Plan van Aanpak Moslimdiscriminatie.nw. (bijlage 1)
Tekst van het document
Moskeeën betrekken bij open monumentendag Er wordt in Amsterdam jaarlijks in een weekend ‘open monumentendag’ georganiseerd. De bedoeling van het weekend is Amsterdammers uitnodigen om plekken te bezoeken die normaal gesloten dan wel voor hen onbekend zijn. Bij de monumentendag van 2024 waren 70 locaties betrokken In 2025 gaan we verkennen in hoeverre een aantal moskeeën of andere gebouwen met een islamitisch karakter toegevoegd kunnen worden aan de monumentendag. Het betrekken van moskeeën bij de open monumentendag kan op verschillende manieren bijdragen aan de representatie van moslims in de samenleving. Door de deuren van de moskee te openen voor niet-moslims, kunnen mensen uit verschillende achtergronden kennismaken met de Islam en de islamitische cultuur. Dit kan helpen om de rijke culturele diversiteit binnen de moslimgemeenschap te benadrukken en te waarderen. Tijdens deze evenementen kunnen bezoekers informatie krijgen over de basisprincipes van de Islam, de waarden en tradities. Dit helpt vooroordelen te verminderen. Het biedt ook een platform voor directe interactie. Gesprekken met islamitische Amsterdammers kunnen persoonlijke verbindingen creëren. In essentie draagt het bij aan een beter begrip en waardering voor islamitische Amsterdammers, wat uiteindelijk leidt tot een grotere representatie en inclusiviteit in de samenleving. Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Wat houdt het in Afdeling Diversiteit legt contact met Kunst en Cultuur om af te stemmen over de deelnemende partijen aan de open monumentendag
Gewenst resultaat Duidelijkheid over wat er mogelijk is omtrent het betrekken van moskeeën bij de open monumentendag.
Uitrol fase
Q4 2025
Er zijn islamitische locaties toegevoegd aan de open monumentendag.
Evaluatie
Q4 2025
Er wordt geëvalueerd in hoeverre de toevoeging van islamitische locaties heeft bijgedragen aan representatie op basis van outcome.
Er zijn islamitische locaties toegevoegd aan de open monumentendag. Een concreet plan voor potentiële verlenging of continuering van de lobby op de open monumentendag
25
Kosten Voor de concrete acties onder de pijler Representatie worden de kosten ingeschat op 80.000 Euro. Deze kosten worden in principe31 vanuit begroting Diversiteit (6.4) gedekt.
31
Waar betrokkenheid van andere portefeuilles vereist is kan ook dekking vanuit andere portefeuilles plaatsvinden.
26
Concrete acties Pijler 2: Normerend handelen en agenderend wethouderschap
De Week tegen Racisme en Discriminatie Op 21 maart is het de Internationale dag tegen Racisme en Discriminatie. Tijdens deze dag wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor de strijd tegen racisme. Van 17 t/m 23 maart 2025 wordt er middels verschillende bijeenkomsten en activiteiten aandacht gevraagd voor racisme en discriminatie in de stad. De coalitie Samen Tegen Racisme organiseert dit jaar verschillende activiteiten. De week wordt gevuld zijn met workshops, netwerkbijeenkomsten, dialogen, performances, lezingen,, kunst en filmvertoningen op diverse locaties in Amsterdam. In overleg met de Allianties en samenwerkingspartners wordt er specifieke aandacht gevraagd voor moslimdiscriminatie tijdens deze week. Naast de wethouder Inclusie en Antidiscriminatie worden andere bestuurders uitgenodigd om deel te nemen aan de verschillende activiteiten en zich duidelijk uit te spreken tegen moslimdiscriminatie en de norm uit te dragen.
Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Wat houdt het in Afdeling Diversiteit legt contact met accounthouders en betreffende Allianties om af te stemmen over de deelnemende partijen aan de Week tegen Racisme en Discriminatie 2025
Gewenst resultaat Duidelijkheid over de mogelijkheden om tijdens de Week tegen Racisme en Discriminatie 2025 extra aandacht te hebben voor moslimdiscriminatie. Hierbij ook spreken met stadsdelen en reeds bestaande initiatieven inzichtelijk maken.
Uitrol fase
Q2 2025
Er is tijdens de Week tegen Racisme en Discriminatie bij minimaal twee bijeenkomsten/activiteiten aandacht voor moslimdiscriminatie.
