Raadsadres omgevingsvergunning Cornelis Douwenkanaal West

RAADSADRES

TT Vasumweg 171, 1033 SG Amsterdam Amsterdam, 2 november 2023

Aan de gemeenteraad van Amsterdam Geachte leden van de gemeenteraad, Ik ben mede-eigenaar van de evenementenlocatie Undercurrent, thans opererend onder de naam IJland. Undercurrent is een evenementenbedrijf dat sinds mei 2020 is gehuisvest in een drijvend bedrijfspand aan de TT Vasumweg aan het Keerkringpark in het Cornelis Douwes Gebied. Undercurrent beschikt sinds 2020 over een tijdelijke Omgevingsvergunning voor het Cornelis Douwenkanaal West (CDKW). Deze vergunning is in 2022 verlengd tot 1 januari 2024. Recentelijk heeft de gemeente besloten onze vergunning met nog eens twee jaar te willen verlengen. Op zich zijn we natuurlijk blij met deze verlenging. In bijgaande bijlage lichten wij u toe waarom een verlengingstermijn van weer twee jaar een meer toekomstbestendig maken van ons bedrijf in de weg staat. Er staan ons grote uitdagingen te wachten op het gebied van verduurzaming en die zijn bij zo’n korte termijn niet verantwoord aan te gaan. Onze aanwezigheid in het CDKW wordt zowel door het stadsdeel, de Politie als omliggende bedrijven gewaardeerd, o.a. vanwege de verkregen veiligheid in dit verder ’s avonds en in het weekend tamelijk desolate gebied en onze rol als placemaker voor de toekomst. De gemeente blijkt zijn oog te hebben laten vallen op het CDKW voor een mogelijke nieuwe locatie voor de ponthaven van het GVB.

Hoewel wij ons afvragen of u dit een gewenste functie zal vinden in het toekomstige nieuwe ‘blauw-groene-hart’ van Havenstad, denken wij dat een combinatie van ponthaven en Undercurrent heel goed mogelijk is. Ook voor de toezichtfunctie zoals hierboven beschreven lijkt ons dit geen verkeerde combinatie. Tenslotte bent u ermee bekend dat het Amsterdamse nachtleven sterk onder druk staat. Diverse gelegenheden hebben de afgelopen jaren de deuren moeten sluiten vanwege gebiedsontwikkeling of hebben een beperkt toekomstperspectief. Undercurrent is een succesvolle evenementenlocatie, die niet voor overlast zorgt en volgens ons gekoesterd zou moeten worden. Uit een overvloed aan beleidsnotities blijkt dat u de nachtcultuur omarmt. Wat ons betreft is dit hét moment om deze woorden om te zetten in uw daadwerkelijke steun. In het verleden heeft u als gemeenteraad Undercurrent tot twee keer toe een warm hart willen toedragen en daarom hebben wij twee verzoeken aan u: 1. Uw college te vragen ons een vergunning voor langere duur te verstrekken en dat we kunnen blijven liggen totdat we (ooit) echt weg moeten vanwege gebiedsontwikkeling. 2. Uw college te vragen zich in te spannen om een combinatie van de eventuele nieuwe ponthaven en Undercurrent mogelijk te maken. In de bijlage lichten we onze brief en onze twee verzoeken toe.

Met vriendelijke groet, Wilfred Hunsel (xxxxxxxxxxxx) - Undercurrent / IJland

BIJLAGE bij ons raadsadres van november 2023 Undercurrent (IJland) Voordat Undercurrent in het Cornelis Douweskanaal West (CDKW) was gevestigd, lag het drijvend bedrijfspand aan de Papaverweg, ook in Noord. Daar was ons bedrijf vele jaren een begrip voor onze bezoekers. Daarvoor was het pand het informatiecentrum voor de nieuwbouwlocatie IJburg. Undercurrent doet vooral verhuringen aan bedrijven en verenigingen voor presentaties, overleggen, recepties en (studenten)feesten. Ons bedrijf heeft de afgelopen 12 jaar een belangrijke rol in de uitgaans- en nachtcultuur van Amsterdam ingenomen. Daarnaast zijn er allerlei verenigingen, introductieweken van de HvA, UvA en VU, LHBTQ+-feesten, stichtingen, goede doelen, tv- en radio-opnames etc. In totaal ontvangt Undercurrent ca. 100.000 bezoekers, waarvan ca. 25.000 studenten. In het kader van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen biedt Undercurrent ruimte aan minder draagkrachtige initiatieven, zoals die van de muziek- en balletschool uit stadsdeel Noord en het jaarlijkse Knikkende Knietjes Festival voor mensen met een beperking. Tenslotte houden stadsdeel Noord en de gemeente Amsterdam regelmatig inspraak- en informatieavonden bij ons. Komend jaar willen we ook een beperkte openbare horecavoorziening voor de buurt gaan worden, zoals we in de Coronaperiode succesvol hebben kunnen uitproberen.

