Raadsadres Discussienota Naar een beheersbare cannabismarkt in Amsterdam
Tekst van het document
a@p
Éry& &,
BCD
-:'
Gemeenteraad Amsterda m
Amstel 1 1011 PN Amsterdam
Amsterdam, 27 januari 2O2l
Betreft: Discussienotitie: Naar een beheersbare cannabismarkt in Amsterdam
Geachte leden van de Gemeenteraad, Graag geeft de Bond van Cannabis Detaillisten een reactie op de brief van 8 januari jl. aan de Raad van de burgemeester namens 'De Driehoek' en de daarbij gevoegde 'Discussienotitie: Naar een
beheersbare cannabismarkt in Amsterdam'. ln de brief gaat de burgemeester uit van de noodzaak om de vraag terug te dringen en het aanbod kleinschaliger en beheersbaarder te maken. Om dat te bereiken stelt de driehoek onder meer introductie van de handhaving van het ingezeten criterium voor. Dit zou nodig zijn om de
toeristenstroom aa n merkelijk te verminderen. Coffeeshops worden niermee als de spreekwoordelijke kop van jut gebruikt, terwijl het onverstandig en onjuist is hen met de dit beleid te belasten. Leefbaarheid van de Binnenstad is een belangrijk speerpunt in het beleid van de gemeente. De vraag is of de leefbaarheid wordt gediend met de voorgenomen maatregelen. Eerder was leefbaarheid immers een reden om het i-criterium niet in te voeren. De overlast lijkt ook niet veroorzaakt te worden door de coffeeshops en mogelijk ook niet door de klanten van de coffeeshops. Een vergelijking met de consequenties van het handhaven van het i-criterium in Maastricht ligt voor
de hand. Toen deze maatregel in2OL2 in het Zuiden van het land werd ingevoerd werd de verkoop van wiet verplaatst naar illegale verkooppunten en straatdealers en deze blijken heel moeilijk aan te pakken te zijn. Auto's met buitenlandse kentekens worden nog steeds benaderd en vooral kwetsbare jongeren zijn de dupe van criminele organisaties. Het ingezetenencriterium maakt sinds 2012 deel uit van de gedoogcriteria welke zijn opgenomen in de aanwijzing Opiumwet, maar slechts 7 van de 102 Nederlandse gemeenten met één of meer coffeeshops handhaven het i-criterium streng, constateerde bureau Breuer & lntraval.
aWs
ËY# Ai
BCD
Verder geldt dat de kwestie overkomt alsof de coffeeshopmarkt de veroorzaker is van het massatoerisme, terwijl de overlast door een scala van ondernemingen wordt veroorzaakt. ln minder dan twintig jaar is het aantal Amsterdamse coffeeshops met ruim 40% afgenomen. Het aantal toeristen dat de stad bezoekt is echter exponentieel gestegen. Coffeeshops spelen hierin duidelijk niet de rol die voorstanders van het ingezetenencriterium beweren. Als het ingezetenencriterium daadwerkelijk gehandhaafd gaat worden, zal de straathandel een
enorme vlucht nemen. Wij vinden het opmerkelijk dat, waar Gemeente Amsterdam criminaliteit en misdaad binnen de grenzen van deze stad een buitengewoon moeizaam op te lossen probleem acht, de burgemeester daar nu nog een extra onoplosbaar probleem aan toe wil voegen. Wij menen dat de burgemeester daar een onverantwoord risico mee neemt. Los van het feit dat de leefbaarheid van de stad daarmee nog verder onder druk zal komen te staan. Het i-criterium zal namelijk geen problemen oplossen, maar juist problemen veroorzaken en verergeren. De maatregelen die de druk van het massatoerisme wél zouden verminderen worden niet of te weinig ingezet. Coffeeshops hebben voorts een belangr'rjke sociale functie en zijn juist het meest effectieve middeltegen illegale handel in drugs. De sterke wereldwijde groei van het toerisme in het afgelopen decennium kan bezwaarlijk vooral
worden toegerekend aan de (Amsterdamse) coffeeshops. Drijvende krachten achter het massatoerisme hebben dan ook niets met coffeeshops te maken. Steeds meer wereldburgers hebben het geld om op reis te gaan, en doen dat dan ook. Er is een sterke aantrekkingskracht van Europese cultuurcentra als Barcelona, Praag, Londen, Berlijn en daar hoort ook Amsterdam bij. Het beeld van de 'coffeeshoptoerist' of 'drugstoerist' is achterhaald en eenzijdig. Buitenlandse bezoekers aan onze stad hebben vele motieven om hier in groten getale naar af te reizen. Een uitsluitingscriterium voor toeristen aan coffeeshops is nadrukkelijk niet de juiste oplossing ,ooi de drukte en zij worden met het i-criterium eenvoudigweg de straat opgestuurd. Hetzelfde geldt overigens voor de tienduizenden buitenlandse studenten, expats, wetenschappers en tijdelijke werknemers in de haven- en financiële sector. Burgemeester en wethouders hebben kennelijk niets geleerd van het coalitieproject!0L2, waarbij ruim dertig coffeeshops in het centrum werden gesloten. Op de drukte, het aantal toeristen en de overlast in de binnenstad (plangebied 1012) had dit geen enkel positief effect. De pijnlijke conclusies van de Amsterdamse Rekenkamer destijds zijn vergeten. lntegendeel, de burgemeester stelt dat er nog eens zo'n honderd coffeeshops moeten sluiten.
