Raadsadres herontwikkeling begand grond Amstel 1

Het Bestemmingsburo Juridisch adviseur

Gemeenteraad Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Mr. M. Talhi Bercylaan 663 1031 KP Amsterdam +31(0)641813169 info@hetbestemmingsburo.nl

AANGETEKEND

RAADSADRES

Amsterdam, 31 maart 2026

Betreft: Raadsadres inzake omgevingsvergunning OLO-4493933 — herontwikkeling begane grond Amstel 1

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam, Ondergetekende mr M. Talhi, jurist, handelend namens xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx (hierna cliënt), gevestigd aan de xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx richt zich tot u over de herontwikkeling van de begane grond van het Stadhuis (Amstel 1) en de daarmee samenhangende horecauitbreiding van 1.000 m² die is vergund via omgevingsvergunning xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx van 3 juli 2020. De kern van dit raadsadres is dat de huidige invulling van Amstel 1 afwijkt van het door uw raad vastgestelde beleid, zonder dat deze afwijking deugdelijk is gemotiveerd. De gevolgen daarvan worden nu concreet zichtbaar. De ontwikkelingen rond Amstel 1 hebben directe gevolgen voor de functiebalans en het ondernemingsklimaat op en rond het Waterlooplein, waaronder voor cliënt.

I. AANLEIDING In september 2019 heeft de gemeenteraad besloten tot herontwikkeling van de begane grond van het Stadhuis, op basis van het concept "Gemaakt in Amsterdam": een inpandige markt gericht op bewoners, lokale producenten en ambachtslieden. Een open, gastvrij stadhuis dat de verbinding legt met de Waterloopleinmarkt en de buurt. Ter uitvoering van dit besluit is op 3 juli 2020, midden in de eerste COVID-golf, in de week voor de zomervakantie een omgevingsvergunning verleend via een kruimelafwijkingsprocedure. Die vergunning voegt 1.000 m² aan permanente horeca toe aan de begane grond van het Stadhuis. Inmiddels zijn er vier aanvragen voor exploitatievergunningen ingediend voor horecavestigingen in Amstel 1 en directe omgeving. Meer aanvragen zullen volgen. Het horeca-programma dat de gemeente via de omgevingsvergunning heeft gecreëerd wordt nu stap voor stap ingevuld.

1/4

II. DE KERN VAN HET PROBLEEM De vraag die de gemeenteraad zich dient te stellen is of de huidige invulling nog strookt met het eigen besluit van de raad en met het beleid dat de gemeente zelf hanteert. Cliënt meent van niet, om drie samenhangende redenen. De gemeente handelt in strijd met haar eigen beleid Amsterdam voert al jaren beleid gericht op het terugdringen van horecaconcentratie en toeristische druk in het centrum. Dit beleid is vastgesteld door de gemeenteraad zelf. Tegelijkertijd heeft de gemeente als eigenaar van het Stadhuis 1.000 m² permanente horeca vergund in hetzelfde centrum, zonder dat de ruimtelijke onderbouwing (hierna RO) behorende bij de omgevingsvergunning ook maar één woord besteedt aan de verhouding tot dit beleid. De gemeente past voor haar eigen gebouw een norm toe die zij voor anderen niet hanteert. Dat is niet alleen beleidsmatig inconsistent maar het ondermijnt de geloofwaardigheid van het horecabeleid als geheel. De onderbouwing van de horecauitbreiding (RO) schiet ernstig te kort De uitbreiding met 1.000 m² horeca is in de RO gerechtvaardigd via twee beleidsgrondslagen die bij nadere beschouwing onjuist worden toegepast.

