Raadsadres inzake Aanbesteding Isolatie-offensief- tijdelijke energiebesparingsmaatregelen

Aan: De Gemeenteraad van Amsterdam Kopie: College B&W, Stadsdeelvoorzitter Noord en Team Aanpak Noord Van: Red Amsterdam Noord Betreft: Aanbesteding Isolatie-offensief / tijdelijke energiebesparingsmaatregelen Amsterdam-Noord, 18 december 2023

Geachte raadsleden van de gemeente Amsterdam, Ondermaats en te laat Dit is kort samengevat onze reactie op de uitkomst van de gemeentelijke aanbesteding tijdelijke energiebesparingsmaatregelen. Wij hebben met de FIXbrigade een mooi lokaal initiatief van onderop, dat alles in zich heeft om succesvol verder te kunnen worden uitgebouwd. De FIXbrigade is al flink aan de slag in Noord en is wat RAN betreft om meerdere redenen de aangewezen partij om het isolatieoffensief uit te voeren. Helaas heeft de gemeente de aanbesteding veel te laat opgestart en daarbij ook geen goede en passende kwaliteitscriteria gehanteerd. Hierdoor is de aanbesteding gewonnen door een partij die eerst nog personeel moet gaan werven voor ze aan de slag kan, die niet lokaal verankerd is in Amsterdam en die, eenmaal opgestart, veel minder kwaliteit zal kunnen leveren dan onze Amsterdamse FIXbrigade. RAN vindt dat onbegrijpelijk en onacceptabel. Dit is niet in het belang van de bewoners in nood voor wie de energiebesparingsmaatregelen zijn bedoeld. RAN wil dat de gemeente de aanbesteding voor Noord opnieuw doet en vooralsnog het bestaande contract met de FIXbrigade verlengt, om de bewoners zo snel mogelijk te helpen.

Toelichting 80% van alle slechte corporatiewoningen, met (zwaar) achterstallig onderhoud, staat in Amsterdam-Noord, zoals door de gezamenlijke corporaties is vastgesteld in deze AFWCnotitie aan de gemeenteraad d.d. 8 november 2022. Dit zijn o.a. woningen die dateren uit de periode van de wederopbouw na de 1e en 2e wereldoorlog, resp. de Tuindorpen en de Wederopbouw-flats. Verbetering en verduurzaming van deze woningen is kostbaar. Corporaties zijn om die reden al decennia lang te terughoudend in het aanpakken van het (achterstallig) groot onderhoud en de kosten voor verduurzaming komen daar nog bovenop. Deze woningen en hun huurders zijn door de corporaties stelselmatig verwaarloosd, ten gunste van investeringen in nieuwbouw. Het corporatiebeleid bestaat voornamelijk uit sloop van deze woningen (NB ook in beschermde tuindorpen!) en het sterk faseren van de aanpak van de achterstanden in groot

onderhoud, renovatie en verduurzaming in de oudere wijken. Deze bewoners zijn dubbel de klos: ongezonde vocht- en schimmelwoningen en hoge energiekosten door het langdurig uitblijven van isolatie en verduurzaming. Het percentage bewoners (volwassenen én kinderen) met serieuze aandoeningen zoals astma en COPD, is hier significant hoger dan in de wijken met betere woningen. Om over de mentale klachten die daarmee gepaard gaan, nog maar niet te spreken. Red Amsterdam Noord heeft vanaf haar oprichting in 2020 gestreden voor een structurele aanpak van onder andere de erbarmelijke woonsituatie van veel sociale huurders in Noord. Er is enorm geïnvesteerd in grootschalige nieuwbouw, ook door de corporaties. De doorgeschoten verdichting heeft tot gevolg dat de oorspronkelijke bewoners in de oudere wijken worden verdrongen door meer draagkrachtige bewoners. Gerenoveerde woningen zijn goed verkocht, de corporaties hebben gecasht maar dat geld werd gestoken in nog meer nieuwe woningen die meestal te duur zijn voor de bewoners met een minimum inkomen in de oudere wijken. Alles onder de vlag van ‘’bouwen – bouwen – bouwen’’, waarbij de vraag ‘’voor wie bouwen we dan?’’ niet met zoveel woorden wordt beantwoord. Het zijn in elk geval niet onze noorderlingen in de knel. Zij blijven maar wachten en wachten … tot er eindelijk iets voor hen wordt gedaan om uit de misère te komen.

RAN heeft uit grote zorgen over hun onleefbare woonsituatie in het voorjaar het initiatief genomen voor een regelmatig overleg met de corporatiebestuurders, samen met het Team Aanpak Noord en stadsdeel Noord. De inzet was om de corporaties ervan te doordringen dat deze situatie een regelrechte calamiteit is. Het is 5 voor 12: de aanpak van deze woningen behoort bovenaan hun prioriteitenlijst te staan, boven alle ambitieuze nieuwbouwplannen in Noord. Helaas is dit gezamenlijke overleg een paar maanden geleden geklapt. RAN heeft toen drie eisen op tafel gelegd: -

versnelling van de verbetering en verduurzaming; huurverlaging in afwachting daarvan; stop op de verkoop van corporatiewoningen.

