Raadsadres geen aanvraag vergunning-ontheffing ogv Wet Natuurbescherming project herinrichting Koninginneweg

Raadsadres: Gemeenteraad Amsterdam 8 september 2021 Geachte raadsleden, Naar aanleiding van uw beoordeling van het Project Herinrichting Koninginneweg vraag ik uw aandacht voor het feit dat daarvoor geen vergunning-ontheffing wordt aangevraagd op grond van de Wet Natuurbescherming volgens de informatie die wij kregen van het IGA. Naar mijn mening is dat wel een vereiste op grond van de beschermde status van de vleermuis en inheemse vogelsoorten die leven in het Vondelpark en het Willemspark, de buurt tussen Vondelpark en Koninginneweg. Het opheffen van parkeerplaatsen op de zuidzijde van Koninginneweg om extra ruimte te maken voor fietsers en fietsnietjes, kan door de verwachte verdubbeling van verkeer en parkeren in het Willemspark daar leiden tot verstoring van beschermde soorten als de gewone dwergvleermuis en de laatvlieger. Een groene gemeenteraad zou een dergelijke verkeersingreep, die ten koste kan gaan van Europees beschermde dieren en planten, niet zonder onderzoek moeten toestaan. Het fietsnietje kan toch geen voorrang krijgen op beschermde vleermuizen en ook Autoluw mag toch zeker niet ten koste gaan van beschermde dieren en planten. Er zijn immers ook andere oplossingen mogelijk voor het parkeren van bewoners van de Koninginneweg. Eerder waren de ecologische waarden in Vondelpark en Willemspark reden van onderzoek.

In 2013 is ecologisch onderzoek gedaan, in opdracht van de gemeente, het Natuurwaardenonderzoek Vondelpark en Willemspark door Witteveen en Bos. Uit dat het onderzoek bleek dat in het Vondelpark en het aangrenzende Willemspark zich diverse inheemse vogelsoorten, Europees beschermde vleermuizen en beschermde planten als Stijf Hardgras, Brede Wespenorchis, Gele Helmbloem en Grote Kaardebol bevonden. Zie: https://www.planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0363.K1304BPSTDVO01/b_NL.IMRO.0363.K1304BPSTD-VO01_tb3.pdf Dit onderzoek is niet recent herhaald. Wel wordt de vleermuis gemonitord op bepaalde routes en gevolgd met een batlogger maar voornamelijk in het Vondelpark en niet in het daarnaast gelegen Willemspark. In het bovengenoemde ecologisch onderzoek zijn Vondelpark en Willemspark samen onderzocht. Dat lijkt ook logisch, want wie weet precies of die ijsvogel in het Vondelpark zit of in de Koningslaan. Vogels en vleermuizen vliegen heen en weer. De uilen die nestelden bij de Diaconessenbrug wonen nu in een tuin in de Oranje Nassaulaan. Het onderzoek van Witteveen en Bos ging dus ook uit van een samenhang tussen Vondelpark en Willemspark. Een vraag die onderzocht moet worden is dan ook, hoe het nu gaat in het Vondelpark met beschermde soorten, dieren en planten.

Het Vondelpark is de laatste tijd- tijdens lockdown en postcorona- meer en meer in gebruik als een soort festivalterrein en fitnessparcours. De indruk bestaat dat vleermuizen, en de uilen trouwens ook, het Vondelpark op gegeven moment verlaten, zoals onderzoek naar festivalterreinen en vleermuizen ook aangeeft. Na een festival in een park komen de vleermuizen meestal wel terug, maar de vraag is of dat ook gebeurt bij een doorlopend en steeds drukker festival-

achtig park als het Vondelpark. Zie het volgende onderzoek naar het effect van festivals, weergegeven door de Vrienden van het Beatrixpark: https://www.vriendenbeatrixpark.nl/here2/wp-content/uploads/2020/03/4Vleermuizen-in-de-stadsparken-van-Amsterdam-20191217.pdf Een aanname betreffende de drukte in het Vondelpark is dat beschermde soorten zich meer en meer vestigen in het aangrenzende Willemspark, waar het relatief rustig is. Op grond van het huidige gebruik van het Vondelpark, met name tijdens duisternis, door sportklassen met luide muziek, wandelaars, cruisers en feestgangers met felle lichten kan de vraag gesteld worden of de beschermde soorten in het Vondelpark eigenlijk wel afdoende beschermd worden. Gezien de Europees beschermde status van de vleermuis alleen al is tenminste een nieuw en jaarrond onderzoek volgens protocol naar de invloed van de drukte in het Vondelpark op de vleermuis, in Willemspark én Vondelpark, een vereiste. Dit onderzoek kan ook uitsluitsel geven over de plannen wat betreft het parkeren van Koninginnewegbewoners in het Willemspark: kan dat, of kan dat niet wat betreft beschermde soorten. Uit onderzoek zoals weergegeven in ‘Onderweg naar 100 jaar Amsterdamse Bos’ blijkt dat de natuurwaarden van het Vondelpark in 2019 nog redelijk goed waren.

