Raadsadres inzake experiment met deelfietsen

Geachte leden van de gemeenteraad, Vorige maand eindigde het 3-jarig experiment met deelfietsen. Vooruitlopend op een eventueel stadsbreed systeem heeft het college besloten om de tijdelijke ontheffing van Donkey Republic met een jaar te verlengen. Aangekondigd op 16 juli 2024 middels een brief aan u van de wethouder Verkeer en Vervoer. Wij vinden dit zeer merkwaardig en in tegenspraak met de uitgangspunten van de Nota Deelvervoer 2023. Daarin wordt immers gesteld: Het beleid deelvervoer en de in hoofdstuk 3 voorgeste/de maatregelen worden uiterlijk een jaar voor afloop van de nieuwe vergunningsperiode geevalueerd en tussentijds wordt de voortgang gemonitord. Wanneer was het beleid succesvol? Welke doelen streven we no, welke interventies (maatregelen) hebben we genomen en hebben die maatregelen bijgedragen aan de doelen? Met het verlengen van de lopende experimenten met een jaar krijgen we beter inzicht in welke doelgroepen we precies bedienen met de deelfiets, waarvoor de deelfiets wordt gebruikt en welke bijdrage de deelfiets 'evert in de stad. Dit leggen we naast beschikbare resultaten uit andere steden (benchmark).

Op basis hiervan wordt in 2024 door het college van B&W een aanvullend besluit genomen over, of: 1 Een gecontroleerde, stadsbrede uitrol voor deelfietsen wordt geintroduceerci waarbij wordt ingezet op maximaal twee aanbieders en het servicegebied en de beste vorm, vergunning concessie, onderzocht warden; of: 2 Geen vervolg moet worden gegeven aan de deelfietsexperimenten en we geen deelfietsen toelaten in Amsterdam; of: 3 Een nieuw experiment, in aangepaste vorm en voorwaarden, moet worden opgezet om de toegevoegde waarde verder te onderzoeken (ontheffing). Nog voordat een evaluatie heeft plaatsgevonden en publiekelijk is gedeeld dan wel een aanvullend besluit is genomen is door het college reeds besloten om het experiment zonder onderbouwing wederom te verlengen. De evaluatie zou overigens uiterlijk een jaar voor afloop van de vergunningsperiode worden gedaan. Daarnaast geeft het college aan tevreden te zijn met de resultaten van het experiment in de bijdrage aan de deelfiets doelstellingen van de Nota Deelvervoer 2023, te weten: Bijdragen aan het verbeteren van de deur-tot-deur-reis (vooral natransport/de last mile); Een alternatief bieden voor het bezit van een tweede fiets of stationsfiets — en daarmee het op termijn verlichten van de druk op fietsparkeervoorzieningen en de openbare ruimte. Het gebruik van het ov stimuleren. Het auto- en/of scootergebruik verminderen.

Wij vragen ons of waar deze tevredenheid op is gebaseerd. Wij constateren (en de beschikbare data van het deelfiets gebruik bevestigt dit) dat de deelfiets vrijwel uitsluitend door toeristen wordt gebruikt en dus niet door Amsterdammers of frequente bezoekers waarvoor de deelfiets is bedoelt. Echter een toerist op een deelfiets draagt niks bij aan de doelstellingen van de gemeente. De inzet van de deelfiets en deelvervoer is namelijk gericht op het terugdringen van gebruik van prive auto's, prive fietsen en prive scooters en dus niet van toepassing op toeristen. Daarnaast verdringt het gebruik van deelfietsen door toeristen de gebruiker voor wie het eigenlijk is bestemd. Een deelfiets kan derhalve alleen een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de gemeente indien deze wordt gebruikt door de beoogde doelgroep. Toeristen op deelfietsen ondermijnen dus de doelstellingen en zouden moeten worden geweerd van deelfietsen.

Wij willen u daarom dringend verzoeken het besluit van het college over de verlenging van de ontheffing van Donkey Republic te herroepen hangende de uitkomsten en publicatie van de evaluatie en het aanvullende besluit. Ook willen wij u vragen om de resultaten van het experiment te delen en te onderbouwen in hoeverre en op welke wijze de deelfiets heeft bijgedragen aan de realisatie van de doelstellingen van de gemeente. De experimenten zijn in eerste instantie gestart voor de periode 20192021 met een mogelijke verlenging van 1 jaar. We zitten inmiddels in 2024 en het experiment wordt nu zelfs verlengd tot 2025. De beschikbare data laten duidelijk zien dat de gewenste effecten uitblijven en toch blijft het college halsstarrig vasthouden aan het experiment en is zij om onverklaarbare redenen klaarblijkelijk van plan om tot een stadsbrede uitrol over te gaan. Wij steunen het doel van de gemeente van een leefbare, veilige en toegankelijke stad en doen ons best om daaraan bij te dragen. Een deelfietsaanbieder draagt echter niks aan bij. Deelfietsen voegen weinig toe aan de bestaande voorzieningen en legt juist extra druk op de openbare ruimte in plaats van minder. Daarnaast is een deelfiets voor de doelgroep niet economisch, niet praktisch en overbodig.

Vrijwel iedere Amsterdammer beschikt over een fiets en frequente bezoekers hebben voldoende alternatieven (OV, OV-fiets, fietsverhuurders). Deelfietsen verkeren vaak in matige en onveilige staat en worden zonder controle of instructies over gebruik van de fiets en het fiets- en parkeerbeleid gebruikt. Een deelfietsaanbieder !evert daarnaast geen maatschappelijke toegevoegde waarde zoals fietsreparaties voor de Amsterdammer, biedt nauwelijks werkgelegenheid en zorgt met het verdwijnen van bestaande lokale fietsenwinkels voor een verdere verschraling van de diversiteit en dynamiek van de stad. Wij zijn het oudste fietsverhuurbedrijf van Amsterdam en voorzien de bezoekers van onze stad al bijna veertig jaar van veilig en schoon vervoer, verrichten reparaties voor lokale bewoners en vervullen zoals veel kleine bedrijven een buurtfunctie. Wij willen dit blijven doen maar helaas staan onze business en sector onder grote druk. Verschillende fietsenwinkels hebben hun activiteiten inmiddels noodgedwongen beeindigd of staan op het punt daarvan (zie ook de recent verschenen nieuwsberichten over onze collega MacBike op AT5).

De oneerlijke concurrentie van deelfietsbedrijven die vanuit de openbare ruimte hun diensten molten aanbieden en zelfs vanuit openbare fietsenstallingen zorgt voor een verdere verslechtering van de positie van bestaande MKB bedrijven die vanuit dure commerciele ruimtes moeten opereren. We vragen u om ook oog te hebben voor de belangen van lokale Amsterdamse ondernemers en deze niet zomaar in te ruilen voor een groot buitenlands bedrijf wat slechts kan bestaan ten koste van de publieke ruimte, publieke middelen en lokale middenstand en voor de stad niks toevoegt of oplevert (het oneerlijke speelveld en de schadelijke economische gevolgen die dat oplevert iaten wij momenteel juridisch onderzoeken). We zien uw reactie graag tegemoet en vertrouwen erop dat u met een kritische blik een verantwoordelijke en rationele afweging-zult maken in het belang van de stad en alle belanghebbenden. Hoogachtend,

S. Klaasen Rent a Bike 06-14900866