Raadsadres herinrichting Prins Hendrikkade-IJtunnel groot onderhoud.pdf

Aan de gemeenteraad en het college van Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Betreft: Raadsadres Herinrichting Prins Hendrikkade / IJtunnel bij groot onderhoud 2028–2032 met belangrijke verbeterpunten Geachte leden van de gemeenteraad, Met dit raadsadres verzoek ik de gemeenteraad om bij het geplande groot onderhoud aan de Prins Hendrikkade en omgeving in de periode 2028–2032 de inrichting van de kruising Prins Hendrikkade-IJtunnel kritisch te heroverwegen, met als doel het aantal rijstroken richting de IJtunnel aanzienlijk te verminderen en de vrijgekomen ruimte te benutten voor vergroening en verbetering van de openbare ruimte. De huidige situatie met in totaal circa acht rijstroken, inclusief twee busbanen, dubbele opstelstroken per richting en zeer lange opstelvakken, is niet meer van deze tijd. Deze inrichting draagt bij aan het ontstaan van een hitte-eiland waar in de zomer merkbaar hinder van wordt ondervonden, stimuleert ongewenst hard en potentieel gevaarlijk rijgedrag en leidt tot een onaantrekkelijke en onaangename openbare ruimte. Momenteel beschikken automobilisten vanaf het Centraal Station richting de IJtunnel over twee linksafstroken, aangevuld met een aparte busbaan. In de praktijk betekent dit dat er feitelijk drie rijstroken beschikbaar zijn voor verkeer richting de IJtunnel.

Gezien de verkeersontwikkelingen van de afgelopen jaren is deze capaciteit niet langer noodzakelijk. Sinds de invoering van eenrichtingsverkeer op de Prins Hendrikkade is de verkeerssituatie ingrijpend gewijzigd. De verkeersintensiteit is afgenomen en de beschikbare ruimte is toegenomen. Het huidige profiel van drie stroken richting de IJtunnel is daardoor niet langer in verhouding tot de feitelijke verkeersvraag. Op veel momenten blijft een aanzienlijk deel van de capaciteit ongebruikt. Bovendien zijn de huidige opstelstroken uitzonderlijk lang. Dit leidt tot een zeer groot verhard oppervlak op een locatie die al sterk versteend is. Het gebied rondom het Centraal Station en het Oosterdok kampt in toenemende mate met hittestress. In de zomer lopen de temperaturen op het asfalt en de bestrating sterk op, terwijl schaduw, groen en verblijfskwaliteit ontbreken. Het terugbrengen van de huidige drie stroken naar één reguliere rijstrook richting de IJtunnel – eventueel aangevuld met een kortere opstelstrook indien verkeerskundig noodzakelijk – biedt een uitgelezen kans om:

• • • • • •

de hoeveelheid verhard oppervlak aanzienlijk te verminderen; extra bomen, groenstroken en infiltratievoorzieningen aan te leggen; hittestress tegen te gaan; regenwater beter op te vangen en wateroverlast te beperken; de biodiversiteit in de binnenstad te vergroten; de ruimtelijke kwaliteit van de entree van de stad te verbeteren.

Deze doelstellingen sluiten nauw aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van klimaatadaptatie, vergroening, biodiversiteit en de transitie naar een meer voetgangersen fietsvriendelijke binnenstad. Amsterdam heeft zichzelf ambitieuze doelen gesteld voor een klimaatbestendige openbare ruimte. Juist bij grootschalige onderhoudsprojecten dienen dergelijke kansen maximaal te worden benut. Daarnaast past een versobering van de verkeersruimte in het bredere beleid om de auto niet langer dominant te laten zijn in de Amsterdamse binnenstad. De omgeving van het Centraal Station is een van de meest prominente stadsentrees van Nederland. Een uitgestrekte asfaltvlakte met overgedimensioneerde opstelstroken doet geen recht aan deze bijzondere locatie. Ik verzoek de gemeenteraad daarom om het college op te dragen: 1. de huidige verkeersafwikkeling richting de IJtunnel opnieuw te onderzoeken op basis van actuele verkeersgegevens; 2. expliciet te onderzoeken of het aantal rijstroken richting de IJtunnel kan worden teruggebracht; 3. de vrijgekomen ruimte te bestemmen voor substantiële vergroening, extra bomen en klimaatadaptieve maatregelen; 4. deze mogelijkheden mee te nemen in de planvorming voor het groot onderhoud in de periode 2028–2032. Daarnaast kan worden overwogen om het huidige vrijliggende fietspad aan de IJtunnelzijde tussen de IJtunnel en de Peperstraat te verwijderen.

Fietsers kunnen in dat geval direct ter hoogte van de Peperstraat oversteken, wat de infrastructuur vereenvoudigt en de ruimte efficiënter benut. Indien gewenst kan op deze plek een duidelijke oversteekvoorziening, bijvoorbeeld in de vorm van een zebrapad of gelijkwaardige veilige oversteek, worden aangelegd om de verkeersveiligheid te waarborgen. Daarbij valt op dat er in het gehele plangebied op straatniveau nauwelijks tot geen zichtbaar groen aanwezig is. Hoewel er wel bomen staan, ontbreekt onderbeplanting zoals heesters, planten of andere groenstructuren volledig. Hierdoor is er op ooghoogte en straatniveau feitelijk geen groenbeleving; enkel boomstammen in een verder

versteende omgeving. Deze combinatie van grootschalig asfalt, bestrating en het ontbreken van laag groen draagt aanzienlijk bij aan het ontstaan van hittestress en het versterken van het hitte-eilandeffect in dit gebied. Daarnaast blijft er bij regenval op meerdere plekken water staan als gevolg van de sterke verharding en beperkte infiltratiemogelijkheden. Tot slot kan, zij het van minder groot belang, ook aan de zijde van het Scheepvaartmuseum worden gekeken naar het reduceren van de opstelstroken. Indien deze worden verkort of versoberd, zouden de verkeerslichten daar mogelijk kunnen worden verwijderd, wat de doorstroming verder kan verbeteren. De hierdoor vrijkomende ruimte biedt eveneens kansen voor vergroening en een kwalitatieve verbetering van de openbare ruimte. Hoogachtend, xxxxxxxxxxxxxxxxxx 1011 Amsterdam, Nederland 21 juni 2026