Raadsadres boomsystematiek herziening Bomenverordening en Herplantregeling.pdf

Aan de Gemeenteraad van Amsterdam t.a.v. de commissies MOW en RO Stadhuis per site-mail 8-1-2026

Betreft: boom-systematiek, herziening Bomenverordening en Herplantregeling https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2

Geachte Raad, De systematiek van onder meer de Bomenverordening en de Herplantregeling blijkt op onderdelen niet zoals door u in 2016 bedoeld of helemaal niet te werken, daardoor blijft het bomenbestand niet eens in aantal op peil, laat staan het boom- volume. Drie van de manco’s heeft u reeds onderkend en opgepakt: -> voor kroon-volume en levensduur hebben bomen grond-volume nodig, ter uitvoering van uw motie U dd. 19-9-2019 schrijft het Handboek Groen voortaan 25-40 m3 grondvolume voor zodat deze bomen ouder worden dan het huidige gemiddelde van slechts een jaar of 45 of nog minder en wel tot wasdom kunnen komen; https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8017186/1?connection_type=17&connection_id=5677704

-> de Hoofd Groen Structuur HGS werkt niet goed, na afkeuring in het referendum van 2024 is een nieuwe HGS in voorbereiding; -> blijkens de meer dan 15.000 lege boomspiegels schieten de budgetten voor boomonderhoud & vervanging danig tekort, uw moties 499accent, 512, 513 en 514 bij de begroting 2026 lossen dit probleem nog niet op, wel zijn de eerste stappen gezet. Echter, ook op andere onderdelen blijkt bijsturing van de boom-systematiek en van de uitvoering daarvan hoog nodig, hieronder de voorbeelden 1 t/m 12 van falen of ontduiken van de boom-systematiek, 1 en 2 reeds nu voorzien van uitgewerkte voorstellen tot herziening van de Bomenverordening en de Herplantregeling of van de uitvoeringspraktijk; graag uw aandacht & inzet hiervoor. Nadere toelichting geef ik desgewenst graag, voorstellen voor de gebreken 3 t/m 12 volgen zo spoedig mogelijk. Met vriendelijke groet,

XXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Voorbeelden van falen of ontduiken van de boom-systematiek

1. Herplantfondsen werken niet goed Ingaande 2014 heeft uw Raad bepaald dat gekapte bomen ter plekke moeten worden vervangen. Alleen als zwaarwegende argumenten zich verzetten tegen herplant ter plekke wordt geen plicht tot herplant opgelegd maar een plicht tot afdracht aan een project-gericht, gebieds-gericht of stads-breed fonds waarmee de herplant elders wordt uitgevoerd. Deze systematiek geldt voor de kap van zowel gemeente-bomen als privé-bomen. Eén & ander heeft u bepaald in artikel 7 van de Bomenverordening, met uitwerking door B&W in artikel 6 t/m 9 en artikel 10 t/m 16 van de Herplantregeling. Daarvan zijn artikel 14, 15 en 16 nog niet op de site van het ministerie BZK gepubliceerd. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2

Situaties dat herplant ter plekke niet mogelijk is komen voor zover mij bekend niet veel voor maar ze zijn er wel. Echter, hoe de diensten VTH, Omgevingsdienst OD, R&D, V&OR, Stadswerken en Ingenieursbureau in het kader van de VTH met deze systematiek en geldstromen omgaan en welke diensten de beheerders zijn van de herplantfondsen is onbekend, in ieder geval heb ik er niks van gezien. In de nieuwe Herplantregeling 2023 zegt B&W: “ Vergunningaanvragers die niet fysiek kunnen herplanten en daarom financieel moeten compenseren, storten het verschuldigde geldbedrag op het rekeningnummer van Middelen en Control, Gemeente Amsterdam. De financiële boekhouding en rapportage wordt binnen de gemeente uitgevoerd door Ruimte en Duurzaamheid. (....)

Er worden geen nieuwe projectgebonden herplantfondsen meer vastgesteld. Projectgebonden herplantfondsen, fondsen voor afgebakende, projectgebonden gebieden, die reeds bestonden voor het vaststellen van deze beleidsregels, blijven bestaan. (....)