De eerste is de 10%-richtlijn afkomstig uit het hotelbeleid.1 Deze richtlijn is bedoeld voor hotels: een hotel is van nature een gesloten gebouw, maar als het zijn restaurant openstelt voor mensen van buiten draagt het bij aan de levendigheid van de straat. Dat is de gedachte, een gesloten gebouw wordt via horeca deels publiek gemaakt. Bij Amstel 1 gaat die redenering niet op. Het concept "Gemaakt in Amsterdam" is van meet af aan bedoeld als een publiek toegankelijke plek voor iedereen. De openheid die de hotelregel via horeca wil creëren is hier het startpunt. De regel is uitgevonden om iets toe te voegen wat er nog niet is. Hier was het er al. De gemeente had moeten uitleggen waarom deze hotelregel dan toch van toepassing is. Dat is niet gebeurd. De tweede is de vestigingsregel uit de Uitvoeringsnotitie Horeca 2014. Hierin werd vooraf geconcludeerd dat voor het Gebied 1011 (Waterlooplein) er een relatief goede functiebalans was tussen de toeristische-, winkel- en woonfunctie. Het ging daarom om een beheergebied waar deze functiemenging moets worden behouden en de kwaliteit moest worden verhoogt. Voor het Waterlooplein werd bepaald dat maximaal twee nieuwe horecavestigingen waren toegestaan.

Echter met daarbij als expliciete voorwaarde dat de nieuwe vestigingen 's avonds geopend zijn, juist omdat overdag de markt sociale controle biedt maar het Waterlooplein 's avonds uitgestorven en onveilig is. De RO negeert deze voorwaarde volledig en maakt van meerdere zelfstandige exploitanten (negen units in het totaal) één fictieve horecalocatie om de kwantitatieve begrenzing (maximaal twee) te omzeilen. Dat is geen ruime maar een onjuiste beleidstoepassing.

1 Deze richtlijn maat het mogelijk om binnen hotels van meer dan 1000m2 maximaal 10% van het

oppervlakte door zelfstandige horeca te laten in vullen.

2/4

Het concept is losgezongen van de horeca De gemeenteraad heeft besloten tot een bewonersmarkt voor lokale producenten en ambachtslieden. De RO benoemt dit concept uitvoerig, maar koppelt er in de rechtvaardiging van de horecauitbreiding geen enkel woord aan. De vraag waarom een bewonersmarkt 1.000 m² permanente horeca vereist, wordt niet beantwoord. De horecameters zijn permanent vergund. Als het concept "Gemaakt in Amsterdam" geen succes blijkt, en vergelijkbare ambitiegedreven binnenstedelijke projecten zoals Magna Plaza laten zien hoe reëel dat risico is, blijft de horeca bestaan zonder de conceptuele rechtvaardiging die de vergunning heeft gedragen. De gemeente heeft 1.000 m² permanente horeca gecreëerd die niet verdwijnt als de markt verdwijnt. Daar komt bij dat het concept "Gemaakt in Amsterdam" , een food- en retailmarkt gericht op beleving, ontmoeting en lokale productie in het hart van de Amsterdamse binnenstad naar zijn aard vooral toeristen en dagjesmensen aantrekt. Het bestemmingsplan Winkeldiversiteit (vastgesteld 18 juli 2018) verbiedt nu juist gebruik dat zich richt op dagjesmensen en toeristen. De RO zwijgt hierover, terwijl dit een spanning is die om een expliciete afweging vraagt. Ter onderbouwing van het voorgaande wordt verwezen naar de bij dit Raadsadres gevoegde bijlagen, waaronder de relevante passages uit de RO, de Uitvoeringsnotitie Horeca 2014.

Tevens is bijgevoegd de zienswijze die namens cliënt is ingediend bij de burgemeester van Amsterdam inzake de vier voorliggende exploitatievergunningaanvragen.

