Raadadres van Wijkraad Zuid West Amsterdam inzake Van Heutz monument aan te wijzen als gedenkplaats

WIJKRAAD ZUID – WEST AMSTERDAM wijkraadzuidwest.amsterdam@gmail.com

RAADADRES Leden van de Raad Gemeente Amsterdam Amstel 1 te Dezent Roermond, 02 september 2023 Betreft: AANWIJZING VAN HEUTZ MONUMENT ALS GEDENKPLAATS VAN GESNEUVELDE AMSTERDAMSE INDIËGANGERS Geachte Raadsleden, Wijkraad Zuid West Amsterdam vertegenwoordigt 23 bewonersorganisaties in Amsterdam Zuid – West en is aangesloten bij het Indisch Platform 2.0 – sedert de oprichting van dit Platform. Het Indisch Platform 2.0 representeert onze Wijkraad jaarlijks bij de Indië Herdenking in het gebouw van de Tweede Kamer der Staten – Generaal. Daar leggen de regering en de beide voorzitters van de twee Kamers van het Parlement kransen ter nagedachtenis van de bevrijding van Nederlands – Indië van de Japanse bezetting op 15 augustus 1945. Recentelijk verklaarde de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, dat er veel meer positieve aandacht moet worden gegeven aan de plaats van Nederlands – Indië in de Nederlandse geschiedenis, en de impact van dit voormalig Rijksdeel op de Nederlandse samenleving. Commissie Versterking kennis geschiedenis voormalig Nederlands-Indië De commissie Versterking kennis geschiedenis voormalig Nederlands-Indië, onder leiding van oud-minister Jet Bussemaker, heeft de Rijksoverheid geadviseerd over hoe in het onderwijs, cultuur en erfgoed meer aandacht kan komen voor de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië.

Ervaringsgemeenschappen hadden eerder aangegeven dat

kennis over die geschiedenis in al haar verschillende perspectieven noodzakelijk is voor begrip en erkenning. Op 8 februari 2023 overhandigde de commissie het adviesrapport ‘Deel en Verbind’ aan de overheid. Doel van de commissie Het doel van de commissie is dat de kennis over de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië in de samenleving groter wordt. Via het onderwijs en andere (culturele) instellingen, zoals musea. Kennis over de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië moet zorgen voor meer begrip en erkenning voor de Indische gemeenschap. Uit gesprekken met verschillende mensen uit de Indische gemeenschap blijkt dat zij het vergroten van de kennis over de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië, in al haar verschillende perspectieven, het belangrijkste doel vinden. Dit staat in het Projectplan voor de extra impuls voor de collectieve erkenning van de Indische gemeenschap. Taken van de commissie De commissie adviseert over hoe het gebruik van het educatieve aanbod over deze geschiedenis verbeterd kan worden. Zowel binnen als buiten scholen. Ook gaat de commissie aan de slag met de vraag hoe de kennis over voormalig Nederlands-Indië in de samenleving vergroot kan worden. WIJKRAAD ZUID – WEST AMSTERDAM wil graag uw aandacht vragen voor een belangrijk onderwerp dat ons allen raakt. Wij dienen hierdoor een raadadres in met betrekking tot het Van Heutz Monument.

Het Van Heutz Monument is een gedenkteken dat gelegen is aan het Olympiaplein in Amsterdam Zuid. Het monument draagt de naam van generaal Joannes Benedictus van Heutz, die een prominente rol speelde in deze periode. Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan Nederlandse soldaten die zijn gesneuveld tijdens de koloniale oorlog in voormalig Nederlands-Indië. Wij willen de Gemeenteraad van Amsterdam graag verzoeken om het Van Heutz Monument officieel aan te wijzen als officiële gedenkplaats voor de in voormalig Nederlands-Indië gesneuvelde Nederlandse soldaten afkomstig van en of geboren in Amsterdam. Dit zou een passende erkenning zijn van het offer dat zij hebben gebracht en een eerbetoon aan hun moed en toewijding. Het monument heeft historische waarde en symboliseert een belangrijke periode in onze geschiedenis. De VETERANENWET van 2012 verplicht de overheid om onze Nederlandse veteranen te erkennen, waarderen en hen zorg te bieden. Daarom willen wij ook een verzoek indienen om een historisch onderzoek naar de rol van generaal Van Heutz en de gebeurtenissen tijdens de koloniale periode in NederlandsIndië. Het is belangrijk om een volledig en objectief beeld te krijgen van deze periode, zodat we kunnen leren van het verleden en een beter begrip kunnen krijgen van de impact ervan op zowel de Nederlandse soldaten als de inwoners van Nederlands-Indië.

In het bijzonder willen wij dat er op grond van wetenschappelijk onderzoek een complete lijst wordt samengesteld van namen van de Amsterdamse militairen die voor 1962 sneuvelden in voormalig Nederlands Indië. Verder willen wij vragen om de plaatsing van zware stenen plaquettes bij het Van Heutz Monument – zorgvuldig geïntegreerd in het plantsoen welke het monument omgeeft - met daarop vermeld de namen van de in Indië gesneuvelde Amsterdammers. Op deze manier

kunnen we individuele soldaten eren en hun namen voor altijd vereeuwigen. Het is belangrijk dat hun offers niet worden vergeten en dat hun families en nabestaanden troost kunnen vinden in het feit dat hun geliefden worden herdacht. Tot heden blijft de Gemeente Amsterdam in verzuim waar het gaat om de aanwijzing van een officiële gedenkplaats voor in voormalig Indië gesneuvelde Amsterdamse militairen. Dit verzuim past volledig in de ijzingwekkende kilte waarmee Indiëgangers en Indische Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog werden ontvangen. Zij werden niet warm ontvangen, niet begeleidt tijdens hun integratieproces en hen werden geen gelijke kansen geboden op opleiding, huisvesting en werk na aankomst in Amsterdam. Er was tot voor drie jaren vrijwel geen aandacht voor hun leed, trauma’s of militaire bijdragen aan het vaderland. Daarin is verandering gekomen door de jaarlijkse Indië herdenking op de Dam welke op 15 augustus wordt georganiseerd door het Indisch Platform 2.0, waarbij de Wijkraad is aangesloten. Wij begrijpen dat dit een gevoelig onderwerp is en dat er verschillende perspectieven en meningen bestaan over de koloniale geschiedenis van Nederland.

Echter, door het Van Heutz Monument aan te wijzen als officiële gedenkplaats, wetenschappelijk – historisch onderzoek te doen laten verrichten, als ook door het plaatsen van plaquettes met namenlijsten van in Indië gesneuvelde Amsterdamse militairen kunnen we een stap zetten naar een inclusieve herinnering van ons verleden. Wij hopen dat u ons verzoek serieus wilt overwegen en bereid bent om dit onderwerp op de agenda te zetten. Het is belangrijk om recht te doen aan de geschiedenis en om respect te tonen voor alle betrokkenen. Wij zijn ervan overtuigd dat het aanwijzen van het Van Heutz Monument als officiële gedenkplaats en het plaatsen van plaquettes met namen een waardevolle bijdrage zou zijn aan het behoud van ons cultureel erfgoed. Met vriendelijke groet, Wijkraad Zuid – West Amsterdam, namens deze, Rabbijn Simon Bornstein, voorzitter wijkraadzuidwest.amsterdam@gmail.com