De afgifte, administratie en toezicht op de voorschriften (herplantplicht en/of storting in het bomencompensatiefonds) van de kapvergunning wordt uitgevoerd door de bestuurscommissies van de gemeente en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (de vergunningverlener). “ https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2

Inderdaad, de uitvoering ligt bij de stadsdeel-DB’s en B&W, in feite bij de afdelingen VTH van de stadsdelen en de Omgevingsdienst OD, maar volgens artikel 13 van de Herplantregeling moet de dienst R&D de stortingen in en de onttrekkingen uit de fondsen jaarlijks rapporteren & verantwoorden aan B&W, die op zijn beurt uw Raad informeert. Echter, voor zover ik overzie gebeurt dit niet. Voor het geval ik iets heb gemist heb ik de verantwoordingen van na 1-1-2023 opgevraagd maar nog niet gekregen.

Hierbij 3 voorbeelden waar de systematiek van de herplantfondsen door VTH of OD is toegepast of toegepast had moeten worden, een 4e voorbeeld in paragraaf 11: 1. Kolenkitbuurt, West De gemeente heeft besloten om het groengebied in de Kolenkitbuurt tussen de Majoor Fransweg en de Ringspoorbaan te bestemmen voor woningbouw. Slechts enkele van de vele bomen kunnen blijven staan of worden verplaatst, de rest moet worden gekapt, in beginsel leidend tot een herplant-plicht van 248 bomen in standaard-omtrekmaat, in dit geval is de plicht herplant in de vergunning bepaald 62 bomen met omtrek 36-45 cm. In de vergunning Z2023-W003061 dd. 12-9-2023 op advies van een extern bureau valt op: a. De herplant kan evident niet worden uitgevoerd binnen het project-gebied, waarschijnlijk ook niet elders binnen de buurt, mogelijk niet eens binnen het stadsdeel, maar toch is de plicht tot afdracht aan het Herplantfonds niet opgelegd; dit is lijnrecht in strijd met artikel 7 lid 3 van de Bomenverordening. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2 b. Mogelijk heeft de afdeling VTH van stadsdeel West overwogen dat afdracht aan het stads-brede Herplantfonds zou leiden tot herplant in een ander stadsdeel, hetgeen niet in het belang van stadsdeel West zou zijn.

Echter, hoe onrechtmatig deze redenering ook zou zijn, dan had VTH de opgelegde plicht tot herplant van 62 bomen moeten voorzien van de termijn van uiterlijk 2 jaar. Door aan de herplant geen termijn te verbinden legt VTH in feite géén plicht tot herplant op, hetgeen lijnrecht in strijd is met artikel 7 lid 1 van de Bomenverordening. Kortom, VTH en de adviseur miskennen de kern van de systematiek van het Herplantfonds. 2. Naritaweg, NwWest Bij Naritaweg 150, in het overgangsgebied tussen land en water, doet zich al lange tijd natuurontwikkeling voor, waaronder spontane bomengroei. Volgens het boombedrijf dat de kapaanvraag Z2025-011004 dd. 13-3-2025 heeft ingediend, waarschijnlijk namens een anoniem gehouden gemeentelijke dienst, en volgens de dienst Stadswerken die zo te zien optreedt als boomadviseur, is ook hier herplant ter plekke niet mogelijk. Welnu, je zou denken dat ook dit bij uitstek de situatie is waarvoor uw Raad het stads-brede Herplantfonds heeft ingesteld maar nee, de dienst Stadswerken ziet dit ook hier anders, in paragraaf 7 van zijn advies dd. 1-4-2025 komt Stadswerken met een opmerkelijke redenering om de vergunning-aanvrager géén plicht tot afdracht aan het Herplantfonds op te leggen: “ Bomen en struiken zijn onwenselijk vanwege het belemmeren van de functie en het uitvoeren van onderhoud (maaien). ( . .