Het voorstel om de ketenvorming van coffeeshops te beperken is er niet op gericht om het massatoerisme te beperken, maar heeft tot doel om ondermijning tegen te gaan. Alleen al hierom is
er geen reden om de ketenvorming beperken. Evenmin zijn er andere redenen om af te zien van het beperken van ketenvorming. Er wordt gesteld dat ketens niet zelden zijn georganiseerd in bijzonder complexe en niet-transparante ondernemings- en financieringsconstructies. Deze stelling wordt
echter niet onderbouwd. De enkele omstandigheid dat ketens om redenen van fiscale en juridische aard gebruik maken van een vennootschappelijke structuur, maakt nog niet dat daarvan sprake is.
Bovendien zijn er andere middelen om ondermijning tegen te gaan. Zo is de Wet-Bibob bij uitstek geschikt om ondernemings- en financieringsconstructies te onderzoeken en te beoordelen op risico's op ondermijning. Voor zover ons bekend zijn er de afgelopen jaren geen coffeeshops in Amsterdam gesloten vanwege hun ondernemings- en/of financieringsconstructies en de daaruit voortvloeiende risico's op ondermijning. Ook de invoering van de Wet Experiment gesloten coffeeshopketen is erop gericht om - uiteindelijk de risico's op ondermijning te beperken. Het beperken van ketenvorming van coffeeshops vooruitlopend op de uitkomsten van deze Wet is prematuur. Hoewel er inderdaad een aantal 'ketens' is die twee of meer coffeeshops exploiteren, is er geen enkele aanwijzing om te veronderstellen dat sprake is van monopolieposities. De burgemeester draagt ook hiervoor geen enkele onderbouwing aan.
Al met al zijn wij van mening dat zowel het invoeren van de handhaving van het i-criterium als het invoeren van een beperking van ketenvorming stuit op een groot aantaljuridische problemen. Het is in strijd met het recht om de coffeeshops als enige speler binnen het grote aantal partijen in de Amsterdamse toeristenmarkt, het nadeel te laten dragen van een slecht doordachte poging om de binnenstad leefbaarder te maken. Er is in dat kader - zoals dat heet - sprake van een schending van het beginselvan'egolite devont les chorges publique', alsook van het evenredigheids en zorgvuldigheidsbeginsel. De burgemeester heeft duidelijk onvoldoende onderzoek gedaan naar de feiten en omstandigheden die voor dit nieuwe beleid relevant zijn en al helemaal geen zorgvuldige afweging daarvan en alle betrokken belangen gemaakt (artt. 3:2 en 3:4 Awb). Overleg met ons is vooraf al helemaal niet gevoerd. Reden waarom wij, indien u de burgemeester donderdag aanstaande niet weet uit te leggen dat een en ander een nadrukkelijk halt moet worden toeger.oepen en serieus heroverweging vereist, niet anders kunnen dan deze kwestie nadien aan de rechtbank voor te leggen. Onze boodschap aan het stadsbestuur is simpel: doe uw voorstellen onze stad niet aan. De coffeeshops zijn niet de vijand, maar een essentiële voorziening en een effectieve bondgenoot in de strijd tegen illegale drugshandel in de stad.
Namens de Bond van Cannabisdetaillisten verzoek ik u bovenstaande in uw overweging te betrekken en biedt de Bond van Cannabis detaillisten zich aan om mee te denken hoe de problematiek van het minder gewenste toerisme kan worden tegengegaan.
Voor meer informatie kunt u telefonisch en/of per email contact opnemen via onderstaande gegevens.
Met vriendelijke groet,
S.W. van Breda Voorzitter Bond van Cannabis Detaillisten