Raadsadres ParkenRide in regio Amsterdam.pdf

PARK & RIDE IN DE REGIO AMSTERDAM Een voorstel van Rover voor discussie vs. 15 oktober 2025 1. Rover doet dit voorstel voor nieuw Parkeer en Reis (Park & Ride) beleid Het uitgangspunt is een gestructureerde regionale aanpak door de Vervoerregio Amsterdam. Door het bedieningsniveau van het ov goed te koppelen aan het parkeren, bijbehorende gecombineerde kaartjes te bieden en waar mogelijk parkeren uitsluitend voor P&R te realiseren. Locaties, een herkenbare en uniforme verschijningsvorm, beheersvorm en prijsbepaling, informatiesystemen en koppeling met ov-gebruik moet centraal gecoördineerd worden. Het doel is niet alleen het voorkomen van autoverkeer in de stad, maar ook het versterken van het ov. De capaciteit wordt beter benut en het kan hogere frequenties rechtvaardigen. Ook kan het de aanleg van extra ov-infrastructuur betekenen. Zoals een P&R bij de kruising Leeuwarderweg/A10 Noord met een apart P&R-metrostation, N201 bij kruising met tramlijn 25 of Hoofddorp Zuid bij een doorgetrokken NZ-lijn. Rover adviseert om: a. In te zetten op P&R locaties dichtbij de herkomstlocatie van de verplaatsing, zodat over een grotere afstand van openbaar vervoer gebruik gemaakt wordt en het verkeerssysteem in en rond Amsterdam zo min mogelijk belast wordt. In tegenstelling tot een P&R zo dicht mogelijk bij het centrum. b.

Binnen of vlakbij Amsterdam alleen een beperkt aantal P&R-locaties aan te houden, alleen met directe aansluiting op een ov-verbinding naar het centrum of oudere stadsdelen, mits die locatie geen obstakel vormt voor stedelijke verdichting en betere benutting van ov-knooppunten in de stad en het wegennet in de stad niet belast. c. Betrok ook de rol van de terreinen op en rond Schiphol bij het ontwikkelen van P&R. d. Een eenduidig en herkenbaar P&R regime in de hele regio uit te voeren. e. Dit centraal aan te sturen en permanent te evalueren en verbeteren. Door middel van een regionaal P&R ontwikkel- en uitvoeringsplan met tweejaarlijkse voortgangsrapportage en behandeling in de betrokken gremia van VRA, MRA, gemeenten en adviesorganen zoals de RAR. f. Locaties buiten de Metropoolregio erbij te betrekken, via samenwerking met betrokken provincies, RWS, NS, ProRail en Rijksoverheid. g. De P&R-locaties in de ruimtelijke plannen van provincies en gemeenten en in de desbetreffende OV-concessies vast te leggen. h. De lijst met locaties uit onderstaande tabel als input te gebruiken bij de opstelling van de PR&R-plannen. 2. Toelichting Binnen Amsterdam is de discussie over het P+R beleid nu actueel. In Amsterdam zijn nu verschillende P&R-locaties aanwezig, maar die liggen vaak op plekken waar verdere verstedelijking plaatsvindt.

Dat verdraagt zich niet goed met het gebruik van die locatie voor P&R in de toekomst. 1