) Om het onderhoud goed te kunnen uitvoeren is het van groot belang, dat er geen houtopstanden staan op/aan de oever. Dit ter voorkoming dat de oever zich in de loop der tijd ontwikkeld van open water via moerasvegetatie naar struweel en uiteindelijk bos. Deze natuurlijke successie bemoeilijkt het periodiek uitvoeren van werkzaamheden in het kader van beheer van de natuurvriendelijk oever. “ Echter, uw Raad en B&W maken in de Bomenverordening en de Herplantregeling geen onderscheid tussen gewenste en ongewenste bomen of tussen geplante en spontaan gegroeide bomen, dit betoog kan evident niet leiden tot een advies dat herplant en afdracht aan het Herplantfonds beiden niet verplicht zouden zijn. Maar hoe onrechtmatig de redenering van Stadswerken ook is, VTH-NwWest heeft het advies overgenomen en geen plicht tot herplant of afdracht aan het Herplantfonds opgelegd. Kortom, ook hier miskennen VTH en Stadswerken de kern van de systematiek van het Herplantfonds, ook hier blijft zelfs het aantal bomen niet op peil. 3. Moezelhaven, Westpoort Iets ten noorden van de Naritaweg heeft een wijn-overslagbedrijf een vergunning gevraagd en gekregen voor de kap van bomen maar kan ze eveneens niet ter plekke herplanten.

Omdat het bedrijf is gevestigd aan de Moezelhaven in Westpoort treedt in dit geval niet VTH-NwWest maar de Omgevingsdienst OD op als vergunningverlener, toezichthouder & handhaver, maar dat maakt in beginsel niet uit, de regels zijn stads-breed hetzelfde.

In de vergunning OD2025-0022347 dd. 17-12-2025 valt op: a. Op voorstel van de vergunning-aanvrager en advies van de dienst Stadswerken heeft de OD de financiële waarde van de 9 bomen in kwestie vastgesteld op € 1.142, amper € 100 per boom. Echter, met een dergelijke afdracht aan het Herplantfonds kan nog niet eens één boom worden geplant zodat niet alleen het boom-volume niet op peil blijf, door de wijze van waarde-berekening die de OD volgt kachelt zelfs het aantal bomen stelselmatig achteruit. b. De vergunning laat in het midden of de vergunning-aanvrager de herplant zelf elders uitvoert of laat uitvoeren, dan wel dat hij € 1.142 afdraagt aan het Herplantfonds. Die keus lijkt gauw gemaakt, het waar dan ook planten van 9 bomen kost een veelvoud van een afdracht van € 1.142. Maar welke keus de vergunning-aanvrager ook wil maken, dit moet hij evident doen in de aanvraag, de plicht tot herplant dan wel afdracht mag in de vergunning niet in het midden blijven: de strekking van artikel 7 lid 1 en 3 van de Bomenverordening is nu juist dat in de kap-vergunning een plicht tot herplant dan wel een plicht tot afdracht wordt opgelegd. c. In de vergunning is geen plicht of zelfs maar verzoek tot indiening van foto-bewijs van herplant opgenomen, kennelijk gaat de OD er van uit dat de vergunning-aanvrager kiest voor afdracht aan het Herplantfonds.

Hoe dit ook zij, de vraag is of de OD als vergunningverlener, toezichthouder & handhaver, dan wel de dienst R&D als admin9istrateur van het Herplantfonds, de plicht tot herplant dan wel afdracht registreert en de naleving daarvan bewaakt en handhaaft. Paragraaf 12 hierna gaat hierop nader in. Kortom, de wijze van berekening van de boomwaarde houdt nog niet eens het aantal bomen op peil en ook de Omgevingsdienst OD miskent de systematiek van het Herplantfonds.

Deze voorbeelden laten zien dat naast eenvoudig verzuim van correct opgelegde herplant het bomenbestand ook op 3 andere manieren stelselmatig wordt uitgehold: A. aan de opgelegde plicht tot herplant wordt geen termijn verbonden zodat in feite geen sprake is van een plicht tot herplant; B. nóch een plicht tot herplant, nóch een plicht tot afdracht aan het Herplantfonds wordt opgelegd; C. een plicht tot afdracht aan het Herplantfonds wordt opgelegd maar de wijze van berekening die B&W heeft voorgeschreven in artikel 6 t/m 9 van de Herplantregeling leidt tot een afdracht aan het Herplantfonds waarmee zelfs het aantal bomen niet op peil blijft, laat staan het boom-volume. De oplossing voor het falen A en B is eenvoudig: een herinnerings-brief van B&W aan de nieuwe dienst VTH in oprichting, aan de OD en aan de dienst Stadswerken. Wat betreft C is herziening van artikel 7 lid 3 van de Bomenverordening nodig. Deze bepaling luidt nu: “ 3. Als herplant niet tot de mogelijkheden behoort, kan aan de vergunning of de jaarvergunning het voorschrift worden verbonden dat de monetaire boomwaarde van de gevelde houtopstand wordt gestort in het herplantfonds van de gemeente of een vergelijkbare gemeentelijke herplantregeling. “ https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2