Zoals wellicht bekend kan er in de wijde omgeving van het CDWK nergens een kopje koffie worden gedronken of een broodje worden gegeten. Er werkt bij Undercurrent ca. 30 man personeel en van de ca. 80 toeleveranciers komt het overgrote deel uit Noord. Positief ontvangen in 2020 Toen we in 2020 naar onze huidige locatie vanaf de Papaverweg verhuisden was vrijwel iedereen blij met onze komst. Het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord (passend in het beleid ‘Duurzaam Verhuizen van Bedrijven’ van portefeuillehouder mevrouw Groenewoud), de Politie en de plaatselijke Beheergroep van ondernemers, omdat we het ’s avonds en in het weekend vrij desolate bedrijvengebied meer reuring en daarmee veiligheid gaven. Sinds onze komst naar het Keerkringpark zijn daar geen illegale feesten (raves) en straatraces meer gehouden. Ook kregen we brede steun vanuit de Centrale Stad afdelingen Gemeentelijk Vastgoed en Waternet. Ook nu nog ontvangen wij van de buurtbewoners en omliggende bedrijven enthousiaste reacties en vinden zij het een mooie toevoeging in de wijk. Deze bedrijven maken in toenemende mate gebruik van onze faciliteiten. We zijn een grotere evenementenlocatie waar nu eens géén klachten van bewoners over komen.

Placemaking en gebiedsaanjager voor Havenstad Dat zelfde gold voor de gemeenteraad, waar de verplaatsing van Undercurrent twee keer in de commissie werd besproken en enthousiast werd ontvangen. De commissie en de toen verantwoordelijk wethouder zagen de komst naar deze locatie als voorbode van de ontwikkeling van Havenstad, waar het Cornelis Douweskanaal mogelijk een van de centrumlocaties van gaat worden. De eerste contouren daarvan worden inmiddels geschetst in de Startnotitie Visie Havenstad en hiervoor zal binnenkort een uitgebreid participatietraject onder inwoners en ondernemers worden opgestart. De komende twintig jaar zou dit alles dan

uitgerold kunnen gaan worden. Wat de nieuwe rol van het Cornelis Douweskanaal daarbij zal worden is echter op dit moment nog volstrekt onzeker. De gebiedsmakelaar van het Cornelis Douwesgebied is nog altijd zeer content met onze aanwezigheid en ziet dit als schoolvoorbeeld voor placemaking in een gebied waar buiten de bedrijvigheid weinig te beleven valt. Zo hebben diverse horecabedrijven aan de noordelijke IJ-oever, zoals op het NDSM-terrein, en op IJburg (Strand IJburg) in het nabije verleden hun waarde als magneet ruimschoots bewezen. Uitvoeringsagenda Nachtcultuur 2023-2026 De gemeente zelf erkent dat de nachtcultuur onder druk staat en heeft daarom dit jaar als vervolg op de Nachtvisie 2021 de Uitvoeringsagenda Nachtcultuur 2023-2026 doen verschijnen. In haar voorwoord benadrukt wethouder Kunst en Cultuur Meliani het grote belang van nachtcultuur voor Amsterdam: “Samen met maatschappelijke partijen, gebiedsontwikkelaars en de cultuursector zelf kunnen we met de maatregelen uit deze agenda de nachtcultuur de boost geven die zij verdient als vitaal onderdeel van het culturele leven in Amsterdam.” In deze agenda staan onder hoofdstuk 2 ‘Ruimte en Regelgeving’, diverse actiepunten die ‘meer ruimte moeten geven aan permanente en tijdelijke plekken voor de cultuur.