Evaluatie
Q4 2025
Er is een definitief programma voor de Week tegen Racisme en Discriminatie 2025, met minimaal 2 activiteiten en/of bijeenkomsten waarbij ook specifieke aandacht is voor moslimdiscriminatie. Er wordt geëvalueerd in hoeverre de week tegen Racisme aandacht heeft gehad voor moslimdiscriminatie en in hoeverre de bijeenkomsten specifiek gericht op moslimdiscriminatie een bijdrage hebben geleverd aan de bewustwording rondom moslimdiscriminatie
Concrete aandachtspunten over de bijeenkomsten en een oordeel of deze aandacht zorgt voor meer kennis en bewustwording over moslimdiscriminatie.
27
Iftar - Aandacht voor verbinding De Ramadan is een belangrijk onderdeel van de Islamitische religie en cultuur. Door als wethouder bij iftars aanwezig te zijn wordt gedemonstreerd dat Iftars bij de Amsterdamse cultuur horen. Dit wordt versterkt als meerdere collegeleden aansluiten. Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Uitrol fase
Q2 2025
Evaluatie
Q3 / Q44 2025
Wat houdt het in De afdeling Diversiteit maakt inzichtelijk welke Iftars in de stad plaatsvinden. Er wordt contact gelegd met interne afdelingen, stadsdelen en maatschappelijke organisaties Er is een definitief overzicht van verschillende iftar bijeenkomsten die plaatsvinden in de stad. Er wordt geëvalueerd in hoeverre de wethouder zichtbaar aanwezig is geweest tijdens Iftars in de stad en hoe de aanwezigheid en aandacht van de wethouder wordt ervaren.
Gewenst resultaat Er is een overzicht van geplande iftars in de stad
De wethouder bezoekt minimaal 2 iftar bijeenkomsten samen met één of meerder collegeleden Concrete aandachtspunten over de bijeenkomsten en een oordeel of deze aandacht zorgt voor een verbindend effect in de stad en dus herhaald moet worden.
Jaarlijks Ambtswoning gesprek Het faciliteren van een jaarlijks ambtswoninggesprek in samenwerking met de burgemeester, waarbij islamitische Amsterdammers worden uitgenodigd die van betekenis zijn voor de stad. Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Uitrol fase
Q2-2025
Uitrol fase
Q3 -2025
Evaluatie
Q4 2025
Wat houdt het in Afdeling Diversiteit legt contact met het Kabinet van de Burgemeester om af te stemmen over de opzet en uitvoering van het Ambtswoning gesprek Er is een definitieve datum en opzet voor het Ambtswoning gesprek. De lijst met genodigde islamitische Amsterdammers is opgesteld en de betrokkenen zijn op de hoogte en uitgenodigd. Er is een datum en een programma voor het eerste Ambtswoninggesprek. Er is een lijst van genodigden die aanwezig zullen zijn. De bijeenkomst vind plaats in de Ambtswoning. Er wordt geëvalueerd in hoeverre de bijeenkomst een bijdrage heeft geleverd aan het normerend handelen
Gewenst resultaat Duidelijkheid over de opzet en uitvoering van het Ambtswoning gesprek i.s.m. het Kabinet van de burgemeester. .
Duidelijkheid over de bestuurlijke afstemming en programmering van de bijeenkomst.
Er is een ambtswoning gesprek georganiseerd waarbij de wethouder en de burgemeester aanwezig zijn en de genodigden bestaan uit islamitische Amsterdammers die van betekenis zijn voor de stad. Een concreet plan voor de continuering van een jaarlijks terugkerend ambtswoning gesprek met de wethouder Inclusie en antidiscriminatie, de
28
en agenderend wethouderschap vanuit wethouder en college.
burgemeester en islamitische Amsterdammers die van betekenis zijn voor de stad
Kosten De acties onder deze pijler vereist vooral personele inzet binnen het huidige budget van de afdeling Diversiteit.