Voor de hand ligt om dit te herzien in: 3. Als herplant niet tot de mogelijkheden behoort, kan aan de vergunning of de jaarvergunning het voorschrift worden verbonden dat de vergunninghouder een storting doet in het herplantfonds van de gemeente of in een vergelijkbare gemeentelijke herplantregeling ter grootte van de kosten die de vergunninghouder had moeten maken indien de herplant wel mogelijk zou zijn geweest.,

met navenante herziening van artikel 1-j en van de toelichting op artikel 7 en herziening van artikel 6 t/m 9 van de Herplantregeling. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2

Aldus wordt zeker gesteld dat de herplant elders financieel uitvoerbaar is, maakt het financieel niet meer uit of de herplant ter plekke dan wel elders wordt uitgevoerd en sluit lid 3 van artikel 7 voortaan wel logisch aan op lid 1.

2. Standaardboom ten onrechte ingevoerd en toegepast als minimum herplant In 2014 heeft de Raad als hoofdlijn van het beleid bepaald dat het boomvolume na kap op peil moet blijven. In de Herplantregeling ingaande 2023 heeft B&W dit cruciale beginsel herbevestigd:

“ De Bomenverordening 2014 schrijft voor dat gevelde houtopstanden kúnnen worden vervangen door een gelijkwaardige houtopstand. Het is daarbij mogelijk een boom te vervangen door meerdere bomen, mits die samen gelijkwaardig zijn aan de gevelde boom.” https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2

Tegelijk heeft B&W hierop een uitzondering ingevoerd: in situatie 2, regulier onderhoud, waaronder kap wegens ziekte of gevaar, mag een reus één-op-één worden vervangen door een sprietje met omtrekmaat van 18-20cm, of 20-25cm bij kap van bomen in de Hoofd Groen Structuur. Dit in tegenstelling tot de herplant bij kap wegens bijvoorbeeld herinrichting van een straat of wegens bouw, dan wordt de tabel van artikel 2 van de Herplantregeling toegepast: in die situaties wordt een boom afhankelijk van de leeftijd vervangen door één of meer bomen in grotere omtrekmaat dan een standaard-boom van 18-20cm of 20-25cm. De vergunning sub 1 in paragraaf 1 bovenstaand is hier een voorbeeld van, de herplant moet met toepassing van de tabel worden uitgevoerd in omtrekmaat van tenminste 36-45 cm. Echter, voor het in 2023 ingevoerde onderscheid naar de reden van kap van gemeente-bomen is geen rechtvaardiging aanwezig, öp dit punt zijn de Herplantregeling 2023 en de feitelijke toepassing daarvan in strijd met het kern-doel van de Bomenverordening: behoud van het boomvolume door gelijkwaardige herplant. Reden om uw beleidsdoel boom -volume op peil houden uit 2014 af te zwakken is er niet, in tegendeel, dit heeft B&W dan ook bevestigd in zijn raadsbrief Rigoureus Vergroenen dd. 9-12-2025, met in punt 1 “ Meer en grotere bomen “.

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/16382178/2/2_+RaadsinformatiebriefPlanRigoureusVergroenenDEF?connection_t ype=1&connection_id=9894306

Kortom, het programma Rigoureus Vergroenen is reden te meer om in de Herplantregeling op te nemen dat ook de wegens ziekte of gevaar gekapte gemeente-bomen en de wegens bouw gekapte privé-bomen waar in rede mogelijk één-op-één moeten worden vervangen in ten minste de omtrekmaat van de tabel van artikel 2. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR697591/2 Duidelijkheid hierover is eenvoudig & snel te bereiken door artikel 2 van de Herplantregeling sowieso als volgt aan te vullen:

2. Bij het vaststellen van de fysieke compensatie wordt gebruik gemaakt van Tabel 1. Deze tabel wordt in ieder geval als minimum toegepast bij vergunnen van kap van gemeente-bomen wegens herinrichting van een gebied of weg en ziekte of gevaar en bij vergunnen van kap van privé-bomen wegens bouw-activiteiten.

