Raadsadres Dorpsraad Sloten-oud Osdorp besluitvorming Sloten en Nieuw Sloten verkeersveilig

RAADSADRES

dorpshuis Nieuwe Akerweg 14 1066 ES Amsterdam-Sloten tel.020 – 617 45 11 de.dorpsraad@kpnmail.nl www.dorpsraadslotenoudosdorp.nl

Gemeenteraad van Amsterdam, POSTBUS 202, 1000 AE Amsterdam Betreft: Besluitvorming Sloten en Nieuw Sloten verkeersveilig Amsterdam, 2 oktober 2023, Zeer geachte leden van de Gemeenteraad, Gelet op de nieuwe samenstelling van de Raad een korte introductie. De Dorpsraad is een tegelijk met de Gemeenteraad door de bewoners gekozen orgaan, dat actief is op uiteenlopende maatschappelijke terreinen, van ruimtelijke ontwikkeling tot en met sociale cohesie. Verkeersvraagstukken in termen van bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in de directe én wijdere omgeving vormen al decennia lang een prominent onderwerp. Op dit terrein werden vele studies en daar op gebaseerde aanbevelingen aan het stadsbestuur gedaan, al dan niet centraal. Van meet af aan werd de Dorpsraad dan ook door de wethouders verkeer betrokken bij “Sloten en Nieuw Sloten autoluw”, althans tot aan dit voorjaar. Op verzoek van de wethouders participeerden tot dan onze vertegenwoordigers ook in begeleidende en adviserende gremia. Huidige fase van besluitvorming Na behandeling van de Nota van Uitgangspunten – waarin een twaalftal varianten grondig werd onderzocht op gewenste en ongewenste verkeerseffecten en knelpunten in capaciteit - werd door uw Raad op goede gronden gekozen voor voorkeursvariant 2A, in overeenstemming met het advies van Stadsdeel Commissie Nieuw West.

In deze variant verschuift immers het ongewenste doorgaande gemotoriseerde verkeer door Sloten en Nieuw Sloten maximaal naar het Plusnet Auto, zijn er de minste investeringen in capaciteit nodig en zijn de neveneffecten op aanpalende wijken ook het gunstigst. Daartoe worden de beide takken van de Sloterweg en die van de Laan van Vlaanderen afgesloten voor doorgaand gemotoriseerd verkeer d.m.v. elektronische knips. Mede gezien de zeer beperkte luwte tussen de piekperiodes werd gekozen voor een 24-uursregime gedurende 7 dagen in de week. Elk van alle adressen blijft echter ook per auto goed bereikbaar voor bestemmingsverkeer, zowel vanaf en naar de A4 via de Anderlechtlaan als van en naar de A10, via de Louwesweg. Daarnaast nam uw Raad de Motie Mbarki (nr 43) aan. Met het oog op door winkeliers op het Belgiëplein geuite zorg over mogelijke omzetdaling droeg u het College op om onderzoek te doen “naar de technische mogelijkheden” van venstertijden – “tijdvakken waarbij de verkeersbeperkende maatregelen tijdelijk opgeheven worden, gezien autoluwer verkeer tussen de spitsuren”. Met winkeliers zou gesproken moeten worden over “specifieke tijdvakken”. Het onderzoek is gepubliceerd op 22 december 2022.

De conclusie is helder: “tussen 7.00 uur en 22.00 uur is er uit verkeerstechnisch perspectief onvoldoende capaciteit”, maar “wel tussen 22.00 uur en 7.00u, maar dit levert de winkeliers van het Belgiëplein geen voordeel op” (p.19, zie ook Bijlage I). De Raadsinformatiebrief van 13 juni jl. geeft een nieuwe interpretatie van de Motie Mbarki die wij – mede gelet op dit opgedragen onderzoek - niet alleen onbegrijpelijk achten, maar die ook ver bezijden de waarheid is: “Het college is daarom voornemens om conform de wens van de raad onder die voorwaarde een spitsafsluiting op de Laan van Vlaanderen te proberen. Dat betekent dat de Laan van Vlaanderen (oost en west) alleen tijdens de spitsperioden (maandag t/m vrijdag van 7:00 tot 10:00 uur en 16:00 tot 18:00 uur) zal worden afgesloten vanaf het moment dat we de methode intelligente toegang gaan invoeren.” Wij moeten u om uiteenlopende, maar zwaarwegende redenen met klem ontraden om met deze misleidende interpretatie – die uw eerdere besluiten grotendeels ongedaan maakt - akkoord te gaan. 1