29
Concrete acties Pijler 3: Meldingen
Voor het vergroten van de meldingsbereidheid en de bewustwording rondom moslimdiscriminatie, is een intensivering van de samenwerking met discrimintaie.nl gewenst. Hierbij zal in lijn met het beleidskader uitvoering worden gegeven aan de ambities en doelen die reeds benoemd zijn. Daarnaast werkt het meldpunt op dit moment aan plannen voor het verhogen van de meldingsbereidheid van discriminatie en aan het vergroten van de zichtbaarheid van discriminatie.nl. Campagne ‘kom op’ – spreek je uit tegen discriminatie De gemeente voert jaarlijks een campagne uit in de stad om bewustwording te creëren en discriminatie tegen te gaan. In 2025 wordt verkend hoe in de campagne expliciet aandacht besteed kan worden aan moslimdiscriminatie en het vergroten van meldingsbereidheid. Discriminatie.nl Naast eigen campagnes subsidieert de gemeente discriminatie.nl. Deze instantie registreert klachten over discriminatie en biedt slachtoffers een luisterend oor en indien nodig praktische hulp, zoals bemiddeling of ondersteuning bij het doen van aangifte. Vanuit het beleidskader Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 2023-2026 is de ambitie opgenomen om discriminatie.nl te versterken.
Zij hebben in hun plan een aantal onderdelen opgenomen die ook effect kunnen hebben op meldingen, zoals: • Versterking van de naamsbekendheid door onder andere samenwerking met andere instanties waar meldingen worden gedaan te verbeteren. Het organiseren van campagnes, representatie van het meldpunt bij evenementen, stadsdelen te betrekken, en actief aansluiting te zoeken bij netwerken waar verschillende groepen mee in verbinding staan. • Effectieve opvolging van meldingen te bewerkstelligen door; samenwerking met ketenpartners (zoals het OM, politie en reclassering) kan met voorlichting, ondersteuning en rapportage een gerichte aanpak worden ontwikkeld. In deze samenwerking kan gelobbyd worden om Moslimdiscriminatie specifiek te registreren. Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Uitrol fase
Q2 - Q3 2025
Wat houdt het in In samenspraak met discriminatie.nl worden afspraken gemaakt om in de ‘kom op’ campagne 2025 aandacht te vragen voor moslimdiscriminatie. De ‘kom op’ campagne is ontwikkeld en wordt uitgevoerd. De campagne wordt uitgerold en is zichtbaar aanwezig in de stad.
Gewenst resultaat Een concreet plan voor de uitvoering van de campagne met aandacht voor moslimdiscriminatie. Er is een campagne ontwikkeld en uitgerold in de stad, waarbij ook aandacht is voor moslimdiscriminatie
30
Evaluatie
Q4 2025
Beoordelen wat de campagne heeft opgeleverd en hoe de campagne heeft bijgedragen aan het vergroten van de meldingsbereidheid
Concrete aanbevelingen t.b.v. het vergroten van meldingsbereidheid van islamitische Amsterdammers.
Dialoogbijeenkomsten – Stem geven aan geleefde ervaringen van moslimdiscriminatie Dialoogbijeenkomsten zijn een goede manier om discriminatie bespreekbaar te maken. Islamitische Amsterdammers die moslimdiscriminatie hebben ervaren gaan hierover in gesprek met experts, maatschappelijk organisaties en verschillende inwoners uit de stad. Middels deze dialoogbijeenkomsten krijgen islamitische Amsterdammers die discriminatie hebben ervaren een gezicht. Daarnaast worden geleefde ervaringen van islamitische Amsterdammers met moslimdiscriminatie zichtbaar. Bovendien creëren de bijeenkomsten bewustwording rondom moslimdiscriminatie en de impact die dit heeft op het dagelijks leven van islamitische Amsterdammers.
Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q4 2024/Q1 2025
Uitrol fase
Q2 - Q3 2025
Evaluatie
Q4 2025
Wat houdt het in Een reeks van dialoogbijeenkomsten waar het onderwerp moslimdiscriminatie wordt besproken. Hierbij staat de geleefde ervaring van islamitische Amsterdammers die discriminatie hebben ervaren centraal. In samenwerking met de stadsdelen het plan uitrollen en in alle stadsdelen dialoogbijeenkomsten organiseren over moslimdiscriminatie. De feedback van de dialoogbijeenkomsten wordt opgeslagen voor toekomstig beleid t.b.v. de aanpak van discriminatie.
Gewenst resultaat Een concreet plan geaccordeerd om in 2025 van start te gaan met een reeks dialoogbijeenkomsten over moslimdiscriminatie
In elk stadsdeel minimaal één dialoogsessie over moslimdiscriminatie met aandacht voor de geleefde ervaring van islamitische Amsterdammers. Concrete aanbevelingen over hoeveel inwoners bereikt zijn tijdens de dialoogsessies en hoe de dialoogsessies hebben bijgedragen aan bewustwording rondom discriminatie van Islamitische Amsterdammers.