Tevens is het de hoogste tijd om de minimum omtrekmaten van de tabel aan te passen aan de huidige inzichten door in alle leeftijdscategorieën 1 of 2 extra standaard-bomen als minimum toe te voegen. Voorbeeld: volgens de huidige tabel moet een boom van 25 jaar worden vervangen door drie standaard-bomen of één boom van 25-30cm; dat zou dan worden vier standaard-bomen of één boom van 30-35cm, of nog beter: vijf standaard-bomen of één boom van 35-40cm.

3. Boom-bescherming ontbreekt in de VTH Bomen worden in Amsterdam niet oud, volgens de Commissie Beschermwaardige Houtopstanden CBH en B&W gemiddeld slechts een jaar of 45, misschien nog minder. Eén van de oorzaken hiervan is het verzuim van bescherming bij werkzaamheden, bijvoorbeeld bij leidingaanleg en herinrichting van de weg. Zelfs monument-beschermde bomen zijn dan hun leven niet zeker, de CBH noemt hiervan de werkzaamheden rond onder meer de iep bij de Hortus als voorbeeld ( advies 24-4-2024, blz 3 en 4 https://maps.amsterdam.nl/bomen_bijzonder/Downloads/Actualiseringadvies_Centrum_24_april_2024_def.pdf

).

Eén van de oplossingen hiervoor is de groeiplaatsen op te nemen in het Omgevingsplan, behandeld in paragraaf 4 hierna. Maar reeds nu kan in het kader van de VTH een plicht tot boombescherming worden opgelegd, al helemaal als in de Boom Effect Analyse BEA beschermings-maatregelen zijn geadviseerd. Een in november 2025 gestart bouwproject aan de Roeskestraat in Zuid is hier een toonbeeld van maar de BEA-geadviseerde bescherming van de bomen die niet mogen worden gekapt is niet opgelegd, nóch in de kapvergunning, nóch in de bouwvergunning, leidend tot wangedrag jegens bomen, een bezorgd SDC-memo en op 17-12-2025 klip & klaar bewoners-inspreken en nog meer bezorgde SDC-vragen ( agendapunt 7 https://zuid.notubiz.nl/vergadering/1360724/Stadsdeelcommissievergadering%2017-12-2025 https://zuid.notubiz.nl/document/16372925/2/Agendering+tbv+17_12_25+bescherming+bomen+bij+bouw?connection_type=1&co nnection_id=9871416 ).

DB-Zuid komt nog met een schriftelijke reactie maar duidelijk is al wel dat de plicht tot boombescherming niet mag ontbreken in de kapvergunningen en de bouwvergunningen en dat toezicht en handhaving op de naleving daarvan hoog nodig zijn. Om herhaling te voorkomen zal ik mede afhankelijk van de reactie van DB-Zuid een concreet voorstel doen tot aanvulling van de Bomenverordening en/of het Omgevingsplan.

4. Groeiplaats-bescherming ontbreekt in het Omgevingsplan Minstens sinds 2007 vragen bewoners om bomen niet alleen te beschermen in de Bomenverordening maar ook in het desbetreffende bestemmingsplan, inmiddels is dat het stads-brede Omgevingsplan. Sinds 2022 heeft de semi-externe Commissie Beschermwaardige Houtopstanden CBH, beter bekend als de Commissie Monumentbomen, het stokje van de bewoners deels overgenomen maar B&W en zijn DB’s zwegen in alle talen, ook de nieuwe bewoners-inspraak op dit punt is nog steeds niet beantwoord. De beantwoording van het raadsadres nr 15, VN2025-017628 dd. 1-12-2025 heeft u toevertrouwd aan B&W, met afschrift aan de commissie MOW.

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/16326938/1/Raadsadres+bescherming+van+bomen+in+het+Omgevingsplan?con nection_type=1&connection_id=9863016

Mede afhankelijk van de reactie van B&W op het raadsadres dd. 1-12-2025 zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling van het Omgevingsplan en/of de Bomenverordening.

5. Uitgestelde werking ten onrechte niet toegepast Evident in ieders belang, niet in de laatste plaats in gemeentelijk belang, moet nodeloos procederen tegen kap-vergunningen worden voorkomen, zoals bijvoorbeeld niet is voorkomen bij de vergunning voor de kap op de Postjeskade. In antwoord op bezorgde schriftelijke vragen van SDC-West heeft DB-West dan ook bevestigd dat bij bezwaar tegen de kap van gemeente-bomen gewacht wordt met de kap tot is besloten op het bezwaar; de Rechtbank vragen om een voorlopige voorziening is niet nodig ( 15-4-2025,

antwoord 2 a en b https://west.notubiz.nl/document/15433482/2/Beantwoording+schriftelijke+vragen+GroenLinks+over+kap+Marco+Polostraat?conn ection_type=17&connection_id=11764073 ).