Hoe zijn ze nu? Door het opheffen van 147 parkeerplaatsen op de Koninginneweg zullen meer auto’s overdag, ‘s avonds en ‘s nacht gaan rijden en parkeren in het Willemspark, precies daar waar ook vleermuizen zich gevestigd hebben ofwel naartoe verdreven zijn. De verstoring van parkeren en verkeer is niet gering, want vleermuizen zijn heel gevoelig voor trillingen, geluid en licht. Zie dit Alterra onderzoek over de invloed van lawaai, trillingen en lichten van parkeren op vleermuizen en de effecten van parkeren. https://edepot.wur.nl/82093 In het Willemspark zal de verwachte verkeersintensiteit waarschijnlijk verdubbelen door het opheffen van de parkeerplaatsen op de Koninginneweg, omdat dit Willemspark een buurt is waar relatief veel parkeerplaatsen beschikbaar zijn. De buurt is ruim gebouwd en slechts éen parkeervergunning per adres is toegestaan. Echter, er is een gerede kans dat vleermuizen en uilen die uit het Vondelpark komen dan weer verstoord worden, maar nu door parkeerders van de Koninginneweg, door hun dichtslaande deuren en felle autolichten. Coronaoverlast in het Vondelpark én extra verkeer in het Willemspark is wellicht teveel verstoring en verdrijft alle vleermuizen en uilen op den duur. Of dat kan gebeuren moet onderzocht worden.

Volgens de stadsecologen zou onderzoek naar verstoring door extra verkeer niet nodig zijn omdat stadsvleermuizen niet zo verstoringsgevoelig zijn. Ook zou het meerdere groen op de Koninginneweg en het Valeriusplein aantrekkelijk zijn voor diverse dieren. Echter, de Koninginneweg blijft natuurlijk wel een straat met een doorgaande tram en hoge en helle straatverlichting, niet zo geschikt voor uilen en vleermuizen. Volgens de Zoogdiervereniging is veel te algemeen gesteld dat sommige (dwerg)vleermuizen niet verstoringsgevoelig zijn. Dat moet eerst onderzocht worden, per situatie. Diezelfde Amsterdamse stadecologen stellen trouwens iets heel anders betreffende vleermuizen en uilen als het om het Amsterdamse Bos gaat. Daar moet het wél stil en donker zijn voor de vleermuizen en uilen. Je mag er niet eens komen tussen 12 uur ‘s avonds en 6 uur ‘s morgens. Zie: Onderweg naar 100 jaar Amsterdamse Bos.

Onderweg naar 100 jaar Amsterdamse Bos https://www.amsterdamsebos.nl › publish › pages Ook onderzoek naar extra stikstofuitstoot als gevolg van het plan en het effect op beschermd planten is noodzakelijk, in verband met aangetroffen beschermde planten op oude gebouwen en hun gevoeligheid voor stikstof. Kortom, de huidige drukke situatie in het Vondelpark met daarbij extra verkeer in het Willemspark zijn invloeden die vragen om onafhankelijk jaarrond onderzoek naar de mogelijke effecten op Europees beschermde soorten zoals vleermuizen en ook op beschermde planten. Wellicht is het plan voor de herinrichting met parkeren in het Willemspark mogelijk, en misschien ook niet, maar dit zal moeten blijken uit goed en jaarrond ecologisch onderzoek. Er schijnt opeens een Quickscan Flora en Fauna te zijn gedaan naar de Koninginneweg, maar ondanks de lange voorbereidingstijd is dit nog niet beschikbaar. In Vondelpark en het Willemspark moet opnieuw ecologisch onderzoek gedaan worden als vervolg van het onderzoek uit 2013.

De invloed van de huidige drukte in het Vondelpark moet onderzocht worden: is die eigenlijk wel toegestaan met betrekking tot beschermde soorten? Wat is de ecologische samenhang tussen Vondelpark en Willemspark en de baltsgebieden van de vleermuizen? Wat is de invloed van meer verkeer op baltsgebieden en verblijfsgebieden in het Willemspark? Deze vragen moeten beantwoord worden, alvorens alle auto’s van de Koninginneweg-zuid naar het Willemspark gestuurd worden.

Met vriendelijke groet xxxxxxxx