Zo kunnen we voorkomen dat er nieuwe wijken ontstaan waar geen rekening wordt gehouden met de (toekomstige) behoeften van alle bewoners’. Ook wordt de weerbarstigheid van dit streven benoemd: ‘Bij de bouw van voorzieningen voor de nachtcultuur moet rekening worden gehouden met geluidsisolatie, bereikbaarheid, veiligheid, mogelijke overlast en regelgeving’. Welnu, al deze laatste punten zijn helemaal in orde bij Undercurrent in het CDKW en dan vragen wij ons af: als het dan zo moeilijk is om nieuwe locaties voor de zo omarmde nachtcultuur te vinden in de steeds meer verdwijnende rafelranden van de stad, waarbij bestaande locaties regelmatig gedwongen zijn te stoppen, dan zou de gemeenteraad de kans op een langer of permanent verblijf van Undercurrent, dat inmiddels zijn ‘waarde en betekenis’ ruimschoots heeft bewezen, toch met beide handen moeten aangrijpen? Daarnaast zijn wij ervan overtuigd dat Undercurrent met zijn ca. 100.000 bezoekers per jaar de binnenstad helpt te ontlasten van zijn drukte met geen enkele overlast voor anderen. Coalitieakkoord 2022-2026 Ten overvloede: ook het Coalitieakkoord 2022-2026 benoemt het belang van de nachtcultuur en hebben de coalitiepartijen afgesproken ‘dat in gebiedsontwikkelingen nadrukkelijk ruimte wordt gemaakt voor nachtcultuur.

Zo kunnen we voorkomen dat er nieuwe wijken ontstaan waar geen rekening wordt gehouden met de (toekomstige) behoeften van alle bewoners’. Strategisch Huisvestingsplan Kunst en Cultuur 2023-2027 Het Strategisch Huisvestingsplan Kunst en Cultuur 2023-2027 sluit naadloos op de uitvoeringsagenda en het coalitieakkoord aan en benadrukt nog eens de inhaalslag die op dit vlak in stadsdeel Noord behaald moet worden. Gebiedsagenda 2019-2022 stadsdeel Noord en Omgevingsvisie 2050 Provincie Een en ander ligt allemaal in lijn met de voornemens in de Gebiedsagenda’s 2019-2022 van stadsdeel Noord en de daaruit voortvloeiende Prioriteiten, waarbij overigens nog niet eens

rekening is gehouden met de komst van nog veel meer woningbouw in het kader van Havenstad. Prioriteit 3.2 (Wijken in Noord-West hebben meer menging van functies) stelt voor gebiedsdeel Noord-West (waar het kanaal onder valt) het volgende voor: ‘Het mengen van bedrijvigheid, buurteconomie en horeca met woonbuurten zorgt voor meer levendigheid in zowel bestaande als nieuwe wijken.’ In Prioriteit 3.4 (Behouden en aantrekken van tijdelijke initiatieven) staat geschreven: ‘In de lange periode waarin bouwwerkzaamheden worden voorbereid en plaatsvinden, benutten we optimaal mogelijkheden om tijdelijke initiatieven te ontplooien. Hierbij gaat het om initiatieven op het (toekomstige) bouwterrein, om overlast te beperken en de leefbaarheid te verbeteren. Daarnaast gebruiken we placemaking in afwachting van de planvorming, met name in bestaande buurten. Ook in de definitieve situatie is er ruimte voor geslaagde tijdelijke initiatieven en blijven er mogelijkheden om te experimenteren’. Wij hebben bijna het gevoel dat deze twee prioriteiten zijn geschreven met de aanwezigheid van Undercurrent in gedachten. Bovenstaande sluit onzes inziens ook naadloos aan bij de Omgevingsvisie 2050 die in 2021 door de Provincie is vastgesteld. Hierin is de locatie van Undercurrent op de visiekaart o.a.

