Raadsadres gemeentebestuur overtreedt de wet.pdf

Aan:

gemeenteraad, college van B&W, stadsdeelcommissie Oost, dagelijks bestuur stadsdeel Oost, Betreft: Gemeentebestuur overtreedt de wet door achterkamertjes in te duiken Amsterdam, 15 augustus 2024 Geachte, Het doel van onze vereniging en de manier waarop wij dit trachten te bereiken 1 brengen mee dat wij ons zo volledig en gedetailleerd mogelijk willen informeren over alle ontwikkelingen die voor het Diemerpark van belang kunnen zijn. Het college van B&W en het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost organiseren dikwijls zogenaamde ‘technische sessies’. Dit zijn informele bijeenkomsten van de gemeenteraad en stadsdeelcommissies buiten de reguliere raads- en commissievergaderingen om. Soms gaan die bijeenkomsten over onderwerpen waarvan wij denken dat die voor onze vereniging relevant kunnen zijn. In verband daarmee hebben we aan het college of het dagelijks bestuur van Oost verzocht om als toehoorder aanwezig te zijn bij de technische sessies die plaatsvonden op 05-03-2019, 24-09-2019, 08-032021 en 11-01-2023. Helaas werd in alle gevallen ons verzoek afgewezen. In bijlage 1 (hierachter) staan details over onze verzoeken en de reacties daarop van het college en het dagelijks bestuur van Oost.

Naast het verwerven van informatie speelde bij onze verzoeken soms een rol dat ons was gebleken dat de voorlichting door het college en het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost aan volksvertegenwoordigers niet altijd volledig, correct en objectief is. Door onze aanwezigheid bij technische sessies, kunnen we volgens ons eenzijdige, incorrecte en/of onvolledige voorlichting signaleren en zo een bijdrage leveren aan transparante, democratische besluitvorming. Door de afwijzing van onze verzoeken, was dit niet mogelijk. Na verschillende pogingen om het college of het dagelijks bestuur van Oost op andere gedachten te brengen, hebben we ons neergelegd bij hun afwijzende besluiten. Onlangs kregen we kennis van een artikel in De Stentor van 24-06-2023, met de kop “Nederlandse gemeenten overtreden massaal de wet door achterkamertjes in te duiken” 2 (bijlage 2). Dit artikel gaat over de openbaarheid van het soort bijeenkomsten waar wij bij hadden willen zijn. 1 Onze vereniging heeft ten doel:

a. het in stand houden en waar mogelijk uitbreiden van het groene karakter van het Diemerpark te Amsterdam (IJburg); b. het weren van gemotoriseerd verkeer uit het Diemerpark en het in en buiten rechte behartigen van en opkomen voor de belangen van niet- gemotoriseerde weggebruikers in het Diemerpark en de toegangswegen tot het Diemerpark; en c. het beschermen van flora en fauna in het Diemerpark. Wij trachten dit doel onder meer te bereiken door: a. het signaleren van feiten en omstandigheden die (kunnen) leiden tot het frustreren van de doelstellingen van de vereniging; b. het bij overheidsinstanties, andere instanties en personen bepleiten van maatregelen die kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de vereniging; c. het in en buiten rechte opkomen voor en behartigen van de belangen van de niet-gemotoriseerde weggebruikers (wandelaars, fietsers, rolschaatsers en anderen) in het Diemerpark en op de toegangswegen tot het Diemerpark; d. het verrichten van al hetgeen met het vorenstaande, in de ruimste zin genomen, in verband staat of daartoe bevorderlijk kan zijn. [bron: statuten vereniging Hou Diemerpark Groen / Vrienden van het Diemerpark] 2 De auteur van dit artikel, Gep Leeflang, kreeg hiervoor op 06-05-2024 ‘De Tegel’ uitgereikt: de belangrijkste Nederlandse prijs voor journalistiek (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Tegel). 1

In het artikel worden argumenten genoemd die gemeenten aanvoeren om te rechtvaardigen dat ze vergaderingen van en met de gemeenteraad organiseren waar buitenstaanders niet bij mogen zijn: 'het zijn slechts 'informele' of 'technische' bijeenkomsten, waar 'geen politiek wordt bedreven'", of "omwille van