Maar de corporaties gingen niet verder dan het beamen van onze zorgen en de verzekering dat het echt hun aandacht heeft. Mooie woorden, maar van een daadwerkelijk structurele aanpak is het tot op dit moment nog niet gekomen. Er wordt hier en daar een pleister geplakt als er een individueel ‘geval’ voor het voetlicht wordt gebracht. En ook dat gebeurt niet zoals het moet. Voor RAN was de maat vol en we hebben het vertrouwen in de corporaties voorlopig opgezegd. Want Noord blijft op deze manier de koploper in isolatie-armoede in onze stad. De algehele armoede van onze bewoners stijgt alleen maar verder door de energiecrisis met voor hen onbetaalbaar geworden rekeningen, ondanks de subsidies en het energieprijsplafond (dat per 1 januari a.s.vervalt). Initiatieven van onderop Doordat de corporaties en de gemeente in gebreke blijven, zijn er van onderop allerlei initiatieven ontstaan om meer te doen voor de bewoners. Zo is de FIXbrigade opgericht, die wordt gerund door lokale vakmensen uit de wijken zelf. Zij zorgen voor snelle voorlopige voorzieningen op het gebied van isolatie en energiebesparing in de huizen van de bewoners en genieten ook hun vertrouwen. Zij spelen daardoor ook een belangrijke samenbindende rol in de wijken.

Het ligt voor de hand dat deze FIXbrigade de partij zou worden voor het gemeentelijke isolatie-offensief. Zij zijn al volop bezig om snel te werken en kwaliteit te leveren en hebben al bewezen dat zij de juiste keuze zijn voor de uitvoering. Ze zijn lokaal verankerd, kennen de wijken en de mensen en genieten hun vertrouwen, iets wat onmisbaar is voor het slagen van het isolatie-offensief. Aanbesteding Isolatie-offensief, ‘Kavel Rood’ RAN heeft met verbazing de gang van zaken rond de aanbesteding gevolgd. Hieronder onze vragen, twijfels en opmerkingen. -

-

-

-

-

Bij de uitvraag wat er nodig is en waar, zijn voor zover wij hebben kunnen zien geen bewonersorganisaties betrokken. Met de uitkomsten van bewoners-enquêtes blijkt weinig te zijn gedaan. De aanbesteding is veel te laat in gang gezet. Gevolg is dat er op zijn vroegst eind december contracten kunnen worden getekend: veel te laat voor de winter ‘23/’24. Bij de beoordeling van de geschiktheid van bedrijven in de aanbesteding is verzuimd om te checken of partijen in staat zijn om heel snel te beginnen. Werven en scholen kost een paar maanden en dan is het al weer voorjaar. Nieuwe partijen moeten eerst een uitvoeringsorganisatie opbouwen voor zij daadwerkelijk aan de slag kunnen gaan. Bestaande organisaties in de wijken kunnen meteen aan de slag en in dit stookseizoen nog resultaat boeken, zodat de bewoners snel geholpen worden. Beoordeling hoort volgens passende kwaliteitscriteria te gaan. Het bewonersbelang hoort hierin leidend te zijn. Maar in het beoordelingsteam zijn bewoners niet vertegenwoordigd. De beoordelingscriteria waren: Kwaliteit, Bereiken doelgroep, Lokale verankering. De winnaar van de tender is helemaal niet verankerd in Noord. Zelfs niet in Amsterdam! Daarmee wordt het bereiken van de doelgroep ook een probleem. Vertrouwen van de bewoners is de sleutel tot het slagen van het isolatieoffensief. De FIXbrigade voldoet aan alle drie bovengenoemde criteria.

Hoe verder? RAN vindt dat er gezien de gang van zaken alle reden is om de aanbesteding van ‘Kavel Rood’ helemaal opnieuw te doen. Het belangrijkste probleem hierbij is: Wat kan er nog gedurende dit winterseizoen worden gerealiseerd? RAN wil nu de volgende wensen ingewilligd zien: · · · ·

Energiecompensatie voor de rest van deze winter voor alle 5050 woningen van ‘Kavel Rood’ Verlenging van het lopende contract met de FIXbrigade Snel een nieuwe aanbesteding voor de 2 volgende stookseizoenen Overleg met bewonersorganisaties over pakketten voor woningen die voorlopig niet aan de beurt zijn voor de noodzakelijke ingrijpende verbetering en verduurzaming

In afwachting van uw reactie, Met vriendelijke groet, Red Amsterdam Noord, werkgroep Wonen