aangeduid als onderdeel van de groen-blauwe kralenketting aan de Noordoever van het IJ: ‘De Noordoever van het IJ wordt nog sterker een aaneenschakeling van plekken met een stedelijke betekenis (cultuurgebouwen, horeca, parken, strandjes en festivallocaties). Deze plekken zijn met elkaar verbonden door routes langs het water en parallel aan de oever en met de rest van Noord dankzij groene routes.’. Tenslotte voelt Undercurrent zich ook thuis onder Prioriteit 6 van de Gebiedsagenda (Duurzaamheid - Wonen en werken in een duurzame en gezonde wijk). Ons duurzame bedrijfsvaartuig was ooit het informatiecentrum van de gemeente Amsterdam voor de aanleg van IJburg. Het is gebouwd met veel recyclede materialen en daar past ook een nieuw, tweede leven voor het gebouw bij. Ook onze exploitatie is dat van een duurzaam bedrijf met hergebruik van regenwater, vanaf het begin gasloos, een verantwoord afvalplan en het overgrote deel van onze bezoekers komt over het water via de GVB-pontverbinding met het NDSM-terrein, met de fiets, bus of taxi. Daarnaast heeft Undercurrent zelf ook een speciale ‘aanlanding’ om gecharterde ponten van het GVB aan te laten meren bij grotere (bedrijfs-) evenementen. Daarin zijn we redelijk uniek in Amsterdam.

Maar ook ons sociale programma waarbij we structureel een deel van onze inkomsten besteden aan verenigingen in Noord, zowel financieel als het beschikbaar stellen van onze ruimte, willen we hier nog eens onder de aandacht brengen. Gebiedsopgaven 2023-2026 stadsdeel Noord In de Gebiedsopgaven 2023-2026 stadsdeel Noord, noemt het stadsdeel onder andere als gebiedsopgave voor deelgebied Noord-West, waar het Cornelis Douwesgebied onder valt: ‘Er is een groter aanbod van kunst en cultuur op het Cornelis Douwesterrein voor heel Noord-West’. Het stadsdeel heeft ons in 2022 gevraagd een vergunning aan te vragen voor een mogelijke 24-uurrsvergunning. Noodzakelijke investeringen We moesten destijds akkoord gegaan met een tijdelijke Omgevingsvergunning van slechts twee jaar, omdat er nog veel onzekerheden waren over de ontwikkeling van dit gebied.

Hetzelfde gold voor de eerste verlenging van de Omgevingsvergunning in 2022. Ook toen hadden we de korte termijn van krap anderhalf jaar te accepteren, hoewel dit bedrijfstechnisch niet echt te verantwoorden was. En nu wordt Undercurrent dus ook weer een korte verlenging van de vergunning tot eind 2025 aangeboden. Wij hebben namelijk altijd gezegd en onderbouwd dat we eigenlijk een tijdelijke vergunning voor minimaal vijf jaar nodig hebben om de verhuizing en voortzetting van ons bedrijf in het CDKW financieel gezien te kunnen verantwoorden. Die mening zijn wij nog steeds toegedaan, ook al moesten we ons tot twee keer toe neerleggen bij een veel kortere termijn. Intussen blijven wij dus in voortdurende onzekerheid. Een investering als de vernieuwing van ons dak in combinatie met het leggen van zonnepanelen, durven we daarom nu niet aan. Naast zonnepanelen willen wij ook investeren in een circulair grijs(regen-)water systeem om de toiletten door te spoelen in plaats van spoelen met leiding- of drinkwater. Ook staan we nadrukkelijk open voor samenwerking met de organisatie die van plan was een grote windmolen aan de rand van het Keerkringpark te gaan plaatsen om van hen groen opgewekte stroom af te nemen. Wanneer de nu beoogde locatie Noorder IJplas niet door zou gaan, staan wij hier nog voor open.

En dit alles terwijl we als bedrijf blij mogen zijn dat we de Coronaperiode hebben overleefd (van de eerste twee vergunningsjaren moesten we 19 maanden dicht zijn!) en gelukkig weer een volle agenda hebben en heel veel bewoners van Noord en de rest van Amsterdam een fijne tijd laten beleven. Ponthaven GVB Het Havenbedrijf wil het Cornelis Douweskanaal West graag reserveren als mogelijke nieuwe locatie voor de ponthaven van het GVB. Nu is het Havenbedrijf ook meteen de enige die enthousiast is over de mogelijk verhuizing van de ponthaven naar dit kanaal, dat een van de groen-blauwe middelpunten van het toekomstige Havenstad moet worden. We hebben vernomen dat stadsdeel Noord hier ook gemengde gevoelens bij heeft en dat de gemeente er nogal mee in zijn maag zit, als hoofdverantwoordelijke voor de ontwikkeling van Havenstad. Je kan je afvragen of de komst van de Ponthaven nu wel de gewenste ontwikkeling is binnen Havenstad, als je van het Cornelis Douweskanaal misschien wel een aantrekkelijke plaats wil maken binnen een op termijn sterk verstedelijkt gebied. Horeca in combinatie met een jacht- of passantenhaven zouden hier volgens ons meer bij passen dan een (nacht)stalling voor veerponten. Nu zijn wij als Undercurrent niet persé tegen de komst van de ponthaven.

