Raadsadres gebruik en misbruik begrip hout-opstand

Aan de Gemeenteraad van Amsterdam Stadhuis

per site-mail 20-2-2026

Betreft: gebruik en misbruik van het begrip hout-opstand

Geachte Raad, In uw eerste vergadering in de nieuwe bestuursperiode graag uw aandacht & inzet voor het volgende. De gemeente gebruikt in de vergunningen voor kap of snoei van bomen en in de openbare bekendmakingen daarvan het begrip hout-opstand terwijl een gemiddelde bewoner niet weet waar dit begrip voor staat. Een boom-medewerker legde uit dat hout-opstand nu eenmaal het wettelijk-juridische begrip voor boom is maar het bleef me intrigeren. Als niet-jurist ben ik er even voor gaan zitten en al spoedig tekende zich af dat hout-opstand inderdaad een wettelijk-juridisch begrip is maar nu juist iets anders is dan een boom . Het gebruik van het begrip houtopstand is dus niet alleen onbegrijpelijk maar meestal ook nog eens juridisch onjuist en daarmee quasi-gewichtig en misleidend en lijnrecht in strijd met het B&W-programma CobrA voor logisch en begrijpelijk taalgebruik in de Amsterdamse regelgeving. Daarom heb ik B&W op 12-2-2026 in alle eenvoud gevraagd om houtopstand voortaan alleen nog te hanteren indien & voor zo ver wettelijk-juridisch van toepassing. Met email dd. 19-2-2026 kreeg ik van een medewerker van de dienst VTH i.o. namens stadsdeel West antwoord, welke ongekende snelheid op zich natuurlijk alle lof verdient.

Maar helaas, het verzoek is niet eens in behandeling genomen; kennelijk volharden de diensten in sowieso onbegrijpelijke en bijna altijd juridisch onjuiste terminologie. In paragraaf 1 t/m 4 hieronder nadere uitwerking & onderbouwing hoe het zit.

Hierbij roep ik u op om: A. de begrippen boom en houtopstand voortaan uitsluitend te hanteren indien & voor zo ver volgens de definities van de Bomenverordening en de Omgevingswet van toepassing; B. daarbij de volgende urgentie-volgorde aan te houden: 1. ingaande 1-9-2026 in de vergunning-aanvragen, het formulier voor de kap-adviezen, de vergunning-besluiten en de openbare bekendmakingen; 2. zo spoedig mogelijk daarna in de overige stukken zoals bijvoorbeeld de Herplantregeling, het Reglement van de Commissie Beschermwaardige Houtopstanden CBH en enkele bepalingen van de Bomenverordening. Nadere toelichting geef ik desgewenst graag. met vriendelijke groet,

1. Bomenverordening 2014 In artikel 1-b van de Bomenverordening heeft uw Raad een houtachtig opgaand gewas, zowel levend als afgestorven, met een omtrek van de stam van minimaal 31 cm op 130cm hoogte boven het maaiveld ingaande 2014 niet gedefinieerd als houtopstand maar als het klip & klare en voor een ieder begrijpelijke “ boom “ . Volgens uw Raad is een houtopstand dus iets anders dan een boom, namelijk: “ één of meer bomen, hakhout, boomvormers of andere houtachtige gewassen die onderdeel uitmaken van een houtwal, een grotere (lint)begroeiing van heesters en struiken of een beplanting van bosplantsoen, met de onder b genoemde minimale omtrek; “ https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2 En ja, de verordening draagt voor ieders goede begrip dan ook niet voor niks gewoon de naam Bomenverordening en niet Houtopstandenverordening . Kortom, gebruik van het begrip houtopstand is in de meeste gevallen juridisch onjuist. Bijvoorbeeld op de kap van de groenstrook langs de Majoor Fransweg in West enkele jaren geleden was het begrip houtopstand wel van toepassing. Maar helaas, hoe klip & klaar de definities van artikel 1 van de Bomenverordening ook zijn, het quasi-gewichtige maar juridisch onjuiste ambtelijke spraakgebruik houtopstand is onbedoeld ook in de Bomenverordening geslopen op plaatsen waar het niet om een houtopstand gaat maar om ‘één of meer afzonderlijke bomen.

