Raadsadres Marga Mincopand.pdf

Aan de gemeenteraad van Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Corresponden8e:

Betre6: Raadsadres “Marga Minco-pand/ Oosterparkbuurt” in zake het tekort schieten van het gemeentebestuur bij het voorkomen van (1) langdurige overlast door individuele verbouwingen, die slechts de huizenspeculaCe dienen, en (2) in gebreke blijven bij het beschermen van de kwaliteit en het historische karakter van eind-negenCende-eeuwse wijken zoals de Oosterparkbuurt. Geachte leden van de gemeenteraad, Wij richten ons tot u met het verzoek uw mogelijkheden in te ze=en ter voorkoming van specula?e via opkoop en ingrijpende verbouwingen in Amsterdam-Oud Oost. In ons stadsdeel gebeurt dit nu nog rela?ef beperkt, maar er zijn feiten en ook marktontwikkelingen die wijzen op een aanstaande toename. Het is een trend die we ook zagen en zien in gelijkaardige stadsdelen en deze vragen om proac?eve en effec?eve maatregelen om gevreesde nega?eve effecten vóór te zijn. Wij willen in Amsterdam Oud-Oost niet Amsterdam Oud-Zuid achternagaan. De gemeente lijkt geen gebrek aan beleidskaders te hebben om de geschetste problema?ek in de hand te houden, maar lijkt de toepassing van de beleidsinstrumenten te veronachtzamen. Deze instrumenten zoals welstandstoetsing, bestemmingsplanregels en de Woonagenda 2025 worden in de prak?jk zodanig toegepast, dat aantoonbaar specula?eve projecten toch doorgang vinden hoewel ze strijdig lijken met gemeentelijke beleidsdoelen en uitgangspunten.

De concrete aanleiding voor dit raadsadres vormt de specula3eve opkoop en dras3sche verbouwingsplannen van het ‘Marga Minco pand’ aan de Tweede Oosterparkstraat 265, waar tot haar dood de beroemde schrijver Marga Minco het grootste deel van haar leven woonde. Dit geeC het pand bovendien een bijzondere herinneringswaarde, als tastbaar onderdeel van de culturele en Joodse geschiedenis van Amsterdam. De bouwplannen voor dit pand behelzen onder meer een extra bouwlaag, wijziging van de kapconstruc3e, een uitbouw aan de achterzijde van de woning én de onderkeldering ten bate van een bak over de gehele oppervlakte van het pand. De bouwplannen verstoren de symmetrie en het evenwicht van het gebouw zelf, maar ook de verdere gevelrij, de cultuurhistorische samenhang binnen het ensemble en het culturele Raadsadres betreffende “Marga Minco-pand/ Oosterparkbuurt” Corresponden8e:

1

erfgoed van Amsterdam in het algemeen. Het pand op no 265 is onderdeel van een uniek ensemble in dakvorm en gevelritmiek aan de Tweede Oosterparkstraat 233–269, ontworpen door architect Coenraad Wiegand en gebouwd tussen 1883–1889. Het eclec3cisme en de Hollandse neorenaissance laat in deze huizenrij een uniek straatbeeld zien en zoiets is zeldzaam in het stadsdeel Oud-Oost. De contra-exper3se van het Erfgoedadviesbureau (oktober 2025) uitgevoerd in het kader van de bezwaarprocedure, concludeert dat het bouwplan voor de Tweede Oosterparkstraat 265 in strijd is met zowel de redelijke eisen van welstand als het bestemmingsplan. De voorgestelde opbouw en verbouwing verstoren het karakteris3eke dakbeeld en de samenhang van de gevelwand. Het plan is gericht op maximale uitbreiding van het woonoppervlak, overschrijdt de toegestane bouwhoogte en tast het oorspronkelijke karakter en de propor:es van het pand aan. De verleende omgevingsvergunning is daarmee op onjuiste gronden verstrekt. De bewoners van Tweede Oosterparkstraat XXX-XXX hebben, tezamen met andere bewoners uit de direc?e omgeving, bezwaar aangetekend tegen de afgegeven omgevingsvergunning voor het Margo Mincohuis.

Wij richten ons nu tot de gemeenteraad omdat wij ervoor vrezen dat de uitvoering van dit (nu nog) individuele plan een geweldige precedentwerking zal hebben en daarmee een olievlekeffect op dergelijke specula:eve verbouwingen in Oost en elders zal hebben zoals die ook in andere delen van de stad -Oud Zuid en Centrum- al geconstateerd worden. We menen dat de gemeente deze individuele bouwprojecten waarbij de bewoners naar de pijpen van speculanten moeten dansen, op een veel effectievere wijze de eigen gemeentelijke instrumenten zou kunnen in te zetten bij het beoordelen en begeleiden van deze bouwprojecten. De volgende beleidsdocumenten en instrumenten zijn beleid in de stad: -