Wij hebben altijd aangegeven dat het betreffende kanaal zo immens groot is (er liggen naast Undercurrent regelmatig tot 100 (!) baggerschepen van Waternet en diverse grote andere bedrijfsschepen), dat een combinatie van een ponthaven met Undercurrent ook mogelijk zou moeten zijn. Het projectteam van de nieuwe ponthaven stelt dat de ponthaven straks ca. 85% van het beschikbare wateroppervlak nodig denkt te hebben voor de ligplaatsen, drijvende kantoren en werkplaatsen en noodzakelijke manoeuvreerruimte. Undercurrent neemt nu 3,6% van het wateroppervlak in. Dat alles staat nog los van het feit dat de verhuizing van (het eerste deel van) de ponthaven op z’n vroegst in 2027 te verwachten valt.

Clausule opzegtermijn van 1 jaar Wij geven ons goede rekenschap van de belangen van de gemeente om de handen vrij te willen en kunnen houden om toekomstige ontwikkelingen in dit gebied mogelijk te maken en niet op te houden. Daarom stellen wij voor om net als bij onze tijdelijke Omgevingsvergunning voor onze eerdere locatie aan de Papaverweg, een clausule op te nemen, waarin staat dat wij bereid zijn, op aangeven van de gemeente Amsterdam, met een opzegtermijn van een jaar onze locatie te ontruimen, mochten de uitvoerende werkzaamheden ter realisering van de plannen voor Havenstad en/of een eventuele nieuwe Ponthaven, daar aanleiding toe geven (en een combinatie ponthaven – Undercurrent onverhoopt niet mogelijk zou zijn).. Conclusie We hopen met deze brief en bijlage duidelijk gemaakt te hebben, waarom wij opteren voor een langere verlengingstermijn van onze vergunning. Een termijn van weer twee jaar achten wij te kort om verantwoorde en noodzakelijke investeringen te doen. De plannen voor Havenstad zijn nog in de ‘schetsfase’, hoewel wij nu al denken een rol te kunnen spelen in de placemaking voor deze nieuwe ‘stad’. Daarnaast is het nog onzeker óf de gemeente de ponthaven hiernaartoe wil verplaatsen en zo ja: wanneer? Een combinatie van functies in dit kanaal zou volgens ons zeer goed mogelijk zijn conform de gestelde Prioriteiten in de Gebiedsagenda en Gebiedsopgaven.

Daar waar het nachtleven vrijwel op elke locatie onder druk staat in Amsterdam, zou een locatie als Undercurrent ons inziens gekoesterd moeten worden. Tenslotte zijn we wederom bereid een clausule te laten opnemen waarmee de tijdelijke vergunning eerder kan worden opgezegd, als de werkzaamheden daartoe aanleiding geven of een combinatie met de ponthaven onverhoopt niet mogelijk zou zijn.. Wilfred Hunsel (xxxxxxxxxxxx) - Undercurrent / IJland www.undercurrent.nl www.ijland.nl

Overige relevante links t.a.v. beleid: De nacht heeft de toekomst - Gemeente Amsterdam (Uitvoeringsagenda Nachtcultuur 2023-2026) Coalitieakkoord 2022-2026 - Gemeente Amsterdam Huisvesting voor kunst en cultuur - Gemeente Amsterdam (Strategisch Huisvestingsplan Kunst en Cultuur 2023-2027) Gebiedsopgaven 2023-2026 stadsdeel Noord - Gemeente Amsterdam

Hieronder enkele impressies van Undercurrent (drijvend gebouw, waterterras en parkterras):

Undercurrent (het vroegere informatieCentrum IJburg-in-aanbouw)

Receptie op Undercurrent

Het waterterras

Voor een kleinschalige bijeenkomst

Afdeling Infra en Service van de gemeente

De lunch staat al klaar

Undercurrent in het Cornelis Douweskanaal West en Keerkringpark met het waterterras...

... en het parkterras