtelijke instelling. Het ICC negeert de echte oorlogsmisdaden en achtervolgt in plaats daarvan de staat Israël, een staat met een sterke democratische regering die de rechtsstaat heiligt, en die geen lid is van het ICC. In deze beslissing schond het ICC het recht van democratieën om zichzelf te verdedigen tegen terrorisme, en speelde het in de kaart van degenen die de pogingen om de cirkel van vrede uit te breiden ondermijnen. (...) Wanneer het ICC Israël onderzoekt wegens nepoorlogsmisdaden, is dit puur antisemitisme." Burgemeester Halsema stelde hier braaf tegenover:

"Je mag kritiek hebben op het beleid van Nederland. Mensen moeten ook het beleid van de staat Israël kunnen bekritiseren,", maar zij voegde hier gelijk aan toe, dat het verkeerd is om "het bekritiseren van een daad van de staat Israël gelijk te stellen met jodenhaat." Daarna volgde haar adder onder het gras, tegen de Israëlische premier:

'Als iemand "voor politick gewin" zegt dat een gerechtelijk onderzoek door het Internationaal Strafhof naar een statelijke partij in Gaza antisemitisme is, dan onderschat je ten diepste de betekenis van antisemitisme en de duistere uitkomsten van antisemitisme nu en in de geschiedenis.' Een dramatische reprimande van een meisje uit een keurig christelijk gezin jegens een joodse premier, wiens familie antisemitisme aan den lijve ervoer, het loodzware trauma van de Shoah, dat de Israëlische bevolking en joden wereldwijd dragen, dagelijks geconfronteerd met aanslagen op zijn burgerbevolking. Zijn vader, Benzion Netanyahu, geboren in 1910 in Polen als Benzion Mileikowsky, was een Israëlisch geschiedschrijver en zionist, gespecialiseerd in de geschiedenis van de Spaanse vervolging van de Conversos, tot het christendom bekeerde Spaanse joden, met een scheldwoord Marranos genoemd, voornaamste slachtoffers van de Spaanse Inquisitie, die hun bekering wantrouwde en hun emancipatie in hogere functies tegenging door hen te vervolgen om hun bloed, limpieza de sangre'. Benjamin verloor zijn broer Yonathan, die sneuvelde in de Israëlische bevrijdingsactie van het door Palestijnen gekaapte vliegtuig in Entebbe.

Zelf raakte hij als soldaat in een Matkal-eenheid gewond bij het bevrijden van de gijzelaars van het gekaapte Belgische vliegtuig, Sabenavlucht 571, geland op het vliegveld Ben Gurion in Tel Aviv. Ehud Barak was toen zijn commandant. Met deze Matkal-eenheid vocht hij als jong student in de Jom Kippoeroorlog in 1973 om zijn land te redden tegen ondergang, een voor alle Israëliërs traumatische oorlog. Als burgemeester ontbeerde Halsema enige democratische legitimatie hiertoe. Het gaat hier niet om de politieke stellingname van Netanyahu en zijn partij Likud. De claim van het ICC internationale rechtsmacht jegens Israëliërs te mogen uitoefenen is volkenrechtelijk zwaar omstreden. De rechtsmacht van het ICC kan enkel voortvloeien uit het verdrag, dat deze internationale jurisdictie tot berechting van individuen voor plegen van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de mensheid beoogt in het leven te roepen. Multilaterale verdragen tussen staten gelden op grond van ratificatie. Een multinationaal verdrag werkt alleen voor en tussen staten, zover die deze verdragsverplichtingen hebben aanvaard, geratificeerd. Volkenrecht kenmerkt zich door een gelijkwaardige horizontale verhouding tussen landen. Geen staat is meer, hoger dan een ander. Geen staat kan een andere natie plichten opleggen zonder dat de vertegenwoordigers van dit andere land daarin hebben ingestemd.