Echter, de dienst VTH in oprichting denkt hier anders over, lijnrecht ingaand tegen deze bestuurlijke toezegging ontkent VTH de uitgestelde werking in de vergunningen voor kap van gemeente-bomen en in de openbare bekendmakingen daarvan, voor de 2e keer gevolgd door schriftelijke vragen, nu van uw Raad ( 10-12-2025, nr 286 / TA2025-001625, blz 4 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/16370251/1?connection_type=17&connection_id=12720936 ). Mede afhankelijk van de reactie van B&W op uw schriftelijke vragen zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling van de Bomenverordening en/of het Omgevingsplan.

6. Bekendmaking van kap-aanvragen en -vergunningen beneden peil Bewoners, SDC- en Raadsleden zijn al jaren in de weer om de bekendmakingen van de kap-aanvragen en -besluiten op orde te krijgen maar te vergeefs. Met raadsadres nr 9, VN2025-017327 dd. 21-11-2025 heb ik 2 model-bekendmakingen voorgelegd, de beantwoording heeft u toevertrouwd aan B&W, met afschrift aan de commissie MOW https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/16313232/1/09012f9781961dd3?connection_type=1&connection_id=9854148

Mede afhankelijk van de reactie van B&W op het raadsadres dd. 21-11-2025 zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling van de Bomenverordening en/of het Omgevingsplan.

7. Bomenboekhouding en bomenkaart falen Om de kap en herplant van bomen transparant & controleerbaar te maken heeft B&W zo niet in antwoord op een motie dan toch wel als toezegging de openbare bomenboekhouding en bomenkaart ingevoerd. Ook B&W zelf hanteert deze gegevens, bijvoorbeeld de telling medio 2025 van 15.060 lege boomspiegels is op deze gegevens gebaseerd. Echter, de afdelingen VTH van de stadsdelen en mogelijk ook de Omgevingsdienst OD geven de verleende kapvergunningen niet altijd door zodat al lang gekapte bomen als aanwezige boom in de interne bomenboekhouding en op de bomenkaart blijven staan en niet als stobbe / lege boomspiegel. Of nog erger, gekapte bomen die helemaal uit de bomenadministratie en bomenkaart zijn verdwenen. Bovendien wordt geregeld een plicht tot herplant opgelegd van méér dan één boom en die extra herplant is niet opgenomen als lege boomspiegel / stobbe. Kortom, de stand van 15.060 stobben / lege boomspiegels medio 2025 is niet de werkelijkheid, de interne bomenadministratie en de bomenkaart zijn misleidend.

Eén van de oorzaken van het falen van de interne bomenadministratie en bomenkaart ligt bij de ambtelijke vergunningverleners, ze geven niet alle verleende kapvergunningen en opgelegde herplant door. Stedelijk kampioen verzuim in Q-1 van 2025 is VTH-West: 29 kap-aanvragen ontvangen, van géén daarvan heeft VTH gemeld voor hoeveel bomen kap is vergund en hoeveel bomen herplant is opgelegd. https://www.amsterdam.nl/leefomgeving/groen/bomen/bomenboekhouding/

Recent, zo te zien op 10-12-2025, is de informatie-waarde van de bomenkaart doelbewust verder ingeperkt: de knop om de stobben / lege boomspiegels te selecteren is uit de legenda verwijderd. Hetzelfde geldt voor de knop om de monumentbomen te selecteren. https://maps.amsterdam.nl/bomen/ en https://bomen.amsterdam.nl/gebied/0?infopanel=true Bovendien ziet het er naar uit dat de andere vergunningverleners het slechte voorbeeld van VTH-West hebben gevolgd en eveneens zijn gestopt met doorgeven van de kap- en herplant-gegevens. Paragraaf 12 hierna gaat hierop nader in wat betreft toezicht en handhaving. Hoe één & ander ook zij, na Q-1 van 2025 is de bomenboekhouding ten onrechte niet meer gepubliceerd. Mede afhankelijk van de reactie van B&W op dit raadsadres zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling of verduidelijking van de Bomenverordening en de Herplantregeling, dan wel kan B&W volstaan met een brief aan de diensten VTH in oprichting, OD, R&D en V&OR.