P&R functioneert beter op verschillende plekken aan de rand van het stedelijke gebied, in de regio of op verder weg gelegen locaties. Het verdient de voorkeur als mensen al dicht bij huis op het openbaar vervoer kunnen stappen en daarmee het beslag op de ruimte - zowel voor wegen als de ruimte in de stad - door individueel autogebruik kan worden beperkt. Dan gaat het veelal op locaties buiten de gemeentegrenzen van Amsterdam. Afstemming op goed ov is uiteraard noodzakelijk om P&R-beleid in te kunnen vullen. P& R vraagt om een regionale aanpak. Amsterdam kan daarin samen met de Vervoerregio Amsterdam het voortouw nemen. P&R hoort ook onderdeel te zijn van de beleidsontwikkeling van de Metropoolregio Amsterdam, maar vraagt ook aandacht voor locaties nog verder weg gelegen buiten deze regio. Het huidige aanbod aan en verschijningsvorm van P&R-locaties is versnipperd. Ze liggen niet allemaal op een goede plek. Omgekeerd zijn er mogelijk goede plekken aanwezig waar nog geen of weinig P&R is. P&R moet gekoppeld worden aan het gebruik van openbaar vervoer. Dat vereist niet alleen goede locaties, maar ook afspraken over het beheer en tariefstelling, in combinatie met ov-gebruik. P&R moet herkenbaar zijn voor de potentiële gebruiker, zowel de locatie, de gebruiksmogelijkheden als de tarifering.

Rover vraagt de gemeente Amsterdam en de Vervoerregio Amsterdam om concrete invulling te geven aan een samenhangend P&R-beleid. Om daarvoor alvast een aantal suggesties te doen is een tabel met bestaande en mogelijke P&R-locaties toegevoegd. 3. Waarom Park & Ride? Het ruimtebeslag van individueel autoverkeer is erg groot. Het beleid is er op gericht om mensen vooral van de fiets en openbaar vervoer gebruik te laten maken. In aanvulling op fiets en ov als zelfstandige transportwijze kan de druk van de auto in de stad worden verminderd door het gebruik van fiets en auto naar een opstappunt van openbaar vervoer. Veel autoverkeer in de stad komt van buiten Amsterdam. Autoluw beleid vraagt om meer inzet op overstap op ov. Een apart aandachtspunt in de regio is het autoverkeer naar Schiphol, zowel vliegpassagiers als de 70.000 werkenden op en rond Schiphol. Reizigers die van Schiphol vertrekken vertrekken graag van huis met de auto, maar willen het betaald langparkeren op Schiphol mijden. P&R locaties moeten daar niet voor misbruikt kunnen worden. Langer dan 24 uur parkeren op een P&R locatie moet voorkomen worden. 4. Waar wil je Park & Ride? Het nut van P&R is het grootst als dit er toe leidt dat op plekken waar de druk op de ruimte zeer groot is, vanwege veel bezoek en al aanwezige activiteiten, het ov gebruikt wordt. Echter de stad breidt uit en verdicht.

Lag de nadruk veelal op bezoek aan de binnenstad, thans zijn veel delen van de stad intensief in gebruik voor allerlei activiteiten en is het ook wenselijk om autoverkeer in meer delen van de stad te verminderen. Daar komt bij dat veel autoverkeer bijdraagt aan congestie in en vooral ook rond de stad, naast problemen als milieuvervuiling en toenemend ruimtebeslag door auto-infrastructuur buiten de stad. Het mooist zou zijn als mensen zo dicht mogelijk vanaf hun herkomst al het ov nemen, waardoor of de auto niet gebruikt hoeft te worden, omdat het opstappunt van het ov lopend of fietsend kan worden bereikt. Of dat slechts een korte autorit nodig is met relatief beperkte belasting van de weginfrastructuur. Het vereist dat de ov-verbinding een snel alternatief voor de auto biedt en dat wachttijden op ov zowel op de heen als terugweg kort zijn. Dus frequent ov