'bescherming van ambtenaren"'. Dit zijn exact de argumenten die wij te horen kregen om ons de toegang tot technische sessies te ontzeggen. Zie bijvoorbeeld (in bijlage 1) de inbreng van Jan-Bert Vroege en Carolien de Heer, leden van het dagelijks bestuur van Oost, in de vergadering van de stadsdeelcommissie Oost op 10-01-2023. In het artikel zegt Michiel de Vries, professor bestuurskunde aan de Radboud Universiteit: "Puur technisch

informeren bestaat niet, er zitten altijd vooringenomenheden in. De levensgrote kans bestaat hier dat raadsleden zich laten inpakken door de wethouder, die zijn plan graag wil doorzetten." Het gevoel dat het college en het dagelijks bestuur van Oost proberen om volksvertegenwoordigers 'in te pakken' bekruipt ons dikwijls als het gaat over het plan om de sport- en parkeervoorzieningen in het Diemerpark uit te breiden (zie bijvoorbeeld de analyse in bijlage 1). Uit wat Michiel de Vries en Annemarie Drahmann, universitair hoofddocent bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, in het artikel zeggen, maken we op dat de technische sessies op 05-03-2019, 24-092019, 08-03-2021 en 11-01-2023, volgens de Gemeentewet en de Wet open overheid (Woo), openbaar hadden moeten zijn. Het lijkt ons daarom dat het college en het dagelijks bestuur van Oost onrechtmatig gehandeld hebben door ons de toegang tot die bijeenkomsten te ontzeggen.

Wij horen graag uw (onderbouwde) mening hierover. In ons rapport Onderzoek naar de besluitvorming over sportvelden voor liburg, toonden we aan dat het college en het dagelijks bestuur van Oost bij de besluitvorming over sportvelden voor LIburg dikwijls een loopje nemen met de regels in de Verordening op het lokaal bestuur en de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022. 3 De gemeenteraad besloot op 29-05-2024 om ons rapport ter kennisgeving aan te nemen. Uit het artikel in De Stentor en onze ervaring met verzoeken om aanwezig te zijn bij technische sessies blijkt dat het college en het dagelijks bestuur van Oost in het besluitvormingsproces over het Diemerpark ook de Gemeentewet en de Wet open overheid (Woo) niet respecteren.

Bent u bereid met ons in gesprek te gaan over onze bevindingen? Uw reactie zien wij tegemoet, waarvoor bij voorbaat dank. Met vriendelijke groet,

namens het bestuur van Vrienden van het Diemerpark Kees Lakerveld Theo Burghouts n

-7

Vrienden van het Diemerpark I liburglaan 904 I 1087 GE Amsterdam vriendenvanhetdiemerpark@gmail.com

3

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14419756/1/Onderzoek+besluitvorming+sportvelden+LIburg 2

BIJLAGE 1 Technische sessies die wij graag hadden bijgewoond en een analyse Hieronder staan gegevens over 4 bijeenkomsten die wij graag hadden bijgewoond, maar waarbij dat niet werd toegestaan. Daarna volgt een analyse. 1. Over kunstgras (05-03-2019) Naar aanleiding van maatschappelijke beroering over kunstgras sportvelden vond daarover op 05-03-2019 een technische sessie plaats, georganiseerd door het college van B&W. Omdat het gemeentebestuur plannen maakte om de hoeveelheid kunstgras sportvelden in het Diemerpark uit te breiden, vroegen we aan een lid van de gemeenteraad of we als toehoorder bij de sessie aanwezig zouden mogen zijn.4 Zij vroeg dit na en schreef na twee dagen terug: “Technische sessies zijn alleen voor raadsleden heb ik begrepen”. 5 2. Over de ontwikkeling van Strandeiland (24-09-2019) IJburg wordt verder ontwikkeld. Op 24-09-2019 vond een technische sessie plaats over de ontwikkeling van Strandeiland, georganiseerd door het college van B&W. Omdat het Strandeiland, zeker voor wat betreft de sportvoorzieningen, relevant kan zijn voor ontwikkelingen in het Diemerpark, vroegen we om als toehoorder bij de sessie aanwezig te mogen zijn. 6 Dat werd niet toegestaan: “De technische sessie is een besloten sessie voor de leden van de commissie RO.

Om deze reden moet ik uw verzoek om hierbij aanwezig te zijn als toehoorder helaas weigeren.” 7 Na een verzoek om toelichting, kregen we de volgende reactie: “Het is gebruikelijk dat een technische [sic!] een besloten bijeenkomst is voor raadsleden. Om deze reden zou het dus ongebruikelijk zijn als u aansluit bij de sessie. De bijeenkomst is informatie en hier kunnen geen wijzigingen op het plan uit voortkomen. De commissieleden zullen de discussie in de commissievergadering moeten voeren en eventuele wijzigingen hier moeten beslechten. De burger krijgt tijdens de commissie- en raadsvergadering de informatie.“ 8 Na nog enige mailwisselingen schreef de toenmalige voorzitter van het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost Maarten Poorter: “Het klopt dat technische sessies van de raad alleen voor (duo)raadsleden bedoeld zijn. In incidenteel voorkomende gevallen schuiven leden van de stadsdeelcommissies/dagelijks bestuurders aan.” 9 Omdat ons niet duidelijk wordt uitgelegd waarom we niet welkom zijn bij de bijeenkomst, spraken we op 1411-2019 in bij een vergadering van de raadscommissie Algemene Zaken 10.