8. Aantal monument-beschermde bomen ten onrechte bij voorbaat ingeperkt De semi-externe Commissie Beschermwaardige Houtopstanden CBH, beter bekend als de Commissie Monumentbomen, is er in zijn adviezen sinds 2022 aan B&W en de stadsdeel-DB’s over intrekken of toekennen van monument-bescherming van uitgegaan dat het aantal monument-beschermde bomen bij voorbaat ingeperkt moet worden, zo nodig door eerder toegekende monument-bescherming in te trekken. Echter, deze werkwijze is in strijd met de criteria van artikel 12 van de Bomenverordening. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2

Bovendien betoogt de dienst V&OR dat uw Raad reeds in of rond 2014 zou hebben besloten tot intrekking van monument-bescherming die door stadsdeel-besturen is ingesteld, hetgeen eveneens geacht moet worden nagenoeg onbestaanbaar te zijn. Onder meer op deze punten heb ik dan ook ingesproken bij de DB’s van NwWest, West, Centrum en Zuid en om toelichting gevraagd maar daarop nog steeds geen reactie gekregen, alleen de aankondiging dat de DB’s en B&W op deze en andere punten met een gezamenlijke reactie komen. Mede afhankelijk van die reactie zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling of verduidelijking van de Bomenverordening.

9. Beoordeling van kap-aanvragen en motivering van kap-vergunningen faalt De dienst VTH in oprichting neemt zijn besluiten tot vergunningverlening door blindelings het advies van de dienst Stadswerken of een externe adviseur over te nemen, hetgeen op zich al niet naar behoren is. De vergunningen van paragraaf 1 en 11 zijn hier voorbeelden van wat betreft de herplant en het herplantfonds. Ook wat betreft wel of niet kappen gaat het mis, in veel vergunningen komt de redenering van Stadswerken en VTH er in de kern van de zaak op neer dat een boom gekapt mag worden als die niet anders is dan andere bomen, hetgeen uw Raad evident niet heeft bedoeld met de weigeringsgronden van artikel 5 van de Bomenverordening. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2

Ook hierover heeft uw Raad schriftelijke vragen gesteld ( 10-12-2025, nr 286 / TA2025-001625, blz 1, 2 en 3

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/16370251/1?connection_type=17&connection_id=12720936 ).

Mede afhankelijk van de reactie van B&W zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling of verduidelijking van de Bomenverordening.

10. Broedende vogels bij kap en snoei onvoldoende beschermd In het formulier voor de beoordeling van de kap- en snoei-aanvragen staat de vraag of er een risico is m.b.t beschermde flora en fauna. Steevast luidt het antwoord “ Nee, er moet gewerkt worden conform de omgevingswet en de flora en fauna gedragsregels van de Gemeente Amsterdam. “ Tsja, als het zo eenvoudig zou zijn, waarom dan nog deze vraag in het formulier ? Zo eenvoudig is het dan ook niet, dit bleek voorjaar 2025 in het Vondelpark, daar zijn broedende vogels verstoord maar als ik DB-Zuid in antwoord op bezorgde SDC-vragen goed heb begrepen waren de vergunning en de werkzaamheden als zodanig niet in strijd met de vigerende wet- & regelgeving. Wel volgde de toezegging dat wordt nagegaan of en hoe de tijdsplanning van kap- en snoei-werk specifiek kan worden bepaald. Mede afhankelijk daarvan zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling van de Bomenverordening, evident ook voor kap en snoei van privé-bomen.

11. Op knie-hoogte afzagen van bomen is herplant-plichtige kap, géén snoei De diensten V&OR, Ingenieursbureau, Stadswerken en VTH in oprichting hebben een werkwijze bedacht om de plicht tot herplant dan wel afdracht aan het Herplantfonds te ontduiken: het op knie-hoogte afzagen van bomen aanvragen, vergunnen en openbaar bekendmaken als snoei . Een voorbeeld hiervan is de vergunning Z2025-015282 dd. 3-6-2025 voor zogenaamde snoei van een lijst dd. 8-4-2025 met 30 bomen, met toelichting van het Ingenieursbureau dd. februari 2025 en openbare bekendmaking dd. 6-6-2025. Snoei leidt natuurlijk niet tot opleggen van een plicht tot herplant dan wel afdracht aan het Herplantfonds, die is dan ook door Stadswerken niet geadviseerd en door VTH niet opgelegd.