RAADSADRES In de eerste plaats wordt zoals gezegd ernstige afbreuk gedaan aan uw eerdere besluitvorming en wordt de verkeerssituatie in termen van bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid ongunstiger voor zowel Nieuw Sloten als voor de aanpalende buurten van Osdorp en de Aker: • Het openstellen van de beide takken van de Laan van Vlaanderen gedurende 19 uur per werketmaal en 24 uur per etmaal tijdens het weekend impliceert dat uw besluit om te kiezen voor variant 2A de facto 85% van de tijd ongedaan gemaakt wordt; dat komt ongeveer overeen met twee derde deel van alle verkeer. • Met de bewoners van Nieuw West en Badhoevedorp is sinds januari 2022 gecommuniceerd dat voorkeursvariant 2A gedurende 24/7 ingevoerd zou worden. Eventuele venstertijden zijn begin 2023 slechts als eventuele tijdelijke oplossing met bestuurders, volksvertegenwoordigers, bewoners en bewonersorganisaties gedeeld. • Deze “nieuwe” variant (2 knips met aanpassing VRI) is identiek aan variant 3 uit de Nota van Uitgangspunten, die als optie is afgewezen, “omdat de Plesmanlaan wordt geblokkeerd” (p.13). In deze variant ligt de intensiteit een factor 2 tot 3 hoger op de Laan van Vlaanderen dan bij variant 2A, terwijl ook de intensiteit in de aanpalende buurten in De Aker en Osdorp tot 21% hoger ligt.

Verkeer uit Badhoevedorp, Aker en Osdorp zal in plaats van via het Plusnet (S106 en S107) dóór Sloten en Nieuw Sloten rijden. Op de Anderlechtlaan neemt het verkeer dan ook toe met 45,5%, terwijl het op de Plesmanlaan over het Plusnet Auto daalt met meer dan 60% (zie bijlage I en V). In de tweede plaats leiden de door de ruime openstelling veroorzaakte waterbedeffecten tot knelpunten die al voorzien waren in de Nota van Uitgangspunten, niet alleen binnen Nieuw Sloten maar ook in het verkeer tussen Nieuw Sloten en de overige delen van Nieuw West: • Volgens de Nota van Uitgangspunten is variant 11 – 2 knips in Sloten met 30 km regime op de Laan van Vlaanderen - afgeleid van variant 3. De knelpunten zijn nader onderzocht, met als uitkomst dat 2A géén en variant 11 wel “ingewikkelde aanpassingen” behoeft en “kan leiden tot juridische procedures” (p.30). In variant 2A zijn de noodzakelijke investeringen en maatregelen in het algemeen ook beperkter dan bij de overige varianten, zoals géén bomenkap. Voor de “nieuwe variant” schiet de beschikbare verkeerskundige capaciteit volgens het onderzoek ter beantwoording van de Motie Mbarki echter tekort, althans tussen 7.00 uur en 22.00 uur (Bijlage I). Buiten deze tijdvakken zijn echter de winkels gesloten en vervalt het argument van eventuele omzetdaling, aldus het rapport.

• De voorgestelde ruime openstelling vergt capaciteitsvergroting voor verbeterde doorstroming van doorgaand verkeer door Nieuw Sloten, door aanpassingen op de kruispunten tussen Laan van Vlaanderen en Plesmanlaan (b.v. aanpassing VRI’s, langere opstelvakken, geen Groene Golf). Deze impliceren echter per definitie een verslechterde doorstroming over het PLUSNET Auto. Dat druist volstrekt in tegen het Gemeentelijke beleid én tegen uw eerdere besluit tot invoering van 2A. In de derde plaats doen zich bij de dreigende fundamentele wending in de voorgestelde besluitvorming onbedoelde, maar ten dele ernstige, perverse bereikbaarheidseffecten voor: • Het verkeer dat van buiten Amsterdam Stadsdeel Nieuw West in- en uitrijdt via de A4 ligt in variant 3 fors hoger dan in variant 2A: 45,5%. Door die stijging komen de West-tangent tussen Station Sloterdijk en Schiphol en Bus 195 tussen Station Lelylaan en Schiphol steeds vaker vast te staan in de files. De bereikbaarheid van het Belgiëplein neemt af juist af door openstelling van de knips als gevolg van sub-lokale congestie! Zie bijlage II. • De turborotonde halverwege de Sloterweg en de daaraan grenzende dubbele wegvakken kennen nu reeds een sterke barrièrewerking voor met name langzaam verkeer, terwijl het hier Hoofdnet Fiets betreft. Oversteken is nu al gevaarlijk, laat staan als het snel rijdende verkeer hier verder toeneemt.

