Raadsadres BC Entrepot West III geluidsoverlast

Bewonerscommissie Entrepot West III XXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXX Amsterdam, 2 oktober 2025 Gemeenteraad van Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam

Betreft: forse toename geluidsoverlast na herinrichting Borneokade

Geachte raadsleden, Inleiding Wij, de leden van de bewonerscommissie van het appartementengebouw Entrepot West III, willen onze ernstige zorgen uitspreken over de toegenomen geluidsoverlast als gevolg van de nieuwe speeltuin die in 2024 door de gemeente is aangelegd aan de voorkant van ons gebouw. Hoewel wij het belang van goede speelfaciliteit voor kinderen onderkennen, heeft deze ontwikkeling in de huidige vorm geleid tot een ernstige vermindering van ons woongenot. Historische context Eerst een stukje geschiedenis om de context van onze bezwaren te verduidelijken. In 1994 is ons pand als nieuwbouwpand opgeleverd, met daarin ondermeer een basisschool en verschillende (para)-medische voorzieningen. De school begon destijds met 6 klaslokalen maar de school is destijds in een paar jaar tijd erg hard gegroeid. Direct vanaf het begin werden rondom ons pand enkele noodlokalen geplaatst die er enkele jaren hebben gestaan. In 2000 is op het binnenterrein een permanent uitbreiding van zes klaslokalen gebouwd, waardoor het schoolplein kleiner werd. Tegelijkertijd werd er tegenover de hoofdingang van de school een ponton met nog eens 6 klaslokalen aangemeerd.

1

De eerste bewoners – waarvan een flink aantal nog steeds in het pand woonachtig zijn – werden dan ook al snel geconfronteerd met de ongelukkige gevolgen die de keuze voor huisvesting van een basisschool in een woongebouw heeft. Door het grote aantal leerlingen werd in deze periode van ‘s morgens 9.30 uur tot ‘s middags 15.30 uur continu buiten gespeeld, zowel op het binnenplein als op het plein op de Borneokade (destijds volledig bestaande uit een gravelvloer) als op het plein met de voetbalkooi aan de achterkant van ons pand. Dat zorgde voor ernstige en langdurige geluidsoverlast. De bewonerscommissie heeft destijds met succes bezwaar gemaakt tegen de komst van bovengenoemde ponton. In die procedure werd beslist dat de gemeente de belangen van omwonenden onvoldoende had meegewogen. Om langdurige procedures te voorkomen heeft de bewonerscommissie in een schikking met de gemeente schoorvoetend ingestemd met een tijdelijke plaatsing van vijf jaar. De gemeente heeft zich tot grote frustratie van de bewoners niet aan deze afspraak gehouden en het ponton werd uiteindelijk pas na tien jaar verwijderd. In 2008 heeft de gemeente een geluidsonderzoek laten uitvoeren aan de Blauwpijpstraat 32. Hieruit bleek dat het geluid van de spelende kinderen de geldende geluidsnormen ver overschreed en er objectief sprake was van ernstige geluidsoverlast.

De gemeten binnenwaarden kwamen overeen met de maximaal toegestane buitenwaarden. Desondanks zijn er geen maatregelen genomen om de overlast voor bewoners te beperken, behoudens de plaatsing van één bord met enkele gedragsregels op een lantaarnpaal. De ervaring heeft geleerd dat dit bord geen enkel effect heeft. In de afgelopen dertig jaar is de bewonerssamenstelling veranderd: waar aanvankelijk veel jonge gezinnen woonden, wordt ons gebouw nu steeds meer bewoond door 60-plussers. Sinds de coronaperiode wordt bovendien vaker thuisgewerkt, waardoor de ervaren overlast verder toeneemt. Na de ingebruikname van een dependance in ‘Het Gouden Ei’ verdween de ponton in 2010. Daarmee werd de situatie tijdelijk enigszins verbeterd. Wij hebben echter geconstateerd dat de gemeente bij de nieuwe ontwikkelingen opnieuw uitsluitend de belangen van spelende kinderen centraal heeft gesteld en wederom onvoldoende rekening heeft gehouden met de belangen van omwonenden.