Bijvoorbeeld in artikel 3 lid 1 is alleen sprake van houtopstanden terwijl de vergunningplicht mede betrekking heeft op één of meer afzonderlijke bomen in de zin van artikel 1-b. Door dergelijke slordigheid & inconsistentie is strikt genomen het kappen van één of meer afzonderlijke bomen niet vergunning-plichtig.

2. Omgevingswet 2024 Gelukkig, 10 jaar na uw Bomenverordening heeft de landelijke wetgever het goede voorbeeld van uw definities in artikel 1 van de Bomenverordening gevolgd door ingaande 1-1-2024 in de Omgevingswet in artikel 1.1 lid 1 een houtopstand iets meer precies te definiëren als: “ zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend; “ https://wetten.overheid.nl/BWBR0037885/2026-01-01/0

Ook met deze wettelijke definitie is een houtopstand evident iets anders is dan de één of meer afzonderlijke bomen waarover het in de Amsterdamse vergunningaanvragen, vergunning-besluiten en openbare bekendmakingen bijna altijd gaat. Ongetwijfeld met juridische precisie als goede maar verkeerd uitpakkende bedoeling gebruikt de dienst VTH i.o. in zijn kap-vergunningen de volgende formulering: “ De aangevraagde activiteiten Omgevingsplanactiviteit voor het vellen van houtopstand (kappen) Grondslag Omgevingswet, artikelen 5.1, lid 1, onder a en 22.8, Omgevingsbesluit, artikel 2.1a en Bomenverordening 2014, artikel 3, lid 1 “ ( VTH-West, besluit 5-1-2026, Z2025-049732, blz 1 en blz 4 )

Echter, in artikel 5.1 en artikel 22.8 van de Omgevingswet komt de formulering “ vellen van houtopstand “ eenvoudig niet voor dus hierop kan VTH zijn gebruik van het begrip houtopstand terwijl het gaat om één of meer afzonderlijke bomen niet baseren. Ook in artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit komt het begrip “ houtopstand “ eenvoudig niet voor dus ook hierop kan VTH zijn gebruik van het begrip houtopstand terwijl het gaat om één of meer afzonderlijke bomen niet baseren. En ja, in artikel 3 lid 1 van Bomenverordening komt vellen van houtopstand wel voor maar dit is evident een abuis, behandeld in paragraaf 1 bovenstaand, zodat ook de Bomenverordening geen grond biedt voor gebruik van het begrip houtopstand terwijl het anders dan bijvoo0rbeeld bij de Majoor Fransweg gaat om de kap van één of meer afzonderlijke bomen.

3. Andere publieks-communicatie In andere publieks-communicatie dan de vergunning-aanvragen, -besluiten en bekendmakingen spreekt de gemeente wel gewoon van bomen , bijvoorbeeld in de bomenboekhouding https://www.amsterdam.nl/leefomgeving/groen/bomen/bomenboekhouding/ de bomenkaart https://bomen.amsterdam.nl/gebied/0?infopanel=true , het Jaarverslag en de jaarlijkse bomenbrief. Niet goed valt in te zien waarom / waartoe in de vergunning-aanvragen, -besluiten en openbare bekendmakingen een andere terminologie zou mogen, laat staan zou moeten.

4. Commissie Monumentbomen In of rond 2019 heeft B&W een semi-externe commissie ingesteld om te adviseren over de monument-bescherming van bomen, de Commissie Beschermwaardige Houtopstanden CBH. Ook in die naam en desbetreffend reglement heeft B&W het over houtopstanden terwijl sinds 2019 bijna alle adviezen van de commissie niet gaan over houtopstanden maar over één of meer afzonderlijke bomen. Ook de naam Commissie Beschermwaardige Houtopstanden is dus alleen al op dit punt verkeerd gekozen. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR629741/1 Deze naam is bovendien verkeerd gekozen omdat niet alleen de monumentbeschermde bomen beschermwaardig zijn maar alle bomen; nu juist dát beginsel heeft uw Raad neergelegd in de Bomenverordening, namelijk door kap en snoei van nu juist alle bomen als vergunning-plichtig aan te wijzen. Kortom, ook de naam en het reglement van de CBH moet worden herzien en in overstemming worden gebracht met de Bomenverordening, de Omgevingswet en hetgeen voor een gemiddelde bewoner begrijpelijk is.