Kosten Voor de concrete acties onder de pijler Meldingen worden de totaal kosten ingeschat op 50.000 Euro. Deze kosten worden vanuit begroting Diversiteit (6.4) gedekt.
31
Concrete acties Pijler 4: Netwerk en Kennisuitwisseling
Een kick off met maatschappelijke partners Wanneer het plan van aanpak van start gaat, wordt er een bijeenkomst georganiseerd waar alle betrokkenen die hebben meegedacht tijdens de totstandkoming van de startnotie en het plan van aanpak worden uitgenodigd om officieel de start van de uitrol van het plan van aanpak Moslim discriminatie te markeren. Voor dit event zullen zowel bestuurders als ambtenaren uitgenodigd worden. Er is al veel kennis opgehaald bij het ontwikkelen van het plan. Tijdens de kick off wordt het plan gepresenteerd en kunnen de aanwezigen erop reageren. Dit plan is een startpunt dat beleid op het bestrijden van Moslimdiscriminatie voor de lange termijn moet waarborgen. De kick off wordt gebruikt om betrokkenen en partners te informeren en input te ontvangen op het huidige plan te ontvangen. Daarnaast word de kick off gebruikt om een structurele relatie met partners in de stad te onderstrepen. Planning
Fase Oriëntatie
wanneer
Wat houdt het in
Gewenst resultaat
Q4 2024/Q1 2025
Er wordt een locatie gezocht en maatschappelijke partners en experts worden uitgenodigd Tijdens een bijeenkomst wordt het plan van aanpak gepresenteerd. Aanwezigen maatschappelijke partners kunnen reageren. Er wordt naar buiten gecommuniceerd dat Amsterdam zich gecoördineerd op de bestrijding van moslimdiscriminatie gaat richten. De feedback van de kick of wordt opgeslagen voor toekomstig beleid. Er wordt beoordeeld of de kick off heeft bijgedragen aan de beoogde resultaten
Een datum, locatie en programmering voor een kick off
Uitrol fase
Q1 2025
Evaluatie
Q4 2025
Amsterdam weet dat de gemeente moslimdiscriminatie belangrijk vindt. Tijdens de kick off is het plan duidelijk gepresenteerd en hebben genodigden kunnen reageren.
Een duidelijk beeld van in hoeverre de kick-off als vorm voor herhaling vatbaar is.
Klankbordsessie met islamitische burgers in stadsdelen Klankbordsessies dragen op verschillende manieren bij aan kennisuitwisseling en bewustwording rondom moslimdiscriminatie. Ze bieden een platform voor islamitische burgers om hun ervaringen, zorgen en suggesties te delen. Zo wordt een directe inbreng bewerkstelligt wat cruciaal is voor het begrijpen van de geleefde werkelijkheid van islamitische burgers en de
32
werkelijkheid van discriminatie. Het biedt deelnemers een luisterend oor en de gemeente input voor (aanpassing op) beleid. Een aantal stadsdelen heeft ervaring met het organiseren van bijeenkomsten waar moslimdiscriminatie besproken wordt. Met dit plan van aanpak willen we dat alle stadsdelen in 2025 minstens een keer een bijeenkomst organiseren waar burgers hun ervaringen omtrent moslimdiscriminatie kunnen bespreken. Planning Fase Oriëntatie
wanneer Q1 2025
Uitrol fase
2025
Evaluatie
Q4 2025
Wat houdt het in Er zijn al gesprekken gevoerd met de stadsdelen voor het schrijven van de startnotitie. Deze gesprekken worden voortgezet. Een oproep voor klankbordsessies wordt besproken tijdens het stadsdelenoverleg. Ieder stadsdeel heeft minstens 1 klankbordsessie over Moslimdiscriminatie georganiseerd waarin islamitische burgers hun ervaringen en zorgen mogen delen en kunnen reageren op het huidige beleid van de gemeente.
Tijdens een stadsdelen overleg worden de klankbordsessies geëvalueerd
Gewenst resultaat Stadsdelen zijn op de hoogte van de ambitie omtrent klankbordsessies en hebben concrete voorstellen hoe ze dit willen realiseren in 2025
Ieder stadsdeel heeft minstens 1 klankbordsessie over Moslimdiscriminatie georganiseerd De stad weet dat Amsterdam moslimdiscriminatie belangrijk vindt. Islamitische burgers voelen zich gehoord en betrokken bij het bestrijden van moslimdiscriminatie Een concrete visie op de waarde van de klankbordsessie en een oordeel of ze (overal) herhaald moeten worden.