2

Ons gebouw Ons appartementencomplex is gebouwd in een U-vorm en bevat 88 appartementen. De Montessorischool ‘Op de Kade (voorheen ‘De 8e Montessorischool) bevindt zich in de schuine poot van de U en huisvest momenteel ongeveer 250 leerlingen. Om een indruk te geven van het complex treft u hieronder een luchtfoto aan.

Geluidsoverlast school De school begint om 8:30 uur en eindigt om 15:00 uur, met uitzondering van woensdag, wanneer de school om 12:30 uur eindigt. Gedurende de schooldag hebben de klassen om de beurt speelkwartier. Dat betekent dat de pleinen van 3

9:30 uur tot 15:30 uur gebruikt worden door groepen kinderen. Groepen kinderen maken een enorme hoeveelheid geluid, ze schreeuwen en gillen continue. Dat geluid wordt versterkt door de U-vorm van ons gebouw die werkt als een klankkast. Ook de ligging aan het water zorgt voor weerkaatsing van geluid. Hierdoor ervaren bewoners, met name diegenen wiens woonkamers en balkons direct uitkijken op het schoolplein, dagelijks al voor veel herrie. Het is bekend dat meerdere bewoners gebruik maken van oordoppen om de overlast te verminderen. Stapeling van geluid door omgevingsfaciliteiten Naast de school zijn er nog andere door de gemeente geplaatste omgevingsfaciliteiten die bijdragen aan de geluidsoverlast. De voetbalkooi aan de achterzijde van het gebouw - ooit door de gemeente ‘Fluisterkooi’ betiteld - is overdag in gebruik door de school en wordt deze in de avond en zelfs tijdens nachtelijke uren frequent bezocht door groepen jongeren uit de buurt. Net als op het schoolplein wordt in de voetbalkooi voortdurend geschreeuwd en gegild. Dit veroorzaakt enorme overlast voor de bewoners van ons pand, vooral maar niet alleen voor degene wiens appartement aan de voetbalkooi grenst. Ook de (recreatie)steiger aan de Borneokade – op de bovenstaande foto deels afgeschermd door de witte cirkel met cursor – draagt bij aan het probleem.

Deze plek is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een populaire zwemplek en ontmoetingsplaats. Vooral op zomerse dagen , maar zeker niet uitsluitend, wordt deze plek intensief gebruikt om te zonnen, zwemmen en picknicken. Dit gaat vaak tot laat in de avond door en zorgt voor aanzienlijke geluidsoverlast met name door muziek en gillende en schreeuwende jeugd. Regelmatig zien bewoners van ons pand zich genoodzaakt om ’s nacht naar buiten te gaan om luidruchtige bezoekers tot stilte te manen of weg te sturen. Verder wordt de gymzaal van de school op woensdagmiddag en in de avonduren verhuurd aan sportverenigingen, wat regelmatig leidt tot geluidsoverlast. Daar komt het geluid van verkeer en openbaar vervoer op de omliggende wegen nog eens bij. Al met al is er sprake van een opeenstapeling van geluidsbronnen waardoor er sprake is van veel en langdurige geluidshinder waardoor het woongenot van bewoners ernstig wordt verstoord.

4

Herinrichting van de Borneokade en plaatsing nieuwe speeltoestellen In 2024 is de Borneokade door de gemeente opnieuw ingericht. Daarbij zijn een aantal nieuwe speeltoestellen gebouwd op het openbare plein voor de school. Dit heeft de situatie verder verslechterd. Voor de aanleg van de nieuwe speeltuin stonden er op het plein alleen een bescheiden klimrek en een ‘wipkip’. Er was nauwelijks zitgelegenheid voor ouders, op een stenen muurtje na. De speeltoestellen stonden, zoals te zien is op de bovenstaande luchtfoto (van de oude situatie), op enige afstand van het schoolgebouw, recht voor de ingang van de school, wat ervoor zorgde dat het geluid zich relatief vrij kon verspreiden of wegvloeide. Daardoor was er slecht beperkte overlast voor bewoners, mede omdat de toestellen beperkt werden gebruikt. De nieuwe speeltuin is veel uitgebreider en aantrekkelijker geworden met onder andere een grote nestschommel, een omvangrijk klim- en speeltoestel en groenperken. Rondom perken zijn muurtjes gebouwd die uitnodigen tot zitten en verblijf. Deze vernieuwingen hebben ertoe geleid dat het plein nu ook buiten schooltijd intensief wordt bezocht door kinderen en gezinnen uit de hele omgeving. Hierdoor is de geluidsoverlast aanzienlijk toegenomen.