Zie ook bijlage III. Tot slot. Door de winkeliers op het Belgiëplein wordt gevreesd voor omzetverlies door invoering van 2A, omdat hun gemotoriseerde klandizie deels van buiten Nieuw Sloten afkomstig is, maar klopt dat? Ook hier een pervers effect! • Door de Werkgroep Sloten is onderzoek verricht naar de bereikbaarheidseffecten van de invoering van 2A in vergelijking met het huidige verkeersregime. Daarbij werd gekeken naar de snelste routes per auto, rekening houdend met maximale snelheden, afstelling verkeerslichten etc. Er wordt in deze analyse in eerste instantie nog geen rekening gehouden met filevorming (zie bijlage IV). Uit de analyse van een 6-tal buurtwinkelcentra in en in de omgeving van Nieuw Sloten blijkt dat die invoering van 2A wel degelijk effect heeft, maar slechts zeer beperkt. Voor het winkelcentrum Badhoevedorp komen er 12 adressen bij, bij de Calandlaan in Osdorp 72, terwijl het Belgiëplein er op een totaal van 5410, 84 verliest, ca. 1,5%. Wordt echter rekening gehouden met de filevorming die ontstaat bij openstelling van de knips, dan zou de autobereikbaarheid van het Belgiëplein er juist op achteruit gaan bij openstelling! (zie bijlage II) 2

RAADSADRES Andersom zal, als gevolg van invoering van 2A, dankzij verschuiving van doorgaand verkeer naar het Plusnet Auto de congestie rond het Belgiëplein juist afnemen, waardoor de autobereikbaarheid van de winkels juist toe- in plaats van afneemt. Daarmee zal de klandizie bij de invoering van 2A eerder toe- dan afnemen. Wij menen in het bovenstaande voldoende gegevens en argumentatie naar voren gebracht te hebben om u te overtuigen van de noodzaak om onverkort vast te houden aan uw eerdere besluitvorming inzake de invoering van 2A gedurende 24/7 en om deze voorkeursvariant – na alle vertragingen en temporiseringen – met gezwinde spoed te laten invoeren. Dat er verwarring ontstaan is doordat definities, tellingen en uitgangspunten sinds het Raadsbesluit van 26 januari gewijzigd werden, mag geen excuus zijn voor een nieuw besluit dat de oorspronkelijke besluitvorming niet alleen uitholt, maar ook ondermijnt. Bijlage V geeft een overzicht van de verschuivingen sindsdien, inclusief een aantal saillante verschillen in verkeerspatronen, gebaseerd op de analyses uit de Nota van Uitgangspunten. Zoals steeds zijn wij bereid tot nader overleg én om met onze expertise bij te dragen aan een initiatief zoals aangeduid in het postscriptum. Hoofdzaak is echter dat niet langer gedraald wordt met uitvoering van uw besluiten van januari 2022. Met vriendelijke groet,

Mr. S.J.M. Jaasma, voorzitter Naschrift Nu er deze zomer verwachtingen gewekt zijn bij de winkeliers – en bij de overige tegenstanders van 2A – kunnen wij ons voorstellen dat u naast een goede monitoring van effecten ook onderzoek doet naar de vraag of er toch nog flankerende maatregelen denkbaar zijn die hen tegemoet zouden kunnen komen. Zo zouden wij ons kunnen vinden in een parallel traject, waarbij onderzocht wordt of het mogelijk en wenselijk is het camerasysteem uit te breiden met een vijfde knip, te lokaliseren ten zuiden van de turborotonde op de Anderlechtlaan. Als regime zou dan gelden dat ook niet-vergunninghouders één camera mogen passeren, mits zij het gebied van Sloten en Nieuw Sloten langs dezelfde weg weer verlaten. Aan zo’n variant kleven niet de juridische bezwaren als aan de eerder onderzochte variant 12, met trajectcontrole. Daar is in dit geval geen sprake van. Hoogstwaarschijnlijk is zo’n variant gemakkelijk te operationaliseren, maar dat zij nader onderzocht. Op die manier wordt een strikte scheiding tussen doorgaand en bestemmingsverkeer tot stand gebracht met verschuiving naar he Plusnet Auto zonder negatieve bijeffecten, het kerndoel van dit project.

