Raadsadres inzake nieuwe controleverordening.pdf

Aan de Gemeenteraad van Amsterdam t.a.v. de commissies AZ en FKD en de Rekeningencommissie Stadhuis per site-mail 27-6-2025

Betreft: ontwerp Controleverordening, agenda AZ 3-7-2025, punt 5 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1379984

Geachte Raad, In de commissie AZ van 3-7-2025 behandelt u het voorstel van Presidium en Griffie voor een nieuwe Controleverordening, volgens de voordracht opgesteld in samenwerking met ACAM. Hiermee gaat het niet goed, graag uw aandacht & inzet voor het volgende. Met de Begroting en het Jaarplan zijn de Jaarrekening en het Jaarverslag zo’n beetje uw belangrijkste instrumenten om de stad te besturen. De wetgever heeft dan ook gedetailleerde voorschriften gegeven waaraan Jaarrekening en Jaarverslag en de accountantscontrole moeten voldoen, bijvoorbeeld Gemeentewet artikel 186, 197 en 213 en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden. Dit zijn landelijke minimum-vereisten, waar nodig kunt u als lokaal bestuur voorschriften toevoegen, toegesneden op de Amsterdamse situatie. Echter, nu juist op deze punten zit de ontwerp-verordening niet goed in elkaar. Voorschriften die wettelijk klip & klaar zijn geregeld zijn overgenomen in de verordening alsof het gemeentelijke regels zouden zijn maar ook weer niet allemaal zodat een onoverzichtelijk geheel ontstaat. Bovendien is de bij uitstek Amsterdamse situatie, het decentrale bestuurlijk stelsel, op tal van punten niet goed verwerkt. Onderstaande voorbeelden van dergelijke technische gebreken heb ik voorgelegd, hopelijk komt uw Presidium vóór de commissie van 3-7-2025 met een herziene verordening.

Een fundamenteel punt is de onlosmakelijke samenhang tussen Jaarrekening en Jaarverslag, het zijn keerzijden van dezelfde medaille, de euro’s en de doelen / prestaties. Sterker nog, volgens de raadsvoordracht van B&W tot vaststelling van het Jaarverslag 2024, die bij toeval eveneens op de AZ-agenda van 3-7-2025 staat, is de Jaarrekening zelfs een onderdeel van het Jaarverslag. Hierover het volgende.

De wetgever heeft de samenhang tussen Jaarverslag en Jaarrekening onderkend, de Jaarrekening en het Jaarverslag worden steeds in één adem genoemd, ook in Gemeentewet artikel 213 over de accountantscontrole. Echter, controle op het Jaarverslag als zodanig is er niet; in artikel 213 lid 3-d is de controle beperkt tot alleen de vraag of het Jaarverslag met de Jaarrekening verenigbaar is. De verplichting van lid 3-a om te beoordelen of B&W in zijn verantwoording een getrouw beeld geeft geldt dus alleen voor de Jaarrekening, niet voor het Jaarverslag. https://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2025-02-12/0#TiteldeelIV_HoofdstukXIV_Artikel213

Nu zal het Jaarverslag als het goed is een getrouw beeld geven én verenigbaar zijn met de Jaarrekening maar daar kunt u niet altijd blindelings van uitgaan. Neem bijvoorbeeld het Jaarverslag 2024 en het kerndoel van de Bomenverordening, zodanige kap en herplant dat het boomvolume op peil blijft. Om hierover verantwoording af te leggen zeggen de dienst V&OR en B&W dat in 2024 800 bomen zijn gekapt wegens veiligheid, storm en ziekte, 800 bomen zijn geplant en 1.500 groeiplaatsen zijn aangelegd ( Jaarverslag 2024, blz 105 ) https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/15701473/1/09012f97815df779?connection_type=1&connection_id=9450895

Echter, in de Bomenbrief komt de Wethouder met heel andere cijfers: 25 % meer bomen gekapt ( 998 ), 37 % minder bomen geplant ( 505 ) en 15 % meer groeiplaatsen aangelegd ( 1.725 ) dan in het Jaarverslag is verantwoord zodat het Jaarverslag kennelijk géén getrouw beeld geeft ( Bomenbrief 6-6-2025, blz 6 ). https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/15668397/1/09012f97815e548d?connection_type=1&connection_id=9430342

Bovendien heeft B&W satelliet-waarneming moeten inschakelen om lege boom-spiegels op te sporen en externe boom-experts zijn op pad gestuurd om honderden bomen te beoordelen die er al lang niet meer zijn. Ook is ongewis aan welke bomen monument-bescherming is toegekend, de boomdiensten ontkennen toegekende monument-bescherming, bijvoorbeeld de bomen op de Postjeskade, en in de commissie MOW van 26-6-2025 spreekt de Wethouder in antwoord op vragen naar de vigerende monument-bescherming zelfs van “ een complete chaos “ terwijl uw Raad al in 2018 bij motie 58 heeft gevraagd om een voor ieder kenbare lijst. https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/6146554/1?connection_type=17&connection_id=4386061

Kortom, het informatie- & data-beheer in het boomdomein is niet op orde. In het financieel domein heeft uw Raad nog maar kort geleden een enquete gehouden na onbedoelde betalingen, begin 2025 volgde het drama met het betalings-systeem AFIS-.