Daarnaast is er sprake van een wisselwerking tussen de recreatiesteiger en het speelplein: kinderen en jongeren die (met name) in de zomer de recreatiesteiger bezoeken, maken door de vernieuwingen veel meer dan voorheen gebruik van de speeltoestellen en de rest van het plein. Ook volwassen bezoekers van de steiger maken ook meer gebruik van het vernieuwde plein. Bovendien zijn het plein en de nieuwe speeltoestellen aantrekkelijke (hang)plekken voor jongeren uit de buurt geworden. Hierdoor is er vrijwel geen moment van rust meer: niet alleen op schooldagen van 10.00 tot 15:30 uur, maar ook later in de middag, 's avonds, in weekenden en tijdens schoolvakanties wordt er vrijwel voortdurend gegild en geschreeuwd door kinderen en jongeren. Zelfs ’s nachts moeten bewoners van ons pand regelmatig naar buiten om luidruchtige jongeren van het plein en de speeltoestellen weg te sturen. Deze constante geluidsbelasting is voor bewoners zeer belastend en maakt het wonen in ons gebouw soms vrijwel ondraaglijk. Herstel van de dagelijkse overprikkeling is bijna niet meer mogelijk. Ongunstige plaatsing hoofdspeeltoestel Een van de grootste problemen is de plaatsing van het nieuwe uitgebreide speeltoestel met meerdere klimtorens, een loopbrug en een glijbaan pal voor de opening van de U-vorm van het gebouw. Het toestel staat nu exact op de 5

plek waar de weerkaatsing het sterkst en waar juist de bewoners die al de meeste overlast ervaren van het schoolplein extra worden belast. Deze keuze heeft de toch al enorme negatieve impact van de speeltuin onnodig en vermijdbaar vergroot. Het speeltoestel had immers zonder bezwaar op een gunstigere locatie geplaatst kunnen worden, bijvoorbeeld meer aan de rand van het plein, op de plek waar in de oude situatie de speeltoestellen stonden. Daar bevindt zich nu een groenperk. Omwisseling van deze twee elementen, het speeltoestel en het groenperk, had de geluidsbelasting aanzienlijk kunnen beperken, zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit van de speeltuin. Afwijking van het laatst geziene ontwerp Als bewonerscommissie zijn wij aanwezig geweest bij een door de gemeente georganiseerde informatiebijeenkomst over de herinrichting van de Borneokade. Daarbij hebben wij bezwaar gemaakt tegen een aantal zeer geluidsbelastende speelelementen zoals een voetbalkuil. Daarna is er radiostilte geweest totdat de gemeente ter kennisgeving ineens met een definitief ontwerp kwam. Er volgde tot onze verbazing geen inspraakronde meer. Dit ontwerp zag er als volgt uit:

6

Uit dit ontwerp blijkt dat de gemeente oorspronkelijk uitging van een andere, gunstiger, situering van het hoofdspeeltoestel. In dit ontwerp stond het toestel verder van het gebouw met een boom en een heesters als groene buffer tussen het toestel en de opening van de U-vorm. Zonder overleg of instemming van de commissie is hiervan toch afgeweken: het toestel dichter bij het gebouw geplaatst en de groene buffer is feitelijk niet uitgevoerd zoals bedoeld. De boom is nu achter het speeltoestel geplaatst in plaats van ervoor en de heester schuin ernaast waardoor ze nu beide geen enkele dempende functie hebben. Indien het speeltoestel en de groene buffer conform het ontwerp waren gerealiseerd, zou dat de geluidsbelasting enigszins hebben kunnen verminderen zonder de speelfunctie van de speeltuin aan te tasten. Nalaten plaatsen borden Bij de herinrichting van de speeltuin heeft de gemeente nagelaten om duidelijke en passende nieuwe borden te plaatsen die gebruikers van de speeltuin oproepen om rekening te houden met omwonenden. Dit terwijl dergelijke communicatie een eenvoudige en effectieve maatregel is om bewustwording en gedragsbeïnvloeding te bevorderen. Het ontbreken van deze borden onderstreept dat er onvoldoende is nagedacht over het beperken van overlast en dat er niet serieus werk is gemaakt van het beschermen van het woon- en leefklimaat van de direct omwonenden.