Welstandsnota “Schoonheid van de stad” uit 2016 die toepasbare criteria levert ter voorkoming van ondermijning van het historische erfgoed van de stad/ Amsterdam Oud Oost; Woonagenda 2025 – waarin de prioriteit wordt gelegd bij behoud en uitbreiding van betaalbare woningen en het tegengaan van excessieve prijss?jgingen; Ac?eplan Betaalbare Woningvoorraad (2022) – dat concrete maatregelen bevat om de voorraad sociale en middeldure huurwoningen te beschermen, waaronder strengere regels voor woningvorming en splitsing; Huisves?ngsverordening Amsterdam 2020 – waarin bepalingen zijn opgenomen met betrekking tot woningon=rekking, samenvoeging en woningvorming, gericht op behoud van de betaalbare voorraad; Opkoopbescherming (art. 41 Woningwet, in Amsterdam ingevoerd in 2022) – die voorkomt dat woningen na aankoop direct als beleggingsobject worden ingezet; Zel\ewoningsplicht – gekoppeld aan nieuwbouw en erfpachtuitgi]e, waarmee beleggers worden geweerd;

Raadsadres betreffende “Marga Minco-pand/ Oosterparkbuurt” Corresponden8e:

2

-

Omgevingswet (2024) – die gemeente-instrumenten biedt om vergunningverlening en ruimtelijke ordening te koppelen aan beleidsdoelen rond betaalbaarheid en lee\aarheid.

In dit raadsadres verzoeken we U na te gaan waarom de vergunningverlening onder deze gemeentelijke voorwaarden toch zo uit kan pakken. Welke criteria hebben in de onderstaande beleidsinstrumenten de doorslag gegeven? §

De toepassing van de welstandseisen en ruimtelijke regels ter waarborging van ruimtelijke kwaliteit, erfgoedkarakter en lee\aarheid binnen het historische stadsbeeld leidt nooit tot weigering/aanpassing van de voorlopige vergunning?

3

Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat Tweede Oosterparkstraat

en

en en en en en

Oosterpark

§

Leidt kri?scher toetsen in de vergunningverleningstrajecten op samenhang met de doelstellingen van de Gebiedsagenda Oost zoals behoud sociale cohesie, het tegengaan verdringing, en het versterken lee\aarheid niet tot een betere, maatschappelijker projecten en voorkomt zo’n toetsing niet grotere schade aan de buurt in de toekomst? Kan overlast van anderhalf jaar verbouwing die dit project vereist, als planschade aan de buren verrekend worden?

§

Daarmee is ook een Integrale(re) afstemming van de gemeentelijke vergunningverlener en bewoners vereist, zodat beleidsdoelen niet alleen op papier, maar ook in de prak?jk gerealiseerd worden. Dergelijke procedure zou moeten starten vooraf aan de nu nog geldende (voorlopige) vergunningverlening.

§

Een grondige analyse of het huidige instrumentarium voldoende is om de ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan, en zo nodig het ontwikkelen van nieuw instrumentarium.

Raadsadres betreffende “Marga Minco-pand/ Oosterparkbuurt” Corresponden8e:

Namens de buren en buurtgenoten van het Marga Minco pand /Tweede oosterparkstraat 265

9

Als je al deze overwegingen toepast op het project Marga Minco pand/ Tweede Oosterparkstraat 265, vragen wij ons af, hoe het mogelijk is dat een voorlopige vergunning gegeven kan worden zonder dat de gemeente daar een stokje voor steekt. Geen welstandtoetsing van de historiciteit wordt door de gemeente hier kri?sch gebruikt. Als buren en buurtbewoners kunnen we slechts constateren dat het enige mo?ef van de aanvrager is, de oppervlakte te vergroten en daarmee waardevermeerdering van het pand te creëren zonder dat meer woningen gegenereerd worden. Ook wordt geen verantwoordelijkheid gevraagd voor de gevolgen voor de omgeving van een dergelijk individueel, “stand alone” project. Er is van deze specula?eve investeringen in de panden geen enkele bijdrage in de vergro?ng van het woningaanbod of verbeterde betaalbaarheid van het wonen te verwachten. In het genoemde voorbeeld van de project-aanvraag/gunning is geen enkele samenhang te bespeuren die ons uitlegt waarom opeens één pand in dit unieke ensemble vijf verdiepingen moet verhoogd worden. De radicale ontkeldering en de extra etage boven op het dak zijn alleen uit winstbejag ingebracht.

We vragen de gemeenteraad met klem om een interven:e in de huidige procedures te onderzoeken en te besluiten. We menen dat dezelfde nega:eve ontwikkelingen waar de specula:e al de betaalbaarheid, de leeEaarheid en de stedenbouwkundige, architectonische kwaliteit en historisch erfgoed aantast, in de Oosterparkbuurt voorkomen kan en moet worden. Verduurzaming ja, specula:e nee.

3

Raadsadres betreffende “Marga Minco-pand/ Oosterparkbuurt” Corresponden8e:

4