Bovendien, omdat er geen sprake is van een kap-vergunning worden de zogenaamd gesnoeide bomen waarschijnlijk nog steeds meegeteld als boom, terwijl er evident geen boom meer is: immers, een waar dan ook neergelegde afgezaagde boom en een stobbe maken onmiskenbaar deel uit van het eco-systeem maar niet als boom in de zin van de bomenverordening. Kennelijk strekt deze quasi-snoei tot ontduiken van de herplantplicht en tot verhullen dat het aantal bomen wordt teruggebracht, en dus ook het boomvolume. Onbekend is of VTH en Stadswerken ook particuliere boom-eigenaren geen plicht tot herplant dan wel afdracht aan het Herplantfonds opleggen als die een dergelijke aanvraag voor quasi-snoei indienen. De onderliggende stukken over deze werkwijze heb ik opgevraagd maar nog niet gekregen. Mede afhankelijk daarvan zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling of verduidelijking van de Bomenverordening of de Herplantregeling, dan wel kan B&W volstaan met een brief aan de diensten VTH, OD, V&OR, Ingenieursbureau en Stadswerken dat deze werkwijze wegens misleidende publieks-informatie en strijdigheid met artikel 1 lid h en i en artikel 7 lid 1 t/m 4 van de Bomenverordening niet gevolgd mag worden. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2

12. Toezicht & handhaving op herplant en compensatie onduidelijk Ingaande 2016 heeft uw Raad zowel voor bewoners en bedrijven als voor B&W en de stadsdeel-DB’s een plicht tot herplant van gekapte bomen ingesteld dan wel, als herplant niet mogelijk is, tot afdracht aan het Herplantfonds. Echter, in de Bomenbrief 2024 heeft de Wethouder het opmerkelijke begrip vergeten boomspiegels geïntroduceerd, in de Bomenbrief 2025 dd. 6-6-2025 gevolgd door rapportage van stads-breed ca 15.060 lege boomspiegels; dus voor al gauw meer dan 12.000 bomen heeft de dienst V&OR zijn plicht tot herplant verzuimd. Helaas, het is nog erger: er zijn ook situaties dat er geen lege boomspiegel is, bijvoorbeeld omdat er nooit een boomspiegel is geweest ( plantsoen-, park- en bosbeplanting ) of omdat de dienst V&OR niet alleen de bomen maar ook de boomspiegels heeft verwijderd en de boomlocaties tevens heeft verwijderd uit de bomen-administratie. Bovendien komt het veel voor dat de opgelegde plicht tot herplant volgens V&OR moet worden uitgevoerd door herplant van een veelvoud van bomen in kleinere omtrekmaat, ook deze bomen zijn niet meegeteld in de meer dan 15.000 lege boomspiegels, op de bomenkaart aangeduid als stobbe . https://bomen.amsterdam.nl/gebied/0?infopanel=true

Gelukkig, de herplant en de administratie daarvan hangen niet alleen af van het doen & laten van de dienst V&OR als vergunninghouder en eigenaar van de gemeente-bomen: de afdelingen VTH van de stadsdelen, de Omgevingsdienst OD en de dienst R&D zijn belast met het toezicht en de handhaving op de naleving van de plicht tot herplant dan wel compensatie en de administratie daarvan. Echter, gezien de meer dan 12.000 niet herplante bomen en de onvolledigheid van de administratie daarvan ziet het er niet naar uit dat VTH, OD en R&D toezicht houden en handhaven. Om helder te krijgen hoe het zit heb ik hierover gegevens opgevraagd maar deze nog niet gekregen. Mede afhankelijk daarvan zal ik een concreet voorstel doen tot aanvulling of verduidelijking van de Bomenverordening en de Herplantregeling, dan wel kan B&W volstaan met een brief aan de diensten VTH, OD, V&OR en R&D dat hun huidige werkwijze in strijd is met artikel 7 lid 1 t/m 4 en artikel 15 van de Bomenverordening, met instructies hoe het moet. https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR323217/2