Bijlage I Variant 3 / capaciteit T-kruising Laan van Vlaanderen west - Plesmanlaan Bijlage II Belgiëplein met omgeving Laan van Vlaanderen en Anderlechtlaan Bijlage III Hoofdnetfiets - Westtangent Bijlage IV Buurtwinkelcentra Bijlage V “Evolutie van variant 2A naar variant 3” / vergelijking verkeersintensiteit

3

RAADSADRES

BIJLAGE I Variant 3 & Onderzoek venstertijden Gemeente Amsterdam Variant 3 (Nota van Uitgangspunten)

Afname Toename

Conclusie: “tussen 7.00 uur en 22.00 uur onvoldoende capaciteit”

Beschikbare capaciteit Kruising Laan van Vlaanderen – Plesmanlaan Huidige frequentie, verwachte frequentie en maximale capaciteit per kwartier. Bron: “Rapport Onderzoek venstertijden”, Gemeente Amsterdam, december 2022

4

RAADSADRES

BIJLAGE II

Belgiëplein

L.v.Vlaanderen oost

P Anderlecht -laan

P

L.v.Vlaanderen west

Fietsroutes

Deels doorgaande autoroutes, w.o. bus 195 en West-tangent

Routes van en naar parkeerterrein 5 Belgiëplein

Bushalte 195 en Westtangent

De Mijlpaal, School voor basis onderwijs

RAADSADRES

BIJLAGE III

Anderlechtlaan

Mtv / etmaal 2A: 15,4 duizend 3: 22,4 duizend

Sloterweg “West”

Sloterweg “Oost”

Anderlechtlaan

Gemotoriseerd verkeer Anderlechtlaan van en naar A4 en van en naar Belgiëplein

Gemotoriseerd verkeer Sloterweg via turborotonde 6

Hoofdnet Fiets Sloterweg via turborotonde

RAADSADRES

BIJLAGE IV Snelst per auto bereikbare adressen per buurtwinkelcentrum bij 2 verkeersregimes Huidig verkeersregime

Buurtwinkelcentrum Ecuplein Badhoevedorp Belgiëplein Pieter Calandlaan (Osdorpplein) (Sierplein) Saldo 6 centra

Verkeersregime variant 2A

Snelst per auto bereikbare adressen per buurtwinkelcentrum Verkeersregime Verandering Géén knips 4 knips Absoluut Relatief (%) 6515 6515 0 0 6058 6070 +12 0,2 5410 5326 -84 -1,55 4325 4397 +72 +1,66 (22255)* (22255)* 0 0 (13062)* (13062)* 0 0 0 0

Conclusies: De veranderingen in concurrentieverhoudingen in autobereikbaarheid tussen de 6 onderzochte buurtwinkelcentra bij invoering van variant 2A ten opzichte van de huidige situatie zijn niet significant, want beperkt tot maximaal ruim 1,5%. Door variaties in filevorming in de directe omgeving van de centra kunnen er wel verschuivingen optreden, zowel ten positieve als ten negatieve. N.B.! *) Aan de grote aantallen adressen van Osdorpplein en – in mindere mate – Sierplein mag geen betekenis gehecht worden, wel aan de uitkomst die aangeeft dat er geen verandering in optreedt. In de analyse zijn deze buurtcentra met “wervingsgebieden” immers niet alleen opgenomen om na te gaan of er daar veranderingen optreden, maar ook om de overige buurtcentra in oostelijke en noordelijke richting “af te grenzen”. In werkelijkheid hebben ook deze centra natuurlijk concurrentie met andere buurtwinkelcentra die nog weer noordelijker en/of oostelijker liggen en sneller per auto bereikbaar zijn, zodat het aantal adressen van waaruit de desbetreffende centra het snelst per auto bereikbaar zijn t.o.v. de overige centra feitelijk op een veel lager niveau ligt. 7

RAADSADRES

BIJLAGE V

Van variant 2A naar variant 3: regime en effect

Evolutie degradatie voorkeursvariant 2A (4 knips) met wederopstanding variant 3 (2 knips/aanpassing VRI) Raadsinfomatiebrief *) Onderz. venstertijden Onderzoeksnotitie

Raadsbesluit 2A tijdstip

26-1-2022 week

28-11-2022

weekend

0:00 1:00 1.00 2:00 2:00 3:00 3:00 4:00 4:00 5:00 5:00 6:00 6:00 7:00 7:00 8:00 8:00 9:00 9:00 10:00 10:00 11:00 11:00 12:00 12:00 13:00 13:00 14:00 14:00 15:00 15:00 16:00 16:00 17:00 17:00 18:00 18:00 19:00 19:00 20:00 20:00 21:00 21:00 22:00 22:00 23:00 23:00 24:00

week

weekend

22-12-2022 week

10-1-2023

weekend

Raadsinformatiebrief

13-6-2023

week weekend week

weekend

winkels School "spitsopen

in/uit uren"

*) *)

*)

Conform variant 2A: 4 knips / naar en van A4 via PLUSNET AUTO *) "buiten spits (slechts) iets minder druk" Conform Variant 3: 2 knips / via Laan van Vlaanderen West

Verkeersintensiteit (N.v.U.) 25000

20000 15000 10000 5000 0

Variant 2A

8

Variant 3

Winkels open Naar en van school Spitsuren volgens Raadsinfomatiebrief