2

Het ICC Statuut van Rome is een verdrag tussen staten, gericht op berechting van individuele personen wegens genocide, oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de mensheid en sinds 2016 ook agressie. De VS en Israël namen voluit deel aan de onderhandelingen om tot het Statuut van Rome, het ICC Statuut te komen, maar zagen gaandeweg, hoe dit zou worden misbruikt, weigerden ratificatie. Een natie, die niet aanvaardt of ratificeert, is niet aan een verdrag gebonden. Het werkt als een contract. Toch claimde de Kampala Conferentie in 2010, gericht op een definitie van het misdrijf van agressie en ingang van deze nader ingevulde rechtsmacht na de 30e ratificatie, die op 23 juni 2016 door de 'Staat van Palestina' werd verricht, dat het ICC vèr strekkende bevoegdheden toekwam, ook jegens onderdanen van staten, die geen partij werden bij het ICC Statuut van Rome, meer dan jegens onderdanen van partijstaten, die het amendement niet aanvaardden. De laatsten vormen tweederde van de wereldbevolking. Onder Afrikaanse leiders heerst grote frustratie, dat het ICC zich vooral op Afrika schijnt te richten. Waarom worden geen blanke regimes aangeklaagd? Israël lijkt —vanuit christelijk gezichtspunt — nu de ideale zondebok. Als 'blanke' Israëlische politieke en militaire leiders voor het ICC worden aangeklaagd, zou het internationaal recht eindelijk zegevieren.

Europa en de VS blijven zo uit het zicht van het ICC. Crux in de politiek-juridische strategie van pro-Palestijnse 'law fare' is het misdrijf van agressie. Via de Kampala-amendementen uit 2010 is een definitie van agressie als internationaal misdrijf ingevoegd in het Statuut van Rome van het ICC. Hoop is om de grens tussen Israël en 'Palestina' door het ICC te laten vastleggen via dit rechtsproces inzake oorlogsrecht en oorlogsmisdrijven — zonder een vredesverdrag te hoeven sluiten. Erkenning van Israël niet enkel de facto, maar juist de jure, kan dan achterwege blijven. Was de invoeging van 'agressie' als oorlogsmisdrijf een juridisch-morele of politieke daad? In de Assemblee van Staten, die bij amendement over de herziening van de tekst van het ICC Statuut beslisten, stemden vele landen voor invoeging van de overeengekomen definitie van het misdrijf van agressie zonder jegens de eigen staat gebondenheid te aanvaarden aan rechtsmacht van het ICC terzake. Afrika, Azië, het Midden-Oosten, vele staten in Zuid-Amerika en de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad houden zichzelf buiten deze ICC-jurisdictie. Naast Oost- en Midden-Europa, Argentinië en Chili ratificeerden enkel Botswana en de Palestijnse Autoriteit het amendement over agressie (41 totaal).

De wereld handelde schijnheilig, religieus gemotiveerd? Daarom —vooral in de Paastijd — mijn vraag: Moet Israël wereldwijd als zondebok fungeren in een lelieblank modern debat over 'dekolonisatie'? De voortrekkers van de Kampala-amendementen over agressie resideren vooral in Europa, juist in de christelijke staten, primair verantwoordelijk voor de Shoah — uitmoording van het Europese jodendom — Duitsland, de Baltische en Oost-Europese staten, Nederland. Dit Griekse koor is uitermate hypocriet. Grilbelfrage: komt dit vooral voort uit een onstilbare behoefte vanuit de christelijke goegemeente om Israël te veroordelen vanuit een door het christendom aloud beleden 'erfschuld' van joden, als zouden 'de' joden Christus hebben vermoord? In weerwil van ons credo, dat Jezus stierf voor onze zonden? Een verzetsstrijder in Trouw stelde in 1945 deze gewetensvraag: waarom hebben wij niet meer gedaan om de Nederlandse joden te redden, onbeschermd tegen jodenvervolging tijdens de Duitse bezetting? Zoals Jacques Presser in Ondergan.4 schreef: "Het is eigen aan de mensheid te haten, wie hij gekwetst heeft."