In onze bijdrage refereerden we aan het toen geldende coalitieakkoord, waarin stond dat het college een ambitieuze agenda voor democratische vernieuwing wilde opstellen, waarin “onderzocht wordt hoe de participatieve en representatieve democratie kan worden vernieuwd, versterkt en uitgebreid”. We zeiden dat als ook niet-raadsleden technische sessies mogen bijwonen, sommige betrokken burgers en organisaties mogelijk beter in staat zijn om met het gemeentebestuur mee te denken. Dit zou een bijdrage kunnen zijn aan het versterken van de “participatieve en representatieve democratie, conform de wens van het college.“ 11 Hoewel we expliciet vroegen om een reactie van het gemeentebestuur, hebben we die niet in ons archief gevonden.

4

Bron: mail van Vrienden van het Diemerpark aan Jennifer Bloemberg-Issa, lid gemeenteraad, , 19-02-2019 Bron: mail van Jennifer Bloemberg-Issa, lid gemeenteraad, aan Vrienden van het Diemerpark, 22-02-2019 6 Bron: mail van Vrienden van het Diemerpark, 19-09-2019 aan Philip Monas en Paul Paulusma, leden van de stadsdeelcommissie Oost, 19-09-2019 en aan ambtenaar E., 19-09-2029 7 Bron: mail van ambtenaar E. aan Vrienden van het Diemerpark, 19-09-2019 8 Bron: mail van ambtenaar E. aan Vrienden van het Diemerpark, 19-09-2019 9 Bron: mail van Maarten Poorter aan Vrienden van het Diemerpark, 08-10-2019 10 Bron: https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8192062/1/09012f9782c15c3e 11 Bron: https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8202944/1/Bijlage_Inspreektekst_bij_commissie_AZ_van_1411_over_besloten_vergaderen_en_technische_sessies 5

3

3. Over de ‘Sportnorm’ (08-03-2021) Om in nieuwe woonwijken te voorzien in voldoende ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen hanteert het gemeentebestuur referentienormen. Onderdeel hiervan is de ‘Sportnorm’. Op 08-03-2021 vond hierover een digitale (online) technische sessie plaats, georganiseerd door het college van B&W. Omdat de Sportnorm regelmatig wordt aangevoerd als argument om het aantal sportvelden het Diemerpark uit te breiden, vroegen we om een link naar de sessie zodat we konden meeluisteren/kijken. 12 Dit verzoek werd afgewezen, met als argumentatie: “Technische sessies zijn geen openbare vergaderingen, dus daar kan ik u helaas geen link voor sturen. Dit zijn interne bijeenkomsten waarin ambtenaren de raadsleden van technische achtergrondinformatie voorzien over bepaalde onderwerpen en vragen van raadsleden beantwoorden. “ 13 Naar aanleiding daarvan, schreven we in een raadsadres, na een opsomming van de hiervóór genoemde sessies waar we niet bij mochten zijn: “We hebben er het volste begrip voor dat we niet welkom zijn als er over persoonlijke onderwerpen gesproken wordt, of als de onderhandelingspositie van de gemeente in het geding is. Maar dat is/was in de hierboven genoemde technische sessies zeker niet aan de orde.

We verzoeken u uw beleid ten aanzien van toehoorders bij technische sessies te herzien.” 14 Opnieuw hebben we geen reactie van het gemeentebestuur in ons archief gevonden. 4. Over het plan voor uitbreiden van sportvelden in het Diemerpark (11-01-2023) Op 23-10-2022 boden we de leden van de (toen pas geïnstalleerde) stadsdeelcommissie Oost een manifest aan 15 en schreven we dat we graag persoonlijk wilden kennismaken en ze zouden willen informeren over plannen voor het Diemerpark. 16 De stadsdeelcommissie wilde niet alleen onze vereniging horen, maar ook andere belanghebbenden, i.c. de sportverenigingen die actief zijn in het Diemerpark, en besloot (op 25-102022) een bewonersbijeenkomst te organiseren, waarbij ze “alle betrokkenen” zouden uitnodigen. 17 Deze bewonersbijeenkomst vond plaats op 17-01-2023. Een week daarvoor, op 11-01-2023 vond een technische sessie plaats over een plan voor uitbreiding van sportvelden in het Diemerpark, georganiseerd door het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost. Op 01-01-2023 verzochten we daarbij aanwezig te mogen zijn. 18 Het dagelijks bestuur reageerde met: “Het klopt dat er op 11-01 een technische sessie is voor de leden van de stadsdeelcommissie. In deze sessie zullen ambtenaren een technische uitleg geven over het project vernieuwing Diemerpark. Hierbij gaat het om een niet politiek inhoudelijke avond.

