Raadsadres Comite Westelijke Grachtengordel inzake terugbrengen Raadhuisstraatbomen

[ICC] RESTRICTED

Comite Westelijke grachtengordel e.o. info@westelijkegrachtengordel.nl

Amsterdam, 16 april 2024

Betreft: Raadsadres Terugbrengen Raadhuisstraatbomen; breng bomen terug in het stadsaanzicht van het Koninklijk Paleis! Raadhuisstraat nu, gedeelte waar tot 1895 de Warmoesgracht lag

De Warmoesgracht (na 1895 Raadhuisstraat) gezien in 1894 naar Singel en Koninklijk Paleis

1

[ICC] RESTRICTED

Geachte raadsleden, De plannen voor de Raadhuisstraat in het kader van de Rode Loper worden aangepast. Tegelijkertijd heeft de gemeente zich gecommitteerd om ter gelegenheid van het jubileum van Amsterdam 750 extra bomen in Amsterdam te planten. Burgers is zelfs gevraagd een voorstel te doen, over waar extra bomen kunnen worden geplant. Het Comité Westelijke Grachtengordel e.o. stelt voor om bomen terug te brengen in de Raadhuisstraat, in het gedeelte van de voormalige Warmoesgracht. Dit zou niet alleen zorgen voor meer groen in deze straat, die nu geheel zonder bomen staat, maar het zou, belangrijker nog, ook het historische beeld van Amsterdam gedeeltelijk terugbrengen. Eeuwenlang was de top van het stadhuis, nu het Koninklijk Paleis, door de takken van de bomen te zien. Amsterdam verdient het dat dit prachtige uitzicht op de stad terugkomt!

KORTE GESCHIEDENIS VAN BOMEN (VOORMALIGE) WARMOESGRACHT, NU RAADHUISSTRAAT Dat op deze locatie – de voormalige Warmoesgracht, bomen werden geplant, als onderdeel van de stadsplanning, in het begin van de 17e eeuw, is te zien op de plattegrond van Balthazar Florisz van Berckenrode van 1625. Deze stedenbouwkundige planning, inclusief de bomen, was één van de redenen dat UNESCO de Grachtengordel op de werelderfgoedlijst heeft geplaatst.

Aan het einde van de 19e eeuw werd de Warmoesgracht gedempt en werden onder meer delen van de Herengracht en de Keizersgracht gesloopt om de Raadhuisstraat te creëren - een nieuwe belangrijke en brede laan voor het toenemende verkeer in de stad. Het was een van de meest verwoestende ondernemingen voor het historische deel van de grachtengordel. 2

[ICC] RESTRICTED

Maar de bomen overleefden aanvankelijk deze eerste uitbreiding en verschijnen ook eind 19e eeuw na de aanleg van de Raadhuisstraat. De Raadhuisstraat, in 1985-1986, ziende op het Koninklijk Paleis

3

[ICC] RESTRICTED

Warmoesgracht 10-12-14 enz. (v.r.n.l.) (na 1895 Raadhuisstraat) - gezien in westelijke richting naar Herengracht en Westermarkt vanaf het Singel

Hetzelfde deel van de straat nu

4

[ICC] RESTRICTED

In feite waren de bomen ook aanwezig nadat de trams waren geïntroduceerd! De Raadhuisstraat (gedempte Warmoesgracht) gezien richting het Koninklijk Paleis, in 1895-98

De ingang van de Raadhuisstraat. In oostelijke richting gezien, naar het Koninklijk Paleis

5

[ICC] RESTRICTED

Raadhuisstraat 24-10, Gezien in oostelijke richting naar Singel en Nieuwezijds Voorburgwal; 1907-1910

Ter vergelijking: hetzelfde deel van de straat nu!

6

[ICC] RESTRICTED

Wat een verschil!!! Waarom de bomen vervolgens in de loop van de 20e eeuw zijn verwijderd is ons niet bekend, maar we gaan ervan uit dat dit vrijwel zeker is gedaan om meer ruimte te geven aan de auto en parkeerplaatsen. Nu Amsterdam zich in 2024 inzet voor een groenere toekomst, is er geen betere kans dan om te herstellen wat ooit al groen was. Daarmee herwint en viert Amsterdam ook zijn groene oorsprong, die Amsterdam zelfs in de 17e eeuw beroemd maakte. Bovendien, als Amsterdam oprecht en serieus is in haar voornemen om voor haar jubileum 750 extra bomen te planten, kan dit niet aan de rand van Amsterdam, langs de snelwegen. Het moet gebeuren waar het er toe doet en waar de impact van die bomen het grootst zal zijn. En wat een betere gelegenheid om de aanplant van die 750 extra bomen te bekronen dan met de bomen die het uitzicht op het meest prominente gebouw van Amsterdam, het Koninklijk Paleis/oude Stadhuis zelf, zullen verfraaien!

HOE HET PLAN UITGEVOERD KAN WORDEN? Het Comité Westelijke Grachtengordel begrijpt dat het nieuwe profiel van elke straat, inclusief de Raadhuisstraat, vereist dat deze aan een aantal eisen voldoet en dat oplossingen complexer kunnen zijn. Niettemin tonen de foto's van de bomen uit het begin van de 20e eeuw, in een context die vergelijkbaar is met die van vandaag, met de tramlijnen en het verminderde verkeer, aan dat dit wel mogelijk moet zijn. Bovendien zou het planten van de bomen in het deel van de Raadhuisstraat waar de Warmoesgracht lag het groene gebied vanaf de Westermarkt gedeeltelijk visueel en ecologisch verbinden met het groene gebied van de onlangs vernieuwde Nieuwezijds Voorburgwal. De gemeente zou ook kunnen overwegen om de bomen in continuïteit tot de Nieuwezijds Voorburgwal te planten. Dit is dus een zeer unieke kans die de visuele en ecologische impact in hartje Amsterdam enorm zou verbeteren, en vereist daarom op zijn minst dat alle mogelijkheden worden verkend. Het Comité Westelijke Grachtengordel wil daarom graag een gesprek aanvragen met geïnteresseerde leden van de Raad en/of hun vertegenwoordigers om dit voorstel verder te bespreken.

H.E. van Nierop voorzitter

P. ter Bergh

7