Een terugkerende expertmeeting Om dit plan van aanpak te schrijven met input van wetenschappelijke inzichten, is er een expertmeeting georganiseerd. Wetenschappers met uiteenlopende disciplines hebben vanuit hun expertise gereageerd op de vragen: 1. Welke ontwikkelingen ziet u in de beeldvorming over moslims in Nederland/Amsterdam in de afgelopen jaren? 2. Welke suggesties en/of aanbevelingen heeft u voor de aanpak van moslimdiscriminatie? 3. Wat, gezien uw expertise is het belangrijkste wat wij mee moeten nemen in een aanpak moslimdiscriminatie. Om Moslimdiscriminatie effectief te blijven bestrijden blijven we ons deze vragen stellen. Vandaar dat er een jaarlijkse expertmeeting georganiseerd wordt om het plan van aanpak up to date te maken. De gemeente wil zowel met wetenschappers als ervaringsdeskundigen, en activisten in contact blijven om kennis te delen en beleid te kunnen maken waar islamitische inwoners ook daadwerkelijk wat aan hebben. Planning wanneer
Wat houdt het in
Gewenst resultaat
Fase
33
Oriëntatie
Q4 2024/Q1 2025
Uitrol fase
2025
Evaluatie
Q4 2025
Er wordt gepolst bij de deelnemers van de expertmeeting of ze eind volgend jaar nog een keer bijeen willen komen om stand van zaken omtrent Moslimdiscriminatie te bespreken. Er wordt een selectie gemaakt van andere experts die ook deel willen nemen Tijdens een bijeenkomst in bijv. de Ambtswoning worden experts gevraagd te reflecteren op de huidige stavaza omtrent Moslimdiscriminatie Er wordt geëvalueerd of de huidige vorm de juiste inzichten heeft geboden
Een concreet plan voor het organiseren van een expertmeeting in 2025
Een kennisuitwisseling en dialoog met experts over de stand van zaken omtrent moslimdiscriminatie. Een nieuw plan om kennis te blijven uitwisselen en in dialoog met experts te blijven over moslimdiscriminatie via een expertmeeting of een andere vorm.
Kosten Voor de concrete acties onder de pijler Netwerk en Kennisuitwisseling worden de totaal kosten ingeschat op 80.000 Euro. Deze kosten worden vanuit begroting Diversiteit (6.4) gedekt.
34
Nawoord
In onze gezamenlijke inspanning om moslimdiscriminatie te bestrijden, beseffen we dat bewustwording de fundamenten legt voor verandering. Het is cruciaal dat we deze problematiek niet enkel beschouwen als een kwestie van individuele gevallen, maar als een structureel probleem dat onze samenleving als geheel raakt. Vandaar dat dit plan van aanpak gericht is op vier pijlers die ons in staat stellen om een inclusievere stad te creëren. Representatie vormt de basis van herkenning en erkenning. Door de diversiteit van onze stad zichtbaar te maken in publieke ruimtes en besluitvorming, creëren we een omgeving waarin elke stem wordt gehoord en gewaardeerd. Normerend handelen en agenderen stelt ons in staat om sociale normen te herzien en te transformeren. Het is essentieel dat we onacceptabele gedragingen en uitsluitingen actief tegengaan. Inzetten op meldingsbereidheid helpt ons om een helder zicht te krijgen op de aard en omvang van de discriminatie. Door een veilige omgeving te creëren waarin mensen zich gehoord voelen, kunnen we beter handelen en de benodigde maatregelen treffen. Ten slotte is het duurzaam uitwisselen van kennis van groot belang. Door samenwerkingen aan te gaan met wetenschappers, burgers en ieder ander die zich inzet om moslimdiscriminatie te bestrijden kunnen we onze aanpak verfijnen en continu verbeteren.
We willen benadrukken dat dit plan een levend document is, een dynamisch geheel dat zich ontwikkelt in samenwerking met de stad. We moedigen inwoners, organisaties en beleidsmakers aan om actief bij te dragen met ideeën en feedback. Alleen samen kunnen we de bewustwording vergroten en wezenlijke stappen zetten richting een inclusieve stad. Laten we met elkaar de eerste stap zetten naar een toekomst waarin moslimdiscriminatie niet alleen wordt herkend, maar ook actief wordt bestreden.
35