Deze sessies zijn een interne gelegenheid van de stadsdeelcommissie en zijn daarom niet openbaar toegankelijk.“ 19 De stadsdeelcommissie sprak op 10-01-2023 over ons verzoek. 20 Jan-Bert Vroege, lid van het dagelijks bestuur van Oost gaf een toelichting op de afwijzing: “Een technische sessie bieden wij u aan om u voor te bereiden op een politieke discussie. En laat ik uit mijn eigen ervaring spreken. Ik heb als raadslid veel technische sessies mogen meemaken. Dat geeft ook de ruimte dat je niet politiek gekleurd hoeft te reageren, dat je niet braaf partijstandpunten voor de bühne gaat uitspreken. Omdat het besloten is. Die beslotenheid geeft veiligheid om, wat ik altijd deed in mijn tijd van raadslid: om domme vragen te stellen, zonder dat je daarvoor kan worden afgerekend door derden, want het is besloten. En wij als stadsdeel worden 12

Bron: mail van Vrienden van het Diemerpark aan info@gemeenteraad.amsterdam.nl en s.kukenheim@amsterdam.nl, 04-06-2021 13 Bron: mail van ambtenaar K. aan Vrienden van het Diemerpark, 07-06-2021 14 Bron: Raadsadres Vrienden van het Diemerpark, 07-06-2021 14:10 15 Manifest: ‘Geef sport de ruimte… op de juiste plek!’, ondertekend door bewoners-leden van de Klankbordgroep 'Vernieuwing Diemerpark', omwonenden rond de Oeverzeggestraat, de Vogelwerkgroep Amsterdam, de Fietsersbond Amsterdam, de vereniging voor veldbiologie KNNV, de stichting Natuurlijk IJburg, Vrienden van het Diemerpark en vele ondertekenaars van de petities 'Stop de plastificering van het Diemerpark’ en ‘Hou IJburg groen, hou IJburg waterproof, hou IJburg veilig’. 16 Bron: mail van Vrienden van het Diemerpark aan de leden van de stadsdeelcommissie, 23-10-2022 en 25-10-2022 17 Bron: mail van Dennis van Velzen, lid stadsdeelcommissie Oost, aan Vrienden van het Diemerpark, 27-10-2022 en Marie José Kleene, lid stadsdeelcommissie Oost, aan Vrienden van het Diemerpark, 30-10-2022 18 Bron: https://oost.notubiz.nl/document/12264067/1/E-mail+van+Vrienden+van+het+Diemerpark+van+1+januari+2023 19 Bron: mail van ambtenaar J. aan Vrienden van het Diemerpark, 04-01-2023 20 https://oost.notubiz.nl/vergadering/1032749, agendapunt 4 vanaf 09:57 4

vertegenwoordigd door ambtenaren die dan ook gewoon vrijuit kunnen spreken en antwoorden kunnen geven op uw vragen. Zodra iets openbaar wordt, zeg maar, dan gaat u als politicus waarschijnlijk politieke vragen stellen en reageren. Dan gaat de ambtenaar niet kunnen reageren en dan moet ik tevoorschijn komen. En dan hebben we gewoon een openbaar debat met elkaar. Daarvoor is een technische sessie niet bedoeld. Het is juist bedoeld om u voor te bereiden voor politieke discussies die u later met elkaar en met mij gaat voeren. Het is een gunst van het dagelijks bestuur om u daarvoor ondersteuning te bieden inhoudelijk. En dat is een goed gebruik in de hele stad, in het hele land, om dat achter gesloten deuren te doen, zodat iedereen zich vrij en veilig voelt om vragen te stellen en antwoorden te geven die daarvoor nodig zijn. (…) Een technische sessie is een gunst die bestuurders aan raadsleden geven, juist om u te helpen bij een goede voorbereiding. En daarmee zetten wij ook ambtenaren in, zeg maar, om u terwille te zijn. Als u zegt: dat moet openbaar, dat moet voor iedereen zichtbaar en hoorbaar kunnen zijn, fysiek of hoorbaar, dan zegt het dagelijks bestuur: dan gaan we daar geen ambtenaren meer naar toe sturen.