3

Israëlische burgers lopen dagelijks het risico te worden neergestoken of getroffen door een raketaanval van Harnas en Hezbollah, hun komt het grondrecht van zelfverdediging toe. Vindt Europa, dat Israëls militair optreden te ver gaat, laten NAVO en EU dan de grenzen van de Westoever en Gaza bewaken. Boycot, Divestering en Sancties: is de BDS-beweging een anti-joodse vorm van actie? Burgemeester Halsema verdedigde in Frankfurt het recht om op te roepen en te ageren voor Boycot, Divestment en Sancties (BDS) tegen Israël als legitieme politieke actie. De burgemeester van Frankfurt wil daarentegen zijn joodse bevolking juist bescherming bieden tegen BDS als vorm van antisemitisme. De BDS-beweging stelt Israël als Apartheidstaat voor, die van de wereldkaart moet verdwijnen, plaats moet maken voor Palestina op basis van 'one man one vote'. De joodse bevolking wordt daarbinnen zo een minderheid ten opzichte van moslim en christelijke Arabieren in Israël, Gaza en op de Westoever. BDS beoogt het einde van Israël als joods thuisland en van het recht op terugkeer van joden. De BDSvoorstelling van het staatkundig en maatschappelijk stelsel van Israël als een vorm van Apartheid is vals. Deze vorm van wereldwijde 'singling out for prosecution' is daarom een vorm van anti-joodse vervolging.

Groen-Links besloot op haar partijcongres bij motie om oproepen tot BDS niet als antisemitisme te beschouwen. Trad Halsema op als gezant van Groen Links of namens ons, de Amsterdamse bevolking? Wilde zij het standpunt van het Rights Forum van Dries van Agt en advocate Liesbeth Zegveld uitdragen? Dergelijk politiek optreden van Halsema is in hoar — onpartijdige —functie als burgemeester uit ten boze. De gemeenteraad van Amsterdam hoort zelf te oordelen, of zij oproepen tot BDS antisemitisch acht. De burgemeester mag slechts uitdragen, waartoe de raad als onze volksvertegenwoordiging besloten heeft. De Paastijd komt nader, in Nederland in toenemende mate gevierd met Johannes Passies en een hausse in opera's en andere werken van Richard Wagner. Een onuitstaanbare christelijke zelfgenoegzaamheid. Het Johannes evangelie is van kaft tot kaft een haatprediking tegen joden ('van de duivel' zegt vers 8:44). Johannes' liefde' geldt alleen de innerlijke cirkel van de eigen Kerk, de christelijke geloofsgemeenschap. Wie daar nu anders over denkt, moet dat ook laten merken, zich daarnaar gedragen. Ook jegens BDS. Nederlandse christenen zien een splinter in het oog van Israël, niet de balk in eigen oog. Paasviering hoort een kommervolle terugblik te zijn op eigen schuld, erkenning, schuldbesef jegens het verleden.

Doch nu heerst enkel triomfalisme, Israël als zondebok, Palestijns leed als vlag op onze modderschuit. lk verzoek u, de Gemeenteraad, om als volksvertegenwoording van de Amsterdamse bevolking de burgemeester ter verantwoording te roepen voor haar eigengereide, internationaal verkondigde politieke boodschap. Wat zij als persoon zegt is haar zaak, maar niet wat zij als burgemeester doet. Ook vraag ik u, de gemeenteraad van Amsterdam, uw gezag te laten gelden inzake de vraag, of het oproepen tot Boycot, Divestering en Sancties tegen Israël antisemitisch is, voortkomt uit jodenhaat. Neemt u uw verantwoordelijkheid en antwoordt op de oproep van de burgemeester van Frankfurt. Politiek stelling nemen is uw taak als rechtstreeks gekozen hoofd van de gemeente Amsterdam. Hoogachtend en met vriendelijke groet,

4