Uw Raad moet dus de mogelijkheid hebben om de accountant om beoordeling te vragen van de getrouwheid van kwantitatieve verantwoordingsgegevens in het Jaarverslag en de deugdelijkheid van het financiële beheer, de financiële organisatie en het informatie- & data-beheer. Echter, een dergelijke mogelijkheid tot extra controle is in artikel 3 van de ontwerp-verordening ten onrechte alleen opgenomen voor de Jaarrekening, niet voor het Jaarverslag.

Al met al geef ik u graag in overweging om niet mee te gaan in de onderstaande gebreken 1 t/m 10 van de ontwerp-verordening en de mogelijkheid van accountantscontrole op onderdelen van het Jaarverslag als volgt in artikel 3 van de verordening toe te voegen: Artikel 3 Inhoud en reikwijdte van de accountantscontrole 1. Bij de accountantscontrole van de gemeente worden de in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden geformuleerde goedkeuringstoleranties in acht genomen. 2. Voor de accountantscontrole van de gemeentejaarrekening en voor zo ver nodig het jaarverslag wordt in overleg met de accountant door de Rekeningencommissie een programma van eisen opgesteld. Het programma van eisen wordt door de Rekeningencommissie aan de Raad ter vaststelling aangeboden, gehoord de raadscommissie met de portefeuille Financiën. 3. Het programma van eisen wordt opgesteld voor de duur van ten minste een verantwoordingsjaar, maar niet langer dan de duur van de (resterende) zittingsperiode van de Raad. Vaststelling van het programma van eisen door de Raad vindt bij voorkeur plaats vóór aanvang van het jaar of de jaren waarop het programma betrekking heeft. 4. In het programma van eisen voor de accountantscontrole worden in ieder geval de volgende onderwerpen opgenomen en ingevuld: a.

de toe te passen goedkeuringstoleranties als deze lager worden vastgesteld dan is voorgeschreven in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden; b. de maximaal toe te passen rapporteringstolerantie; 5. Aan het programma van eisen kan het volgende worden toegevoegd: a. de inrichtingseisen voor het accountantsverslag; b. de eventuele frequentie van tussentijdse rapportering en de inrichtingseisen daarvoor; c. de posten in de gemeentejaarrekening met bijbehorende goedkeurings- en rapporteringstolerantie, waaraan bij de accountantscontrole specifiek aandacht moet worden besteed; d. beoordeling van de getrouwheid van aan te wijzen kwantitatieve verantwoordingsgegevens in het jaarverslag; e. beoordeling van de mate waarin aan te wijzen onderdelen van het financiële beheer, de financiële organisatie en het informatie- & data-beheer een getrouwe en rechtmatige verantwoording in de jaarrekening en het jaarverslag mogelijk maken.

Nadere toelichting geef ik desgewenst graag.

Met vriendelijke groet, XXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXX

Voorbeelden van gebreken in de ontwerp-Controleverordening 1. Algemeen bestuur bestuurscommissie In de vigerende controleverordening worden de Algemeen besturen van het toenmalige bestuurlijk stelsel ingeschakeld in artikel 7 lid 1, en wel " het Algemeen Bestuur " van het desbetreffende stadsdeel. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR446532/1 Echter, het bestuurlijk stelsel is na 2014 ietwat gewijzigd, in uw was / wordt lijst zie ik deze stelsel-wijziging niet terug. Artikel 7 en artikel 8 die u voorstelt spreken nog steeds over het algemeen bestuur .Ligt het niet voor de hand om het algemeen bestuur overal te vervangen door de stadsdeelcommissie of beter nog dagelijks bestuur van het inmiddels vigerende bestuurlijk stelsel, neergelegd in de verordening op de stadsdelen ? https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR673559/12

Vergelijk artikel 6 en 7, daarin gaat het wel om het dagelijks bestuur.