2

en dat op verschillende tijdstippen van de dag, omdat P&R voor verschillende verplaatsingsbehoeften moet dienen. Verder weg van de stad wordt snel ov naar Amsterdam en met een redelijke frequentie veelal alleen geboden door de trein. Er zijn weinig snelle busvoorzieningen en de capaciteit daarvan is vaak beperkt om grote stromen autoverkeer op te vangen. Wat niet wegneemt dat ook bij snelle buslijnen P&R zinvol is. De gemeente Amsterdam heeft in het verleden ingezet op P&R dichtbij de A10. Probleem is dat die locaties enerzijds al dicht in de stad liggen en daardoor zowel het lokale wegennet als de A10 belasten. Anderzijds zijn het plekken die onderdeel zijn van stedelijke ontwikkeling met meer woningen en voorzieningen, zoals bij Sloterdijk en op Zeeburgereiland. Dat gaat meestal niet (meer) goed samen met P&R. Andere P&R-locaties zoals Bijlmer-Arena en RAI hebben wel grote capaciteit, maar zijn niet altijd beschikbaar vanwege evenementen bij Bijlmer-Arena of RAI en trekken extra autoverkeer aan. Voordeel van die P&R locaties in de stad is wel dat er frequent ov beschikbaar is en dat mensen die fysiek moeite hebben met overstappen gebaat zijn met een rechtstreekse verbinding naar met name de binnenstad. Daar staat tegenover dat de gemeente sommige van deze garages voor P&R-gebruik subsidieert. De vraag is of dat geld niet beter direct in het ov gestoken kan worden.

Dit vraagt een nadere afweging welke locaties meerwaarde hebben en tegen welke kosten. Dat alles pleit ervoor om verschillende typen P&R te creëren, enerzijds rekening houdend met de belasting van het wegennet rond de stad en de autodruk in de stad en anderzijds afgestemd om de aard en kwaliteit van het beschikbare ov. Omgekeerd kunnen ov-voorzieningen ook extra reizigers trekken door meer aan P&R te doen en daarmee het draagvlak voor die verbinding en de frequentie ervan te vergroten. Een apart geval is Schiphol. Hier is het autogebruik van vliegpassagiers en van de 70.000 werknemers op en rond Schiphol erg hoog. Bovendien is voor werknemers het parkeren gratis vlak bij het werk of aan de rand van Schiphol, met aanvullend een korte busrit. Dit vermindert niet de druk op het rijks- en provinciale wegennet. Voor werknemers kunnen behalve de trein ook expresbuslijnen worden ingesteld vanuit locaties verder weg in de regio zonder goede treinverbinding. Als de Noord-Zuidlijn wordt doorgetrokken is een grote P&R met een station ten zuiden van NS-station Hoofddorp voor kort bezoek aan Schiphol en Amsterdam noodzakelijk. Terreinen bij de start- en landingsbanen, waar toch niet gebouwd kan worden vanwege geluidshinder, kunnen benut worden P&R richting Amsterdam, bij haltes van R-netlijnen. Dit vraagt wel om een strikt beheersregime gekoppeld aan P&R met ov-gebruik. 5.

Locatie voor P&R Wenselijk is een driedeling van locaties - dichterbij de stad, in de agglomeratie van de VRA, of op grotere afstand van Amsterdam.- enerzijds en omvang van de P&R in relatie tot de ovverbinding en het doel van de P&R anderzijds. Schiphol vereist een aanvullende aanpak. De tabel bevat een aantal opties voor verdere ontwikkeling als P&R-locatie. Een aantal bestaande P&R locaties in Amsterdam heeft niet veel toekomstperspectief: Een onderzoek naar het gebruik is nodig om te achterhalen waar de parkeerders vandaan komen en of hen alternatieve locaties geboden kunnen worden.

3

Tabel: P&R-locaties, verder weg, binnen VRA, binnen Amsterdam Locatie

Doel

ov

Condities

commentaar

omvang

Verder weg buiten VRA-gemeenten AlkmaarNoord, Hoorn, Sassenheim, Almere strand, Almere Oostvaarders

Woon-werk, winkel- trein en uitgaansverkeer naar Amsterdam

Directe en frequente trein- Kan soms ook verbinding met Amsterdam andere centra CS of Zuid bedienen, zoals Alkmaar, Leiden, e.d.