III. WAT ER NU GEBEURT De omgevingsvergunning is onherroepelijk. Juridisch bezwaar daartegen staat niet meer open. Wat er nu wél gebeurt is dat de vergunde horeca wordt ingevuld via exploitatievergunningaanvragen, waarvan er inmiddels vier voorliggen: xxxxxxxx (Amstel 1, unit 3.6) koffiezaak, dagzaak, 08:00–17:00, geen alcohol; xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx (Waterlooplein 4G) lunchroom, dagzaak, 08:00–19:00, geen alcohol; xxxxxxxxxxxxxxxxxxx (Waterlooplein 6A) café met alcohol, terras, openingstijden tot 03:00 in het weekend; xxxxxxxxxx(Waterlooplein 8D) — restaurant met alcohol, openingstijden tot 03:00 in het weekend. Meer aanvragen zullen volgen. De ruimtelijke onderbouwing voorziet minimaal acht horeca-units binnen Amstel 1, met een totaal van 1.000 m² NVO horeca plus 250 m² binnenterras. De vier thans voorliggende aanvragen zijn slechts het begin. Twee van de vier aanvragen betreffen dagzaken die rechtstreeks concurreren met bestaande horecaondernemers in de omgeving, waaronder cliënt, zonder enige aantoonbare meerwaarde voor de buurt of het concept. Zij voldoen bovendien niet aan de beleidseis van avondopenstelling die de Uitvoeringsnotitie Horeca 2014 stelde voor nieuwe vestigingen aan het Waterlooplein.

IV. WAT CLIËNT VAN DE RAAD VRAAGT Gelet op uw rol als kaderstellend orgaan en initiator van dit project verzoekt cliënt u:

3/4

Primair, een debat te initiëren over de vraag of de invulling van de omgevingsvergunning xxxxxxxxxxxxxxxx en in het bijzonder de horecacomponent daarvan nog in lijn is met het raadsbesluit van september 2019 en met het gemeentelijk horecabeleid, en het college te verzoeken hierover verantwoording af te leggen. Tevens wordt verzocht om de behandeling van de vier voorliggende exploitatieaanvragen aan te houden tot dit debat heeft plaatsgevonden. Secundair, het college te verzoeken een integraal beoordelingskader vast te stellen zodat bij vergunningverlening niet alleen naar individuele aanvragen wordt gekeken maar ook naar het effect van het totale horecaprogramma en de beleidsmatige context (1.000 m² + terras), de avondopen-voorwaarde (Uitvoeringsnotitie 2014) en het ontbreken van bewonersmarktbinding. Tertiair, het college te verzoeken te onderzoeken of en hoe de omgevingsvergunning xxxxxxxxxxxxxxx kan worden herzien, gelet op de spanning met het geldende beleid.

V. AFSLUITING De gemeente Amsterdam is eigenaar van het Stadhuis, initiatiefnemer van de herontwikkeling en tegelijkertijd toezichthouder op de naleving van haar eigen horecabeleid. Die driedubbele rol schept een bijzondere verantwoordelijkheid om het eigen handelen kritisch te bezien. Cliënt is niet tegen de herontwikkeling van het Stadhuis. Cliënt is niet tegen levendigheid op het Waterlooplein. Cliënt is wél van mening dat de gemeente haar eigen beleid serieus moet nemen, dat een bewonersmarkt geen rechtvaardiging biedt voor 1.000 m² permanente horeca zonder conceptuele binding, en dat de gemeenteraad als democratisch orgaan de aangewezen instantie is om hierover een oordeel te vellen. Ondergetekende is beschikbaar voor een nadere toelichting. Mocht u tot een debat besluiten dan verzoeken wij u hierbij te worden uitgenodigd.

Mr. M. Talhi

BIJLAGEN 1.

Zienswijze namens xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx inzake exploitatievergunningaanvragen LYUBLU, Sam's koffie - Centrum, De Boule De Boule en Anchovy Bar, ingediend bij de burgemeester van Amsterdam, 26 maart 2026

2.

Ruimtelijke Onderbouwing behorende bij omgevingsvergunning xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx(Verbouwing begane grond Stadhuis, Amstel 1), Gemeente Amsterdam — relevante passages: paragrafen 3.1, 3.2 en 3.3 en afbeelding 22

3.

Uitvoeringsnotitie Horeca 2014, Stadsdeel Centrum, vastgesteld 28 januari 2014 — relevante passages: paragraaf 1.2.2 en paragraaf 7.2.2

4.

4/4

Machtiging