2. Jaarverslag en Jaarrekening Als het goed is zijn de euro's van de posten in de Jaarrekening en de inhoudelijke prestaties van het Jaarverslag over & weer met elkaar in overeenstemming. Niet voor niks noemt de wetgever in artikel 186, 197 t/m 200 en 213 Gemeentewet de Jaarrekening en het Jaarverslag dan ook in één adem, het zijn keerzijden van één & dezelfde medaille. .https://wetten.overheid.nl/BWBR0005416/2025-02-12/0#TiteldeelIV_HoofdstukXIII_Paragraaf2_Artikel197

Echter, het Jaarverslag komt in de controleverordening slechts 1x voor, en dit alleen in de definities, niet in de voorschriften. Mede gezien artikel 186, 197 t/m 200 en 213, ligt het niet voor de hand dat de accountant niet alleen beoordeelt of het Jaarverslag verenigbaar is met de Jaarrekening maar ook beoordeelt of de kwantitatieve verantwoording van de prestaties die B&W aflegt in het Jaarverslag een getrouw beeld geeft van de werkelijke prestaties ? En dit ook als een dergelijke bepaling niet is voorgeschreven in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden. Immers, dit besluit heeft geen limitatieve strekking, evenmin als artikel 213 Gemeentewet.

3. Jaarrekening of Gemeenterekening Het begrip jaarrekening is in artikel 1 gedefinieerd, tot zo ver is de verordening duidelijk. Echter, in artikel 2 en volgende gaat het zowel over jaarrekening van de gemeente als over gemeenterekening ;ligt het niet voor de hand om slechts één begrip te hanteren, dus óf gemeenterekening overal te vervangen door jaarrekening van de gemeente óf omgekeerd en gemeenterekening in de definities op te nemen ? Volgens de voordracht van B&W tot vaststelling van het Jaarverslag 2024, bij toeval eveneens op AZ-agenda van 3-7-2025, is de Jaarrekening onderdeel van het Jaarverslag, dus wellicht bedoelt u met gemeenterekening het Jaarverslag en de Jaarrekening tesamen. Toch lijkt het beter om de terminologie van de Gemeentewet aan te houden, dus het Jaarverslag en de Jaarrekening steeds afzonderlijk benoemen en het begrip gemeenterekening schrappen uit de verordening.

4. DB's van de stadsdelen In artikel 4 lid 1 komen de DB's van de 7 + 1 stadsdelen niet voor, ligt het voor de hand om ze toe te voegen ? Vergelijk artikel 6.

5. Jaarrekening van een bestuurscommissie In artikel 8 lid 4 heeft u het over een jaarrekening van een bestuurscommissie. Echter, dit onderscheid is toch juist afgeschaft, er is toch alleen nog maar één integrale jaarrekening + jaarverslag ?

6. Reikwijdte van de controle In artikel 1-b sub 3 en 5 en 1-c van de vigerende verordening staan 3 specieke voorschriften voor de controle. In de was>wordt-lijst zegt u dat die eisen vervallen als gevolg van het nieuwe Besluit accountantscontrole. https://wetten.overheid.nl/BWBR0015524/2025-04-17/0 Echter, deze 3 eisen staan niet in het Besluit accountantscontrole en bovendien omvat dit Besluit geen verbod op het stellen van deze 3 eisen, evenmin als artikel 213 Gemeentewet. Ligt het niet voor de hand om deze 3 eisen van de vigerende verordening te handhaven in de nieuwe verordening, zo nee, waarom niet ? Inmiddels zag ik dat artikel 213 Gemeentwet reeds gedetaillerde voorschriften geeft; deze beter niet overnemen in de verordening maar volstaan met verwijzing naar de wet.

7. Algemeen bestuur nader bezien In de was>wordt-lijst zegt u dat de afzonderlijke jaarrekeningen er niet meer zijn, er is alleen nog maar één integrale jaarrekeing + jaarverslag. Echter, in artikel 8 lid 4 heeft u het over de jaarrekeningen van een bestuurscommissie en andere organisatie-onderdelen. Ligt het niet voor de hand om artikel 8 lid 4 te schrappen ?

8. Gemeenteraad In artikel 8 lid 2 heeft u het over het orgaan dat verantwoordelijk is voor de behandeling van de jaarrekening . Vergelijkbaar in artikel 4 lid 3. is dit niet een nodeloos ingewikkelde wijze om de Raad aan te duiden; Immers, de Raad is nu toch als enige verantwoordelijk voor de behandeling van de jaarrekening ? Ook verder is artikel 8 lid 2 moeilijk leesbaar.

9. Opdrachtgeverschap In artikel 7 lid 2 zegt u de de leiding van een organisatie, dus een dienst-directeur, opdracht aan ACAM kan geven, dus buiten B&W en Raad om; Nu er één integrale jaarrekening is en organisatieonderdelen ggeen aparte jaarrekening meer hebben, ligt het niet voor de hand om het opdrachtgeverschap te beperken tot de bestuursorganen , dus alleen Raad, B&W en de DB's ?

10. Verhouding tussen controleverordening en artikel 213 Gemeentewet In de verordening heeft u bijvoorbeeld in artikel 1 bepalingen uit artikel 213 overgenomen maar niet allemaal. Uit oogpunt van overzichtelijkheid, ligt het niet voor de hand om geen enkele bepaling over te nemen in de verordening, en in plaats daarvan te volstaan met verwijzing naar artikel 213 ?