Groot, zo mogelijk als parkeerkelder of garage

Lelystad Zuid, Bussum Zuid

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

Lelystad Zuid bestaat nog niet, is wel optie als stedelijk gebied

groot

Muiden busstation

trein

Ook functie voor Schiphol

R-net bus

Al in filegebied klein Ook functie voor Utrecht

Groot, mogelijk gestapeld

Breukelen

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

Stations Bloemendaal, Santpoort Zuid en Noord

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

Betaald, geen overlast buurt

Ook functie voor Haarlem

klein

Stations Haarlem-Spaarnwoude

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam en Haarlem.

trein

Betaald, om klanten IKEA te weren

Ook functie voor Haarlem en richting strand.

Klein tot middelgroot

Overveen

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam en Haarlem.

trein

Ook functie voor Haarlem

Klein

Beverwijk

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

Mits snelle trein naar Amsterdam. Mogelijk ook kans voor snelle buslijn naar Schiphol

Ook functie voor Haarlem

middelgroot

Uitgeest

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

Betaald, geen overlast buurt

Ook functie voor Haarlem en Zaandam

klein

Saendelft

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

Betaald, geen overlast buurt

Ook functie voor Zaandam

klein

Veenendaal De Klomp

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

trein

IC-verbinding met Amster- Ook functie groot dam voor Utrecht en Randstad elders

Heemstede Aerdenhout

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

Trein, R-net bus

Snelle directe trein naar Amsterdam, betaald geen overlast buurt

Ook functie voor Haarlem, Leiden, Den Haag

Groot, vereist inpassing, gestapeld

4

Amersfoort Schothorst/ Vathorst

winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam en Schipholverkeer

trein

IC-verbinding met Amster- Geen overlast dam woonwijken

klein

Halfweg-Zwanenburg

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam, strandverkeer

trein

Betaald parkeren, om parkeerders Outletcenter te weren.

middelgroot, vereist wel uitbreiding of stapelen.

Nieuw Vennep NS

Woon-werk, winkel trein en uitgaansverkeer naar Amsterdam en Schiphol

Binnen de VRA

Nieuw-Vennep vereist meer treinbediening

Kan desgewenst ook aan oostzijde van station

groot

Nieuw Vennep Woon-werk, winkel Getsewoud Zuid en uitgaansverkeer naar Amsterdam en Schiphol

R-net bus 397

Amstelveen N201 bij tram

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

Tram 25

Moet nog gebouwd worden

Lijnden

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

R-net Snelle en betrouwbare reisbus; tijd met ov vereist doortrekken tram 1 of 17

Moet nog geMiddelgroot bouwd worden, bij te ontwikkelen knooppunt ov

Busstation Aalsmeer

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

R-net bus

Ook functie voor Amstelveen en Schiphol

klein

PurmerendNoord

Woon-werk, winkel- R-netverkeer naar Ambus sterdam en Purmerend centrum

Ook functie voor Purmerend

klein

Schipholgebied bij start- en landingsbanen

Woon-werk en win- R-net- Op termijn inspelen op Parkeercapacikelverkeer naar Am- bus NZ-lijn. Strikt P&R regime teit voor P&R sterdam nodig naar Amsterdam

Afgestemd op R-netlijnen, NZ-lijn

Hoofddorp Zuid

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam Schipholverkeer

NZlijn

klein

middelgroot

Vereist doortrekken NZlijn voorbij station Hoofddorp

Moet nog gebouwd worden

Heel groot, gestapeld

verVervanging van P&R bij lengde metro Noord en bij BuikNZslotermeerplein lijn

Moet nog gebouwd: ombouw opstelterrein tot metrostation

Heel groot. parkeergarage.

Binnen Amsterdam Leeuwarderweg- Woon-werk, winkel knoop A10 en uitgaansverkeer naar Amsterdam Schipholverkeer

5

Gaasperplas

Nabij A10?

Woon-werk, winkel en uitgaansverkeer naar Amsterdam

Metrolijn 53

Behoud goede metroverbinding en niet gratis parkeren

Kan snel volraken

klein

div.

Mits inpasbaar qua verkeer en ruimte

Knelpunt met verstedelijking

?

6