Ook deze omissie bevestigt dat de belangen van bewoners niet voldoende zijn meegewogen in het besluitvormingsproces. In overleg en op aanraden van de Gebiedsmakelaar Oostelijk Havengebied heeft de bewonerscommissie in mei 2025 bij de gemeente melding gemaakt van het eerder genoemde bord met gedragsregels. Zoals gezegd is dit bord inefficiënt, verouderd, verweerd en inmiddels ook niet meer toepasselijk in huidige situatie. De bewoners commissie heeft in haar melding verzocht om plaatsing van meerdere doeltreffende borden op het plein en daarbij concrete suggesties gedaan over de vormgeving daarvan. De gemeente heeft dit verzoek echter afgewezen met de volgende toelichting: ‘Dank voor uw melding. We gaan dit bord nog niet vervangen. Het bord is voldoende in goede staat en nog leesbaar. Als deze uiteindelijk toch aan vervanging toe is gaan we dat uiteraard doen.’ In onze ogen onderstreept deze handelswijze dat de gemeente geen oog heeft voor de belangen van de bewoners.

7

De geluidsoverlast treft een groot aantal mensen Uit onze eigen ervaring, uit directe contacten met onze bewoners en uit een recente door ons gehouden bewonersenquête blijkt dat een aanzienlijk aantal bewoners ernstige geluidsoverlast ondervindt en dat de nieuwe speeltuin en met name het hoofdspeeltoestel daaraan substantieel bijdraagt. Relevant is daarbij dat de leeftijdsopbouw van de bewoners in de afgelopen 30 jaar is veranderd van jonge gezinnen naar steeds meer mensen van boven de 60. Bovendien zijn ook steeds meer bewoners sinds de corona-epidemie steeds meer thuis gaan werken. Onevenwichtige belangenafweging Wij willen nogmaals benadrukken dat wij het belang van speelmogelijkheden voor kinderen onderschrijven. Echter, deze belangen moeten zorgvuldig worden afgewogen tegen het recht op een rustig en leefbaar woonklimaat. In de nu ontstane situatie is die balans volledig zoek. Reeds vóór de aanleg van de nieuwe speeltuin was de geluidsbelasting door de school, de verhuur van de gymzaal, de voetbalkooi, de recreatiesteiger en het verkeer rondom het pand, al ver boven acceptabele niveaus. Met de komst van de speeltuin is de situatie nog verder verslechterd, zonder dat voldoende rekening is gehouden met het woongenot van bewoners. De speeltuin had eenvoudig op een minder belastende wijze ingericht kunnen worden.

Het was beter geweest als het hoofdspeeltoestel zou zijn geplaatst op de plek waar in de oude situatie het klimrek en de ‘wipkip’ stonden en waar nu een groenperk is gesitueerd. Het groenperk zou perfect zijn geweest op de plek waar nu het hoofdtoestel staat. Op zijn minst had het hoofdspeeltoestel op verder van het gebouw geplaatst kunnen worden zoals in het aan de commissie voorgelegde ontwerp werd aangegeven. Conclusie en dringend verzoek tot herinrichting van de Borneokade De huidige inrichting van de Borneokade – en in het bijzonder de ongunstige plaatsing van het hoofdspeeltoestel – veroorzaakt forse toename en langdurige geluidsoverlast voor de bewoners van ons complex. Deze overlast had met eenvoudige maatregelen aanzienlijk beperkt kunnen worden. Daarmee achten wij het besluit om de speeltuin in de huidige vorm in te richten in strijd met artikel 3:4 lid 1 en 2 van de Algemene wet bestuursrecht (AWB), nu het woonbelang van tientallen bewoners onevenredig is geschaad ten opzichte van het beoogde publieke belang. Bovendien menen wij dat sprake is van onrechtmatige hinder in de zin van 8

artikel 5:37 juncto artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. Wij verzoeken u dan ook met klem om – in overleg met de bewonerscommissie – de herinrichting van de Borneokade te heroverwegen, en daarbij maatregelen te treffen die leiden tot een leefbare woonomgeving. In afwachting van uw heroverweging verblijven wij, Hoogachtend, De Bewonerscommissie Entrepot West III

C. (Carla) Dinée Voorzitter

9