Een ambtenaar moet zeg maar frank en vrij kunnen spreken, dus dan krijgt u óf geen technische sessie meer, of u krijgt een technische sessie waarbij u geen ambtenaar krijgt maar een dagelijks bestuurder. En dan gaan we een soort debat voeren maar dan in een andere vorm, maar ook ik heb heel veel kennis niet. Dus juist als u wil dat wij u helpen discussies goed voor te bereiden, dan doen we dit in beslotenheid. (…) De voorzitter van het dagelijks bestuur, Carolien de Heer, voegde daar aan toe: “Er is een verschil tussen het dagelijks bestuur, politiek bestuur, en ambtenaren. Ambtenaren verantwoorden zich niet in het openbaar. Daar zijn ze ook niet voor aangesteld. Ze zijn er voor óns. U kunt óns in het openbaar ter verantwoording stellen. Zo doet u dat ook nu. Op het moment dat wij technische sessies openbaar gaan maken, dan maken we ze politiek. Dan kun je ook gaan kijken zegt deze ambtenaar, klopt dat wel, hè [sic!] dus dan ga je debatten krijgen met ambtenaren. Zo hebben we dat niet in ons politiek bestel geregeld. Daarvoor heb je politieke bestuurders. Die zijn verantwoordelijk, altijd. Ook als een ambtenaar een fout maakt, is die ambtenaar niet verantwoordelijk. Wíj zijn verantwoordelijk. Wij nemen de besluiten en daarom is dat verschil zo belangrijk.

En ik ben ook altijd heel erg streng op het noemen van namen van ambtenaren, omdat het gaat wíj zijn aanspreekbaar en niet zij. Daarom is dat zo strak geregeld, met beslotenheid.” Stadsdeelcommissielid Mark van Dongen signaleerde in de vergadering dat het besloten vergaderen strijdig is met de Wet open overheid (Woo). Zijn opmerkingen daarover werden echter genegeerd door het dagelijks bestuur en zijn collega’s in de stadsdeelcommissie. Nadien hebben wij geen verzoek meer ingediend om een technische sessie bij te mogen wonen.

Analyse De reden die Jan-Bert Vroege en Carolien de Heer opgeven om ons de toegang tot de technische sessie op 11-01-2023 te ontzeggen, komen neer op: “volksvertegenwoordigers en ambtenaren kunnen in openbare bijeenkomsten niet vrijuit spreken en dat is ongewenst”. Dit komt overeen met de argumenten die gemeenten in het artikel in De Stentor aanvoeren om in beslotenheid te vergaderen, maar die volgens Michiel de Vries en Annemarie Drahmann geen wettelijk toegestane redenen zijn voor beslotenheid. Dat het dagelijks bestuur van Oost een week voor een bewonersbijeenkomst een technische sessie had gepland, voedt ons gevoel dat het dagelijks bestuur van Oost probeert om leden van de stadsdeelcommissie ‘in te pakken’, in dit geval om steun te krijgen voor een plan van het college en dagelijks bestuur om de sportvelden in het Diemerpark uit te breiden. Jan-Bert Vroege zei op 10-01-2023 dat een technische sessie bedoeld is om de stadsdeelcommissie “voor te bereiden voor politieke discussies”. Een ‘politieke discussie’ in de stadsdeelcommissie over een plan voor uitbreiden van sportvelden in het Diemerpark, waarop de commissieleden ‘voorbereid’ zou moeten worden, stond (en staat ruim anderhalf jaar later nog steeds) niet op de agenda van de stadsdeelcommissie.

Het is onze overtuiging dat, toen de stadsdeelcommissie een bewonersbijeenkomst organiseerde, het dagelijks bestuur schielijk de technische sessie organiseerde om de leden van de stadsdeelcommissie te sensibiliseren voor het plan van het college en dagelijks bestuur, vóórdat de stadsdeelcommissieleden daarover met kritische bewoners zouden spreken. -----

5

BIJLAGE 2 Artikel in De Stentor 21 (24-06-2023)

21 Bron: https://www.destentor.nl/apeldoorn/nederlandse-gemeenten-overtreden-massaal-de-wet-door-achterkamertjes-

in-te-duiken~a4f62a2a/#comments-anchor 6

7

8

9

10

11

-----

12