Raadsadres inzake omiddellijke actie vereist tegen openstaande afvalbakken, gezondheidsrisico’s en onveilige fietsroutes

Van: XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Verzonden: maandag 29 juni 2026 22:48 Aan: Info gemeenteraad <info@gemeenteraad.amsterdam.nl>; SecretariaatDB.SDC <SecretariaatDB.SDC@amsterdam.nl>; Renssen, Nienke van <XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX> Onderwerp: RAADSADRES – Onmiddellijke actie vereist tegen openstaande afvalbakken, gezondheidsrisico’s en onveilige fietsroutes Geachte leden van de gemeenteraad van Amsterdam, wethouder Heinhuis, mevrouw Van Renssen en vertegenwoordigers van Verpact, Met deze brief eis ik dringend concrete actie tegen het voortdurend openen en doorzoeken van openbare afvalbakken in Amsterdam naar flessen en blikjes met statiegeld. De inhoud van deze afvalbakken wordt herhaaldelijk naar buiten gehaald en verspreid achtergelaten op stoepen, straten en fietsroutes. De afvalbakken blijven daarna vaak openstaan. Dit is niet langer alleen een onaantrekkelijk straatbeeld of een klein schoonmaakprobleem. Het is een voortdurend risico voor de volksgezondheid en de verkeersveiligheid. Bewoners, kinderen, bezoekers en gemeentelijke medewerkers worden geconfronteerd met rottend voedsel, lekkend afval, gebroken glas, scherpe metalen voorwerpen, dierenuitwerpselen en mogelijk besmet materiaal. Het afval trekt ratten, vogels en ander ongedierte aan en veroorzaakt vooral bij warm weer zeer onhygiënische omstandigheden.

Het verspreide afval vormt bovendien een voorzienbaar gevaar voor fietsers. Flessen, blikjes, plastic zakken, voedselverpakkingen en nat afval worden op fietspaden achtergelaten of waaien daarop terecht. Fietsers moeten soms plotseling remmen of uitwijken. Nat plastic, karton en organisch afval kunnen ervoor zorgen dat banden van fietsen en scooters wegglijden. In een stad waar kinderen, ouderen en forenzen dagelijks afhankelijk zijn van de fiets, moet dit als een verkeersveiligheidsprobleem worden behandeld en niet alleen als zwerfafval. Ik begrijp dat Amsterdam afvalbakken heeft getest die gemakkelijker te openen zijn en automatisch zouden moeten sluiten. Deze aanpak vermindert mogelijk de schade aan sloten, maar dreigt tegelijkertijd de toegang tot het volledige compartiment met gemengd afval te normaliseren en zelfs aan te moedigen. Een automatisch sluitende deur voorkomt niet dat afvalzakken worden verwijderd, opengescheurd of op straat worden leeggegooid. Een deur die later gesloten wordt aangetroffen, bewijst evenmin dat de omliggende stoep of het fietspad schoon en veilig is gebleven. Het doel moet zijn te voorkomen dat gemengd afval in de openbare ruimte wordt verspreid.

Het voor de hand liggende ontwerpprincipe is een veilig afgesloten compartiment voor restafval, gecombineerd met een volledig afgescheiden en van buitenaf toegankelijk compartiment voor statiegeldflessen en -blikjes. Niemand zou toegang moeten krijgen tot voedselresten, gebroken glas en ander afval om statiegeldverpakkingen te verzamelen. Dit probleem bestaat inmiddels lang genoeg om volledig voorspelbaar te zijn. De gemeente en Verpact kunnen de incidenten niet langer als afzonderlijke gevallen behandelen. Evenmin mag een discussie over financiering worden gebruikt als reden om een effectieve oplossing uit te stellen.

Ik verzoek daarom om vier duidelijke toezeggingen: 1. Een openbaar en volledig gefinancierd tijdschema voor het vervangen of aanpassen van afvalbakken op de zwaarst getroffen locaties, met prioriteit voor fietsroutes, schoolroutes, markten, uitgaansgebieden en drukbezochte straten. 2. Een ontwerp waarbij het gemengde restafval ontoegankelijk blijft, terwijl statiegeldverpakkingen afzonderlijk kunnen worden verzameld. 3. Een urgente schoonmaaknorm voor afval, glas en andere gevaarlijke materialen op stoepen en fietspaden, waarbij deze meldingen worden behandeld als gezondheids- en verkeersveiligheidsincidenten en niet als gewone meldingen van zwerfafval. 4. Regelmatige openbare rapportage over het aantal aangepaste afvalbakken, het aantal geregistreerde incidenten en de vraag of de hoeveelheid afval op straat daadwerkelijk afneemt. Ik verzoek u tevens duidelijk te maken welke functionaris verantwoordelijk is voor de uitvoering van dit programma en op welke realistische datum bewoners een merkbare verbetering mogen verwachten. Bewoners zouden geen publieke campagne hoeven te voeren om de gemeente en Verpact ertoe te bewegen zo’n zichtbaar en vermijdbaar probleem op te lossen.

Wanneer echter geen geloofwaardig tijdschema en geen verantwoordelijke reactie worden gegeven, zijn wij bereid een langdurige socialemediacampagne te organiseren waarmee het probleem in heel Amsterdam systematisch wordt vastgelegd. Deze campagne kan bestaan uit gedateerde en geo-gelokaliseerde foto’s, een overzicht van terugkerende probleemlocaties, gevaren op fietsroutes, gemeentelijke meldingsnummers, schoonmaakresponstijden en het regelmatig taggen van de verantwoordelijke bestuurders en organisaties. Het doel zal zijn de omvang van het probleem—en het uitblijven van een oplossing— zichtbaar te maken voor bewoners, lokale media, bezoekers en een landelijk publiek. De campagne zal zich richten op bestuurlijke verantwoordelijkheid en het functioneren van de betrokken instanties. Kwetsbare personen die statiegeldverpakkingen zoeken zullen niet herkenbaar in beeld worden gebracht of publiekelijk worden aangevallen. Amsterdam presenteert zichzelf als een schone, veilige en goed bestuurde internationale stad. Het is onaanvaardbaar dat bewoners en bezoekers voortdurend worden geconfronteerd met gemeentelijk afval dat over straten en fietspaden verspreid ligt, terwijl de verantwoordelijke organisaties blijven spreken over proeven, ontwerpen en financiering zonder een volledige oplossing uit te voeren.

Ik verzoek u deze brief als formeel raadsadres te registreren en een inhoudelijke reactie te geven waarin duidelijk wordt aangegeven: - wat er zal worden gedaan; - wie verantwoordelijk is; - hoe de uitvoering wordt gefinancierd;

- en wanneer bewoners meetbare resultaten mogen verwachten. Een algemene reactie dat de situatie wordt gevolgd of dat er overleg plaatsvindt met partners is niet voldoende. Met vriendelijke groet, XXXXXXXXXXXXXXXXXXXX